Khóa luận: Thực trạng sự sụp đổ của ngân hàng Northern Rock

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Khóa luận: Thực trạng sự sụp đổ của ngân hàng Northern Rock hay nhất năm 2023 cho các bạn học viên ngành đang làm khóa luận tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài khóa luận tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm khóa luận thì với đề tài Khóa luận: Sự sụp đổ của ngân hàng Northern Rock và bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

II. QUÁ TRÌNH SỤP ĐỔ CỦA NORTHERN ROCK

Những kết quả ấn tượng, những tỉ lệ tăng trưởng kỉ lục, chi phí quản lý thấp nhất trong số các ngân hàng tại Châu Âu và thương hiệu ngày càng mạnh khi trở thành nhà tài trợ chính cho đội bóng đá nổi tiếng Newcastle United. Northern Rock thực sự đã trở thành một trong những tổ chức tài chính lớn của Anh. Nhưng khi khủng hoảng tín dụng xảy ra thì chính những nguyên nhân đã từng làm nên thành công của Northern Rock lại khiến cho ngân hàng này sụp đổ một cách nhanh chóng…

1. Những dấu hiệu đáng lo ngại đầu tiên Khóa luận: Thực trạng sự sụp đổ của ngân hàng Northern Rock

Thị trường trở nên khó khăn hơn

Dường như không có lý do gì để nghĩ rằng câu chuyện thành công của Northern Rock lại không thể tiếp tục trong năm 2007. Nhưng thị trường bắt đầu trở nên khó khăn hơn. Lãi suất liên tục tăng bắt đầu ảnh hưởng tới chi phí huy động vốn của Northern Rock. Như đã đề cập ở trên, ngân hàng phải vay 25% vốn từ thị trường tiền tệ, sau đó cho các khách hàng đi vay thế chấp vay lại. Northern Rock thường vay của các ngân hàng khác theo hợp đồng ngắn hạn từ 1 đến 3 tháng với tỉ lệ lãi suất liên ngân hàng LIBOR. Vay tiền từ thị trường chưa bao giờ trở thành vấn đề lớn đối với Northern Rock bởi trước đây, thông thường sự chênh lệch giữa tỉ lệ lãi suất LIBOR và lãi suất cơ bản là không đáng kể. Nhưng vào đầu năm 2007, lãi suất LIBOR đã liên tiếp tăng đáng kể so với lãi suất cơ bản. Mà tỉ lệ lãi suất cho vay lại dựa trên tỉ lệ lãi suất cơ bản, còn khi đi vay, Northern Rock phải trả mức lãi suất LIBOR. Sự chêch lệch ngày càng gia tăng giữa hai loại lãi suất này sẽ có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến lợi nhuận kinh doanh của Northern Rock.

Thêm vào đó, thị trường bất động sản cũng trở nên khó khăn hơn. Rất khó để ký kết được một hợp đồng mua bán bất động sản đem lại lợi nhuận cao. Thậm chí có một số bất động sản được giao bán với mức lợi tức chỉ đủ để trả lãi ngân hàng. Nói cách khác, nếu các nhà đầu tư mua bất động sản và cho thuê thì lợi nhuận có được chỉ ngang bằng với việc họ gửi tiền tiết kiệm tại ngân hàng. Vì vậy, các nhà đầu tư trước đây hoạt động rất sôi động, nay sẽ đứng ngoài thị trường.

Quyết định của Ban giám đốc

Tuy nhiên lo ngại về sự thiếu hụt nguồn vốn không phải là vấn đề quan tâm đối với ban giám đốc ngân hàng. Đã không có một biện pháp nào được đưa ra để đối phó với những diễn biến bất lợi của thị trường. Mà thay vào đó, ngày 12/03/07, ban giám đốc ngân hàng lại ra quyết định sẽ bán các sổ vay thương mại (khoảng 1,6 tỷ bảng Anh) để giải phóng các nguồn tài chính, giúp Northern Rock tập trung vào lĩnh vực kinh doanh chính là cho vay thế chấp nhà ở. Quyết định này được đưa ra dựa trên Hiệp ước Basel II.

Basel là Ủy ban giám sát ngân hàng do các Ngân hàng TW các nước G10 thành lập năm 1975 dưới sự bảo trợ của Ngân hàng Thanh toán quốc tế. Sau một thời gian hoạt động, Ủy ban đã nghiên cứu và đưa ra các yêu cầu về an toàn vốn, được ban hành lần đầu năm 1988 và gọi là Basel I. Năm 1999, Ủy ban đã đề ra 25 nguyên tắc cơ bản về giám sát ngân hàng hữu hiệu. Đây là những nguyên tắc tối thiểu và được xem là tài liệu để các cơ quan thanh tra, giám sát ngân hàng và các nhà quản lý tài chính tham khảo. Do những hạn chế của Basel I nên một hiệp ước mới về vốn đã được thông qua vào năm 2001 và được gọi là Basel II. Hiệp ước Basel II gồm 3 trụ cột. Thứ nhất là yêu cầu về vốn tối thiểu. Thứ hai là cơ quan thanh tra trực tiếp đánh giá mức độ yêu cầu vốn tối thiểu của ngân hàng. Thứ ba là nguyên tắc thị trường và minh bạch thông tin. Khóa luận: Thực trạng sự sụp đổ của ngân hàng Northern Rock

Về các phương pháp đo lường tín dụng, Basel II đưa ra ba phương pháp: phương pháp chuẩn hóa (phụ thuộc vào đánh giá của các tổ chức xếp hạng tín nhiệm độc lập), phương pháp dựa trên hệ thống đánh giá nội bộ cơ bản (các ngân hàng đưa ra những khoản rủi ro ngầm định), phương pháp dựa trên hệ thống đánh giá nội bộ tiên tiến (các ngân hàng đưa ra một loạt thông tin đầu vào về rủi ro). Hệ thống đánh giá nội bộ cơ bản (The internal ratings based approach – IRB) là lựa chọn của Northern Rock vì điều này cho phép ngân hàng sử dụng mô hình đánh giá rủi ro sẵn có của mình. Tất nhiên, mô hình của riêng Northern Rock này cũng cần được Cơ quan dịch vụ tài chính – FSA (Financial Service Authority) thông qua. Và nếu mô hình này được thông qua thì sẽ cho phép tỉ trọng rủi ro của các khoản cho vay thế chấp nhà ở giảm từ 50% xuống chỉ còn 15%. Vì vậy, mỗi 100 bảng tiền cho vay để mua nhà thế chấp chỉ cần có 15 bảng dự phòng để hỗ trợ thay vì 50 bảng như trước đây.

Tuyên bố ngày 27/06 và phản ứng của thị truờng

Ngày 26/06, đề nghị trên của ngân hàng đã được thông qua. Nhưng tình hình thị trường lúc này đã tiếp tục xấu đi. Đã có thêm hai đợt điều chỉnh lãi suất nữa và bắt đầu có những lo ngại về ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng cho vay nhà đất thứ cấp tại Mỹ đến tình hình kinh doanh của Northern Rock. Vì thế, ngày 27/06, ngài Adam Applegarth – giám đốc điều hành của Northern Rock đã buộc phải ra thông báo điều chỉnh lợi nhuận tại thị trường chứng khoán London. Tuyên bố có nhan đề “Sơ kết 6 tháng đầu năm và chiến lược đổi mới theo Basel II”.

Theo tuyên bố, về chiến lược kinh doanh, ngân hàng sẽ giảm những khoản vay ít hiệu quả trong bảng cân đối tài chính và những khoản vay nhiều rủi ro sẽ được chuyển trực tiếp tới bên thứ 3 như hợp đồng với Lehman Brothers. Về kết quả kinh doanh, ngân hàng đã hoàn thành việc bán 838 triệu bảng các khoản vay thương mại có đảm bảo cho ngân hàng Lehman và đã hoàn thành việc đàm phán thêm 732 triệu bảng những khoản vay tương tự. Tổng mức cho vay đến cuối tháng 5 tăng tới 13% so với cùng kì năm 2006. Trong khi tỷ lệ lãi suất tăng cao khiến khối lượng giao dịch nhà đất giảm thì các mục tiêu cho vay đều dự đoán là có thể đạt được. Về hoạt động cho vay, thị phần của Northern Rock đang chiếm 10%, tỷ lệ cho vay thế chấp nhà ở tăng lên 19% nhờ một chiến lược duy trì mạnh mẽ. Mức dư nợ đã tăng vào năm 2006 vì tỷ lệ lãi suất tăng nhưng vẫn nằm trong dự đoán. Mọi chi phí tiếp tục được kiểm soát.

Cũng theo tuyên bố này, kể từ bản cáo bạch về hoạt động kinh doanh vào ngày 02 tháng 04, đã có thêm 2 đợt điều chỉnh lãi suất. Nguồn vốn của Northern Rock cơ bản là dựa trên tỉ lệ lãi suất LIBOR và cho vay lại dựa trên tỉ lệ lãi suất cơ bản của Ngân hàng TW Anh. Vì thế, Northern Rock bị kẹt giữa hai tỉ lệ này và điều này ảnh hưởng tới thu nhập từ lãi suất thực. Tác động của việc đó lên thu nhập từ lãi suất thực được dự đoán sẽ làm thâm hụt một khoản từ 180 triệu bảng đến 200 triệu bảng. Sẽ có nguồn thu khác bù vào khoản thiếu hụt này và dự báo khoảng cách giữa hai tỷ lệ lãi suất này sẽ được điều chỉnh khi những hợp đồng thế chấp đáo hạn và có thể định giá lại. Vì thế, dự báo tỷ lệ mức tăng lợi nhuận là 17% trước đây sẽ phải giảm xuống còn 15%.

