Luận văn: Thực trạng hoạt động du lịch đường sông ở Hồ Chí Minh

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Luận văn: Thực trạng hoạt động du lịch đường sông ở Hồ Chí Minh hay nhất năm 2024 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Luận văn: Thực trạng hoạt động du lịch đường sông tại TP. Hồ Chí Minh dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

2.1. Tổng quan du lịch đường sông Thành phố Hồ Chí Minh

2.1.1. Đôi nét về sông Sài Gòn 

2.1.1.1. Hệ thống thủy văn Thành phố Hồ Chí Minh

Nằm ở vùng hạ lưu hệ thống sông Ðồng Nai – Sài Gòn, Thành phố Hồ Chí Minh có mạng lưới sông ngòi kênh rạch rất đa dạng. Sông Ðồng Nai Bắt nguồn từ cao nguyên Lâm Viên, hợp lưu bởi nhiều sông khác, có lưu vực lớn, khoảng 45.000 km². Với lưu lượng bình quân 20–500 m³/s, hàng năm cung cấp 15 tỷ m³ nước, sông Đồng Nai trở thành nguồn nước ngọt chính của thành phố.

Sông Sài Gòn bắt nguồn từ vùng Hớn Quản, chảy qua Thủ Dầu Một đến Thành phố Hồ Chí Minh, với chiều dài 200 km và chảy dọc trên địa phận thành phố dài 80 km. Sông Sài Gòn có lưu lượng trung bình vào khoảng 54 m³/s, bề rộng tại thành phố khoảng 225 m đến 370 m, độ sâu tới 20 m. Nhờ hệ thống kênh Rạch Chiếc, hai con sông Đồng Nai và Sài Gòn nối thông ở phần nội thành mở rộng. Một con sông nữa của Thành phố Hồ Chí Minh là sông Nhà Bè, hình thành ở nơi hợp lưu hai sông Đồng Nai và Sài Gòn, chảy ra biển Đông bởi hai ngả chính Soài Rạp và Gành Rái.

Trong đó, ngả Gành Rái chính là đường thủy chính cho tàu ra vào bến cảng Sài Gòn. Ngoài các con sông chính, Thành phố Hồ Chí Minh còn có một hệ thống kênh rạch chằng chịt: Láng The, Bàu Nông, rạch Tra, Bến Cát, An Hạ, Tham Lương, Cầu Bông, Nhiêu Lộc-Thị Nghè, Bến Nghé, Lò Gốm, Kênh Tẻ, Tàu Hũ, Kênh Ðôi…Hệ thống sông, kênh rạch giúp Thành phố Hồ Chí Minh trong việc tưới tiêu, nhưng do chịu ảnh hưởng dao động triều bán nhật của biển Ðông, thủy triều thâm nhập sâu đã gây nên những tác động xấu tới sản xuất nông nghiệp và hạn chế việc tiêu thoát nước ở khu vực nội thành.

Nhờ trầm tích Pleistocen, khu vực phía Bắc Thành phố Hồ Chí Minh có được lượng nước ngầm khá phong phú. Nhưng về phía Nam, trên trầm tích Holocen, nước ngầm thường bị nhiễm phèn, nhiễm mặn. Khu vực nội thành cũ có lượng nước ngầm đáng kể, tuy chất lượng không thực sự tốt, vẫn được khai thác chủ yếu ở ba tầng: 0–20 m, 60–90 m và 170–200 m (tầng trầm tích Miocen). Luận văn: Thực trạng hoạt động du lịch đường sông ở Hồ Chí Minh.

Thành phố Hồ Chí Minh có hệ thống sông ngòi, kênh rạch rải đều trên khắp các quận, huyện rất thuận lợi để phát triển giao thông thủy. Tuy nhiên, tiềm năng này đang bị bỏ quên trong khi các phương tiện đường bộ chen chúc để lưu thông.

Theo báo cáo của Sở Giao thông Vận tải Thành phố Hò Chí Minh, thành phố hiện có gần 1.000 km sông rạch, trong đó nhiều tuyến sông, kênh như kênh Tẻ, kênh Tàu Hủ, rạch Tân Hóa – Lò Gốm,… rất thuận lợi để phát triển vận tải đường thủy và du lịch.

Hiện nay, thành phố có khoảng 320 cảng, bến, trong đó bốn cảng lớn là Sài Gòn, Tân Cảng, Bến Nghé và Nhà Bè. Riêng cảng Sài Gòn là một trong những cảng lớn nhất nước về năng lực chứa đựng hàng hóa. Có hơn 50 bến đò lớn nhỏ đủ điều kiện để phát triển dịch vụ vận chuyển hành khách. Các con sông ở thành phố cũng cho phép nhiều tàu, thuyền từ 20 tấn trở lên qua lại.

Với tiềm năng này, nếu được quy hoạch và đầu tư hợp lí sẽ góp phần giảm tải tình trạng quá tải của giao thông đường bộ trên địa bàn thành phố như hiện nay. Bởi theo các chuyên gia, nếu Thành phố Hồ Chí Minh thu hút được người dân chuyển sang sử dụng buýt đường sông thay phương tiện giao thông cá nhân đường bộ thì mỗi ngày sẽ tiết kiệm gần 1,5 triệu USD do nạn kẹt xe gây ra. Tuy nhiên, chức năng chủ yếu của sông rạch Thành phố Hồ Chí Minh hiện mới chỉ là tiêu thoát nước và vận tải hàng hóa, trong khi các phương tiện giao thông bộ ngày ngày đang phải đối mặt với nạn ùn tắc.

2.1.1.2. Hệ thống kệnh rạch tạiThành phố Hồ Chí Minh

Sông Sài Gòn uốn lượn xung quanh thành phố, có nhiều nhánh phụ đan xen nhau, trong đó có thể kể các nhánh sông chính: 1) Kênh Tham Lương – Bến Cát – Vàm Thuận; 2) Hệ thống kênh rạch Quận 2 – Quận Thủ Đức – Quận 9; 3) Kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè; 4) Kênh Tân Hóa – Ông Buông – Lò Gốm; 5) Kênh Tàu Hủ – Kênh Đôi – Kênh Tẻ – Bến Nghé; và 6) Hệ thống kênh rạch Quận 7 – Huyện Bình Chánh – Quận 8.

2.1.1.3. Đánh giá chế độ bán nhật triều trên sông Sài Gòn

Trên sông Sài Gòn, dòng chảy quanh bán đảo Thanh Đa luôn đứng sau các chân, đỉnh mực nước tại Phú An 1 tiếng. Tại Mũi Đèn Đỏ (cửa sông Sài Gòn), một vùng nước quẩn dọc dài bên bờ trái cửa sông Sài Gòn, sâu vào cửa sông khi thuỷ triều xuống do nước sông Đồng Nai như chảy thẳng vào cửa, đẩy dòng chảy ra từ sông Sài Gòn về phía bờ phải sông Nhà Bè. Hầu hết các sông rạch TP. HCM đều chịu ảnh hưởng dao động triều bán nhật của biển Ðông. Mỗi ngày, nước lên xuống hai lần, theo đó thủy triều thâm nhập sâu vào các kênh rạch trong thành phố, gây nên tác động không nhỏ đối với sản xuất nông nghiệp và hạn chế việc tiêu thoát nước ở khu vực nội thành.

Mực nước triều bình quân cao nhất là 1,10 m. Mực nước cao nhất vào tháng 10 và tháng 11, thấp nhất vào các tháng 6 và tháng 7. Về mùa khô, lưu lượng của nguồn các sông nhỏ, độ mặn 4% có thể xâm nhập trên sông Sài Gòn đến quá Lái Thiêu, có năm đến đến tận Thủ Dầu Một và trên sông Ðồng Nai đến Long Ðại. Mùa mưa lưu lượng của nguồn lớn, nên mặn bị đẩy lùi ra xa hơn và độ mặn bị pha loãng nhiều. Luận văn: Thực trạng hoạt động du lịch đường sông ở Hồ Chí Minh.

Từ khi có các công trình thủy điện Trị An và thủy lợi Dầu Tiếng ở thượng nguồn, chế độ chảy tự nhiên chuyển sang chế độ chảy điều tiết qua tuốt bin, đập tràn và cống đóng – xả, nên môi trường vùng hạ du từ Bắc Nhà Bè trở nên chịu ảnh hưởng của nguồn, nói chung đã được cải thiện theo chiều hướng ngọt hóa. Dòng chảy vào mùa kiệt tăng lên, đặc biệt từ tháng 2 đến tháng 5 tăng 3-6 lần so với tự nhiên.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Hỗ Trợ Viết Thuê Luận Văn Thạc Sĩ Ngành Du Lịch

2.1.2. Tổng quan về tài nguyên du lịch nhân văn tại thành phố Hồ Chí Minh

Hiện nay TP. Hồ Chí Minh là trung tâm du lịch lớn nhất nước, thu hút hàng năm 70% lượng khách quốc tế đến Việt Nam. Sở dĩ như vậy vì ngoài cơ sở hạ tầng khá tốt, giao thông tương đối thuận tiện, thành phố là một nơi có tài nguyên du lịch phong phú. Nơi đây là một vùng đất gắn liền với lịch sử đấu tranh giành độc lập của dân tộc kể từ khi thực dân Pháp đặt chân lên Việt Nam.

Thành phố Hồ Chí Minh cũng là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại ra đi tìm đường cứu nước (1911). Gắn liền với sự kiện đó, cảng Nhà Rồng và Bảo tàng Hồ Chí Minh là một di tích quan trọng, thu hút nhiều khách du lịch trong và ngoài nước.

Các di tích cách mạng khác như địa đạo Củ Chi, hệ thống các bảo tàng, nhà hát, nhà văn hoá, các công trình kiến trúc thời Pháp là những điểm du lịch hấp dẫn. Gần đây thành phố đã đầu tư nhiều khu du lịch như Thanh Đa, Bình Qưới, nhiều khu vui chơi giải trí như Đầm Sen, Kỳ Hoà, công viên Nước, Suối Tiên,… đã thu hút và hấp dẫn du khách.

Hiện nay, Thành phố đang tiến hành tôn tạo các di tích lịch sử, các công trình kiến trúc cổ, đầu tư cho hệ thống bảo tàng, khôi phục nền văn hoá truyền thống kết hợp với tổ chức các lễ hội, khôi phục văn hoá miệt vườn, làng hoa để phát triển du lịch bền vững. Với hơn 300 năm hình thành và phát triển, thành phố Hồ Chí Minh có nhiều công trình kiến trúc cổ như Nhà Rồng, Nhà hát lớn, Bưu điện, hệ thống các ngôi chùa cổ (chùa Giác Lâm, chùa Bà Thiên Hậu, chùa Tổ Đình Giác Viên…), hệ thống các nhà thờ cổ (Đức Bà, Huyện Sỹ, Thông Tây Hội, Thủ Đức,…).

Nhìn chung, một trong những đặc trưng văn hoá của 300 năm lịch sử đất Sài Gòn – Gia Định, nơi hội tụ nhiều dòng chảy văn hoá, là “cơ cấu kiến trúc” Việt – Hoa – châu Âu. Một nền văn hoá kết hợp hài hoà giữa truyền thống dân tộc của người Việt với những nét đặc sắc của văn hoá phương Bắc và phương Tây.

Nhận thức được sự giàu có của tài nguyên du lịch nhân văn, kết hợp với các tuyến du lịch đường sông sẽ cho ra đời sản phẩm du lịch độc đáo, một số đơn vị tư nhân khai thác du lịch đường sông nhưng chủ yếu phục vụ dịch vụ ăn uống chứ chưa đúng nghĩa du lịch, như các tàu du lịch tại Bến Bạch Đằng, hay Làng Du lịch Bình Quới… Du khách quốc tế rất thích loại hình du lịch sông nước, mà các tuyến du lịch đường sông ở đồng bằng sông Cửu Long đã chứng minh tính hiệu quả của nó. Hiện nay TP. Hồ Chí Minh đã triển khai được tuyến du lịch đường sông từ bến Bạch Đằng (quận 1) đến Làng Nghệ nhân Hàm Long (quận 2), dự kiến sẽ có thêm tuyến đi Cần Giờ. Đây sẽ là tuyến du lịch có khả năng đem lại tiềm năng lớn cho thành phố với hệ thống sinh thái khá hoàn chỉnh của vùng rừng sác, là Khu Dự trữ sinh quyển Thế giới.

Sở Du lịch TP. Hồ Chí Minh đã có kế hoạch phát triển du lịch đường sông từ năm 2011. Hiện nay các bến bãi, tàu thuyền đã và đang được đầu tư nâng cấp, nạo vét kênh rạch nhằm phục vụ du lịch đường sông. Một số tuyến du lịch đường thủy nội đô đã đưa vào khai thác như tuyến Kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, tuyến Sài Gòn – Củ Chi,… bước đầu đã đạt được những hiệu quả nhất định.

2.2. Thực trạng du lịch đường sông tại TP. Hồ Chí Minh Luận văn: Thực trạng hoạt động du lịch đường sông ở Hồ Chí Minh.

2.2.1. Tình hình khách du lịch đến TP. Hồ Chí Minh 

Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những trung tâm du lịch lớn của cả nước. Trong những năm qua ngành Du lịch Thành phố có những bước tăng trưởng khá cao, góp phần không nhỏ vào quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Thành phố và ngày càng khẳng định là ngành kinh tế quan trọng. Năm 2016, ngành du lịch thành phố tiếp tục duy trì tăng trưởng, đạt và vượt các chỉ tiêu kế hoạch đặt ra trên các lĩnh vực. Trong đó, khách quốc tế đến thành phố trên 5,2 triệu lượt, đạt 110% so với chỉ tiêu kế hoạch, tăng 10% so với năm 2015; khách du lịch nội địa đạt 21,8 triệu, tăng 10% so với năm 2015; tổng doanh thu ngành du lịch đạt 103 ngàn tỷ đồng, tăng 9% so với năm 2015. Trong 6 tháng đầu năm 2017, có 2.772.932 lượt khách du lịch quốc tế đến Thành phố, tăng 14% so với cùng kỳ, đạt 46% kế hoạch năm, tổng doanh thu đạt 53.617 tỷ đồng, tăng 12% so với cùng kỳ, đạt 47% kế hoạch năm 2017.

• Bảng 2.1. Lượng du khách quốc tế đến Tp. HCM giai đoạn 2012 – 2016
• Bảng 2.2. Lượng du khách nội địa đến Tp. HCM giai đoạn 2012 – 2016
• Bảng 2.3. Thu nhập từ du lịch Tp. HCM giai đoạn 2012 – 2016.

Theo Sở Du lịch Tp. Hồ Chí Minh, tổng lượng khách tham quan trên sông từ năm 2013 đến quý III/2016 đạt khoảng 257,684 lượt, bình quân tăng 11,5% mỗi năm. Dự kiến số lượng khách du lịch đường sông đến Thành phố Hồ Chí Minh năm 2017 và 2018 đạt khoảng 450.000 lượt/năm, tăng khoảng 15% trong những năm tiếp theo. Trong đó, doanh thu từ du lịch đường sông năm 2017 và 2018 dự kiến đạt 540 tỷ đồng/năm và tăng khoảng 15% trong những năm tiếp theo.

2.2.2. Các tuyến du lịch đường sông đã và đang được khai thác

2.2.2.1. Tuyến tầm ngắn Luận văn: Thực trạng hoạt động du lịch đường sông ở Hồ Chí Minh.

Du thuyền ban đêm: Chủ yếu phục vụ ẩm thực và ca nhạc, du thuyền xuôi theo sông Sài Gòn đến bến Bạch Đằng du khách sẽ được ngắm cảnh Sài Gòn về đêm hướng cầu Phú Mỹ để du khách trải nghiệm sự thanh bình của cảnh sông nước ban đêm. Ăn tối trên Du thuyền. Du khách vừa thưởng thức ẩm thực Việt Nam vừa nghe nhạc dân tộc và tìm hiểu sự ra đời của các nhạc cụ cũng như lịch sử và văn hóa Sài Gòn. Hiện tại có một số tàu phục vụ như Tàu Bến Nghé, tàu Elisa, thuyền Buồm Đông Dương, tàu King Yacht,…. Theo thống kê của Sở Giao thông vận tải thành phố Hồ Chí Minh, hiện nay trên địa bàn thành phố có 22 tàu gồm các tàu nhà hàng, tàu du lịch, ca-nô du lịch đang hoạt động tại bến Bạch Đằng, Quận 1. Trong đó, có 11 tàu nhà hàng du lịch từ 1 – 3 tầng thuộc các công ty kinh doanh vận chuyển khách kết hợp du lịch ngắm cảnh trên sông Sài Gòn. Trong đó, Công ty trách nhiệm hữu hạn Thuyền buồm Đông Dương có nhiều phương tiện nhất (3 tàu). Quy mô loại tàu này cũng đa dạng, từ 1 tầng đến 3 tầng với sức chở từ 25 đến 900 khách. Vật liệu chế tạo tàu nhà hàng du lịch thường bằng gỗ (có phủ lớp composite bên ngoài tăng khả năng chống thấm, kết cấu khung bên trong bằng sắt…) hoặc được đóng hoàn toàn bằng sắt.

Tuyến nội đô Kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè: Đây là sản phẩm mới của ngành Du lịch thành phố được đưa vào khai thác từ 01/9/2015 sau quá trình nổ lực cải tạo biến từ kênh “chết” thành tuyến du lịch nội đô hấp dẫn với kinh phí khoảng 1,400 tỷ. Thuyền xuất phát ở hai bên quận 1 (số 01 Hoàng Sa, Phường Đa Kao, Quận 1) và quận 3 (số 671 Hoàng Sa, Phường 7, Quận 3). Mỗi chèo phục vụ từ 02 – 06 người, có thuyền phục lớn vụ từ 10 – 20 khách, lộ trình dài khoảng 4,5km với khoảng 1h30 di chuyển du khách có dịp ngắm Sài Gòn yên bình và thơ mộng với kiến trúc độc đáo của các ngôi chùa Pháp Hoa, chùa Vĩnh Nghiêm, ngắm nhìn và tìm hiểu về đời sống sinh hoạt của người dân địa phương hai bên bờ kênh. Hiện tại có công ty TNHH Thuyền Sài Gòn đầu tư khai thác. Thời gian đầu tuyến này vẫn có lượng khách nhất định, sau khoảng hơn 2 tháng tuyến du lịch trên kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè đang vấp phải nhiều khó khăn, lượng khách ngày càng giảm, thậm nhiều người chẳng còn mặn mà đến đây du ngoạn để ngắm thành phố, theo khảo sát của học viên có những ngày không có khách nào đến tham quan do nước trên dòng kênh này đã quá ô nhiễm, rác thải, cá chết vẫn còn khiến cho du khách e dè khi tham quan.

Tuyến Bạch Đằng – Bán đảo Thanh Đa – Khu du lịch Bình Quới: Khi mới đưa vào khai thác, tuyến Bạch Đằng – Bình Quới cũng được nhiều du khách trong và ngoài nước quan tâm, đặc biệt là người dân Sài Gòn vào những dịp cuối tuần. Du khách được dịp hóng mát, ngắm hoàng hôn và dùng cơm tối với các món ngon dân dã tại khu du lịch Bình Quới. Tại đây du khách còn có thể tham gia một số hoạt động vui chơi giải trí dân gian, nghe ca vọng cổ hay xem các tiết mục biểu diễn đám cưới,…. trong một không gian làng quê Nam Bộ được tái hiện. Chi phí khoảng 1.500.000/người lớn, trong dó chi phí cho tàu, ca nô khoảng hơn 1.200.000 đồng/người. Chi phí này chưa thật sự thu hút du khách trong nước. Đối với những khách thích trải nghiệm, thích khám phá điều mới họ chỉ đi một lần rồi thôi. Chính vì vậy, hiện nay tuyến này gần như ngưng hoạt động mà chỉ thỉnh thoảng tổ chức theo yêu cầu đoàn riêng.

Tuyến Bến Nghé – Nhà vườn Long Phước:  Khu vực nhà vườn Long Phước là điểm đến lý tưởng cho cư dân Thành phố và khách nước ngoài muốn tìm hiểu cuộc sống miệt vườn của Việt Nam. Tuy nhiên, hiện tại tuyến này chưa hoạt động mạnh mà chỉ mới có lượng khách nhỏ đến đây chủ yếu là nhóm nhỏ gia đình và bạn bè đến đây thăm vườn cây trái và thư giản với các trò chơi dân dã. Trong thời gian qua, đã có tổng cộng 17 hộ gia đình đầu tư cải tạo, trồng mới vườn cây ăn trái, cây xanh, cây kiểng, tôn tạo cảnh quan để khai thác dịch vụ du lịch sinh thái. Tổng diện tích vườn của 17 hộ gia đình là 20 ha (trong đó, nhà vườn Long Phước có diện tích lớn nhất là 4 ha).Những mô hình nhà vườn kết hợp du lịch sinh thái tiêu biểu trên địa bàn phường Long Phước quận 9 hiện nay bao gồm: Luận văn: Thực trạng hoạt động du lịch đường sông ở Hồ Chí Minh.

Nhà vườn Long Phước (Chủ nhà vườn: bà Nguyễn Thị Lan): Số 327, đường 5, Khu phố Lân Ngoài. Khu nhà vườn có diện tích 04 ha, đã đầu tư mảng xanh cây ăn trái, cây bóng mát, cây cảnh, thảm cỏ khá hoàn chỉnh và đẹp, phục vụ theo cách đặt hàng trước với các món ăn đặc sản Nam bộ. Các loại hình dịch vụ hiện nay: câu cá giải trí, hồ bơi nước mặn, đi thuyền thúng, cắm trại dã ngoại, tát mương bắt cá. Hiện nay, đã liên kết với Công ty du lịch Saigontourist mở tour du lịch đường sông từ Bến Bạch Đằng đến nhà vườn bằng Canô cao tốc 15 chỗ; liên kết với các nhà vườn xung quanh (Bảo tàng áo dài) để thu hút khách du lịch.

Nhà vườn của bà Nguyễn Thị Hạnh Liên: Đường Cầu Đình, Khu phố Lân Ngoài. Diện tích 5.000 m², mô hình du lịch nhà vườn ven sông, đang đầu tư cải tạo, trồng mới: cây xanh, cây bóng mát, thảm cỏ,kết hợp nuôi ba ba, cá, trồng rau sạch,… Các sản phẩm du lịch hiện có tại khu du lịch này gồm câu cá, ẩm thực, cắm trại, nghỉ dưỡng. Trong tương lai, hoàn thiện hệ thống bờ kè chạy dọc ven sông để phát triển loại hình du lịch đường sông bằng cầu cảng.

Nhà vườn ông Cao Minh Truyền: Số156P đường 5, Khu phố Lân Ngoài. Diện tích 2 ha, với các loại cây ăn trái: chôm chôm, xoài, bưởi da xanh, dâu,… ao cá nuôi. Có thể khai thác loại hình: ăn trái cây tại vườn, câu cá giải trí, ẩm thực,… Mô hình nhà vườn của ông hiện đã hoàn chỉnh và có thể hợp tác ngay với các đối tác để khai thác các dịch vụ du lịch vườn.

Nhà vườn của ông Tô Hồng Sơn: Đường số 5,Khu phố Lân Ngoài. Diện tích 8.000 m², đang đầu tư trồng lan (hiện đã trồng 3.000 m²) và tiếp tục đầu tư mở rộng diện tích để trồng các loại cây cảnh khác. Ý tưởng của nhà vườn là sẽ cung cấp dịch vụ ẩm thực, tham quan vườn lan kết hợp bán sản phẩm hoa cảnh cho du khách có nhu cầu.

Nhà vườn của bà Vương Ngọc Lan: đường số 5, Khu phố Lân Ngoài. Diện tích 2 ha, trồng cây ăn trái, cây mảng xanh và cây kiểng tạo cảnh quan, kết hợp ao nuôi cá để câu cá giải trí. Ý tưởng của nhà vườn là: mở dịch vụ nghỉ dưỡng qua đêm hoặc nghỉ dưỡng dài ngày cho du khách có nhu cầu yên tĩnh để sáng tác, dưỡng bệnh.

Khu nhà vườn Phước Long đã được Ủy ban nhân dân Quận 9 thông qua đề án phát triển du lịch sinh thái trên địa bàn phường Long Phước theo quyết định số 299/QĐ-UBND ngày 20/7/2015, trước hết tập trung giai đoạn 1 là khu 130 ha du lịch sinh thái ở khu phố Lân. Ngoài ra, sẽ định hướng cho các nhà vườn, các nhà đầu tư hoàn thiện mô hình, mở các dịch vụ du lịch vườn có hiệu quả góp phần phát triển kinh tế, giải quyết việc làm và xóa đói giảm nghèo cho nhân dân phường Long Phước cũng như thúc đẩy du lịch sinh thái trên địa bàn Quận 9 hình thành và thu hút khách du lịch.

2.2.2.2. Tuyến tầm trung Luận văn: Thực trạng hoạt động du lịch đường sông ở Hồ Chí Minh.

Tuyến Sài Gòn – Củ Chi: Hiện tại chủ yếu có hai đơn vị tham gia khai thác tuyến này là công ty Hoa Sen Châu Á và công ty Les Rives. Phương tiện di chuyển bằng ca nô, hành trình tham quan nửa ngày với các điểm cơ bản du ngoạn trên sông Sài Gòn, ngang qua bán đảo Thanh đa, cầu Bình Lợi, chợ Lò gốm Lái Thiêu, thị xã Bình Dương, ngã ba Bến Cát, Bến Đình (Củ Chi) – Địa đạo Củ Chi – Bến Đình. Bữa trưa thường được sắp xếp tại nhà hàng Bến Đình hoặc nhà hàng Bình Quới, quay về cảng Sài Gòn kết thúc hành trình. Tùy thuộc vào lịch trình các đơn vị kinh doanh có thể sắp xếp đi ca nô và về bằng xe. Đối tượng khách chủ yếu là khách nước ngoài như Nhật, Hàn Quốc, Thái Lan, Mỹ và một số nước Châu Âu. Dù tham quan nửa ngày nhưng chi phí khá cao từ 1.870.000/khách nên lượng khách trong nước tham gia tour còn hạn chế.

Tùy thuộc vào một số đoàn khách các đơn vị kinh doanh có thể kết hợp tuyến Sài Gòn – Bình Dương – Củ Chi với thời lượng tham quan một ngày kết hợp đạp xe đạp quanh làng ngoại ô. Hành trình này sẽ có thêm những điểm tham quan tiêu biểu như Thị Xã Thủ Dầu Một – Nhà cổ Trần Công Vàng – Chùa Hội Khánh – