Luận văn: Giải pháp THPL trong lĩnh vực cấp GPXD của UBND

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Luận văn: Giải pháp THPL trong lĩnh vực cấp GPXD của UBND hay nhất năm 2025 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Luận văn: Định hướng, giải pháp nâng cao hiệu quả THPL trong lĩnh vực cấp GPXD của UBND cấp tỉnh – Miền Tây Nam bộ dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

3.1. Định hướng thực hiện pháp luật về cấp giấy phép xây dựng tạI các tỉnh miền Tây Nam bộ

Việc xây dựng các giải pháp nhằm tăng cường công tác THPL trong lĩnh vực cấp GPXD của UBND cấp tỉnh – Miền Tây Nam bộ phải xuất phát từ quan điểm, định hướng của Đảng; quy định pháp luật và chính sách của Chính phủ, Bộ Xây dựng. Việc cấp GPXD là vô cùng cần thiết và ảnh hưởng rất lớn tới bộ mặt đô thị ở nước ta. Mặt khác, chính là tạo điều kiện cho các cá nhân, tổ chức, hộ gia đình thực hiện xây dựng các công trình được nhanh chóng, thuận tiện.

3.1.1. Thực hiện pháp luật về cấp giấy phép xây dựng trên cơ sở quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội năm 2011 đã xác định dân chủ chủ gắn liền với kỷ cương, kỷ luật và phải được thể chế hóa bằng pháp luật. Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước của dân, do dân và vì dân, Văn kiện Đại hội XIII của Đảng đặt ra yêu cầu cần đổi mới phương thức vận hành của nhà nước theo hướng hoàn thiện thể chế phát triển, phát huy dân chủ, bảo đảm quyền làm chủ của người dân, chú trọng việc tiếp tục đổi mới tư duy phát triển, phát triển cải cách thể chế để góp phần thực hiện tốt các mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới, thời kỳ hội nhập quốc tế để phát triển.

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng cũng đề ra định hướng phát triển đất nước đến năm 2030, đó là “Xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong sạch, vững mạnh, tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, vì nhân dân phục vụ và vì sự phát triển của đất nước”. Nhằm cụ thể hóa Nghị quyết, đưa Nghị quyết đi vào đời sống của người dân, Chỉ thị số 23/CT-TTg ngày 02 tháng 9 năm 2021 của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy mạnh thực hiện Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021 – 2030 đã nêu: “Cải cách hành chính là một trong những chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta trong suốt công cuộc đổi mới và phát triển đất nước, là một trong những giải pháp đột phá góp phần phát triển kinh tế – xã hội”. Thông qua Nghị quyết, cương lĩnh, văn bản lãnh đạo của tổ chức Đảng, các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp thực hiện việc rà soát, đánh giá việc THPL, để chủ động đề xuất tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, bất cập, ảnh hưởng đến sự phát triển của kinh tế – xã hội, trong đó có lĩnh vực xây dựng. Luận văn: Giải pháp THPL trong lĩnh vực cấp GPXD của UBND.

Nghị quyết Đại hội Đảng khóa XIII cũng đã chỉ rõ, ưu tiên hoàn thiện đồng bộ và tổ chức thực hiện tốt hệ thống pháp luật, các chính sách của Đảng và nhà nước, tạo lập môi trường kinh doanh thuận lợi cho mọi thành phần kinh tế; huy động và quản lý có hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển kinh tế, nhất là hợp tác công – tư, đất đai, tài chính; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền hiệu quả, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực nhà nước bằng hệ thống pháp luật. Thực tế cho thấy, thực hiện hiệu quả công tác cấp GPXD góp phần tạo lợi thế trong phát triển kinh tế, sử dụng có hiệu quả nguồn lực đất đai, tài chính. Để thực hiện hiệu quả Nghị quyết và cương lĩnh của Đảng, công tác cấp GPXD phải đảm bảo các yêu cầu: đơn giản hóa về thủ tục, cụ thể hóa quy trình thực hiện, rút ngắn thời gian giải quyết, tạo thuận lợi cho cá nhân, tổ chức (bao gồm đối tượng doanh nghiệp) khi giải quyết thủ tục hành chính cấp GPXD. Các CQNN phải thường xuyên tổng kết thực tiễn, đánh giá, rút nghiệm, đề xuất sửa đổi, bổ sung, xây dựng mới các VBQPPL, đảm bảo yêu cầu đồng bộ (giữa các ngành quy hoạch – tài nguyên môi trường – xây dựng) với các quy định rõ ràng, chặt chẽ và có tính hệ thống.

3.1.2. Thực hiện pháp luật về cấp giấy phép xây dựng phải dựa trên cơ sở Luật Xây dựng nói chung và các quy định điều chỉnh về cấp giấy phép xây dựng

Thứ nhất, hoạt động cấp GPXD cần phải được quy định cụ thể, chi tiết tại các Luật Xây dựng, các Nghị định, Thông tư và VBQPPL có liên quan do CQNN có thẩm quyền ban hành, đảm bảo tính hợp pháp, hợp lý và phù hợp với tình hình thực tiễn tại địa phương theo hướng đồng bộ, thống nhất và lâu dài. Qua đó, góp phần tăng cường hiệu quả QLNN trong lĩnh vực xây dựng và các quy định khác của pháp luật có liên quan; bảo vệ cảnh quan, kiến trúc đô thị, bảo vệ môi trường sinh thái, bảo tồn các khu di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh và các công trình kiến trúc khác có giá trị; đậm đà bản sắc dân tộc và phát triển những kiến trúc mới, hiện đại, sử dụng hiệu quả đất đai xây dựng công trình.

Thứ hai, hoạt động cấp GPXD phải được thực hiện nhanh chóng, đơn giản, tránh gây khó khăn cho người dân trong việc giải quyết thủ tục hành chính. Các điều kiện, quy định về cấp GPXD phải cụ thể, rõ ràng, chi tiết thì thời gian cấp GPXD sẽ nhanh chóng, đáp ứng yêu cầu của người dân trong quá trình thực hiện thủ tục cấp GPXD. Ngược lại, sẽ dẫn đến khó khăn, là rào cản cho các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong quá trình áp dụng pháp luật.

Thứ ba, hoạt động cấp GPXD cần phải công khai, minh bạch quy trình và thủ tục đến các cá nhân, tổ chức, hộ gia đình được biết. Đây là một trong những vấn đề mà người dân quan tâm, được tham gia trực tiếp vào hoạt động cấp GPXD. Từ các hoạt động này, người dân sẽ được hiểu rõ hơn những quyền lợi và nghĩa vụ của mình, góp phần vào việc tăng cường ý thức và trách nhiệm của nhân dân thực hiện tốt các đường lối, chính sách của Đảng và nhà nước.

Thực tế đặt ra mặc dù Luật Xây dựng có quy định “Trường hợp hồ sơ không đủ điều kiện để cấp GPXD trong thời hạn quy định tại khoản 2 Điều này, cơ quan có thẩm quyền cấp GPXD phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do cho chủ đầu tư biết. Nếu thời hạn ghi trong giấy biên nhận quá thời gian cho phép mà cơ quan có thẩm quyền không trả lời thì chủ đầu tư được phép xây dựng công trình theo hồ sơ thiết kế đã được phê duyệt theo quy định có trong hồ sơ đề nghị cấp GPXD” (Điều 102). Tuy nhiên, thực tế không cơ quan, tổ chức nào tự tổ chức xây dựng công trình khi chưa được cấp giấy phép do lỗi “quá thời gian ghi trên giấy biên nhận mà cơ quan thẩm quyền không trả lời”, vì Nghị định số 16/2022 NĐ-CP của Chính phủ quy định về vi phạm hành chính về xây dựng không có điều khoản miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp nêu trên.