Ngay lập tức, giá cổ phiếu giảm 1,2 bảng Anh xuống chỉ còn 8,5 bảng, lấy đi 12% giá trị của Northern Rock. Sự kết hợp của cả việc bán đột ngột các sổ thương mại và tuyên bố điều chỉnh lợi nhuận đã khiến cổ phiếu của ngân hàng này mất 30% giá trị so với thời điểm giá cổ phiếu cao nhất vào tháng 2 năm 2007 là 12,5 bảng. Đây cần phải được coi là hồi chuông cảnh tỉnh ban giám đốc cũng như các nhân viên của Northern Rock. Song vẫn không hề có một biện pháp can thiệp nào từ phía ngân hàng để tăng trưởng chậm lại. Họ không hề nhận thức được mối nguy hại mà tình hình cho vay thế chấp thứ cấp có thể gây ra cho hoạt động kinh doanh của mình. Ban giám đốc luôn tin rằng Northern Rock có đủ khả năng phòng ngừa chống lại những nguy cơ tiềm ẩn đang đến gần. Họ cho rằng đó chỉ là phản ứng thái quá của thị trường và các nhà phân tích tài chính thì hoàn toàn sai lầm. Cho nên, trong Báo cáo kết quả kinh doanh vào tháng 7 thì chiến lược tổng thể vẫn chỉ xoay quanh việc bán các sổ nợ thương mại nhằm giải phóng nhiều nguồn vốn để Northern Rock có thể mở rộng việc cho vay thế chấp và tăng lợi tức cho cổ đông.

Trong khi đó, thị trường lại tiếp diễn với nhiều điều rất khác thường. Giá cổ phiếu của ngân hàng tiếp tục xuống thấp. Hàng ngày, tin tức về cuộc khủng hoảng nhà đất thứ cấp tại Mỹ vẫn là chủ đề nóng trên toàn thế giới. Các nhà phân tích bắt đầu lo ngại cuộc khủng hoảng sẽ tạo ra một cú sốc với hệ thống tài chính toàn cầu. Và nếu có một vấn đề nào đó trên thị trường tài chính thì Northern Rock sẽ bị ảnh hưởng đặc biệt bởi vì ngân hàng huy động đến 75% tiền vốn từ các thị trường tiền tệ…

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>>  Dịch Vụ Viết Khóa Luận Tốt Nghiệp Tài Chính – Ngân Hàng

2. Khủng hoảng thanh khoản Khóa luận: Thực trạng sự sụp đổ của ngân hàng Northern Rock

Thị trường tiền tệ liên ngân hàng đóng băng

Ngày 09 tháng 08 năm 2007, thị trường tiền tệ liên ngân hàng hoàn toàn bị đóng băng. Nói cách khác, các ngân hàng ngừng hoàn toàn việc cho các ngân hàng khác vay vốn. Nguyên nhân là do ngân hàng lớn của Pháp, BNP Paribas, đã tạm ngưng hoạt động 3 quỹ chứng khoán bảo đảm bằng tài sản. Ngân hàng này cho biết họ đã không còn có thể định giá chính xác chúng thêm được nữa do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng thứ cấp ở Mỹ. Thông báo này đã tạo ra làn sóng hoang mang trên thị trường tiền tệ. Và điều này cho thấy ban giám đốc của Northern Rock sẽ phải đối mặt với rất nhiều khó khăn nếu thị trường đóng băng trong thời gian dài. Tác động từ những diễn biến trên thị trường này đặc biệt nghiêm trọng với Northern Rock bởi phương thức huy động vốn của ngân hàng này chủ yếu dựa trên việc chứng khoán hóa các khoản cho vay thế chấp và đợt chứng khoán hóa tiếp theo được lên lịch là vào tháng 09 năm 2007.

Đứng trước tình hình đó, từ ngày 10/08, ban giám đốc đã liên lạc với các cơ quan tài chính của chính phủ cũng như Ngân hàng TW để được trợ giúp giải quyết vấn đề. Thứ ba ngày 14 tháng 08, những cuộc thảo luận đầu tiên về Northern Rock đã diễn ra giữa các quan chức cấp cao của Bộ Ba. Ủy ban ba bên gọi tắt là Bộ Ba bao gồm Bộ Tài chính, Ngân hàng TW Anh và Cơ quan dịch vụ tài chính FSA. Hệ thống Bộ Ba này đã được thủ tướng Anh – Gordon Brown thiết lập từ năm 1997 để giám sát các vấn đề về bình ổn tài chính.

Trong suốt giai đoạn này, Northern Rock và các nhà chức trách Bộ Ba đã theo đuổi một gói chiến lược gồm 3 giải pháp nhằm đưa ngân hàng thoát khỏi tình trạng khó khăn hiện tại. Thứ nhất, Northern Rock sẽ tự giải quyết vấn đề thanh khoản của ngân hàng thông qua những hoạt động trên thị trường tiền tệ ngắn hạn và bằng việc chứng khoán hóa các khoản cho vay. Thứ hai, Northern Rock có thể chấp nhận bị một ngân hàng khác tiếp quản. Thứ ba, Northern Rock có thể nhận được sự hỗ trợ từ Ngân hàng TW Anh.

Trong suốt tháng 08 năm 2007, các ngân hàng cho rằng Ngân hàng TW Anh nên hỗ trợ các ngân hàng khác mà không đưa ra tỷ lệ phạt để tăng tính thanh khoản. Yêu cầu này đã bị từ chối với lý do chính là những lo ngại về “nguy cơ do tâm lý”. Theo các nhà chức trách, nếu ngân hàng TW Anh hoạt động như một cơ quan tài chính trung ương và hỗ trợ hiệu quả cho các ngân hàng khác với các mức kỳ hạn khác nhau để đổi lấy các hình thức ký quỹ, và đặc biệt là nếu Ngân hàng TW Anh hỗ trợ mà không đưa ra mức phạt hoặc phạt ít thì tức là Ngân hàng TW luôn giải cứu các ngân hàng. Điều này đồng nghĩa với việc khuyến khích các ngân hàng theo đuổi những chiến lược kinh doanh có độ rủi ro cao. Khóa luận: Thực trạng sự sụp đổ của ngân hàng Northern Rock

Mặc dù ba ngân hàng trung ương là Ngân hàng TW Anh, Ngân hàng TW Châu Âu (ECB) hay Cục dự trữ Liên Bang Mỹ đều theo đuổi những kế hoạch hành động riêng để phản ứng với tình trạng hỗn loạn của thị trường tiền tệ. Nhưng duy nhất chỉ có Ngân hàng TW Anh đã không đưa ra bất kỳ một giải pháp nào cho hệ thống ngân hàng nước mình trong suốt tháng 08 năm 2007.

Những viễn cảnh cho một giải pháp thông qua thị trường tiền tệ, bao gồm cả chứng khoán hóa, được thực hiện cho đến ngày 10 tháng 09 mà vẫn không thành công. Còn giải pháp thứ hai được Northern Rock bắt đầu theo đuổi từ ngày 16 tháng 08 khi họ tiến hành thảo luận kín với các cố vấn của họ để đưa ra lời chào mời cho các tổ chức tài chính. Lloyds TBS đã tỏ ra rất quan tâm đến thông tin này. Nhưng, dù bất kỳ một tổ chức nào mua lại Northern Rock thì điều này còn tùy thuộc vào việc Ngân hàng TW Anh có đồng ý hỗ trợ để giải quyết các vấn đề thanh khoản mà ngân hàng này đang gặp phải hay không. Khoản hỗ trợ theo dự kiến là khoảng 30 tỷ bảng trong hai năm với mức lãi suất thị trường. Đây là giải pháp khó có thể được Mervyn King – Thống đốc Ngân hàng TW Anh chấp nhận. Ông cho rằng chức năng của Ngân hàng TW không phải là tạo điều kiện hỗ trợ một ngân hàng tiếp quản một ngân hàng khác thông qua việc cung cấp các khoản cho vay hoặc các khoản đảm bảo nhất là khi số tiền lại lên tới 30 tỷ bảng Anh. Vì thế, thứ hai ngày 10 tháng 09, Northern Rock đã từ bỏ hai giải pháp là chứng khoán hóa hay tìm cách bán ngân hàng cho một ngân hàng khác để trông chờ vào sự hỗ trợ tài chính của Ngân hàng TW Anh. Họ coi việc hỗ trợ này như là một giải pháp cuối cùng vì các giải pháp còn lại không khả thi.

Sau nhiều cuộc thảo luận các bên đã đi đến thống nhất trong việc cung cấp cho Northern Rock một khoản vốn vay khẩn cấp vào ngày 11 tháng 09, song cần phải có một thông báo chính thức vào thứ hai ngày 17 tháng 09 để tránh gây sốc cho công chúng. Về phía Northern Rock, ngân hàng này cho rằng nên thông báo cho công chúng biết họ có được sự hỗ trợ từ Ngân hàng TW Anh để củng cố niềm tin của khách hàng, tránh hiện tượng rút tiền hàng loạt. Và lý do của việc trì hoãn thông báo là để có thời gian cho Northern Rock tăng dung lượng đường truyền số liệu trên website của họ và tiến hành những thỏa thuận khác cho việc xử lý khách hàng và xử lý các vấn đề phát sinh do thông báo gây ra. Còn về phía Ngân hàng TW thì cũng cho rằng nếu việc họ hỗ trợ cho Northern Rock mà không được công bố rộng rãi thì họ có thể vi phạm việc lạm dụng thị trường theo quy định của Liên minh Châu Âu. Và vì, các quy định về chiến dịch giải cứu này vẫn chưa rõ ràng nên họ cũng cần có thời gian để cân nhắc trước khi đưa ra thông báo.

