Luận văn: Giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Tây Bắc

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Luận văn: Giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Tây Bắc hay nhất năm 2024 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Luận văn: Một Số Giải pháp góp phần xây dựng và phát triển du lịch bền vững tại Tây Bắc Việt Nam dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

3.1 Phương hướng mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội vùng Tây Bắc

3.1.1 Quan điểm phát triển 

1. Phát triển kinh tế xã hội toàn diện trong mối quan hệ mật thiết hữu cơ với các vùng xung quanh và cả nước trên cơ sở phân công hợp tác cùng có lợi.
2. Phát triển theo hướng lâu bền, đa dạng sinh học, đảm bảo mái nhà xanh cho vùng và đồng bằng Bắc Bộ.
3. Thực hiện mô hình sản xuất hàng hoá gắn với thị trường, vận hành theo các thành phần kinh tế dưới sự quản lý của Nhà nước.
4. Phát triển kinh tế xã hội theo hướng công nghiệp, hiện đại hoá gắn với giữ gìn và phát huy tốt văn hoá dân tộc.
5. Thực hiện cơ cấu kinh tế linh hoạt, nhạy cảm với thị trường trên cơ sở khai thác hiệu quả các thế mạnh nông nghiệp, khoáng sản, du lịch, cây ăn quả, cây công nghiệp, chăn nuôi, nguyên liệu công nghiệp… phát triển công nghiệp, xây dựng và dịch vụ theo hướng huy động được đầy đủ các dân tộc và các thành phần kinh tế tham gia.
6. Phát triển kinh tế xã hội, gắn với củng cố, tăng cường an ninh, quốc phòng và bảo vệ môi trường sinh thái.

3.1.2  Những mục tiêu cơ bản

Mục tiêu kinh tế

Mục tiêu xã hội

• Thực hiện bình đẳng giữa các dân tộc, đến năm 2010 có từ 70 – 80% dân số được dùng nước sạch, giảm tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng từ 42% hiện nay xuống 8% vào năm 2010.
• Xoá mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học, phổ cập văn hoá cấp II và một phần cấp III cho lao động dưới 35 tuổi ở thị xã, khu công nghiệp, phổ cập nghề cho người lao động để tạo nguồn nhân lực.
• Giải quyết việc làm cho thanh niên.

Mục tiêu môi trường

• Xây dựng cho được hệ thống rừng phòng hộ, nâng độ che phủ chung lên 58% vào năm 2010.
• Chóng xói mòn, rửa trôi tài nguyên đất.
• Bảo vệ môi trường rừng, môi trường đất, môi trường nước.

Mục tiêu an ninh, quốc phòng Luận văn: Giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Tây Bắc.

• Xây dựng giải hành lang biên giới, củng cố tăng cường an ninh, quốc phòng với phát triển kinh tế xã hội.

3.1.3 Những ảnh hưởng trong nước, ngoài nước đến quá trình phát triển kinh tế xã hội

1. Bối cảnh trong nước đang có nhiều thuận lợi, mối liên doanh liên kết, thị trường đang mở rộng, nhiều chính sách kinh tế cởi mở tạo thuận lợi cho sự phát triển, tình hình an ninh, chính trị, xã hội ổn định.
2. Bối cảnh quốc tế: Tây Bắc nói riêng, cả nước nói chung nằm trong khu vực năng động, thu hút đầu tư ngày một tăng, thị trường ngày càng mở rộng… ít, nhiều cũng ảnh hưởng đến Tây Bắc.

3.1.4. Lựa chọn cơ cấu kinh tế và các phương án phát triển 

a) Lựa chọn cơ cấu kinh tế: Hướng lựa chọn là coi trọng hiệu quả tổng hợp kinh tế, xã hội theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá.

• Bảng 2: Cơ cấu theo ngành (theo GDP): %
• Bảng 3: Cơ cấu theo lãnh thổ (theo GDP): % 

b) Các phương án phát triển

• Giai đoạn 1996-2000: Đề xuất 4 phương án, đề nghị lựa chọn phương án II có tốc độ tăng trưởng 9 năm, GDP/người đạt 226,8 USD, gấp 1,36 lần so với năm 1995 là phù hợp với điều kiện thực tế của Tây Bắc ở giai đoạn này.
• Giai đoạn 2000-2010: Cũng tính toán 4 phương án phát triển, sau khi cân nhắc lựa chọn phương án II, có tốc độ phát triển 11%/năm, GDP/người đạt 518 USD, gấp 2,28 lần so với năm 2000 là phù hợp.

c) Phát triển thương mại, dịch vụ và du lịch Luận văn: Giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Tây Bắc.

Thương mại: Tập trung phát triển các trung tâm thương mại lớn ở các thị xã và các cửa khẩu biên giới. Phát triển chợ nông thôn theo cụm xã, bình quân 3-4 xã/chợ, củng cố lực lượng thương mại quốc doanh và mở rộng mạng lưới thương mại ra các thành phần kinh tế khác.

Phát triển mạnh dịch vụ: Tài chính, ngân hàng, bảo hiểm xã hội để tăng thu ngân sách, thu hút vốn đầu tư huy động tiền, vật quý hiếm còn nhàn rỗi trong dân cư, góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển.