3.1.3. Thực hiện pháp luật về cấp giấy phép xây dựng phải được phổ biến đầy đủ, công khai đến các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xây dựng Luận văn: Giải pháp THPL trong lĩnh vực cấp GPXD của UBND.

Theo Điều 4 Luật Xây dựng (năm 2014), nguyên tắc cơ bản trong hoạt động đầu tư xây dựng là phải “đảm bảo tính công khai, minh bạch trong hoạt động đầu tư xây dựng”. Một yêu cầu khác về tính công khai, minh bạch được thể hiện thông qua quy định công khai QHXD của tỉnh, thành địa phương (Điều 14 Luật Xây dựng), tạo điều kiện thuận lợi cho cá nhân, tổ chức tra cứu thông tin khi thực hiện thủ tục cấp GPXD. Để phục vụ hiệu quả trong công tác quản lý xây dựng, giấy phép được cấp được chuyển cho bộ phận quản lý trật tự xây dựng để mở hồ sơ, theo dõi, đánh giá quá trình thi công, nghiệm thu xây dựng theo giấy phép.

Hiện nay, nhằm thực hiện tốt công tác phổ biến, tuyên truyền pháp luật, Bộ Xây dựng thường tổ chức các hội nghị tập huấn cho đối tượng là cán bộ, công chức thuộc khối cơ quan hành chính nhà nước. Công tác tuyên truyền phổ biến đến các nhóm đối tượng doanh nghiệp, cá nhân, tổ chức khác chưa được thực hiện thường xuyên. Thông thường hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật tại địa phương do cơ quan QLNN chuyên ngành (Sở Xây dựng) phối hợp với Sở Tư pháp thực hiện dưới hình thức hội nghị tư vấn pháp luật, hoặc các hoạt động đối thoại. Ngoài ra, một số ít địa phương còn ban hành cẩm nang, sổ tay hướng dẫn công tác cấp GPXD. nhằm tạo điều kiện cho hoạt động tra cứu, khai thác thông tin.

Cấp GPXD liên quan trực tiếp đến hoạt động đầu tư xây dựng. Công tác phát triển đô thị, phát triển nhà, chỉnh trang, đầu tư xây dựng mới các công trình (không sử dụng vốn ngân sách nhà nước) đều gắn liền với hoạt động cấp GPXD. Đơn giản hóa, rõ ràng, minh bạch về thủ tục trong hoạt động cấp GPXD là yêu cầu bắt buộc, không chỉ hướng đến việc nâng cao chỉ số hài lòng của nhân dân, doanh nghiệp, mà còn hướng đến mục tiêu góp phần phát triển kinh tế – xã hội, thông qua việc quản lý hiệu quả hoạt động đầu tư xây dựng nói chung và cấp GPXD nói riêng tại các địa phương.

3.1.4. Thực hiện pháp luật về cấp giấy phép xây dựng tại các tỉnh miền Tây Nam bộ phải trên cơ sở áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quy định

Theo quy định tại Điều 6 của Luật Xây dựng, hoạt động đầu tư xây dựng phải tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật. Việc áp dụng tiêu chuẩn phải đảm bảo các yêu cầu phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật nước ta và quy định pháp luật có liên quan; đảm bảo tính đồng bộ và tính khả thi của hệ thống tiêu chuẩn áp dụng.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay, các giải pháp về kỹ thuật, công nghệ, vật liệu mới trong hoạt động đầu tư xây dựng thường xuyên được cập nhật, thay đổi, do sự tiến bộ không ngừng của khoa học – kỹ thuật. Do đó, các quy chuẩn, tiêu chuẩn cũng phải cập nhật kịp thời cho phù hợp với thực tiễn xã hội. Cụ thể hiện nay, các địa phương căn cứ vào Quy chuẩn số 01/QCVN để cấp GPXD đối với tầng hầm gặp rất nhiều khó khăn, khi chỉ quy định công thức tính diện tích “tối thiểu” dành cho bãi đỗ xe tại các công trình, trong khi đó không quy định diện tích “tối đa” hoặc diện tích “bắt buộc” phải có; hoặc việc áp dụng công nghệ mới trong hoạt động xây dựng. Luận văn: Giải pháp THPL trong lĩnh vực cấp GPXD của UBND.

Chất lượng về nội dung của tiêu chuẩn kỹ thuật sẽ tác động đến các mặt của hoạt động xây dựng như: chất lượng công trình, chất lượng các đồ án quy hoạch xây dựng, đảm bảo an toàn thi công, vận hành khai thác, sửa chữa và hiệu quả giá thành của công trình xây dựng, đồng thời đảm bảo bảo vệ môi trường, đảm bảo an toàn về tính mạng và sức khỏe cho con người, bảo vệ tài sản cá nhân và cộng đồng, đảm bảo an ninh quốc phòng, lợi ích quốc gia và các yêu cầu cần thiết khác. Để phù hợp với bối cảnh hoạt động xây dựng hiện nay, trên cơ sở hoàn thiện các quy chuẩn hiện nay, các địa phương cần xây dựng các tiêu chuẩn của địa phương mình, nhưng phải đồng bộ với quy chuẩn của quốc gia, theo hướng đảm bảo tính khoa học, quy định biên độ về giới hạn tối thiểu (hoặc tối đa) phải tuân thủ; bổ sung các tiêu chuẩn mới phù hợp với quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc tế trong đầu tư xây dựng, trên cơ sở đảm bảo tính khoa học về pháp lý, kỹ thuật về chất lượng công trình, mỹ quan, yêu cầu về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững, đồng thời tôn trọng bản sắc văn hóa kiến trúc đặc thù của từng địa phương.

3.1.5. Thực hiện pháp luật về cấp giấy phép xây dựng phải hướng đến thực hiện hiệu quả chủ trương cải cách hành chính của Đảng và Nhà nước; nâng cao sự hài lòng của các cá nhân và tổ chức

Ngày 02 tháng 9 năm 2021, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 23/CT-TTg về việc đẩy mạnh thực hiện Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021 – 2030. Trên cơ sở tổng kết dựa trên tình hình thực tế của đất nước, Chỉ thị đã giao trách nhiệm cho Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trực tiếp chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện Chương trình tổng thể cải cách hành chính và chịu trách nhiệm trước Chính phủ về kết quả, tiến trình thực hiện nhiệm vụ cải cách hành chính; tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá nghiêm túc, khách quan về những kết quả đạt được trong việc thực hiện cải cách hành chính; siết chặt kỷ cương hành chính trong thực thi nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân, tổ chức trong triển khai thực hiện từng nhiệm vụ cải cách hành chính.

Chỉ thị nêu rõ tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác theo dõi, đánh giá chỉ số cải cách hành chính của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; đo lường và xác định chỉ số hài lòng của người dân, tổ chức đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước trong việc giải quyết những thủ tục hành chính, bảo đảm đánh giá toàn diện, công bằng, kịp thời, phản ánh đầy đủ những kết quả đã triển khai trong việc cải cách hành chính tại các Bộ, ngành và địa phương. Theo đó, để THPL hiệu quả, công tác cấp GPXD phải đảm bảo các yêu cầu:

• Triển khai thực hiện cải cách thủ tục hành chính trên lĩnh vực cấp GPXD đồng bộ, quyết liệt, hướng đến mục tiêu nâng cao chỉ số hài lòng của cá nhân, tổ chức. Luận văn: Giải pháp THPL trong lĩnh vực cấp GPXD của UBND.
• Hoàn thiện thể chế liên quan đến lĩnh vực cấp GPXD, cụ thể là pháp lý hóa quy trình, thủ tục, thành phần hồ sơ bằng Quyết định do UBND tỉnh, thành phố thuộc Trung ương ban hành, theo hướng đơn giản hóa về thủ tục, rút ngắn quy trình, cụ thể về thành phần hồ sơ, tạo thuận lợi cho cá nhân, tổ chức trong quá trình thực hiện thủ tục cấp GPXD.
• Đẩy mạnh cơ chế phân cấp, phân quyền; xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu trong trường hợp xảy ra chậm trễ, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Thực hiện cơ chế giám sát chặt chẽ và xây dựng cơ chế đánh giá dựa trên hiệu quả công việc.
• Tăng cường công tác khảo sát đánh giá mức độ hài lòng của cá nhân, tổ chức bằng việc lấy ý kiến trực tiếp, qua mạng điện tử; tổ chức các hoạt động đối thoại, phản biện xã hội, nhằm ghi nhận ý kiến góp ý của nhân dân, doanh nghiệp và thực hiện các hoạt động cải tiến, nhằm nâng cao mức độ hài lòng của cá nhân, tổ chức.
• Ứng dụng dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4 đối với thủ tục cấp GPXD. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để đơn giản hóa các quy trình nghiệp vụ. Tích hợp các tờ khai, mẫu đơn và các giấy tờ có nội dung trùng lặp. Cung cấp các tiện ích thông minh cho người dân và tổ chức khi giải quyết thủ tục hành chính, hướng đến nền công vụ thông minh, hiện đại, ứng dụng công nghệ số vào việc tiếp nhận và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
• Đảm bảo sự bình đẳng giữa các tổ chức, cá nhân trong quá trình giải quyết hồ sơ, không đặt ra các điều kiện bất lợi cho các tổ chức, cá nhân; giảm hồ sơ trễ hạn, đồng thời nghiêm túc thực hiện thư xin lỗi khi để xảy ra tình trạng trễ hạn do lỗi của CQNN (ngay cả lý do xuất phát từ công tác phối hợp của cơ quan, đơn vị khác, ảnh hưởng đến quá trình giải quyết hồ sơ kéo dài), tiến tới không còn hồ sơ trễ hạn, góp phần xây dựng nền hành chính tin cậy, phục vụ nhân dân.

3.1.6. Thực hiện pháp luật về cấp giấy phép xây dựng trên cơ sở liên thông về hệ thống dữ liệu, bảo đảm tính công khai, minh bạch

Cơ sở dữ liệu có vai trò quan trọng trong việc truy cập, khai thác, xử lý thông tin, tiến tới giải quyết thủ tục cấp giấy phép bằng môi trường điện tử. Một trong những yêu cầu đặt ra trong giai đoạn hiện nay là phải hoàn chỉnh hệ thống cơ sở dữ liệu, đảm bảo các yêu cầu liên thông về thông tin quy hoạch, quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà, cấp GPXD, quản lý chất lượng công trình và quản lý xây dựng Sau cấp phép. Trên cơ sở nền tảng dữ liệu này, tiến tới tích hợp các yêu cầu về môi trường, an ninh, phòng cháy chữa cháy… Tuy nhiên, hiện nay, hệ thống cơ sở dữ liệu còn đơn lẻ, các trường dữ liệu lẫn thông tin nhiều hạn chế, chưa đầy đủ, chưa đảm bảo được yêu cầu tích hợp, liên thông dữ liệu.

Việc liên thông về cơ sở dữ liệu phải đảm bảo các yêu cầu “dọc” và “ngang”. Tuy nhiên, dữ liệu của Bộ, Ngành hiện nay cũng chưa thật sự hoàn chỉnh. Điển hình việc cập nhật trên hệ thống về VBQPPL hết hiệu lực chưa được kịp thời, các thông tin về quy hoạch, đất đai, nhà ở và các công trình chưa được cập nhật trên các phần mềm dữ liệu. Các địa phương (UBND tỉnh, thành phố; các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh) trong tình trạng tương tự, quản lý dữ liệu chưa thật sự khoa học; tiến độ số hóa chậm. Do đó, việc hình thành cơ sở dữ liệu là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả trong quá trình THPL về cấp GPXD, vừa rút ngắn thời gian, do đáp ứng yêu cầu liên thông, vừa đảm bảo tính chặt chẽ khi toàn bộ dữ liệu đều được số hóa, đảm bảo yêu cầu về tính công khai, minh bạch trong hoạt động cấp GPXD.

• Để đảm bảo yêu cầu về công khai, minh bạch, UBND cấp tỉnh, Sở Xây dựng cần địa phương trước mắt cần thực hiện:

Công khai hệ thống các VBQPPL (Luật, Nghị định, Thông tư, Quyết định do UBND tỉnh ban hành), bao gồm các tiêu chuẩn, quy định về xây dựng. Trong đó, trọng tâm là Quyết định của UBND tỉnh, thành phố về cấp phép xây dựng (quy định cụ thể quy trình, thủ tục, thành phần hồ sơ, thẩm quyền, cơ chế phối hợp giữa các CQNN; chế độ trách nhiệm của CQNN, chủ đầu tư và các tổ chức có liên quan). Luận văn: Giải pháp THPL trong lĩnh vực cấp GPXD của UBND.

Công khai hệ thống các biểu mẫu; quy định về tiếp nhận và giải quyết hồ sơ, tạo điều kiện cho cá nhân, tổ chức theo dõi tiến độ và kết quả giải quyết hồ sơ), đảm bảo yêu cầu minh bạch, công khai, vừa phục vụ hiệu quả cho chủ trương phòng, chống tham nhũng của Đảng và Nhà nước.

Công khai, minh bạch, bình đẳng về cơ chế đối thoại; tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân tham gia thực hiện thủ tục hành chính về cấp GPXD được nêu quan điểm về giải pháp thiết kế, kỹ thuật (đối với các dự án có tính chất phức tạp), nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện công tác cấp GPXD.

Công khai cơ chế giám sát của nhân dân đối với hoạt động cấp GPXD, đảm bảo mọi hoạt động được thực hiện trên tinh thần khách quan, dân chủ, minh bạch và thượng tôn pháp luật.

Công khai, minh bạch về số hóa dữ liệu, liên thông thủ tục; khuyến khích cá nhân, tổ chức thực hiện thủ tục theo hình thức dịch vụ công trực tuyến, tạo thuận lợi cho cá nhân, tổ chức tiếp cận và giải quyết công việc thông qua phần mềm hoặc app thủ tục hành chính trực tuyến, vừa nâng cao hiệu quả công việc, vừa góp phần phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, nhũng nhiễu theo chủ trương của Đảng và Nhà nước.

3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật trong lĩnh vực cấp giấy phép xây dựng của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh – Miền Tây Nam bộ Luận văn: Giải pháp THPL trong lĩnh vực cấp GPXD của UBND.