Nhưng vào buổi chiều thứ năm ngày 13 tháng 09, trên thị trường bắt đầu lan rộng tin đồn về việc Northern Rock cầu cứu sự hỗ trợ của Ngân hàng TW Anh. Vì thế, lúc 4h chiều cùng ngày, tất cả các thành viên trong ban thường trực Bộ Ba đã họp mặt và quyết định đưa ra thông báo về việc hỗ trợ vào lúc 7h sáng thứ 6 ngày 14 tháng 09. Theo thông báo thì ngày 14 tháng 09, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã cho phép Ngân hàng TW Anh hỗ trợ cho Northern Rock để tăng khả năng thanh toán và đổi lại là một khoản ký quỹ với tỷ lệ lãi suất cao. Sự hỗ trợ này sẽ giúp Northern Rock cung cấp tiền cho hệ thống của họ trong suốt giai đoạn hiện tại trước tình hình hỗn loạn trên thị trường tài chính.

Rút tiền hàng loạt

Thật đáng tiếc, trước khi thông báo chính thức được đưa ra, thì mọi người đã biết đến sự hỗ trợ này do đài BBC đưa tin vào lúc 8h30 phút tối ngày 13 tháng 09. Mặc dù trong bản tin không đề cập rằng Northern Rock đang ở tình trạng nguy hiểm, có nguy cơ phá sản nhưng ảnh hưởng của nó với những người gửi tiền ở ngân hàng thì rất lớn…

Ngay ngày hôm sau, từng đoàn, từng đoàn người đã xếp hàng dài bên ngoài các chi nhánh của Northern Rock để rút tiền. Nhân viên mở cửa các chi nhánh từ 7h30 và làm việc đến 6h30 tối chỉ để giải quyết nhu cầu rút tiền của mọi người. Thậm chí có nhiều người đã đứng xếp hàng từ 5h sáng. Ngân hàng TW Anh đã phải hỗ trợ ngay cho Northern Rock 1 tỷ bảng Anh để đảm bảo khả năng thanh khoản. Phương tiện rút tiền trực tuyến đã dừng hoạt động do số người truy cập quá lớn làm tắc nghẽn mạng, điều này lại càng làm mọi người nghi ngờ rằng ngân hàng đang bị phá sản và không muốn khách hàng rút tiền. Nhìn chung, phần lớn những người xếp hàng đều là những người lao động vất vả, họ lo lắng về những khoản tiền gửi tiết kiệm của mình. Sẽ chẳng có ai, cả Northern Rock và cả Ngân hàng TW Anh có thể trách cứ hành động họ đang làm. Điều đó là hoàn toàn tự nhiên.

Một trong các lý do khiến cho người ta hoảng sợ như vậy là do những quy định về bảo hiểm tiền gửi ở Anh. Người gửi tiền sẽ chỉ được chính phủ đảm bảo trong phạm vi số tiền gửi là 35.000 bảng (đảm bảo 100% số tiền gửi cho 2000 bảng đầu tiên và 90% cho 33.000 bảng tiếp theo). Các mức tiền cao hơn không được đảm bảo. Trước đây, những người gửi tiền có lẽ đã không nhận thức được rằng một phần tiền tiết kiệm của họ có khả năng bị rủi ro nếu cuộc khủng hoảng xảy ra. Họ chỉ nhận ra điều đó sau khi giới truyền thông can thiệp vào và dẫn tới việc rút tiền hàng loạt. Việc không được đảm bảo 100% tất cả tiền gửi là một rủi ro đối với những người gửi tiền và nó cũng là rủi ro cho Northern Rock khi tất cả người gửi tền cùng đổ xô đi rút hết tiền tiết kiệm của họ. Nước Anh vốn nổi tiếng là một trong những trung tâm tài chính dẫn đầu thế giới, vậy mà bây giờ lại đang phải đối phó với một cuộc khủng hoảng thanh khoản giống như tại một quốc gia nhỏ bé với hệ thống tài chính yếu kém. Hình ảnh những đoàn người xếp hàng bên ngoài các chi nhánh của Northern Rock kéo dài dọc theo các con phố là chưa từng xảy ra và nó đã gây ra một làn sóng hoang mang cho cả nước Anh cũng như trên toàn thế giới.

Mặc dù ngay ngày hôm đó, Adam Applegarth đã có thông báo trên thị trường chứng khoán với mục đích chấn an dư luận nhưng dòng người xếp hàng vẫn không giảm. Các nhà phân tích cho biết ít nhất khoảng 2-3 tỷ bảng Anh tiền gửi đã bị rút khỏi Northern Rock chỉ trong vòng 2 ngày 14 và 15 tháng 09. Đã không có một thông báo chính thức nào từ phía chính phủ được đưa ra vào hai ngày cuối tuần đó để cam kết với các nhà đầu tư và người gửi tiết kiệm nhằm ngăn chặn việc rút tiền hàng loạt. Bộ tài chính, FSA và Ngân hàng TW Anh đều im lặng, không đưa ra bất kỳ một tuyên bố nào. Khóa luận: Thực trạng sự sụp đổ của ngân hàng Northern Rock

Ngày 17 tháng 09, một ngày nữa vẫn không có dấu hiệu các dòng người xếp hàng chấm dứt. Cổ phiếu của Northern Rock tiếp tục giảm thêm 40% và giảm 80% so với đỉnh điểm năm 2007 khi còn ở mức 12,5 bảng. Nhưng cuối ngày hôm đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính, ông Alistair Darling, đã đưa ra thông báo rằng chính phủ sẽ đảm bảo tất cả những khoản tiền gửi tại ngân hàng Northern Rock được an toàn 100%. Dòng người xếp hàng cuối cùng đã chấm dứt ngay ngày hôm sau. Tuy nhiên, thương hiệu của Northern Rock đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng, khả năng ngân hàng sẽ bị phá sản hoặc sẽ bị một ngân hàng khác tiếp quản là chắc chắn xảy ra. Có thể nói các nhà chức trách đã mất quá nhiều thời gian để đưa ra thông báo cho việc đảm bảo 100% các khoản tiền gửi trong khi rõ ràng thông báo này có thể ngay lập tức ngăn chặn được tình trạng rút tiền hàng loạt.

Hậu quả của khủng hoảng thanh khoản

Điều đáng kinh ngạc về hậu quả ngay lập tức của việc rút tiền hàng loạt này là số lượng và cường độ của các bài báo cũng như các phương tiện thông tin đại chúng đưa tin về Northern Rock. Báo chí đã gán cho ngân hàng này vô số những cái tên như Northern Wreck (có nghĩa là đổ nát, sụp đổ) hay

Northern Crock (có nghĩa là suy yếu, kiệt quệ). Hay trong chương trình Saturday Night Takeaway, Ant và Dec (bộ đôi nổi tiếng có tên thật là Anthony McPartlin và Declan Donnelly chuyên làm các chương trình giải trí trên truyền hình) đã có một chương trình nhằm vào Northern Rock. Trong chương trình, Dec kết thúc trò chơi và yêu cầu một khoản tiền công lớn, cảnh quay tiếp theo là hình ảnh anh ta mang tờ séc đi về phía một chi nhánh ngân hàng của Northern Rock rồi sau đó lắc đầu và bỏ đi. Chương trình hôm đó là một sự mỉa mai về tin tức gây chú ý nhất trong tuần trong khi từ trước đến nay, chương trình này chưa bao giờ có ý định gây hiềm khích hay phê phán bất kỳ ai. Trên tờ Daily Mail (một tờ báo thường ngày của Anh), số đăng ngày 18 tháng 09, có một bài với tựa đề là “Liệu giá cổ phiếu của Northern Rock có xuống đến mức 1 pence?”… Có rất nhiều bài báo trong thời điểm đó đã vượt qua khuôn khổ đưa tin thông thường và chúng đã khiến cho tai tiếng của Northern Rock lan nhanh hơn bao giờ hết.

Trong hai tuần kể từ khi xảy ra vụ rút tiền hàng loạt, giá cổ phiếu đã giảm 72%, từ 6,51 bảng Anh xuống còn 1,94 bảng Anh. Thương hiệu Northern Rock giờ được xem như vô giá trị và tất cả chuyện này chỉ xảy ra trong vài ngày ngắn ngủi. Ngân hàng TW đã phải bơm 4,4 tỷ bảng Anh vào thị trường tài chính để bù đắp cho sự mất cân bằng do việc cứu nguy Northern Rock gây ra. Trong khi đó, giá trị sổ cho vay thế chấp của Northern Rock ở mức khoản 100 tỷ bảng Anh thực sự là quá lớn đối với bất kỳ tổ chức nào muốn tiếp quản, nhất là trong thời kỳ khủng hoảng tín dụng như hiện nay. Nên những hy vọng về việc một tổ chức tiếp quản Northern Rock trở nên rất mong manh. Có ít nhất 12 ngân hàng của Anh và EU như HSBC, Barclays, Lloyds TSB, ngân hàng Hoàng gia Scotland… đã từ chối việc tiếp quản ngân hàng này.

Ngày 09 tháng 10, ngài Callum McCarthy và ngài Hertor Sants (chủ tịch và giám đốc điều hành của FSA) đã phải ra điều trần trước Ủy ban đặc biệt của Bộ Tài chính – cơ quan đảm nhận vai trò giám sát việc khôi phục Northern Rock. FSA thừa nhận rằng họ đã có những sai lầm trong việc giám sát hoạt động của Northern Rock. Hầu hết các quan chức chính phủ ở FSA, những người chịu trách nhiệm trực tiếp giám sát ngân hàng này sau đó đã phải từ chức.

Ngày 16 tháng 10, các thành viên chủ chốt của Ban quản trị ngân hàng đã được yêu cầu triệu tập trước Ủy ban Tài chính của Hạ viện để điều trần về việc rút tiền hàng loạt xảy ra tháng trước. Bốn thành viên của Ban quản trị bị thẩm vấn là Tiến sĩ Matt Ridley (chủ tịch Hội đồng quản trị), Tiến sĩ Adam Applegarth (giám đốc điều hành), ngài Wanless và ngài Ian Gibson (hai giám đốc không trực tiếp điều hành). Họ đã phải trả lời những câu hỏi có liên quan đến vai trò của họ trong việc dẫn đến sự sụp đổ của Northern Rock. Ủy ban đã kịch liệt chỉ trích về những chính sách cho vay liều lĩnh của Northern Rock trong thời kì khủng hoảng tiền tệ. Ba ngày sau đó, Tiến sĩ Ridley đã từ chức và Bryan Sanderson, cựu chủ tịch của ngân hàng Standard Chartered đã được chỉ định làm chủ tịch Hội đồng quản trị mới của Northern Rock.