Phát triển du lịch: Trên cơ sở tận dụng tốt cơ sở vật chất hiện có và từng bước đầu tư thêm để phát huy được tiềm năng du lịch, tự nhiên và nhân văn thu hút khách đến du lịch. Phát triển mạnh các loại hình du lịch leo núi, câu cá, săn bắn, cắm trại, đua ngựa, đua thuyền với tham quan các danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử và vốn văn hoá các dân tộc. Mở rộng liên doanh liên kết với Hà Nội, Hà Tây tạo thành tuyến du lịch Hà Nội – Hoà Bình – Sơn La và Lai Châu. Đến năm 2010 các ngành trong khối đạt nhịp độ tăng trưởng 14%/năm.

d) Phát triển kết cấu hạ tầng chủ yếu

Giao thông

• Nâng cấp quốc lộ 6, trước mắt tập trung nâng cấp đoạn từ thị xã Hoà Bình đi thị xã Điện Biên, Lai Châu và các quốc lộ 37, 4D, 279, 12.
• Nâng cấp các trục đường tỉnh, đường huyện huyết mạch quan trọng
• Phát triển giao thông nông thông, đến năm 2010 phấn đấu 100% số xã có điều kiện mở được đường ôtô vào trung tâm xã, còn những xã quá khó khăn thì mở rộng đường ngựa thồ và xe thồ để có thể đi lại được dễ dàng.
• Cải tạo đường thuỷ và nâng cấp các cảng sông chuyên dùng như Vạn Yên, Tà Hộc, Sơn La.
• Tăng thêm phương tiện vận tải bộ (xe khách, xe tải), thủy (tàu thuyền, ca nô loại 135 – 150 CV, trọng tải 100 – 200 tấn và các loại tàu, ca nô du lịch).

e) Tổ chức không gian lãnh thổ kinh tế

Quy hoạch phát triển đô thị

• Cấp thị xã: Mở rộng các thị xã trung tâm Hoà Bình, Sơn La, Điện Biên
• Cấp thị trấn, thị tứ, trung tâm cụm xã: Tất cả các thị trấn, huyện lỵ trong vùng đều được mở rộng, nâng cấp, tạo hạt nhân phát triển. Hình thành các trung tâm cụm xã (thị tứ), bình quân 3 – 4 xã/trung tâm.
• Các trung tâm và trục phát triển Luận văn: Giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Tây Bắc.

Các trung tâm phát triển lớn gồm 3 thị xã: Hoà Bình, Sơn La và Điện Biên. Các trung tâm phát triển khu vực như Xuân Mai, Lương Sơn, Kim Bôi, Mai Châu, Mộc Châu, Thuận Châu, Phú Yên, Tuần Giáo, Mường Lay, Phong thổ, thị xã Lai Châu.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Viết Thuê Luận Văn Thạc Sĩ Ngành Du Lịch

3.2 Một số giải pháp thực hiện

Tây Bắc một vùng miền núi có đầy đủ tiềm năng du lịch, bao gồm cả tiềm năng du lịch di tích lịch sử văn hóa, du lịch cảnh quan thiên nhiên, môi trường sinh thái và bản sắc văn hoá các dân tộc. Bên cạnh đó được sự quan tâm của Trung ương , của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch là những điều kiện thuân lợi để đẩy mạnh phát triển ngành du lịch Tây Bắc. Chính vì thế lượng khách du lịch trong những năm gần đây dã tăng nhanh, đây là động lực cho phát triển du lịch trong thời gian tới.

Vấn đề đặt ra là cần có nhiều giải pháp đồng bộ để khắc phục thực trạng kém phát triển của du lịch Tây Bắc hiện nay và cần có nhiều hình thức quan tâm thu hút khách có mức chi tiêu lớn và khả năng đáp ứng các nhu cầu của du khách đó, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền quảng bá, tiếp thị, và thắt chặt hơn nữa những mối quan hệ hợp tác phát triển du lịch với các tỉnh, các vùng du lịch khác trong nước và quốc tế,  nhanh chóng hội nhập du lịch cả nước và quốc tế, khai thác các tiềm năng du lịch hiện có để du lịch Tây Bắc trong một tương lai không xa, thực sự là một ngành kinh tế quan trọng của các tỉnh trong vùng, tạo nhiều việc làm cho toàn xã hội, tăng nguồn thu ngân sách, tăng nguồn thu ngoại tệ, mở rộng giao lưu trong nước và quốc tế, góp phần đáng kể xoá đói giảm nghèo nhanh chóng đưa vùng Tây Bắc thoát ra  khỏi tình trạng khó khăn, trở thành một vùng kinh tế phát triển  ở miền núi phía Bắc.

Nhưng để hiện thực hoá các định hướng và các chỉ tiêu này thì cần phải có một loạt các giải pháp thực hiện phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương. Các giải pháp này được xác định như một hệ thống có liên quan chặt chẽ với nhau và để thực hiện được có hiệu quả thì các giải pháp này phải được thực hiện một cách đồng bộ.

Trong phạm vi đề tài tác giả chỉ xin trình bày một số giải pháp sau đây:

3.2.1 Các giải pháp về công tác tổ chức, quy hoạch  và hoạt động khai thác tiềm năng phát triển kinh doanh du lịch Luận văn: Giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Tây Bắc.

Trong một số phần đánh giá thực trạng du lịch các tỉnh vùng Tây Bắc đã có ý kiến về việc thực hiện quy hoạch phát triển du lịch vùng còn gặp nhiều khó khăn. Nếu như kinh tế du lịch vùng Tây Bắc ở cơ chế tự phát đã không còn đáp ứng được yêu cầu, nhưng cơ chế thị trường ở vùng Tây Bắc cũng chưa phát huy được các mặt tích cực… Trước thực trạng đó, cần điều tiết như thế nào để du lịch vùng Tây Bắc phát triển? Nhiều việc chưa có ai làm, càng chưa có ai cạnh tranh.