3.2.1. Nhóm giải pháp về hoàn thiện hành lang pháp lý trực tiếp điều chỉnh hoạt động thực hiện pháp luật trong lĩnh vực cấp giấy phép xây dựng

Cơ sở pháp lý luôn là yếu tố bảo đảm trong công tác QLNN. Đối với ngành xây dựng, tính hợp pháp và chất lượng của công trình là hai yếu tố quan trọng phản ánh hiệu lực, hiệu quả QLNN. Và để đạt được điều này, pháp lý xây dựng đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Pháp lý xây dựng không chỉ đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật, mà còn giúp xác định các quy trình, giấy tờ và thủ tục cần thiết để đảm bảo tính hợp pháp và chất lượng cho dự án xây dựng. Trước tiên cần:

• Khắc phục sự chồng chéo, mâu thuẫn trong hệ thống VBQPPL liên quan đến lĩnh vực cấp GPXD

Cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực cấp GPXD đòi hỏi phải có sự cải cách đồng bộ của các lĩnh vực khác liên quan, như: đất đai, quy hoạch xây dựng, môi trường, phòng cháy chữa cháy…; các thủ tục hành chính trong những lĩnh vực quy hoạch, đất đai và quản lý dự án đầu tư xây dựng cần được rà soát, đánh giá để giảm thiểu các thủ tục không cần thiết, rườm rà, chồng chéo với nhau; cơ quan nhà nước cấp trên phân cấp cho cơ quan nhà nước cấp dưới tổ chức thực hiện các thủ tục hành chính liên quan cấp phép xây dựng theo quy định của pháp luật; công khai minh bạch các thủ tục, quy trình cho người dân và tổ chức nắm rõ khi đến thực hiện các thủ tục hành chính, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng.

Về thẩm định, phê duyệt thiết kế xây dựng, theo quy định của pháp luật, chủ đầu tư là người chịu trách nhiệm tổ chức thẩm định, phê duyệt thiết kế xây dựng sau thiết kế cơ sở đối với công trình sử dụng vốn khác; đối với các dự án sử dụng vốn đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công, vốn PPP (hợp tác công tư), thì CQNN theo thẩm quyền vẫn là cơ quan thẩm định thiết kế sau thiết kế cơ sở. Điều này, theo quan điểm của tác giả, tạo ra sự “phân biệt” không cần thiết giữa vốn khác và các loại vốn còn lại, trong khi đó, bản chất công việc thẩm định thiết kế xây dựng sau bước thiết kế cơ sở là như nhau.

Việc quy định khác nhau, trải qua nhiều thủ tục khác nhau dẫn đến môi trường đầu tư kém thu hút, hấp dẫn đối với các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Thực tế, nếu áp dụng cơ chế mở, cho phép chủ đầu tư thuê đơn vị tư vấn đủ năng lực để thẩm định, phê duyệt thiết kế xây dựng (không phân biệt nguồn vốn), sẽ rút ngắn thời gian và không ảnh hưởng đến hồ sơ xin cấp GPXD và triển khai dự án. Luận văn: Giải pháp THPL trong lĩnh vực cấp GPXD của UBND.

Về nguyên tắc, cơ quan cấp GPXD trong quá trình giải quyết hồ sơ cấp phép, chỉ cần đối chiếu sự phù hợp của thiết kế xây dựng do chủ đầu tư phê duyệt với thiết kế cơ sở được thẩm định, làm cơ sở để cấp GPXD.

• Hoàn thiện quy hoạch chi tiết, quy hoạch phân khu và ban hành Quy chế quản lý kiến trúc làm cơ sở để thực hiện hiệu quả công tác cấp GPXD, hướng công tác THPL trên lĩnh vực cấp phép GPXD đi vào kỷ cương, hiệu quả

Điều kiện để được cấp GPXD là phải phù hợp quy hoạch chi tiết được CQNN có thẩm quyền phê duyệt. Nhưng thực tế, quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch xây dựng còn chồng chéo, không thống nhất, gây khó khăn cho công tác quản lý cấp phép xây dựng và ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân nhưng chưa kịp thời rà soát, bổ sung, điều chỉnh cho phù hợp. Thậm chí nhiều địa phương chưa ban hành QHXD chi tiết, dẫn đến thời gian xin cấp GPXD kéo dài, phải xin ý kiến của cơ quan chuyên môn về quy hoạch đối với từng hồ sơ cụ thể. Các thông tin về chỉ số xây dựng, mật độ sử dụng đất, giới hạn tầng cao khi đó mới được phân tích, đánh giá và tùy tình hình, điều kiện thực tế, để ban hành văn bản thỏa thuận về quy hoạch. Hệ lụy đặt ra việc cấp GPXD sẽ không được xem xét trong tổng thể kiến trúc của địa phương, phá vỡ cảnh quan, kiến trúc chung. Ở khía cạnh THPL trong lĩnh vực cấp phép, tại những khu vực, tuyến phố trong đô thị đã ổn định chức năng sử dụng các lô đất, nếu chưa có quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 được duyệt thì phải phù hợp quy chế quản lý quy hoạch kiến trúc hoặc thiết kế đô thị do CQNN có thẩm quyền ban hành. Trường hợp cũng chưa có Quy chế quản lý quy hoạch kiến trúc và thiết kế đô thị thì được áp dụng các chỉ tiêu kiến trúc, quy hoạch theo quy định riêng lẻ. Điều đó, dẫn đến việc thiếu đồng bộ, lẫn kéo dài thời gian cấp phép (phải xin ý kiến đối với từng trường hợp cụ thể, thay vì căn cứ vào quy hoạch chi tiết và thiết kế đô thị để cấp GPXD).

Trên thực tế, quy chế quản lý kiến trúc được ban hành nhằm mục đích để kiểm soát việc xây dựng, khai thác, sử dụng công trình mới, công trình cải tạo đô thị trên địa bàn cả nước. Cũng như đưa ra quy định cụ thể trách nhiệm quản lý quy hoạch, kiến trúc của các CQNN có thẩm quyền.

Theo quy định của Luật Quy hoạch, UBND cấp tỉnh phải có trách nhiệm phân cấp, ủy quyền cho cơ quan chuyên môn về kiến trúc thuộc UBND cấp tỉnh hoặc UBND cấp huyện lập Quy chế quản lý kiến trúc. Cần lưu ý việc lập, thẩm định, ban hành quy chế quản lý kiến trúc cần tuân thủ các quy định của pháp luật có liên quan. Ngoài ra, cần phải Phù hợp với định hướng phát triển của kiến trúc Việt Nam, quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn. Đáp ứng các yêu cầu về phòng chống cháy nổ, bảo vệ môi trường; bảo đảm an toàn hạ tầng kỹ thuật, hành lang bảo vệ công trình thủy lợi, đê điều, năng lượng, giao thông, bảo tồn các khu di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh và các công trình kiến trúc khác có giá trị, đảm bảo khoảng cách an toàn đến công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc phòng. Luận văn: Giải pháp THPL trong lĩnh vực cấp GPXD của UBND.

Bên cạnh đó, việc lập, thẩm định, ban hành Quy chế quản lý kiến trúc phải bảo tồn, kế thừa, phát huy các giá trị kiến trúc truyền thống, tiếp thu chọn lọc tinh hoa kiến trúc thế giới. Để việc lập, thẩm định, ban hành Quy chế quản lý kiến trúc diễn ra nhanh chóng thuận lợi thì cần phải ứng dụng công nghệ tiên tiến kết hợp với khoa học hiện đại, phù hợp với tình hình của Việt Nam hiện nay nhằm bảo đảm phát triển kinh tế – xã hội đất nước.