3. Quá trình tìm giải pháp Khóa luận: Thực trạng sự sụp đổ của ngân hàng Northern Rock

Ba giải pháp cho Northern Rock

Giữa tháng 10, tình hình kinh doanh của ngân hàng ngày càng trở nên khó khăn hơn. Các nhân viên đều cảm thấy lo lắng cho tương lai của mình tại ngân hàng và không chắc về sự sụp đổ của ngân hàng sẽ diễn ra nhanh hay chậm. Mặc dù có sự thay đổi vị trí chủ tịch Hội đồng quản trị nhưng vẫn chưa có sự cắt giảm nhân lực trong ngân hàng. Ngân hàng đã hoạt động ổn định hơn và thực sự đang cần một giải pháp cứu nguy. Vào thời điểm giao thời này, các khả năng có thể xảy ra cho Northern Rock là: quốc hữu hóa, bị tiếp quản hoặc duy trì độc lập.

Quốc hữu hóa không phải là lựa chọn hấp dẫn vì ngân hàng sẽ thuộc quyền sở hữu của chính phủ. Những quyết định quốc hữu hóa các tổ chức trước đây của chính phủ Anh thường đem lại những kết quả không mong muốn mà điển hình như vụ Tập đoàn đường sắt Anh quốc đã bị coi là thất bại thảm khốc, do đó chính phủ mong muốn có thể tránh được lối mòn này.

Cho dù nhận được sự hỗ trợ của Ngân hàng TW Anh, chính phủ cũng không tán thành với giải pháp để ngân hàng tự giải quyết các vấn đề của mình. Họ muốn nhìn thấy một giải pháp nhanh chóng cho cuộc khủng hoảng. Vì vậy, việc tiếp quản là lựa chọn thích hợp nhất.

Đầu tháng 10, một số tổ chức tài chính tiềm năng đã bắt đầu xuất hiện. Đầu tiên là hai tập đoàn đầu tư của Mỹ: J.C Flowers và Cerberus. Sau đó, vào ngày 12 tháng 10, tập đoàn Virgin cũng đưa ra đề xuất về gói hỗ trợ tài chính thông qua quỹ của Citigroup lên tới 10 tỷ bảng Anh. Nếu thành công, Virgin sẽ tiếp quản công việc kinh doanh của Northern Rock và ngân hàng có thể sử dụng thương hiệu Virgin Money của tập đoàn này, đây là thương hiệu chuyên cung cấp các dịch vụ liên quan tới tài sản thế chấp, thẻ tín dụng và các dịch vụ bảo hiểm. Điều này sẽ giúp tên của Northern Rock vẫn duy trì trên thị trường chứng khoán. Nội bộ ngân hàng thì cho rằng, đây sẽ là chuyển biến tích cực đối với Northern Rock bởi Virgin là thương hiệu nổi tiếng và có giá trị. Cổ phiếu của Northern Rock đã tăng lên nhờ những thông tin về vụ tiếp quản rất tiềm năng này.

Quá trình tìm kiếm một tổ chức tiếp quản

Đầu tháng 11, Blackstone – một trong những cố vấn tài chính của Northern Rock đã gửi bản báo cáo doanh số bán hàng chi tiết của ngân hàng cho 50 tổ chức tài chính được xem là có tiềm năng nhất. Sau đó có ba nhà đầu tư tiềm năng tuyên bố tham gia là J.C Flowers, Cerberus và Virgin. Những tổ chức này đang trong quá trình lập kế hoạch giải cứu cho Northern Rock. Các nhà đầu tư này có hai tuần để đệ trình kế hoạch của mình. Trong lúc đó, tình hình thị trường tiếp tục xấu đi. Ở bên kia bờ đại dương, Citigroup – ngân hàng lớn nhất nước Mỹ tuyên bố bị tổn thất khá nhiều do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng thứ cấp. Sự kiện này đã tạo ra một làn sóng hoang mang trên thị trường tài chính. Và người ta lo lắng rằng sẽ có những sự điều chỉnh giảm đối với các ngân hàng Anh Quốc. Barclays đã buộc phải ra một thông báo phủ nhận những tin đồn về việc điều chỉnh giảm 10 tỷ bảng Anh do ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng thứ cấp ở Mỹ. Cuộc khủng hoảng tín dụng đang ngày càng sâu sắc hơn và đó thực sự là tin xấu cho Northern Rock cũng như những nỗ lực của ngân hàng trong công cuộc tìm kiếm một nhà thầu lớn có nguồn vốn đủ để thanh toán những khoản vay mượn từ Ngân hàng TW Anh. Khóa luận: Thực trạng sự sụp đổ của ngân hàng Northern Rock

Tính đến ngày 04 tháng 11, những người gửi tiền tiết kiệm đã rút khoản 14 tỷ bảng Anh tiền gửi từ ngân hàng. Con số này chiếm 60% trong tổng số tiền gửi 24 tỷ bảng Anh đang giữ tại ngân hàng trước khi nó buộc phải nhờ đến sự hỗ trợ khẩn cấp của Ngân hàng TW Anh. Ngân hàng đã phải vay 22,8 tỷ bảng Anh từ Ngân hàng TW để trả cho những khoản tiền mà khách hàng đã rút ra và đầu tư vào quỹ cho vay. Các nhân viên bắt đầu rời đi ngày một nhiều hơn. Sự quan tâm của báo chí đến cuộc khủng hoảng Northern Rock không hề thuyên giảm. Ban quản trị của ngân hàng, FSA, Ngân hàng TW Anh và Bộ trưởng Bộ Tài chính đều phải đối mặt với những chỉ trích về trách nhiệm của họ trong sự sụp đổ của ngân hàng. Trước sức ép của công luận, ngày 16 tháng 11, Northern Rock thông báo giám đốc điều hành Adam Applegarth sẽ từ chức cho dù đáng lẽ ông ta được giữ lại làm việc đến tháng năm 2008 để hỗ trợ ngân hàng trong việc tìm một tổ chức tiếp quản thích hợp. Các thành viên khác trong Ban quản trị cũng đã rút lui là David Baker – tổng quản lý, Keith Currie – phụ trách Quỹ và Andy Kuipers – giám đốc marketing. Bốn vị giám đốc khác từ chức, chấm dứt vai trò giám đốc gián tiếp là Derek Wanless, Nichola Pease, Adam Fenwick và Rosemary Radcliffe. John Devaney – chủ tịch hội đồng quản trị của National Air Traffic Services và Simon Laffin – cố vấn CVC Capital Partners và là cựu giám đốc tài chính của chuỗi siêu thị Safeway sẽ thay thế những vị trí giám đốc mới.

Ngày 11 tháng 11, một nhà thầu mới xuất hiện, đó là Luqman Arnold – cựu chủ tịch của Abbey National và cũng là người bán công ty này cho Banco Santander. Công ty đầu tư của Arnold có tên là Olivant. Ngày 26 tháng 11, Ban quản trị thông báo quyết định Virgin được xem là tổ chức tài chính phù hợp nhất đối với Northern Rock và các cuộc đàm phán sẽ nhanh chóng được thực hiện. Mặc dù vậy ba nhà thầu còn lại vẫn có những buổi làm việc với Ban quản trị của ngân hàng. Trong khi đó, có hai quỹ đầu cơ là RAB Capital và SRM Global Investments đã mua vào rất nhiều cổ phần của Northern Rock khiến họ sở hữu 17% công ty. SRM thông báo rằng họ đã tăng số cổ phần của mình lên 9,1% để đảm bảo sẽ có tiếng nói trong mọi quyết định tương lai của Northern Rock. Là những cổ đông chính, các quỹ đầu cơ rõ ràng đang cố gắng hỗ trợ việc đấu giá để có được doanh thu cao nhất cho các cổ đông và theo họ thì Virgin không thích hợp bằng Olivant.

Tập đoàn Virgin đề xuất sẽ đưa 1,3 tỷ bảng vào quỹ tiền mặt của Northern Rock cộng với công ty Virgin Money – công ty trị giá 250 triệu bảng. Một nửa số tiền sẽ được Virgin cung cấp ngay bằng tiền mặt còn một nửa sẽ do phát hành cổ phiếu cho các nhà đầu tư với giá 25 pence ăn một cổ phiếu thường. Tập đoàn sẽ chiếm 55% cổ phần của Northern Rock và sẽ duy trì việc niêm yết trên thị trường chứng khoán của ngân hàng này. Phần còn lại sẽ do các cổ đông hiện thời nắm giữ để họ cùng chia sẻ việc phục hồi ngân hàng. Virgin sẽ để Northern Rock sử dụng thương hiệu của mình, tập đoàn này vẫn thường làm như vậy với các công ty khác khi đầu tư.

Hãng Olivant lại đề xuất mua khoảng 15% cổ phần của Northern Rock bằng việc mua lại các cổ phiếu phát hành mới ở mức chiết khấu giá cổ phiếu phổ thông và muốn đưa ngài Arnold lên làm giám đốc điều hành. Họ cho rằng Northern Rock cần khoảng 600 triệu bảng Anh của số cổ phần tăng thêm và đề xuất của họ sẽ không làm giảm bớt lợi ích của các cổ đông giống như kế hoạch mà Virgin đặt ra. Olivant cho rằng họ và các cổ đông sẽ có được lợi ích nếu như ngài Arnold điều hành kinh doanh. Kế hoạch của họ cũng có thể thực hiện nhanh hơn kế hoạch của Virgin. Mà tốc độ thì vô cùng quan trọng với Northern Rock lúc này vì con số Ngân hàng TW cho ngân hàng vay đã lên tới trên 20 tỷ bảng Anh và đang tiếp tục tăng.