Trước hết nói về công tác tổ chức hoạt động ở các tỉnh vùng Tây Bắc cũng như một số tỉnh du lịch chưa phát triển, mọi hoạt động du lịch do các Sở Thương mại Du lịch quản lý thông qua Phòng quản lý Du lịch mà chức năng chủ yếu lại là Quản lý Nhà nước về du lịch. Các doanh nghiệp làm du lịch thì hầu hết ở quy mô nhỏ và chủ yếu lại là kinh doanh lữ hành hoặc tổ chức nơi vui chơi giải trí, tham quan du lịch thực sự. Với thực trạng bộ máy tổ chức đầu tư trí tuệ như vậy thì còn rất xa mới trở thành ngành kinh tế tổng hợp quan trọng, tương ứng với tiềm năng giàu có. Có thể trong điều kiện hiện nay ở vùng Tây Bắc nói chung các mặt tích cực của cơ chế kế hoạch hoá còn phát huy tác dụng nên cần có sự tập trung chỉ đạo đầu tư, phân công lao động hợp lý vào 2 trên 3 mảng chính còn trống của du lịch, phải sớm hình thành được bộ máy tổ chức giới thiệu, khai thác, thu hút hướng dẫn du lịch hoặc tạo mọi điều kiện nâng đỡ ban đầu để một đơn vị kinh doanh  lữ hành ra đời và phát triển. Cũng có thể sáp nhập với một số đơn vị kinh doanh lưu trú chủ yếu thành một doanh nghiệp du lịch đủ mạnh, có điều kiện triển khai kinh doanh lữ hành và nơi vui chơi giải trí, hạn chế việc đổ dồn vào kinh doanh lưu trú, bỏ trống kinh doanh lữ hành và kinh doanh nơi vui chơi giải trí. Khắc phục dần tình trạng tài nguyên du lịch bị khai thác mà không mang nguồn thu về cho các địa phương trong vùng.

Quy hoạch là giải pháp quan trọng cơ bản làm căn cứ cho công tác quản lý Nhà nước, hay nói một cách khác, việc tổ chức quản lý sự phát triển của mọi ngành kinh tế đều phải dựa vào quy hoạch. Để có được sự phát triển bền vững, đạt hiệu quả nhiều mặt về kinh tế, tài nguyên, môi trường và xã hội, công tác quy hoạch và nghiên cứu dự báo, lập kế hoạch phát triển du lịch cần được tổ chức thực hiện đảm bảo tính khả thi cao nhất.

3.2.2  Tôn tạo tài nguyên và bảo vệ môi trường

Có chính sách tạo nguồn kinh phí cho công tác tôn tạo tài nguyên và bảo vệ môi trường. Trong đó chú trọng chính sách trích lại doanh thu du lịch để tái đầu tư tôn tạo tài nguyên và bảo vệ môi trường cũng như hỗ trợ phát triển cộng đồng.

Khuyến khích sự đóng góp về vật chất của du khách khi tham quan, nghiên cứu các giá trị văn hoá nhằm phục vụ cho công tác bảo vệ, tôn tạo, phát triển những giá trị này. Luận văn: Giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Tây Bắc.

Phát huy vai trò của cộng đồng trong việc bảo vệ, tôn tạo các di sản văn hoá bằng việc khuyến khích sự đóng góp của các dòng họ, gia tộc để khôi phục các giá trị văn hoá truyền thống đang có nguy cơ biến mất hoặc tu bổ nâng cấp các công trình văn hoá có tính hấp dẫn đối với khách du lịch.

Đối với các dạng tài nguyên du lịch cả tự nhiên lẫn nhân văn, cần có sự phối hợp giữa ngành du lịch với các ngành quản lý chức năng như văn hoá, tài nguyên môi trường…, chính quyền địa phương các cấp để xây dựng và ban hành những quy định cụ thể trong bảo vệ, tôn tạo phát triển tài nguyên. Trong các quy định này cần đặc biệt chú ý đến quyền lợi gắn với trách nhiệm của cộng đồng địa phương vì trong nhiều trường hợp, đây được xem là yếu tố quan trọng có tính quyết định đối với thành công của những nỗ lực bảo tồn, tôn tạo phát triển tài nguyên du lịch.

Từ các quy định chung, mỗi khu, điểm du lịch cần đưa ra các quy định, biện pháp cụ thể nhằm hạn chế đến mức thấp nhất hiện tượng quá tải, gây ảnh hưởng xấu tới tài nguyên và môi trường ở khu, điểm tham quan du lịch, đặc biệt ở những khu vực nhạy cảm về môi trường, có tính đa dạng sinh học cao với nhiều loài thú hoang dã như các Khu bảo tồn thiên nhiên Hang Kia – Pà Cò, Thượng Tiến, Pù Luông…(Hòa Bình), hay những khu vực nhạy cảm về môi trường nhân văn như các bản làng dân tộc ít người bản Lác, Pom Coọng, Lũng Vân, Giang Mỗ….(Hòa Bình) ; bản Cat Cat, Tả Phìn, Giàng Tả Chải, Lao Chải, Tả Van…(Lào Cai) Các chuyên gia DLST khuyến cáo : ở các điểm du lịch sinh thái, nhất là các điểm có đa dạng sinh học cao, nhạy cảm với môi trường thì mỗi đoàn khách tham quan không được quá 20 người, một giờ không được có quá ba đoàn khách đến dừng chân ở một điểm…

Xây dựng, ban hành và kiểm soát thực hiện nghiêm ngặt các quy định cấm săn bắt, khai thác các loài động thực vật quí hiếm để làm các món ăn đặc sản, hàng lưu niệm bán cho khách.

Trong quá trình xem xét cấp phép đầu tư xây dựng phát triển các khu, điểm du lịch, đặc biệt những dự án ở những khu vực có tính đa dạng sinh học cao, cần chú trọng xem xét các giải pháp/biện pháp hạn chế ảnh hưởng của hoạt động du lịch đến tài nguyên, tính đa dạng sinh học. Cương quyết loại bỏ các phương án phát triển du lịch có nguy cơ là tổn hại đến tính đa dạng sinh học.

Đối với công tác bảo tồn, tôn tạo phát triển tài nguyên du lịch, nhất là tài nguyên du lịch nhân văn, cần được thực hiện theo một quy trình để đạt hiệu quả cao nhất. Cần tiến hành việc xây dựng quy trình này với một số nội dung cơ bản bao gồm : xác định mục đích của việc tôn tạo, phạm vi, đối tượng tôn tạo, các nội dung tôn tạo cụ thể, xác định chủ đầu tư và nguồn vốn đầu tư cũng như chủ thể thực hiện. Đối với mỗi loại tài nguyên, mỗi khu, điểm du lịch cụ thể, quy trình này có thể có những điều chỉnh để phù hợp với đặc điểm riêng.