Như vậy, có thể thấy Quy chế quản lý kiến trúc tác động trực tiếp đến định hướng phát triển về kiến trúc của địa phương. Việc sớm ban hành Quy chế quản lý kiến trúc của từng địa phương, khu vực góp phần nâng cao hiệu quả công tác cấp GPXD nói riêng và công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng nói chung, từ đó mang lại sự hài lòng của người dân và tổ chức khi giải quyết các thủ tục hành chính. Do đó, để đảm bảo tính đồng bộ, tiết kiệm thời gian, hạn chế các tiêu cực phát sinh trong quá trình thực hiện các thủ tục về cấp GPXD, UBND các tỉnh, thành phố cần sớm ban hành quy hoạch chi tiết, thiết kế đô thị. Đây là điều kiện tiên quyết để đơn giản hóa công tác cấp phép, đồng thời vẫn đảm bảo tính chặt chẽ trong công tác quản lý.

• Cụ thể hóa, chi tiết hóa điều kiện cấp GPXD

Theo quy định tại Điều 91 của Luật Xây dựng, cấp GPXD đối với công trình trong đô thị, phải đáp ứng các điều kiện như sau:

• Phù hợp quy hoạch chi tiết được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt;
• Phù hợp với mục đích sử dụng đất;

Bảo đảm an toàn cho công trình và các công trình lân cận; đáp ứng các yêu cầu về phòng chống cháy nổ, bảo vệ môi trường; bảo đảm an toàn hạ tầng kỹ thuật, hành lang bảo vệ công trình thủy lợi, đê điều, năng lượng, giao thông, bảo tồn các khu di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh và các công trình kiến trúc khác có giá trị, đảm bảo khoảng cách an toàn đến công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc phòng.

• Thiết kế công trình đã được thẩm định, phê duyệt;
• Hồ sơ cấp GPXD phù hợp với từng loại giấy phép.

Theo Điều 41, Nghị định số 15/2021/NĐ-CP ngày 03/3/2021 của Chính phủ quy định về điều kiện cấp GPXD: “Điều kiện cấp GPXD đối với các trường hợp cụ thể được quy định tại các Điều 91, 92, 93 và Điều 94 của Luật Xây dựng năm 2014 được sửa đổi, bổ sung theo quy định tại Luật Kiến trúc năm 2019 và Luật số 62/2020/QH14”.

Nghị định số 15/2021/NĐ-CP của Chính phủ cũng chưa quy định chi tiết về điều kiện cấp GPXD, ngoài việc cụ thể hóa điều kiện về quy hoạch. Mặt khác, các VBQPPL của UBND các tỉnh, thành phố cũng chưa quy định rõ, chi tiết hóa điều kiện để cấp phép, để đáp ứng yêu cầu của người dân trong quá trình thực hiện thủ tục cấp GPXD. Thực tế, các điều kiện về quy hoạch chi tiết (quy hoạch phân khu, quy hoạch tổng mặt bằng) đã được phê duyệt khi xem xét thẩm định, phê duyệt thiết kế kỹ thuật. Do đó, kiến nghị đối với hồ sơ cấp GPXD công trình, phải đáp ứng các điều kiện sau:

• Thứ nhất, phù hợp quy hoạch (quy hoạch xây dựng; quy hoạch sử dụng đất).
• Thứ hai, đảm bảo về yêu cầu pháp lý, tức là công trình đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất; quyền sở hữu công trình gắn liền với đất.
• Thứ ba, không có tranh chấp. Luận văn: Giải pháp THPL trong lĩnh vực cấp GPXD của UBND.
• Thứ tư, đáp ứng các yêu cầu về an ninh, an toàn (của công trình và khu vực).

Trên cơ sở các quy định chung về điều kiện, căn cứ các văn bản hướng dẫn thi hành, UBND các tỉnh, thành phố cần ban hành Quy định về cấp GPXD trên địa bàn tỉnh, thành phố mình, xác định cụ thể: điều kiện cấp phép tương thích với từng loại, cấp công trình; thành phần hồ sơ cấp phép phù hợp với từng loại giấy phép; thẩm quyền thực hiện công tác cấp GPXD; quy trình, thủ tục cấp GPXD, đảm bảo tính công khai, minh bạch, rõ ràng, dễ thực hiện. Việc chỉ ban hành Quy định về phân cấp cấp giấy phép hoặc quản lý cấp GPXD tại một số tỉnh, thành như hiện nay, chỉ có ý nghĩa trong việc xác định thẩm quyền, không rõ, không cụ thể về điều kiện cấp phép, trong khi đó công tác cấp phép chịu sự điều chỉnh của hàng loạt văn bản khác nhau (về xây dựng, quy hoạch, kiến trúc, hạ tầng, quyền sử dụng đất, môi trường…) sẽ dẫn đến khó khăn, là rào cản cho các doanh nghiệp, lẫn người dân trong quá trình áp dụng pháp luật.

• Quy định cụ thể về thành phần hồ sơ cấp GPXD

Từ thực tiễn công tác cấp phép, tác giả nhận thấy việc cấp GPXD là khâu cuối cùng của quy trình đầu tư xây dựng (sau khi chủ đầu tư phải hoàn thiện tất cả các bước về quy hoạch, lập và phê duyệt dự án, thẩm định thiết kế cơ sở, thiết kế kỹ thuật và dự toán công trình). Các vấn đề liên quan đến an ninh, an toàn phòng cháy chữa cháy cũng thuộc yêu cầu của hồ sơ thiết kế. Như vậy, rất nhiều thủ tục trước đó đã giải quyết bài toán pháp lý về đầu tư, quy hoạch, đất đai, thiết kế, môi trường, an toàn phòng cháy chữa cháy. Do đó, thủ tục và thành phần hồ sơ cấp GPXD nên được tinh gọn, đơn giản hóa, thực hiện nhanh chóng nhưng phải tuân thủ theo quy định của pháp luật nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong việc giải quyết các thủ tục hành chính liên quan. Theo đó, thành phần hồ sơ cơ bản, đề xuất gồm:

• Đơn đề nghị cấp GPXD (tương thích với từng loại công trình);
• Giấy tờ pháp lý chứng minh quyền sử dụng đất hợp pháp;
• Giấy tờ pháp lý về đầu tư (nếu có);
• Kết quả phê duyệt thiết kế của cơ quan có thẩm quyền.
• Công trình xây dựng cam kết không có tranh chấp về quyền sở hữu, quyền sử dụng đất và không làm ảnh hưởng đến các công trình lân cận khác.

Công trình xây dựng chưa có kết quả thẩm định thiết kế thì có thể xem xét liên thông về thủ tục hay áp dụng các Quy chế quản lý kiến trúc để được cấp GPXD.

Thực tiễn nhu cầu xây dựng công trình phụ trợ trên đất nông nghiệp để phục vụ sản xuất nông nghiệp là rất lớn (như: nhà màng, nhà lưới, nhà kính; chòi canh; nhà kho để phân bón, dụng cụ, thuốc bảo vệ thực vật; nhà sơ chế, bảo quản sản phẩm nông nghiệp…); Tuy nhiên, hiện nay việc hướng dẫn cấp, loại nhà, quy mô, thiết kế được cấp GPXD trên đất nông nghiệp vẫn chưa có sự hướng dẫn thống nhất từ Trung ương đến địa phương. UBND các địa phương đã ban hành văn bản hành chính thông thường để thí điểm cho phép xây dựng công trình phụ trợ trên đất nông nghiệp, trước mắt có thể đáp ứng nhu cầu của người dân, tuy nhiên việc ban hành văn bản hành chính có chứa đựng nội dung quy phạm là chưa phù hợp với quy định tại khoản 2 Điều 14 Luật Ban hành VBQPPL [13]. Mặt khác, nội dung này cần kiến nghị Trung ương hoàn thiện chính sách pháp luật gắn với nhu cầu thực tiễn, để khai thác sử dụng đất có hiệu quả, thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp.

3.2.2. Nhóm giải pháp về điều chỉnh cách làm của các chủ thể thực hiện pháp luật cấp giấy phép xây dựng và các thủ tục đầu tư xây dựng có liên quan Luận văn: Giải pháp THPL trong lĩnh vực cấp GPXD của UBND.

UBND cấp tỉnh có trách nhiệm chỉ đạo cơ quan chuyên môn về xây dựng (Sở Xây dựng, Sở Quy hoạch – Kiến trúc) thực hiện các công tác rà soát, đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch các đồ án quy hoạch trên địa bàn, để kịp thời đề xuất lập điều chỉnh cục bộ quy hoạch đối với các khu vực không còn phù hợp với kiến trúc cảnh quan, tình hình sử dụng đất hiện nay hoặc đề xuất điều chỉnh tổng thể đồ án quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000, nhằm đảm bảo tính pháp lý về quy hoạch xây dựng và làm cơ sở cho việc xem xét cấp GPXD.

Để khắc phục những vướng mắc trong công tác cấp GPXD liên quan đến điều kiện về quy hoạch, UBND cấp tỉnh cần ban hành Quy chế đối với các công trình xin cấp GPXD đã được cơ quan có thẩm quyền cung cấp thông tin kiến trúc – quy hoạch, cấp giấy phép quy hoạch có nội dung khác với đồ án quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 được chấp thuận hoặc chưa cập nhật thông tin quy hoạch vào đồ án quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 được phê duyệt, nhưng không làm ảnh hưởng đến các chỉ tiêu kiến trúc – quy hoạch, hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật chung của đồ án quy hoạch được chấp thuận thì được cấp GPXD theo quy định của nhà nước.

Đối với các trường hợp các dự án nhà ở, khu đất lớn, dịch vụ thương mại, công trình công cộng đã được các cơ quan có thẩm quyền cung cấp thông tin kiến trúc – quy hoạch, cấp giấy phép quy hoạch có nội dung khác với đồ án quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 được chấp thuận hoặc chưa cập nhật thông tin quy hoạch vào đồ án quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 được phê duyệt, có tác động, làm ảnh hưởng đến các chỉ tiêu kiến trúc – quy hoạch, hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật chung của đồ án quy hoạch được chấp thuận, trước khi cấp GPXD phải lập điều chỉnh cục bộ quy hoạch (hoặc điều chỉnh tổng thể) và được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

Đối với các trường hợp cấp GPXD công trình có chức năng nhà ở kết hợp văn phòng, văn phòng, khách sạn, dịch vụ… nhưng không phù hợp với mục đích sử dụng đất (đất ở đô thị lâu dài) theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp, nghiên cứu theo hướng giải quyết cấp GPXD, nhưng không chuyển đổi mục đích sử dụng đất, chỉ cập nhật mục đích sử dụng đất mới vào giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được phê duyệt, nhằm không làm ảnh hưởng đến quyền sở hữu, lợi ích của người dân. Để tháo gỡ những khó khăn trong việc xác định đối tượng tổ chức lập quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 của các dự án nhà ở trên địa bàn tỉnh đã được cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư, cần xây dựng quy trình triển khai thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở, bao gồm các bước sau: Luận văn: Giải pháp THPL trong lĩnh vực cấp GPXD của UBND.

Bước 1 – Lập thủ tục quyết định chủ trương đầu tư theo Luật Đầu tư: Chủ trương đầu tư đối với dự án nhà ở được xác định trên cơ sở phải đảm bảo tính pháp lý về chức năng quy hoạch sử dụng đất, về đất đai, …. Căn cứ để cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư dựa vào năng lực tài chính, năng lực kỹ thuật, năng lực kinh nghiệm và năng lực pháp lý của chủ đầu tư. Trường hợp cần thiết, UBND cấp tỉnh, thành phố thành lập Hội đồng hoặc Tổ liên ngành để tham mưu chặt chẽ, hiệu quả về tính cần thiết, năng lực của chủ đầu tư, nhu cầu phát triển của địa phương… để xem xét, quyết định chủ trương đầu tư theo quy định pháp luật. Sản phẩm: Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư của UBND cấp tỉnh.

Bước 2 – Lập quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 theo quy định của Luật Quy hoạch đô thị: Sau khi có Quyết định chủ trương đầu tư, nhà đầu tư lập quy hoạch trình Sở Quy hoạch – Kiến trúc (đối với địa phương có Sở Quy hoạch – Kiến trúc) hoặc Sở Xây dựng để thẩm định hồ sơ quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, trình UBND cấp tỉnh, thành phố xem xét chấp thuận. Sản phẩm: Quyết định phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500, hoặc Văn bản thỏa thuận phê duyệt quy hoạch tổng mặt bằng 1/500 của UBND cấp tỉnh, thành phố (hoặc cơ quan được UBND cấp tỉnh ủy quyền).

Bước 3 – Lập thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất, giao thuê đất gắn với cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (gắn với việc thực hiện nghĩa vụ tài chính): Sở Tài nguyên và Môi trường, cơ quan Thuế tổ chức thực hiện. Sản phẩm: Quyết định giao đất; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do UBND cấp tỉnh, thành phố cấp.

Bước 4 – Lập thủ tục công nhận chủ đầu tư, chấp thuận đầu tư: Sở Xây dựng thực hiện theo chức năng. Sản phẩm: Văn bản của UBND Thành phố công nhận chủ đầu tư, chấp thuận đầu tư.

Bước 5 – Lập thủ tục cấp GPXD: Sở Xây dựng thực hiện thủ tục cấp GPXD; quản lý xây dựng sau giấy phép và giám sát, đánh giá đầu tư đối với dự án. Sản phẩm: GPXD do UBND cấp tỉnh, thành phố (hoặc Sở Xây dựng, nếu được phân công hoặc ủy quyền), báo cáo giám sát, đánh giá đầu tư của chủ đầu tư.

Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, việc cấp phép online là một xu thế. Để THPL cấp phép xây dựng hiệu quả với cơ chế một cửa liên thông điện tử, UBND cấp tỉnh cần chủ động xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện các VBQPPL liên quan lĩnh vực cấp GPXD, trong đó tổ chức phân công trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị trực thuộc trong việc tuyên truyền, phổ biến; tiếp nhận ý kiến tổ chức, cá nhân có liên quan; rà soát nội dung quy định và đối chiếu với tình hình thực tế của địa phương…nhằm triển khai thực hiện hiệu quả các VBQPPL do Trung ương ban hành tại địa phương, bên cạnh đó kịp thời phát hiện những bất cập trong quy định của pháp luật mà khó triển khai trên thực tế, từ đó tổng hợp, báo cáo, kiến nghị CQNN có thẩm quyền đề nghị giải quyết. UBND các tỉnh xây dựng kế hoạch cụ thể, đề ra lộ trình chi tiết để hình thành Trung tâm cơ sở dữ liệu dùng chung của các CQNN tại địa phương và pháp lý hóa các dữ liệu thông tin đó, là việc làm hết sức quan trọng và cấp bách trong tình hình hiện nay. Các CQNN phải có trách nhiệm cập nhật các dữ liệu hành chính do mình giải quyết để cung cấp cho Trung tâm cơ sở dữ liệu và khai thác sử dụng thông tin dùng chung. Thông qua Trung tâm cơ sở dữ liệu dùng chung sẽ góp phần thực hiện hiệu quả cơ chế một cửa liên thông điện tử tại các CQNN, đồng thời góp phần đẩy mạnh việc thực hiện dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, mức độ 4 đối với các thủ tục hành chính theo quy định tại khoản 4 Điều 3 Nghị định số 43/2011/NĐ-CP ngày 13 tháng 6 năm 2011 của Chính phủ quy định về việc cung cấp thông tin và dịch vụ công trực tuyến trên trang TTĐT hoặc cổng TTĐT của CQNN. Luận văn: Giải pháp THPL trong lĩnh vực cấp GPXD của UBND.

UBND các tỉnh xây dựng Đề án kiện toàn tổ chức và hoạt động của Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả trong các CQNN trên địa bàn, theo hướng chuyên nghiệp hóa và chuyên môn hóa đối với cán bộ thực hiện công tác tiếp nhận và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính tại Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả nhằm đạt được những kết quả tích cực, chất lượng Bộ phận một cửa được nâng cao, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan nhà nước, hạn chế tình trạng tiêu cực, gây khó khăn, phiền hà và tình trạng chậm muộn trong xử lý hồ sơ công việc.

UBND các tỉnh miền Tây Nam bộ cần định hướng và tạo ra những chính sách đột phá về lâu dài trong lĩnh vực cấp GPXD. Việc đơn giản hóa hoặc loại bỏ các điều kiện, quy trình cấp GPXD đối với các công trình có quy mô nhỏ và khu vực ít ảnh hưởng sẽ góp phần giảm gánh nặng về thủ tục và chi phí cho người dân, đồng thời đảm bảo lợi ích hài hoà giữa các chủ thể Nhà nước, doanh nghiệp và người dân khi THPL trong lĩnh vực cấp GPXD của UBND cấp tỉnh – Miền Tây Nam bộ. Một số giải pháp bao gồm:

Giới hạn loại công trình được miễn cấp GPXD. Theo đó, miễn cấp GPXD cho các công trình có quy mô nhỏ, cải tạo hoặc nâng cấp, không làm ảnh hưởng đến kết cấu và an toàn công trình, bao gồm: sửa chữa, cải tạo nội thất.

Tăng cường công tác kiểm tra sau xây dựng thay vì cấp GPXD trước khi xây dựng. UBND cấp tỉnh có thể chuyển sang mô hình kiểm tra sau xây dựng, thay vì yêu cầu cấp GPXD trước. Các cơ quan chuyên môn sẽ tiến hành kiểm tra chất lượng và an toàn công trình ngay sau khi hoàn thành, thay vì yêu cầu hồ sơ chi tiết trước. Với cách tiếp cận này, quá trình xây dựng công trình sẽ nhanh chóng và đơn giản đối với các công trình có quy mô nhỏ. Tuy nhiên, yêu cầu về kỹ thuật và an toàn sẽ được kiểm tra, giám sát chặt chẽ sau khi công trình xây dựng hoàn thành.

Tự công bố và cam kết tuân thủ quy chuẩn xây dựng. Các cá nhân, tổ chức có trách nhiệm công bố và cam kết tuân thủ các tiêu chuẩn xây dựng, thay vì phải xin cấp GPXD, có thể đi kèm với yêu cầu nộp bản kế hoạch và cam kết thực hiện đúng quy định. Việc người dân tự công bố là cách hiệu quả để giảm bớt thành phần hồ sơ, tài liệu, đồng thời đảm bảo công trình xây dựng đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn.

Ứng dụng công nghệ số để giám sát tự động. Điều này sẽ giúp các cơ quan quản lý giám sát xây dựng và phát hiện công trình vi phạm kịp thời, nhanh chóng. Đây là giải pháp đột phá giúp đơn giản hóa quy trình, thủ tục cấp GPXD, giảm chi phí và nguồn nhân lực trong công tác quản lý. Luận văn: Giải pháp THPL trong lĩnh vực cấp GPXD của UBND.

Thay đổi quy định để chuyển từ cấp GPXD bắt buộc sang đăng ký thông báo. Thay vì yêu cầu cấp GPXD, tổ chức, cá nhân chỉ cần thông báo dự án xây dựng đến cơ quan quản lý. Cơ quan phụ trách có thể quyết định việc kiểm tra hoặc không kiểm tra tùy vào tính chất công trình. Như vậy, quá trình xây dựng sẽ linh hoạt và giảm tải cho hệ thống quản lý. Tuy nhiên, cần quy định rõ các điều kiện áp dụng, tránh tình trạng thiếu kiểm soát với những công trình này.

Chính sách miễn cấp GPXD theo khu vực phát triển và quy hoạch đô thị cụ thể. Các khu vực có quy hoạch cụ thể, ổn định, ít ảnh hưởng đến hạ tầng, môi trường sẽ có chính sách miễn cấp GPXD cho một số loại hình xây dựng. Điều này, sẽ giúp giảm bớt thủ tục hành chính cho những khu vực ít chịu ảnh hưởng từ xây dựng, khuyến khích phát triển đô thị theo hướng bền vững và kiểm soát.

Áp dụng cơ chế bảo hiểm và trách nhiệm để thay thế quy trình cấp GPXD. Thay vì thực hiện quy trình cấp GPXD, các cá nhân, tổ chức có thể tham gia hình thức bảo hiểm xây dựng bắt buộc, theo đó bảo đảm chất lượng và an toàn cho công trình. Điều này tạo ra động lực tự giám sát và trách nhiệm cho các cá nhân, tổ chức, vì cơ quan bảo hiểm sẽ chỉ chấp nhận công trình đáp ứng tiêu chuẩn nhất định. Điều này giảm thiểu sự can thiệp của các cơ quan quản lý nhà nước nhưng vẫn bảo đảm quyền lợi của người dân và xã hội.

3.3. Khuyến nghị

Để khắc phục những tồn tại, hạn chế đối với quy định về điều kiện cấp GPXD có thời hạn và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong việc thực hiện thủ tục cấp GPXD có thời hạn, tác giả luận văn có một số khuyến nghị:

• Đối với Chính phủ

Chính phủ đề xuất, trình Quốc hội sửa đổi khoản 31 Điều 1 của Luật Xây dựng sửa đổi, bổ sung năm 2020, theo hướng loại trừ điều kiện “phù hợp với mục đích sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai” đối với trường hợp cấp GPXD có thời hạn. Việc sửa đổi điều kiện về cấp GPXD có thời hạn như nêu trên là phù hợp tình hình thực tế tại địa phương, phù hợp lợi ích chính đáng của người dân, tổ chức có nhà, đất trong vùng quy hoạch, góp phần hạn chế tối đa tình trạng xây dựng không phép phải xử lý nghiêm theo quy định, gây lãng phí tài sản của nhà nước và nhân dân.

• Đối với Bộ Luận văn: Giải pháp THPL trong lĩnh vực cấp GPXD của UBND.