Ngày 07 tháng 12, J.C Flowers đã rút lui khỏi cuộc đấu giá mua Northern Rock. Họ thấy là khó có thể đáp ứng được các yêu cầu do cổ đông của ngân hàng này đưa ra mà vẫn đảm bảo được lợi ích của chính họ. Cerberus cũng đã từ bỏ việc đấu giá khi họ không đưa ra đề xuất mới nào. Bây giờ chỉ còn là cuộc đua giữa Olivant và Virgin với năm cổ đông chính (chiếm 23% cổ phần của ngân hàng) tuyên bố ủng hộ Olivant. Khó khăn cho cả hai đối tác định mua Northern Rock đó là cần phải tăng nguồn vốn để thanh toán một nửa khoản nợ của Ngân hàng TW Anh nhưng các nguồn tài trợ tiềm năng như ngân hàng Hoàng gia Scotland, Deutsche Bank và Citibank đều không muốn tham gia vào bất kỳ một vụ tiếp quản nào trong năm 2007 khi mà cuộc khủng hoảng tín dụng vẫn đang diễn biến ngày một xấu đi. Hơn nữa, việc bất cứ một bên nào đấu giá thành công cũng sẽ còn phụ thuộc vào sự chấp thuận của Ngân hàng TW Anh vì Northern Rock còn phải tiếp tục nhận sự hỗ trợ trong một vài năm nữa.

Northern Rock rớt khỏi FTSE 100

Ngày 13 tháng 12, Adam Applegarth chính thức từ chức và Andy Kuipers được bổ nhiệm vào vị trí giám đốc điều hành. Northern Rock bị rớt khỏi FTSE 100 – sàn giao dịch chứng khoán London. Trước đây, giá trị thị trường cổ phiếu của ngân hàng là 5,3 tỷ bảng Anh, giờ chỉ còn khoảng 417 triệu bảng Anh, chưa đến 8% giá trị trước đây.

Biểu đồ 4: Biến động giá cổ phiếu của Northern Rock năm 2007

Quá trình thương lượng vẫn chưa đạt được kết quả gì. Và Ban quản trị đang cố gắng đưa ra kế hoạch giải cứu của riêng họ. Sự kéo dài của tình trạng này chỉ dẫn đến việc kinh doanh của ngân hàng tệ hại hơn. Thời kỳ đỉnh cao, Northern Rock có thể xử lý 1000 đơn cho vay thế chấp mỗi ngày, vậy mà thời điểm này chỉ còn 80 đơn mỗi ngày.

Ngày 21 tháng 01, cơ hội cho việc tìm một tổ chức mua ngân hàng tăng thêm khi Bộ trưởng Bộ Tài chính thông báo kế hoạch của nhà tư vấn Goldman Sachs. Theo kế hoạch này, khoản vay 25 tỷ bảng Anh của Northern Rock từ Ngân hàng TW Anh sẽ được chuyển thành trái phiếu và bán cho các nhà đầu tư. Trái phiếu sẽ được chính phủ đảm bảo để tăng tốc độ cho việc tiếp quản. Những nhà đầu tư tiềm năng sẽ phải có đề xuất giải cứu trước ngày 04 tháng 02 trên cơ sở kế hoạch của Bộ Tài chính. Khóa luận: Thực trạng sự sụp đổ của ngân hàng Northern Rock

Nhưng khi thời hạn của kế hoạch giải cứu đến thì chỉ có tập đoàn Virgin và Ban quản trị Northern Rock đưa ra đề xuất giải cứu cho ngân hàng. Olivant rút lui khỏi quá trình đấu giá vì họ cho rằng mình không thể nào đáp ứng được yêu cầu của chính phủ. Kế hoạch của Virgin sẽ liên quan đến việc cắt giảm 1000 nhân viên để đảm bảo mục tiêu trả nợ Ngân hàng TW Anh trong vòng ba năm. Còn Ban quản trị hiện tại của ngân hàng cũng đưa ra kế hoạch giải cứu trong đó họ cam kết sẽ cố gắng để không phải cắt giảm nhân viên. Chính phủ thì tỏ ra không hài lòng với cả hai kế hoạch giải cứu này và đang cố tìm kiếm thêm nhà thầu để có kế hoạch giải cứu hợp lý hơn.

Thông báo quốc hữu hoá

Cuối cùng, vào 4 giờ 15 phút chiều ngày 17 tháng 02, Bộ trưởng Bộ Tài chính, Alistair Darling, đã xuất hiện trên truyền hình và đưa ra thông báo về việc quốc hữu hóa ngân hàng. Theo Bộ trưởng, cả hai đề xuất của Virgin và Ban quản trị ngân hàng đều không được duyệt nên chính phủ đã quyết định rằng ngân hàng sẽ tạm thời thuộc quyền sở hữu của nhà nước. Họ cho đây là giải pháp bảo vệ tốt nhất cho những người gửi tiền và người đóng thuế thay vì lựa chọn một tổ chức tài chính tư nhân. Đề xuất này sẽ được đệ trình lên Quốc hội để được thông qua vào ngày 18 tháng 02. Lý do ngài Bộ trưởng tuyên bố vào ngày chủ nhật vì thông cáo cần được đưa ra trước phiên mở cửa thị trường chứng khoán vào thứ hai tới. Về quyền lợi của các cổ đông, một quan tòa độc lập sẽ được chỉ định để định giá các cổ phiếu mà không cần sự hỗ trợ của Ngân hàng TW Anh. Quỹ từ thiện của Northern Rock vẫn tiếp tục được duy trì, nó sẽ nhận được tối thiểu khoảng 15 triệu bảng Anh mỗi năm trong ba năm 2008-2010. Bộ trưởng cũng cho biết Ron Sandler sẽ được bổ nhiệm làm chủ tịch Hội đồng quản trị mới của ngân hàng.

Thông báo này hoàn toàn bất ngờ với tất cả mọi người. Đây thực sự là một cú sốc với những cổ đông cũng như các nhân viên của Northern Rock. Mặc dù quốc hữu hóa được xem là một trong các giải pháp thì mọi người vẫn luôn hy vọng rằng một trong các nhà thầu sẽ được chấp nhận, Northern Rock sẽ được trả tiền và các cổ đông sẽ có một khoản tiền cho tương lai của họ. Quốc hữu hóa chẳng khác nào để cho các cổ đông ra đi mà không có gì cả. Mặc dù việc lựa chọn một nhà thầu thích hợp là rất khó khăn nhưng thật sự, quốc hữu hóa như là chương cuối trong lịch sử của Northern Rock với vai trò là một ngân hàng lớn của Anh. Chỉ có phép màu mới có thể giúp ngân hàng trở lại thời hoàng kim xưa kia.

Ngày 21 tháng 02, sau ba ngày tranh cãi tại Thượng viện và Hạ viện, dự thảo quốc hữu hóa của Northern Rock đã chính thức được chấp thuận. Sự kiện này đã khiến chính phủ đau đầu bởi những phản ứng giận dữ từ phía các cổ đông và từ phía công đoàn. Không ai còn muốn đặt niềm tin vào Alistair và Thủ tướng Anh Gordon Brown vì cách chính phủ xử lý cuộc khủng hoảng. Đây quả là một thảm họa, và nếu quốc hữu hóa là một giải pháp đúng thì quyết định này đáng lẽ phải được thực hiện từ sớm hơn. thời điểm huy hoàng nhất, Northern Rock là ngân hàng cho vay thế chấp lớn thứ 5 nước Anh, là một tổ chức tài chính thành công vang dội, một ngân hàng nhiều nhân viên nhất vùng Đông Bắc nước Anh, nhà tài trợ chính của câu lạc bộ Newcastle. Vậy mà chỉ trong vài tháng, nó gần như không còn giá trị gì nữa và bị quốc hữu hóa một cách nhanh chóng với tổng số nợ và bảo lãnh do Ngân hàng TW Anh hỗ trợ là 100 tỷ bảng Anh. Đây thực sự là thảm họa kinh hoàng nhất trong lịch sử ngân hàng Anh…

III. NGUYÊN NHÂN THẤT BẠI VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM Khóa luận: Thực trạng sự sụp đổ của ngân hàng Northern Rock

Khác với các ngân hàng ở Mỹ, Northern Rock không bị thua lỗ do số vụ vỡ nợ tăng cao ở các khoản vay thế chấp. Dù tại thời điểm ngân hàng gặp khó khăn, thị trường nhà đất ở Anh cũng có những dấu hiệu chững lại xong chưa đến mức độ rơi vào tình trạng đóng băng. Và kết quả kinh doanh của ngân hàng trong sáu tháng đầu năm 2007 vẫn rất khả quan. Vậy đâu là nguyên nhân đã khiến cho ngân hàng sụp đổ nhanh chóng như vậy?

1. Nguyên nhân thất bại

1.1. Mô hình kinh doanh tiềm ẩn nhiều rủi ro

Nguyên nhân chính dẫn đến sự sụp đổ của Northern Rock xuất phát từ mô hình kinh doanh tiềm ẩn nhiều rủi ro của ngân hàng này. Northern Rock đã từng có những sản phẩm tốt, mức giá rất cạnh tranh, giữ được khách hàng, duy trì chi phí thấp và sở hữu các sổ cho vay có chất lượng tốt, báo cáo nợ khó đòi được xử lý ở mức 1/2 chỉ số trung bình của ngành. Nhưng ngân hàng này đã sai lầm khi tăng quá nhanh việc tài trợ cho các hoạt động cho vay thế chấp.

Trong quá trình chuyển sang cổ phần hóa từ năm 1997 đến năm 2006, các khoản tiền gửi của Northern Rock chỉ tăng gấp đôi từ 10 tỷ lên 23 tỷ bảng Anh trong khi ngân hàng đã tăng gấp 6 lần lượng cho vay thế chấp. Nói một cách khác là vào cuối năm 2006, các khoản tiền tiết kiệm của ngân hàng này chỉ chiếm 22% số vốn cần huy động để cho vay thay vì 63% như năm 1997. Do đó, ngân hàng không thể hy vọng phát triển việc cho vay thế chấp nhờ vào các khoản tiền gửi tiết kiệm được nữa, nó bắt đầu tăng lượng vốn vay từ thị trường tiền tệ bán buôn trong ngắn hạn. Theo định kỳ, ngân hàng sẽ gói các khoản vay thế chấp và chứng khoán hóa để gây vốn. Mô hình này được rất nhiều công ty cho vay thế chấp sử dụng. Năm 2006, Northern Rock đã tăng 43% vốn theo cách này. Mô hình này đã được triển khai rất hiệu quả trong nhiều năm nhưng đó là vì các điều kiện thị trường ổn định và việc huy động vốn từ thị trường tiền tệ chưa xảy ra vấn đề gì. Khóa luận: Thực trạng sự sụp đổ của ngân hàng Northern Rock

Tuy nhiên, trong “Báo cáo ổn định tài chính” vào tháng 04 năm 2007, Ngân hàng TW Anh đã nhận ra rằng có tiềm ẩn nhiều rủi ro trên thị trường và có khả năng giảm đột ngột tính thanh khoản vì bị ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tín dụng thứ cấp tại Mỹ. Các ngân hàng đã được cảnh báo về điều này để hành động thận trọng hơn. Nhưng Ban quản trị Northern Rock đã không hề đưa ra bất kỳ một hành động gì để đề phòng tình hình thị trường xấu đi. Sau khi khảo sát kĩ lưỡng. Trên thực tế, thời điểm Northern Rock phản ứng lại với rủi ro tiềm năng cũng chính là thời điểm ngân hàng tiếp tục phát triển hết tốc lực việc cho vay thế chấp. Bên trong ngân hàng không có một thông điệp hay cảnh báo rằng cần phát triển chậm lại. Ban quản trị đã cân nhắc rằng trong trường hợp các thị trường tiền tệ khó khăn hơn thì ngân hàng vẫn có các dịch vụ chất lượng, trong đó tài sản cho vay thế chấp chất lượng tốt của ngân hàng sẽ hấp dẫn các nguồn vốn còn tồn tại. Vì thế, sau ngày 09 tháng 08 năm 2007, khi các thị trường tiền tệ bị đóng băng, Northern Rock tự đẩy mình vào tình huống cạn tiền mặt. Chiến lược đi vay dài hạn, cho vay ngắn hạn đã bị gián đoạn và ngân hàng buộc phải cầu cứu sự giúp đỡ của Ngân hàng TW.

Rõ ràng, mô hình kinh doanh của ngân hàng là ở mức rủi ro cao, liều lĩnh với một sự tự tin quá mức vào khả năng huy động vốn trung và ngắn hạn. Và người cần chịu trách nhiệm về những sai lầm này chính là các giám đốc và quản lý cấp cao của Northern Rock. Ban quản trị đã tỏ ra yếu kém trong việc điều hành ngân hàng để đối phó với những ảnh hưởng xấu và kéo dài trên thị trường tài chính. Họ cũng đã thất bại trong việc sắp xếp các biện pháp dự phòng để bù đắp được rủi ro khi các thị trường tiền tệ đang cạn kiệt. Những vấn đề này đã được che giấu rất tốt khi phần lớn các nhân viên đều cho rằng Ban quản trị đã quản lý các dòng tiền vay của Northern Rock một cách rất thận trọng.

Vì những sai lầm trong việc điều hành kể trên mà ban giám đốc của Northern Rock buộc phải ra điều trần trước Ủy ban Tài chính của Hạ viện ngày 16 tháng 10. Và thật bất ngờ khi biết rằng Chủ tịch hội đồng quản trị của ngân hàng lại là một tiến sĩ động vật học, ông chưa bao giờ quan tâm đến bất kỳ việc kinh doanh nào của Northern Rock. Giám đốc điều hành Adam Applegarth thì không có chứng chỉ hay bằng cấp gì về lĩnh vực ngân hàng. Còn người đứng đầu ủy ban Quản lý rủi ro của ngân hàng thì đã từng gây ra một loạt các vụ thua lỗ ở Natwest Markets – một ngân hàng chuyên về đầu tư. Có lẽ điều này đã phần nào giải thích được nguyên nhân của sự thiếu thận trọng trong các quyết định kinh doanh của Northern Rock.

1.2. Theo đuổi tốc độ phát triển nhanh bất chấp những biến động của thị trường Khóa luận: Thực trạng sự sụp đổ của ngân hàng Northern Rock

Nếu Northern Rock muốn theo đuổi tỷ lệ tăng trưởng cao trong điều kiện thi trường ổn định là chuyện hoàn toàn bình thường. Nhưng việc ngân hàng này tiếp tục duy trì tốc độ phát triển nóng ở thời điểm thị trường đang có những thay đổi theo chiều hướng xấu, đặc biệt khi kết hợp với một mô hình kinh doanh thiếu thận trọng, thì chuyện sụp đổ là điều tất yếu.

Khi Adam Applegarth bị chất vấn về điều này tại buổi điều trần trước Ủy ban, ông khẳng định rằng Ban quản trị đã quyết định thực hiện một chiến lược mới làm chậm lại tốc độ phát triển dựa trên Báo cáo bình ổn tài chính, việc này đã được thực hiện từ tháng 3 năm 2007. Tuy nhiên nếu thực sự có một chính sách hạ nhiệt tốc độ tăng trưởng vào thời điểm đó thì chính sách này đã không được thông báo cho các nhân viên được biết. Ngân hàng không hề có một sự suy giảm nào trong các mục tiêu bán hàng và không có bất cứ một văn bản nội bộ nào thông báo cho các nhân viên thấy sự thay đổi chính sách này. Trên thực tế, trong Báo cáo nội bộ về kết quả 6 tháng đầu năm 2007, Adam Applegarth đã nói:

“…Cho dù có những khó khăn và những lời chỉ trích đang nhằm vào Northern Rock, chúng ta vẫn hy vọng ở mức tăng trưởng 15%. Chúng ta không quản lý kinh doanh trong ngắn hạn mà sẽ tính toán cho hai, ba năm tới. Đó là lý do tại sao chúng ta tiếp tục mở rộng hạng mục cho vay một cách mạnh mẽ. Ngay cả khi chúng ta đang gặp khó khăn trong ngắn hạn, lợi thế của chúng ta trong dịch vụ chăm sóc khách hàng và sự đoàn kết sẽ giúp chúng ta có thể nhìn về phía trước để giữ khách hàng lâu dài, định giá lại các khoản cho vay của họ nhiều hơn một lần…”

Phát biểu này đã không cho thấy rằng Northern Rock đang tìm cách làm chậm lại tỷ lệ tăng trưởng của mình. Thậm chí nó còn gợi ý một chiến lược tiếp tục tăng khối lượng cho vay, và việc này là một phần của chiến lược mở rộng kỳ hạn lâu hơn mà bất kỳ một hạn chế nào trong ngắn hạn cũng sẽ bị loại bỏ. Những con số tổng kết kết quả kinh doanh của 6 tháng đầu năm cũng cho thấy ngân hàng đang phát triển mạnh mẽ thay vì phải giảm tốc. So với cùng kỳ năm 2006, tổng các khoản cho vay tăng 31%, cho vay thuần tăng 47%, tổng các khoản cho vay thế chấp nhà ở tăng 37%, cho vay thế chấp nhà thuần tăng 59%, tổng tài sản tăng 28%, tiền gửi tăng 12%, tổng thị phần cho vay thế chấp chiếm 9,7%, thị phần cho vay thế chấp thuần chiếm 19%. Khóa luận: Thực trạng sự sụp đổ của ngân hàng Northern Rock

Trong khi mô hình kinh doanh của Northern Rock là lý do chính cho những rắc rối đầu tiên mà ngân hàng gặp phải thì sự phát triển quá nóng của ngân hàng khiến điều này sâu sắc thêm. Ban quản trị của Northern Rock đã tin rằng, sự phát triển trong suốt 10 năm trước có thể tiếp diễn và rằng chiến lược cùng mô hình kinh doanh của ngân hàng đều có thể hỗ trợ cho sự phát triển này. Nhưng thực tế lại đi ngược lại với niềm tin của họ. Có lẽ, nếu họ thận trọng hơn khi hoạch định các chiến lược phát triển của ngân hàng thì Ban quản trị đã có thêm thời gian để đưa ra một giải pháp cứu nguy và ngân hàng sẽ không phải bị quốc hữu hóa.

1.3. Sự giám sát không hiệu quả của FSA

Sau cuộc khủng hoảng diễn ra tại Northern Rock, ngoài ban giám đốc của ngân hàng, những người đứng đầu FSA cũng đã phải ra điều trần trước Ủy ban. Trên thực tế, FSA đã mắc phải nhiều sai sót trong việc giám sát Northern Rock:

• Đã có rất nhiều dấu hiệu cảnh báo về những rủi ro sẽ xảy ra gắn với mô hình kinh doanh của Northern Rock từ cả tốc độ phát triển quá nhanh lẫn những đợt rớt giá cổ phiếu. Tuy nhiên, mặc dù cơ quan này đã cam kết can thiệp sâu hơn với Northern Rock thì FSA lại không can thiệp vào điểm yếu cơ bản nhất là mô hình huy động vốn của ngân hàng.
• Việc từ bỏ Basel II và tăng cổ tức là không đúng thời điểm, FSA đã sai lầm khi cho phép Northern Rock làm yếu bảng cân đối của ngân hàng này vào thời điểm mà FSA lo ngại rằng vấn đề thanh khoản có thể tác động tới khu vực tài chính.
• FSA đã không giám sát Northern Rock chặt chẽ và các quy trình của họ là không phù hợp để giám sát một ngân hàng có tốc độ phát triển kinh doanh nhanh đến vậy.
• FSA cũng đã thất bại trong việc nhấn mạnh những lo lắng của họ tới Ban quản trị của Northern Rock nhằm mục đích tìm ra biện pháp giải cứu thích hợp.
• Đáng lẽ ra FSA phải quan tâm nhiều hơn đến hai vị trí chủ chốt của ngân hàng. Không thể tin được khi chủ tịch hội đồng quản trị và giám đốc điều hành của một tổ chức tài chính lớn và có tầm ảnh hưởng rộng như Northern Rock lại là những người không hề có một văn bằng chứng chỉ nào liên quan đến công việc họ đang làm.