3.2.3 Giải pháp về cộng đồng Luận văn: Giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Tây Bắc.

Để giảm áp lực tác động của cộng đồng địa phương đối với tài nguyên và môi trường do việc khai thác cho cuộc sống sinh hoạt, đồng thời bù đắp những thiệt thòi mà cộng đồng có thể phải chịu khi phát triển các dự án du lịch, cần thiết phải tạo cho cộng đồng cơ hội được tham gia một cách tích cực vào các hoạt động du lịch. Các giải pháp đề xuất bao gồm:

Tạo điều kiện để cộng đồng địa phương tham gia vào quá trình xây dựng quy hoạch du lịch:

Căn cứ vào nhận thức về phát triển du lịch, cộng đồng địa phương sẽ quyết định ủng hộ hay không việc thực hiện các dự án. Tuy nhiên để các phương án quy hoạch của dự án có tính khả thi cao, phù hợp với đặc điểm của địa phương cần thiết phải có sự tham gia của cộng đồng vào quá trình thảo luận lựa chọn phương án tốt nhất, đáp ứng được những mong đợi của người dân. Việc đảm bảo sự tham gia của cộng đồng vào quá trình xây dựng sẽ phát huy được vai trò của cộng đồng trong quá trình thực hiện quy hoạch, đảm bảo sự hợp lý của tổ chức lãnh thổ du lịch và đảm bảo phát triển du lịch bền vững.

Trong quá trình khảo sát quy hoạch cần có sự tham gia trực tiếp của đại diện cộng đồng địa phương để có được những thông tin đầy đủ và sát thực nhất làm căn cứ nghiên cứu đề xuất các phương án quy hoạch phát triển du lịch.

Cần tham khảo ý kiến cộng đồng trước khi lựa chọn phương án phát triển du lịch để đảm bảo phương án đưa ra không ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống của người dân địa phương.

Khuyến khích cộng đồng đề xuất các sáng kiến phát triển du lịch để các nhà chuyên môn tiếp thu bổ sung vào các phương án quy hoạch.

Cộng đồng là những người hơn ai hết hiểu rõ nhất thiên nhiên và môi trường nơi họ sinh sống, vì thế cần tạo điều kiện để họ được tham gia giám sát quá trình thực hiện quy hoạch phát triển du lịch. Điều này sẽ giúp cộng đồng bảo vệ những lợi ích của chính mình, đồng thời đảm bảo cho sự phát triển du lịch bền vững trên mảnh đất của họ. Để đảm bảo việc thực hiện có hiệu quả giải pháp này cần có đại diện của cộng đồng địa phương trong thành phần Ban quản lý dự án phát triển du lịch. Những xung đột nảy sinh trong quá trình hoạt động phát triển du lịch cần được giải quyết công khai với sự tham gia của đại diện cộng đồng địa phương. Luận văn: Giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Tây Bắc.

Trong tổ chức lãnh thổ du lịch đã đề xuất, hầu hết các tuyến du lịch quan trọng của tỉnh đều có đưa vào khai thác các điểm du lịch có sự tham gia của cộng đồng. Do vậy,  trong quá trình xây dựng các chương trình (tour) du lịch cụ thể, chú trọng ưu tiên các chương trình du lịch có khả năng đem lại việc làm và lợi ích cho cộng đồng địa phương như các chương trình du lịch trong đó người dân có thể tham gia dịch vụ hướng dẫn, biểu diễn các loại hình nghệ thuật truyền thống, sản xuất, trình diễn và bán các hàng thủ công mỹ nghệ truyền thống, đón khách nghỉ tại nhà (hình thức home-stay)…  Giải pháp này không những giúp tạo công ăn việc làm cho cộng đồng dân cư địa phương mà còn kích thích xuất khẩu tại chỗ, tạo sự hấp dẫn và tin cậy đối với du khách, đồng thời duy trì các nghề thủ công truyền thống của người dân nơi đây.

3.2.4 Giải pháp về tuyên truyền giáo dục  

Phải có nhận thức đúng đắn, đầy đủ về tiềm năng du lịch mới có ý thức, mới có nghị lực để bảo vệ và khai thác được tiềm năng du lịch. Thế mạnh, tiềm năng du lịch vùng Tây Bắc đã trình bày ở trên là cảnh quan thiên nhiên, môi trường sinh thái, bản sắc văn hoá dân tộc, di tích lịch sử – văn hoá. Bảo vệ được cảnh quan thiên nhiên, môi trường sinh thái, bảo tồn và phát huy được bản sắc văn hoá dân tộc là công việc của toàn Đảng bộ và nhân dân các dân tộc vùng Tây Bắc chứ không phải là nhiệm vụ riêng của các cán bộ nhân viên trong ngành Du lịch. Để hoàn thành nhiệm vụ đó không phải chỉ là vấn đề từ nguồn vốn, mà đòi hỏi ý thức trách nhiệm rất cao của mỗi công dân. Nếu như không nhận thức được nguồn tài nguyên quá giá đó là cơ hội để xoá đói, giảm nghèo, nếu như không nhận thức được mỗi du khách đến vùng Tây Bắc không những tạo việc làm trực tiếp cho người lao động trong ngành du lịch mà còn tạo việc làm gián tiếp cho nhiều lao động ngoài ngành du lịch. Nếu như không gắn bó được lợi ích xã hội thì ngành du lịch không thể có cơ hội phát triển. Điều kiện để phát triển du lịch vùng Tây Bắc và nguồn lợi nhiều mặt mà nó mang lại cần được quán triệt, nhận thức đầy đủ trong nhân dân.

Công tác tuyên truyền giáo dục phải được trở thành nhiệm vụ thường xuyên của các cơ sở Đảng, các tổ chức đoàn thể, xã hội trong nhà trường, khu dân cư. Cần xây dựng các mô hình, điển hình cụ thể tuyên truyền, giáo dục phù hợp, kết hợp tuyên truyền giáo dục phát triển du lịch với tuyên truyền giáo dục công tác định canh, định cư, xây dựng bản làng văn hoá, xây dựng kinh tế trang trại, thực hiện các chương trình xoá đói giảm nghèo, thực hiện các chương trình bảo tồn thiên nhiên, thực hiện các chương trình giao đất, giao rừng khoanh nuôi, bảo vệ rừng… cần tuyên truyền giáo dục, xây dựng được các điển hình về các bản làng văn hoá, giữ gìn tập quán tốt đẹp, phát huy truyền thống thân thiện, mến khách, văn nghệ làng bản, sản xuất các mặt hàng thổ cẩm, tham gia kinh tế du lịch.

3.2.5  Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực Luận văn: Giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Tây Bắc.

Số lượng và chất lượng nguồn nhân lực đóng vai trò quan trọng đối với phát triển và phát triển bền vững du lịch của địa phương. Căn cứ trên thực trạng lao động ngành du lịch ở vùng Tây Bắc, các định hướng tổ chức lãnh thổ cũng như các chỉ tiêu phát triển ngành du lịch vùng Tây Bắc thời gian tới, các giải pháp về đào tạo, phát triển nguồn nhân lực du lịch của vùng Tây Bắc được đề xuất bao gồm :

Điều tra, đánh giá toàn diện chất lượng đội ngũ lao động hiện tại, nhu cầu lao động của các đơn vị quản lý và kinh doanh du lịch trên địa bàn các tỉnh trong vùng cũng như nhu cầu đào tạo lại và đào tạo mới nguồn nhân lực. Trên cơ sở đó có kế hoạch đào tạo và đào tạo lại nguồn nhân lực đảm bảo đủ, đúng theo nhu cầu sử dụng lao động.

Việc đầu tư cho đào tạo và phát triển nguồn nhân lực du lịch có thể được thực hiện theo phương châm : „„Nhà nước và nhân dân cùng làm‟‟. Tuy nhiên trong giai đoạn hiện nay, việc đào tạo nâng cao trình độ nghiệp vụ cho người lao động, đặc biệt là đào tạo đội ngũ lao động là con em của cộng đồng dân cư bản địa, cần được sự hỗ trợ về kinh phí cũng như chuyên gia từ phía ngành du lịch.

Có chính sách ưu đãi về lương đối với lao động có trình độ, tay nghề cao tự nguyện đến công tác tại các khu du lịch của tỉnh, nhất là các khu du lịch ở các vùng sâu vùng xa tại các địa phương vùng Tây Bắc.

Trong một số giai đoạn, để đảm bảo một lực lượng kế cận có trình độ, có năng lực và tâm huyết, cần thiết phải có kế hoạch đào tạo mới đội ngũ lao động với đối tượng là học sinh có thành tích cao trong học tập, có khả năng hoàn thành các chương trình đào tạo nghiệp vụ trong và ngoài nước, có nguyện vọng được làm việc, cống hiến cho sự phát triển du lịch của quê hương. Với từng trường hợp cụ thể có thể xét cấp học bổng với cam kết thời hạn làm việc…

Mở các lớp tập huấn đào tạo về du lịch để cộng đồng có thể được tham gia vào những công tác nghiệp vụ như hướng dẫn viên (đặc biệt trong hoạt động du lịch sinh thái), nấu ăn (đặc biệt là các món ăn đặc sản địa phương)…

Thường xuyên mở các lớp đào tạo ngoại ngữ cho cộng đồng địa phương để đảm bảo chất lượng dịch vụ.  Thực trạng cho thấy nhiệm vụ đào tạo nâng cao trình độ ngoại ngữ, tăng cường khả năng giao tiếp với du khách bằng ngoại ngữ cho lao động ở đây là khá nặng nề, cần phải thực hiện trong một thời gian dài và liên tục thì mới cải thiện được. Các khóa đào tạo về ngoại ngữ không chỉ được ưu tiên về thời gian mà còn cần phải nghiên cứu, sắp xếp kỹ càng theo trình độ của từng loại đối tượng, theo nhu cầu công việc… Luận văn: Giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Tây Bắc.

Các giải pháp trên cần được nghiên cứu áp dụng một cách đồng bộ nhằm khai thác có hiệu quả các nguồn tài nguyên du lịch của vùng Tây Bắc theo định hướng tổ chức lãnh thổ, đảm bảo đạt được mục tiêu phát triển bền vững của du lịch vùng Tây Bắc nói chung.

3.2.6  Liên kết chặt chẽ du lịch với các ngành và giữa các địa phương với nhau 

Đặc điểm hoạt động của ngành du lịch có quan hệ trực tiếp với tất cả các ngành như an ninh quốc phòng, ngoại giao, văn hoá, y tế, giáo dục nông nghiệp và phát triển nông thôn, khoa học công nghệ, công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp, giao thông – xây dựng, các cơ quan tuyên truyền… Tuy vậy, đối với du lịch các tỉnh vùng Tây Bắc thế mạnh tiềm năng để tập trung khai thác là cảnh quan thiên nhiên, môi trường sinh thái và bản sắc văn hoá dân tộc, cũng như đặc điểm tự nhiên, kinh tế – xã hội có diện tích rộng, có biên giới dài, nhiều dân tộc sinh sống. Do đó, việc phối hợp hoạt động của du lịch với các ngành, không phải mang tính hình thức, dàn trải mà cần tập trung vào các chương trình công tác cụ thể, trọng điểm, thực sự có ý nghĩa thúc đẩy sự phát triển ngành du lịch. Trước hết phải kể đến các ngành văn hoá – thông tin, nông nghiệp và phát triển nông thôn, khoa học công nghệ và môi trường, công an, giá trị sản phẩm du lịch đặc trưng của vùng Tây Bắc phụ thuộc rất lớn vào sự phối kết hợp công tác giữa du lịch với các ngành này. Ví dụ: Việc bảo vệ, làm giàu cảnh quan thiên nhiên và môi trường sinh thái, bảo tồn, khôi phục và phát huy các phong tục, tập quán truyền thống văn hoá tốt đẹp, nêu cao giá trị sản phẩm du lịch,  đặc biệt như ở bảo tàng, nhà ngục Sơn La cần bổ sung, hiệu chỉnh các nội dung giới thiệu, thuyết minh sao cho truyền cảm hơn, có thể tìm hình thức phù hợp tái tạo sinh động các sự kiện lịch sử. Vì nhà ngục Sơn la đã từng có dấu ấn của các đồng chí Tổng bí thư, Chủ tịch nước và nhiều nhà lãnh đạo cao cấp của Đảng và Nhà nước. Hay tại hang Thẳm Ké có văn bia Lê Thái Tông, một sự kiện lịch sử quan trọng gần 600 năm trước, một bài thơ hay khắc trên vách đá không thể chỉ là dẫn khách lên thăm qua quýt, cần nắm đầy đủ thông tin hơn nữa, có thể  ngâm thơ, bình thơ, rước kiệu, tái hiện lịch sử… mới tương xứng với di tích lịch sử văn hoá này.

Rõ ràng muốn du lịch vùng Tây Bắc phát triển phải có các chương trình liên kết chặt chẽ cụ thể giữa du lịch và các ngành, với các cơ quan hữu quan khác. Luận văn: Giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Tây Bắc.

Từ Hà Nội theo quốc lộ 6 đi tới Hoà Bình, sang Sơn La, qua Điện Biên và cuối cùng là Lai Châu. Du khách thường đi du lịch cả 4 tỉnh theo lộ trình này. Nhưng từ Lai Châu, vượt Sông Đà ở thượng nguồn có thể hành trình tiếp sang Sa Pa rồi theo quốc lộ số 2 về Phú Thọ – Hà Nội. Hiện nay du khách đi theo tuyến  này ngày một tăng, bình quân hàng năm là 17%. Vì với hành trình này, sức hấp dẫn của cảnh quan thiên nhiên, bản sắc văn hoá dân tộc, công trình thuỷ điện Hoà Bình, cao nguyên Mộc Châu, bảo tàng Sơn La, Điện Biên Phủ, Sa Pa, đền thờ các Vua Hùng… Toàn bộ hành trình này nằm trên vùng Tây Bắc của Việt Nam. Do đó được gọi là du lịch Tây Bắc. Trong mắt xích liên hoàn này, muốn phát triển du lịch vùng Tây Bắc ngày càng hiệu quả và đồng bộ hơn, cần gắn kết chặt chẽ giữa các địa phương trong vùng với nhau. Đó, được coi như là một trong các giải pháp quan trọng cho du lịch vùng Tây Bắc.

Lộ trình khép kín, tính liên hoàn rất có lợi thế trong du lịch, nhưng tới nay chưa có sự phối hợp nào đáng kể giữa các tỉnh trong khu vực Tây Bắc để khai thác du lịch, kể cả một tờ giấy giới thiệu du lịch Tây Bắc. Do đó chưa phát huy được sức mạnh tổng hợp và lợi thế du lịch cuả cả vùng. Với các địa danh nêu trên, với tiềm năng to lớn, Tây Bắc xứng đáng là một vùng du lịch, tuyến du lịch cần quan tâm đầu tư, nâng cấp. Song cho tới nay, Tổng cục Du lịch cũng chưa quan tâm chỉ đạo cụ thể và các tỉnh trong khu vực cũng chưa phát huy nội lực của mình để phát triển kinh tế du lịch.

Trên địa bàn tỉnh Sơn La khi công trình Thuỷ điện được xây dựng sẽ trở thành tâm điểm cùng vùng Tây Bác, một tuyến du lịch đầy triển vọng được nối từ thị xã Sơn La qua Thủy điện Sơn La, qua Yên bái đến SaPa. Du lịch Tây Bắc sẽ có thêm lộ trình vượt Sông Đà ở điểm giữa thuỷ điện Sơn La. Tuyến du lịch này sẽ qua Ngọc Chiến (Mường La) – vùng du lịch sinh thái có suối nước nóng từ 60 – 70⁰C rất có giá trị.

Để phát triển du lịch của các tỉnh trong vùng Tây Bắc càng cần thiết phải quảng bá, tuyên truyền giới thiệu chung về du lịch Tây Bắc.

3.2.7  Đầu tư cho phát triển du lịch Luận văn: Giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Tây Bắc.

Đầu tư đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với phát triển du lịch. Để phát triển và phát triển bền vững thì cần phải đầu tư có trọng điểm và đồng bộ.

Các giải pháp đầu tư bao gồm :

Tiếp tục đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, đặc biệt là xây dựng các tuyến đường để tiếp cận các điểm du lịch trọng điểm của tỉnh bằng các nguồn ngân sách trung ương, ngân sách địa phương, từ nguồn hỗ trợ của ngành du lịch và nguồn từ các dự án phát triển du lịch.

Đầu tư về cơ sở vật chất kỹ thuật như hệ thống khách sạn, nhà hàng… phải chú trọng tính đồng bộ giữa ăn, nghỉ, vui chơi, họp hành, hội thảo.

Có chính sách ưu đãi về thuế và vay vốn đầu tư đối với các dự án đầu tư xây dựng và phát triển các sản phẩm du lịch có khả năng thu hút được sự tham gia của cộng đồng địa phương như du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng.