Qua thực tiễn tại một số địa phương cho thấy việc thực hiện cơ chế một cửa liên thông điện tử trong công tác cấp GPXD là khả thi, đem lại tính tiện ích cao cho chủ đầu tư và doanh nghiệp, mô hình này cần được nghiên cứu, hoàn thiện và nhân rộng trên phạm vi cả nước, góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh tại Việt Nam, đồng thời cải thiện, nâng cao chỉ số cấp GPXD trong Báo cáo đánh giá về môi trường kinh doanh của Ngân hàng Thế giới đối với Việt Nam hàng năm.

Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan như Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Công thương, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Công an và các cơ quan khác có liên quan để nghiên cứu, xây dựng và trình Chính phủ ban hành Nghị định về quy trình thực hiện cơ chế một cửa liên thông điện tử trong việc cấp GPXD. Nội dung của quy trình này là cách thức giải quyết liên thông điện tử các thủ tục về:

• Thẩm định thiết kế cơ sở;
• Thẩm định thiết kế xây dựng (thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công);
• Cấp GPXD;
• Các thủ tục liên quan quy hoạch, kiến trúc, đấu nối hạ tầng kỹ thuật (cấp nước, cấp điện, thoát nước, giao thông,…), đánh giá tác động của môi trường, phòng cháy chữa cháy.

Những nội dung này sẽ làm cơ sở pháp lý để triển khai thực hiện thống nhất trên phạm vi cả nước.

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3

Dựa trên cơ sở lý luận ở Chương 1 và thực trạng THPL trong lĩnh vực cấp GPXD của UBND cấp tỉnh – Miền Tây Nam bộ đã được luận văn đề cập tại Chương 2, Chương 3 của luận văn đã đề xuất 2 nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả THPL trong lĩnh vực cấp GPXD của UBND cấp tỉnh – Miền Tây Nam bộ.

Các giải pháp của luận văn được xây dựng dựa trên định hướng của THPL về cấp GPXD tại các tỉnh miền Tây Nam bộ bên cạnh các nguyên nhân của hạn chế đã được chỉ ra trong Chương 2.

Các giải pháp luận văn đề xuất gồm: nhóm giải pháp về hoàn thiện hành lang pháp lý trực tiếp điều chỉnh hoạt động THPL trong lĩnh vực cấp GPXD; nhóm giải pháp về điều chỉnh cách làm của các chủ thể THPL cấp GPXD và các thủ tục đầu tư xây dựng có liên quan. Các giải pháp này cần phải tiến hành đồng bộ, đồng thời phải có sự tham gia của tất cả các CQNN, cán bộ, công chức và người dân.

KẾT LUẬN Luận văn: Giải pháp THPL trong lĩnh vực cấp GPXD của UBND.

Công tác cấp GPXD liên quan đến nhiều đối tượng, nhiều quy định pháp luật khác nhau và thường xuyên thay đổi, điều chỉnh.

Kể từ khi Luật số 62/2020/QH14 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng năm 2014 (có hiệu lực kể ngày 01/01/2021); Nghị định số 15/2021/NĐ-CP ngày 03/3/2021 của Chính phủ quy định chi tiết một số nội dung về quản lý dự án đầu tư xây dựng (có hiệu lực từ ngày 03/03/2021) và Thông tư số 06/2021/TT-

BXD ngày 30/6/2021 của Bộ Xây dựng quy định về phân cấp công trình xây dựng (có hiệu lực từ ngày 15/8/2021) đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công tác cấp phép, theo hướng cải cách thủ tục hành chính, song bên cạnh đó, công tác cấp phép vẫn còn nhiều vướng mắc trong quá trình THPL, cần tiếp tục được nghiên cứu, điều chỉnh, đáp ứng yêu cầu cải cách, tăng sự hài lòng của nhân dân và doanh nghiệp.

Ở góc độ QLNN, UBND các tỉnh, thành phố rất quan tâm đến công tác cấp GPXD và quản lý xây dựng theo giấy phép; các VBQPPL được ban hành, ở một vài khía cạnh, đã từng bước tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, song xét trên tổng thể, THPL trong lĩnh vực cấP GPXD của UBND cấp tỉnh – Miền Tây Nam bộ vẫn còn nhiều tồn tại, vướng mắc, cụ thể:

• Nhận thức và áp dụng pháp luật của công chức, chủ đầu tư chưa đầy đủ, đồng bộ, còn lúng túng trong quá trình thực hiện.
• Chủ đầu tư không nghiên cứu kỹ trong quá trình lập dự án, thiết kế công trình để đưa ra thiết kế chuẩn xác. Chính vì vậy mà sau khi đạt được thỏa thuận về quy hoạch, kiến trúc để lập dự án, chủ đầu tư lại tự điều chỉnh thiết kế công trình của mình dẫn đến phải lấy ý kiến thỏa thuận lại hay phải có văn bản hướng dẫn chỉnh sửa thiết kế, từ đó làm kéo dài thời gian xem xét cấp GPXD, gây khó khăn cho CQNN có thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính.
• Pháp luật quy định các thủ tục khác có liên quan không rõ, làm quá trình cấp GPXD phát sinh thêm nhiều thủ tục, gây ra việc chồng chéo, khó khăn trong thực hiện.
• Công tác quy hoạch xây dựng chưa đáp ứng đủ các yêu cầu của đầu tư, quy hoạch chi tiết xây dựng còn thiếu. Đồng thời, sự phối hợp giữa các cơ quan cấp GPXD và cơ quan phê duyệt quy hoạch chưa được thực hiện tốt.
• Quy định về điều kiện, quy trình và thành phần hồ sơ còn bất cập, có nhiều điểm cần phải cải tiến.

Công tác cấp GPXD của UBND các tỉnh, thành phố chủ yếu liên quan đến các công trình, dự án có quy mô lớn, tác động đến tình hình kinh tế – xã hội của địa phương, do đó, việc nhìn nhận những hạn chế và đề ra giải pháp để khắc phục những tồn tại, hạn chế trong THPL lĩnh vực cấp GPXD Sẽ góp phần nâng cao sức cạnh tranh của địa phương trong việc kêu gọi đầu tư, phát triển kinh tế. Giải pháp xã hội hóa thẩm định thiết kế Sẽ góp phần giảm thiểu gánh nặng cho CQNN trong quá trình thực hiện các thủ tục cấp GPXD. Xét trên quan điểm pháp lý, Nhà nước quản lý, điều hành xã hội bằng pháp luật – do đó, các vấn đề liên quan đến kỹ thuật cần được xã hội hóa dần để đảm bảo quá trình đầu tư xây dựng được thuận lợi, nhanh chóng. CQNN chịu trách nhiệm rà soát, đối chiếu quy định pháp luật để thực hiện cấp phép theo quy định.

Với thực trạng, vướng mắc và khuyến nghị nêu trên, chắc chắn có những nội dung chưa được giải quyết sâu sắc, triệt để, cần có sự nghiên cứu, đánh giá toàn diện, song các khuyến nghị nêu trên, trong chừng mực, sẽ góp phần đánh giá, khuyến nghị các giải pháp để hoàn thiện công tác cấp phép, tạo sự đồng bộ, thống nhất trong THPL về cấp GPXD./. Luận văn: Giải pháp THPL trong lĩnh vực cấp GPXD của UBND.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ:  

===>>> Luận văn: Pháp luật trong lĩnh vực cấp giấy phép xây dựng UBND