Rõ ràng đây là những sai lầm lớn. Tất nhiên ban giám đốc của ngân hàng là đáng bị khiển trách, song những sai lầm dẫn đến cuộc khủng hoảng cũng có thể tránh được nếu các quy định của FSA có hiệu quả hơn và được thực thi đúng lúc.

1.4. Sự yếu kém của Bộ Ba trong việc xử lý cuộc khủng hoảng Khóa luận: Thực trạng sự sụp đổ của ngân hàng Northern Rock

Cho dù mô hình kinh doanh của Northern Rock tiềm ẩn rủi ro cao, ngân hàng đã sai lầm trong việc theo đuổi tốc độ tăng trưởng cao trong thời điểm thị trường khó khăn và bộ máy kiểm soát của FSA kém hiệu quả thì thảm họa vẫn có thể tránh được nếu các nhà chức trách hành động kịp thời.

Vào ngày 03 tháng 08 năm 2007, chính phủ Đức đã tiến hành một cuộc giải cứu trị giá 2,5 tỷ bảng Anh cho ngân hàng IKB Deutsche Industriebank. Thực tế là ngân hàng này đã giữ một lượng lớn chứng khoán hóa các tài sản thế chấp thứ cấp từ các ngân hàng của Mỹ nhưng nhờ có sự trợ giúp của chính phủ mà ngân hàng này không bị sụp đổ.

Ngày 09 tháng 08 năm 2007, ngân hàng lớn nhất của Pháp, BNP Parisbas, thông báo ngưng hoạt động ba quỹ đầu tư bởi ngân hàng không thể tiếp tục định giá chính xác được nữa. Sau đó các khoản vay giữa các ngân hàng gần như giảm xuống còn một nửa rồi cuối cùng là đóng băng. Northern Rock lúc này đang sắp gặp phải vấn đề lớn vì nếu thị trường tiền tệ tiếp tục đóng băng thêm một thời gian nữa thì ngân hàng sẽ cạn tiền.

Thời điểm đó, Ngân hàng TW Châu Âu quyết định hỗ trợ nguồn vốn một cách vô hạn cho các ngân hàng khu vực Châu Âu với nỗ lực bình ổn hệ thống ngân hàng. Ngân hàng TW Châu Âu đã cho các ngân hàng thương mại vay 60 tỷ bảng Anh và chấp nhận các gói cho vay thế chấp nhà ở như là khoản ký quỹ. Nhưng Northern Rock không thể nhận được tài trợ từ quỹ này vì ngân hàng không thuộc sự quản lý của Ngân hàng TW Châu Âu.

Northern Rock đang cạn tiền rất nhanh và Ủy ban Bộ Ba mà đứng đầu là Bộ trưởng Bộ Tài chính bắt đầu tìm kiếm một nhà thầu mua lại ngân hàng. Khi nguồn tin này bị lộ ra, Lloyds TSB đã rất quan tâm để có được Northern Rock nhưng với điều kiện là Ngân hàng TW Anh phải cung cấp khoản tiền hỗ trợ là 30 tỷ bảng Anh trong 2 năm để bảo vệ rủi ro cho việc tiếp quản Northern Rock. Đề nghị này đã không nhận được sự ủng hộ của tất cả các bên trong Bộ Ba. Trong khi FSA kiên quyết ủng hộ phương án tiếp quản thì Ngân hàng TW Anh và Bộ trưởng Bộ Tài chính lại cho rằng đấy không phải là trách nhiệm của Ngân hàng TW và họ không chấp nhận đưa ra khoản hỗ trợ 30 tỷ bảng Anh. Chuyện này làm cho Ban quản trị của Northern Rock không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tìm kiếm một nguồn tài trợ khẩn cấp từ Ngân hàng TW với khoản hỗ trợ đầu tiên là 2,3 tỷ. Khóa luận: Thực trạng sự sụp đổ của ngân hàng Northern Rock

Không giống như Ngân hàng TW Châu Âu đã trợ giúp khẩn cấp cho một số ngân hàng thuộc quyền quản lý của họ một cách bí mật, Ngân hàng TW Anh lại cảm thấy cần phải công bố thông tin này ra công chúng. Họ đã lên kế hoạch sẽ có một thông báo được đưa ra vào thứ hai ngày 17 tháng 09 với bài phát biểu được thiết kế trang trọng và được chuẩn bị kĩ lưỡng để củng cố niềm tin của các nhà đầu tư và người gửi tiền. Nhưng tin tức đã bị rò rỉ cho đài BBC vào tối ngày 13 tháng 09, dẫn đến việc rút tiền hàng loạt tại các chi nhánh của Northern Rock vào sáng sớm ngày thứ sáu 14 tháng 09. Sự hoảng loạn tiếp tục diễn ra cho đến hết thứ ba tuần sau đó khi ngài Bộ trưởng Bộ Tài chính đưa ra thông báo rằng chính phủ sẽ đảm bảo 100% tất cả các khoản tiền gửi tại ngân hàng.

Nếu Ngân hàng TW ủng hộ việc Lloyds tiếp quản thì kết quả cuối cùng chắc chắn sẽ tốt hơn như thế này. Nếu Ngân hàng TW bí mật hỗ trợ Northern Rock khi cuộc khủng hoảng xảy ra thì việc rút tiền hàng loạt sẽ chẳng xảy ra và thương hiệu của ngân hàng sẽ không bị ảnh hưởng. Vậy tại sao Ngân hàng TW Anh không bí mật trợ giúp cho Northern Rock mà lại cần thiết phải làm rầm rộ và công khai như vậy?

Theo ngài Merryn King – thống đốc Ngân hàng TW Anh thì ông cho rằng việc hỗ trợ Northern Rock 30 tỷ như vậy sẽ có thể tạo ra những “nguy cơ do tâm lý”. Tức là nếu Ngân hàng TW Anh hỗ trợ thì đồng nghĩa với việc Ngân hàng TW sẽ luôn giải cứu các ngân hàng khi họ gặp khủng hoảng. Như thế các ngân hàng sẽ lệ thuộc và ỷ lại vào Ngân hàng TW, dẫn đến những rủi ro lớn hơn và khó khăn hơn cho hệ thống ngân hàng và nguy cơ những cuộc khủng hoảng lớn tiếp theo sẽ xảy ra.

Trên thực tế thì Cục dự trữ Liên bang Mỹ và Ngân hàng TW Châu Âu đã có những quan diểm thực tế hơn trong những hoàn cảnh tương tự trường hợp của Northern Rock. Họ đã hỗ trợ để giúp các ngân hàng trực thuộc vượt qua khó khăn. Những khoản cho vay đó đổi lại là việc ký quỹ với nhiều hạng mục bao gồm cả những loại tài sản kém thanh khoản. Họ nhận định rằng đây là một cuộc khủng hoảng đặc biệt nghiêm trọng và nó không thường xuyên xảy ra nên thất bại trong việc giải quyết nó có thể khiến cho toàn bộ hệ thống tài chính lâm vào cảnh hiểm nghèo như là một hiệu ứng domino.

Hầu hết những nhân viên của Northern Rock vào thời điểm xảy ra khủng hoảng đều cho rằng ngân hàng đã bị bỏ rơi và không nhận được sự giúp đỡ kịp thời của chính phủ. Khi việc rút tiền hàng loạt xảy ra, đã không có một cơ quan nào của Bộ Ba đưa ra thông báo để trấn an dư luận và công chúng, việc rút tiền hàng loạt đã tiếp tục diễn ra mà không có bất kỳ sự đảm bảo nào từ phía các nhà chức trách.

Sự sụp đổ của Northern Rock đã cho thấy Bộ Ba đã thất bại hoàn toàn ngay từ cơ hội đầu tiên để hỗ trợ ngân hàng. Dường như vì trong nhiều năm từ khi Bộ Ba được thành lập năm 1997, đã không có một cuộc khủng hoảng nào xảy ra và họ chưa bao giờ phải thực hiện vai trò của mình. Nên khi cuộc khủng hoảng của Northern Rock xảy ra, các nhà chức trách vẫn chưa sẵn sàng để xử lý nó.

1.5. Sự can thiệp quá sâu của giới báo chí Khóa luận: Thực trạng sự sụp đổ của ngân hàng Northern Rock

Có lẽ, nếu cuộc khủng hoảng của Northern Rock diễn ra ở Mỹ hay bất kỳ nước nào trong khu vực Châu Âu thì việc giải cứu sẽ được thực hiện một cách kín đáo hơn và sẽ không có sự quan tâm quá mức của giới truyền thông – một trong những nguyên nhân đẩy Northern Rock rơi xuống vực sâu.

Sự quan tâm của giới truyền thông vào thời điểm đó đã gây ra sự hoảng loạn trong dân chúng quá mức cần thiết. Chính sự góp mặt của giới truyền thông đã khiến cho cuộc khủng hoảng trầm trọng hơn và dẫn đến việc rút tiền hàng loạt. Báo chí có thể đưa ra những thông tin thông thường, nhưng trên thực tế, những khó khăn liên tiếp xảy ra của Northern Rock đã được báo chí và truyền hình mô tả một cách cường điệu hóa, góp phần làm tình hình của ngân hàng xấu đi nhanh hơn.

Thông báo chính thức về việc Ngân hàng TW Anh hỗ trợ Northern Rock được các bên liên quan quyết định sẽ đưa ra vào 7h sáng thứ sáu ngày 14 tháng 09. Nhưng tin tức của việc bảo lãnh này đã bị rò rỉ và được đưa ra ở Anh vào buổi tối thứ năm ngày 13 tháng 09 do biên tập viên mục kinh doanh của BBC, Robert Peston, đưa tin với tựa đề: “Northern Rock nhận được sự bảo lãnh”. Bài báo cho biết, Ngân hàng TW Anh sẽ trợ cấp tài chính khẩn cấp cho Northern Rock và quyết định này không có nghĩa rằng ngân hàng bị phá sản. Nhưng rõ ràng phản ứng của công chúng Anh chứng tỏ rằng họ không thể ngồi yên sau khi xem mẩu tin đó. Tin tức đã bị rò rỉ trước khi có bất cứ một thông báo chính thức nào từ phía ngân hàng hay các nhà chức trách. Điều này hoàn toàn không có lợi cho FSA, Ngân hàng TW hay Bộ Tài chính – những cơ quan vẫn còn đang im lặng vào thời điểm đó. Và đây là lần đầu tiên các nhà chức trách Bộ Ba thực sự cảm nhận được về cuộc khủng hoảng khi họ bị cánh báo giới săn đuổi khắp nơi để lấy tin tức.

Sau đó, báo chí đã dồn dập đưa ra những dự đoán về nguy cơ vỡ nợ, cũng như nguy cơ với những người gửi tiền khiến cổ phiếu của Northern Rock rớt giá không phanh, các nhà đầu tư tức giận và từng đoàn người nườm nợp kéo đến các chi nhánh của Northern Rock để rút tiền gây nên cảnh tượng hỗn loạn chưa từng thấy. Các phương tiện thông tin đại chúng đã liên tục cập nhật thông tin và hình ảnh về Northern Rock và việc hàng nghìn người nối nhau xếp hàng dài chờ rút tiền đã được truyền đi khắp nơi thế giới. Điều này đã khiến cho những nỗ lực giải cứu ngân hàng này trở nên khó khăn hơn.

2. Bài học kinh nghiệm Khóa luận: Thực trạng sự sụp đổ của ngân hàng Northern Rock

Sự sụp đổ của các ngân hàng trong thời gian qua đã để lại sau đó những bài học quý giá cho những ngân hàng còn trụ vững lại. Người ta có thể học hỏi được rất nhiều từ những sai lầm, còn nếu không biết rút kinh nghiệm thì rất có thể họ sẽ lại đi vào vết xe đổ của người đi trước… Nếu có một điều gì tích cực được đúc rút qua sự sụp đổ của Northern Rock và các ngân hàng khác thì đó chính là những bài học kinh nghiệm sau đây:

2.1. Nâng cao vai trò của công tác quản lý rủi ro tại các ngân hàng

Nguyên nhân chính khiến Northern Rock bị sụp đổ là do Ban giám đốc của ngân hàng này đã xem nhẹ công tác quản lý rủi ro. Để theo đuổi những khoản lợi nhuận lớn, ngân hàng đã nới lỏng các điều khoản cho vay thế chấp để có thể cho vay được nhiều hơn. Một ví dụ điển hình là với gói sản phẩm “Together”, khách hàng có thể tiếp cận với số tiền vay lên đến 125% giá trị tài sản thế chấp. Trong khi các sản phẩm cho vay thường có thời gian dài thì việc huy động vốn của ngân hàng chủ yếu lại mang tính ngắn hạn qua việc vay vốn trên thị trường liên ngân hàng và hoạt động chứng khoán hóa các khoản vay thế chấp. Rõ ràng sự chênh lệch về kỳ hạn giữa việc huy động vốn và việc cho vay này có thể khiến ngân hàng gặp phải rủi ro lãi suất khi lãi suất thị trường tăng lên và việc nới lỏng các điều khoản cho vay sẽ tiềm ẩn rủi ro tín dụng khi thị trường nhà đất đóng băng. Nhưng ban lãnh đạo của ngân hàng vì quá theo đuổi lợi nhuận nên đã rất chủ quan khi nhận định rằng thị trường bất động sản ở Anh là khá lành mạnh và họ đã không xây dựng kế hoạch dự phòng nếu các rủi ro xảy ra. Vì thế mà sau khi thị trường đi xuống, Northern Rock đã gặp phải khó khăn ngay lập tức và nhanh chóng sụp đổ. Khóa luận: Thực trạng sự sụp đổ của ngân hàng Northern Rock

Từ những phân tích trên có thể thấy quản trị rủi ro đóng một vai trò rất quan trọng trong việc bảo đảm cho ngân hàng phát triển ổn định. Các ngân hàng cần phải thận trọng hơn trong việc hoạch định các chính sách kinh doanh, đánh giá chính xác, khách quan những rủi ro tiền ẩn trong từng quyết định đầu tư. Ban giám đốc ngân hàng không nên quá theo đuổi lợi nhuận mà lơ là công tác quản lý rủi ro và họ nên xây dựng sẵn những kế hoạch dự phòng cho trường hợp thị trường có những biến động bất thường.

2.2. Bài học về xây dựng hệ thống giám sát tài chính hiệu quả

Một trong những nguyên nhân gây ra sụp đổ của Northern Rock là do các cơ quan giám sát hoạt động không hiệu quả và cơ chế giám sát của Anh có một số mặt hạn chế. Trên thực tế, các cơ quan giám sát tại Anh không kiểm soát ngân hàng Northern Rock một cách chặt chẽ cũng như không can thiệp kịp thời ngay khi vấn đề nảy sinh. Họ cũng không có khả năng xử lý tài sản của ngân hàng bị đổ vỡ một cách kịp thời. Nguyên nhân cơ bản là do hệ thống pháp lý liên quan đến hoạt động giám sát, tiếp nhận xử lý, giải quyết tổ chức tài chính phá sản đã lỗi thời và không còn thống nhất. Ở Mỹ cũng vậy, các cơ quan giám sát nước này đã tỏ ra thiếu thận trọng khi cho phép các ngân hàng hạ thấp các chuẩn mực cho vay và sử dụng đòn bẩy tài chính một cách thái quá.

Do đó, để tránh hiện tượng sụp đổ của các ngân hàng thì cần xây dựng một hệ thống giám sát hiệu quả sao cho hệ thống này có thể theo dõi tốt hơn hoạt động huy động vốn và cho vay của các ngân hàng cũng như các vấn đề tác động đến toàn bộ hệ thống tài chính và có phản ứng nhanh trước các thay đổi, các vấn đề phát sinh.

2.3. Bài học về xây dựng hệ thống bảo hiểm tiền gửi Khóa luận: Thực trạng sự sụp đổ của ngân hàng Northern Rock

Khủng hoảng niềm tin là một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến sự sụp đổ của Northern Rock. Và điều này liên quan trực tiếp đến việc thiết kế mô hình hoạt động của hệ thống bảo hiểm tiền gửi.

Cơ quan Bảo hiểm tiền gửi của Anh không có trách nhiệm tham gia vào quá trình giám sát rủi ro. Mà theo các chuyên gia tài chính, nếu không có quyền giám sát rủi ro thì vai trò của tổ chức BHTG trong việc đảm bảo an toàn hệ thống sẽ sụt giảm và những vấn đề rủi ro đạo đức có thể làm giảm động lực quản trị rủi ro của ngân hàng cũng như người gửi tiền.

Theo thông lệ quốc tế, một hệ thống BHTG sẽ phát huy tối đa hiệu quả hoạt động nếu được thiết kế theo mô hình giảm thiểu rủi ro. Theo mô hình này, tổ chức BHTG có quyền thực hiện việc giám sát rủi ro đối với tổ chức tín dụng từ lúc bắt đầu hoạt động và tham gia xử lý nếu xảy ra đổ vỡ. Điều này sẽ mang lại lợi ích cho cả xã hội và nền kinh tế thông qua việc giảm chi phí cho người dân, người gửi tiền, doanh nghiệp và cả chính phủ vì không phải can thiệp trực tiếp vào việc xử lý khủng hoảng. Như vậy, để đảm bảo hiệu quả, vị trí của tổ chức bảo hiểm tiền gửi trong mạng an toàn tài chính quốc gia phải được quy định rõ ràng với các chức năng giám sát rủi ro, tiếp cận xử lý, chi trả kịp thời.

Tóm lại, sự sụp đổ của Northern Rock thực sự là một thảm họa trong lịch sử các ngân hàng Anh khi chỉ trong vài tháng, ngân hàng này từ vị thế của một ngân hàng cho vay thế chấp lớn thứ năm tại nước này đã trở thành một ngân hàng bị thua lỗ nặng nề, bị khách hàng đến rút tiền hàng loạt và cuối cùng là bị quốc hữu hóa. Sau cuộc khủng hoảng của Northern Rock, chắc hẳn giờ đây các nhà chức trách đã nhận ra rằng niềm tin của công chúng là vô cùng quan trọng với các ngân hàng Anh, vốn được coi là một trong những trung tâm tài chính lớn của thế giới. Họ đã hiểu được rằng việc hỗ trợ cho một ngân hàng đang gặp khó khăn là vô cùng cần thiết để đảm bảo sự ổn định tài chính của cả hệ thống ngân hàng thay vì những lo ngại về “nguy cơ do tâm lý” như trước đây. Vì thế, nếu cuộc khủng hoảng của Northern Rock đã làm được điều gì đó thì đó chính là bài học để tránh một cuộc khủng hoảng tương tự xảy ra trong tương lai. Khóa luận: Thực trạng sự sụp đổ của ngân hàng Northern Rock

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Khóa luận: Giải pháp bài học cho sự sụp đổ NH Northern Rock