Khuyến khích người dân địa phương đầu tư vào du lịch để vừa huy động được nguồn vốn nhàn rỗi trong nhân dân, thực hiện xã hội hoá du lịch, vừa góp phần đa dạng hoá các loại hình dịch vụ, đáp ứng nhu cầu đa dạng của du khách. Đồng thời có đầu tư ban đầu cho cộng đồng từ phía các tổ chức, các công ty du lịch để người dân có điều kiện nâng cấp và khai thác ngay chính cơ sở vất chất của mình (nhà, phương tiện vận chuyển…) phục vụ du lịch.

Thời gian trước mắt, vùng Tây Bắc, thông qua các sở Thương mại Du lịch, cần phải đầu tư cho việc tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn nâng cao trình độ hiểu biết về tài nguyên, môi trường du lịch; về các phương pháp đánh giá tác động môi trường cho hoạt động phát triển du lịch nhằm có được đội ngũ quản lý, tác nghiệp đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ đảm bảo phát triển du lịch bền vững từ góc độ tài nguyên. Đồng thời cần tăng cường đầu tư cho các hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức xã hội nhằm có được những nỗ lực chung trong việc đảm bảo môi trường cho hoạt động du lịch.

Đầu tư cho việc áp dụng các công nghệ “sạch” nhằm tiết kiệm trong sử dụng tài nguyên, hạn chế tác động môi trường từ các hoạt động du lịch như sản xuất nông sản sạch, sử dụng nước sạch, dùng biogas, hoặc pin mặt trời…. Công nghệ “sạch” còn cho phép sử dụng tiết kiệm hơn nước sinh hoạt trong các khách sạn hoặc xử lý nước thải từ các cơ sở dịch vụ để tái sử dụng cho tưới cây thay vì phải khai thác nước ngầm, nhất là ở những khu du lịch có những bãi cỏ cảnh quan hoặc khu vực sân golf cần rất nhiều nước để duy trì cỏ … Luận văn: Giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Tây Bắc.

3.2.8 Xây dựng và phát triển sản phẩm   

Nhằm tăng sức hấp dẫn của sản phẩm du lịch vùng Tây Bắc đối với du khách đồng thời tạo bản sắc riêng của du lịch vùng Tây Bắc, các giải pháp phát triển sản phẩm du lịch của vùng được đề xuất bao gồm :

Xây dựng các chương trình tour du lịch chuyên đề văn hoá, đặc biệt là các tour du lịch tham quan các bản làng dân tộc ít người như Mường, Thái, Mông, Dao… và các tour tham quan nghiên cứu các di chỉ khảo cổ nền văn hoá Hoà Bình hay các tour chuyên biệt nghiên cứu về các di tích văn hóa lịch sử. Các sản phẩm du lịch này không những sẽ đáp ứng được nhu cầu của khách mà còn là những sản phẩm có tỷ trọng đóng góp của cộng đồng rất cao.

Nghiên cứu hoàn thiện các tour du lịch sinh thái, mạo hiểm. Hiện giờ, các tour du lịch khai thác các điểm tài nguyên này mới chỉ dừng ở các tour đi bộ xuyên rừng chưa mang đầy đủ tính chất của du lịch sinh thái cũng như du lịch mạo hiểm.

3.3  KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Luận văn: Giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Tây Bắc.

Kết luận

Tây Bắc là một vùng kinh tế còn nghèo nàn và lạc hậu so với các vùng kinh tế khác trong cả nước. Điều kiện cuộc sống và sản xuất của người dân ở đây nhìn chung còn nhiều khó khăn. Hơn nữa Tây Bắc lại còn là vùng hay phải chịu những thiên tai lũ lụt nên lại càng khó khăn hơn trong việc phát triển kinh tế xã hội nói chung. Tuy nhiên, đây là vùng đất rất giàu về tiềm năng để phát triển kinh tế du lịch. Đặc biệt nổi bật với tài nguyên du lịch nhân văn là bản sắc văn hoá các dân tộc thiểu số vùng cao Tây Bắc cùng với hệ thống tài nguyên du lịch tự nhiên rất hấp dẫn khách du lịch trong và ngoài nước bởi sự hùng vĩ và đa dạng của các dạng địa hình địa chất vùng cao nguyên phía bắc Việt Nam. Tuy tiềm năng du lịch có nhiều song vẫn đang loay hoay chưa có hướng đi cụ thể khả thi nào để có thể đẩy mạnh hoạt động khai thác du lịch của cả vùng phát triển đúng với tiềm năng vốn có của địa phương.

Ngày nay, cùng với sự phát triển kinh tế nói chung, phát triển kinh tế du lịch đang ngày càng được quan tâm tới sự bền vững trong phát triển. Kinh tế Tây Bắc Việt Nam nói chung và kinh tế du lịch nói riêng đang rất cần được định hướng một hướng đi đúng đắn. Đó là hướng phát triển kinh tế gắn với bền vững mà cụ thể phát triển bền vững là quá trình phát triển có sự kết hợp chặt chẽ, hợp lý và hài hoà giữa 3 mặt của sự phát triển, gồm: phát triển kinh tế, phát triển xã hội và bảo vệ môi trường. Tiêu chí để đánh giá sự phát triển bền vững là sự tăng trưởng kinh tế ổn định; thực hiện tốt tiến bộ và công bằng xã hội; khai thác hợp lý, sử dụng tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ và nâng cao được chất lượng môi trường sống.

Như vậy, để phát triển bền vững thì đó là sự nghiệp của toàn Đảng, các cấp chính quyền, các bộ, ngành và địa phương; của các cơ quan, doanh nghiệp, đoàn thể xã hội, các cộng đồng dân cư và mọi người dân. Phải huy động tối đa sự tham gia của mọi người có liên quan trong việc lựa chọn các quyết định về phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường ở địa phương và trên quy mô cả nước.  Bảo đảm cho nhân dân có khả năng tiếp cận thông tin và nâng cao vai trò của các tầng lớp nhân dân, đặc biệt của phụ nữ, thanh niên, đồng bào các dân tộc ít người trong việc đóng góp vào quá trình ra quyết định về các dự án đầu tư phát triển lớn, lâu dài của đất nước.

B. Một số kiến nghị

3.3.1  Kiến nghị với Chính phủ  Luận văn: Giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Tây Bắc.

Hạ tầng cơ sở, đặc biệt là giao thông vận tải đường bộ của Tây Bắc kém nhất nước, đường liên tỉnh Hòa Bình – Sơn La –  Điện Biên – Lai Châu – Lào Cai không thông suốt trong mùa mưa, là đường liên tỉnh duy nhất chưa được bê tông hoá hay rải nhựa. Không thể phát triển kinh tế – xã hội nói chung, du lịch nói riêng nếu không quan tâm đầu tư vào giao thông vận tải ở vùng này.

3.3.2  Kiến nghị với Tổng cục du lịch 

Tổng cục Du lịch cần chủ trì hoặc có giải pháp giúp đỡ các tỉnh Tây Bắc khảo sát, đánh giá đúng đắn, đầy đủ và chính xác tiềm năng du lịch của vùng này. Kiến nghị lên Chính phủ có các giải pháp giúp đỡ, tăng tốc độ đầu tư, có chính sách ưu đãi đầu tư vào du lịch Tây Bắc. Giới thiệu khai thác tuyến du lịch Tây Bắc xứng đáng với lịch sử văn hoá, cảnh quan thiên nhiên của nhiều địa danh của núi rừng Tây Bắc. Phát triển du lịch vùng Tây Bắc còn có ý nghĩa to lớn trong việc phát triển kinh tế xã hội củng cố an ninh quốc phòng của các tỉnh Tây Bắc theo Nghị quyết 22 của Bộ chính trị và Quyết định 72 của Chính phủ về phát triển miền núi.

Vùng Tây Bắc có nhiều tỉnh thuộc diện “đặc biệt khó khăn” trình độ kinh nghiệm tổ chức quản lý của cán bộ và tay nghề của nhân viên trong ngành du lịch còn thấp kém so với mặt bằng cả nước. Tổng cục du lịch cần có kế hoạch cụ thể giúp đỡ việc đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ tay nghề cho cán bộ, công nhân viên, tránh tình trạng tụt hậu xa so với cả nước.

3.3.3  Kiến nghị với Tỉnh uỷ và UBND các tỉnh vùng Tây Bắc

• Đối với Tỉnh uỷ:

Bởi vì” Du lịch là một ngành kinh tế tổng hợp quan trọng mang nội dung văn hoá sâu sắc, có tính liên ngành, liên vùng và xã hội hoá cao, phát triển du lịch nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, giải trí, nghỉ dưỡng của nhân dân và khách du lịch quốc tế, góp phần nâng cao dân trí, tạo việc làm và phát triển kinh tế – xã hội”. Cho nên muốn phát triển du lịch các địa phương vùng Tây Bắc, một lĩnh vực tuy còn non trẻ nhưng hứa hẹn hiệu quả nhiều mặt, Tỉnh uỷ cần có nghị quyết chuyên đề quán triệt trong toàn Đảng bộ và nhân dân các dân tộc vùng Tây Bắc nhiệm vụ bảo vệ, tu bổ cảnh quan thiên nhiên, môi trường sinh thái, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc tham gia vào các hoạt động kinh tế du lịch. Coi đó là một trong các giải pháp quan trọng xoá đói, giảm nghèo, góp phần phát triển kinh tế – xã hội của địa phương mình trong vùng.

•  Đối với Uỷ ban nhân dân tỉnh: Luận văn: Giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Tây Bắc.

Cần nghiên cứu các cơ chế, chính sách ưu tiên phát triển du lịch. Như ưu tiên vốn đầu tư với lãi xuất ưu đãi và thời gian trả nợ phù hợp với đặc điểm thị trường du lịch ở tỉnh miền núi khó khăn.

Cần có biện pháp phối hợp với UBND các tỉnh vùng Tây Bắc chỉ đạo việc tổ chức khai thác tuyến du lịch này đạt hiệu quả cao. Cần kiến nghị với Chính Phủ đưa du lịch ở các tỉnh đặc biệt khó khăn vào danh mục ưu đãi đầu tư, ứng xử với du lịch với tư cách một ngành như Luật du lịch đã quy định.

Cần tạo điều kiện cho đơn vị tổ chức kinh doanh lữ hành hoạt động, tạo tiền đề để phát triển nhanh du lịch trong địa phương và trên phạm vi toàn vùng.

3.3.4  Kiến nghị với các Sở Thương mại – Du lịch vùng Tây Bắc 

Các Sở Thương mại – Du lịch vùng Tây Bắc cần nghiên cứu sắp xếp lại mô hình tổ chức để đáp ứng được yêu cầu về phát triển kinh doanh du lịch. Tuy chưa đủ điều kiện để ra đời Sở Du lịch riêng, nhưng các doanh nghiệp hoạt động du lịch trong từng địa bàn các tỉnh vẫn cần có sự giúp đỡ, hướng dẫn, chỉ đạo về thông tin thị trường, chuyên môn nghiệp vụ, đào tạo lao động chuyên ngành mà phòng quản lý du lịch với chức năng chủ yếu là quản lý Nhà nước về du lịch chưa đảm nhận được.

Cần nghiên cứu đề nghị điều chỉnh lại một số chỉ tiêu, quy mô, thời gian, quy hoạch tổng thể.

Sớm tổ chức thực hiện việc đào tạo, bồi dưỡng xây dựng và công nhận đội ngũ hướng dẫn viên du lịch của tỉnh. Quan tâm đào tạo, bồi dưỡng lao động trong ngành du lịch. Luận văn: Giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Tây Bắc.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Luận văn: Phát triển du lịch bền vững ở Tây Bắc Việt Nam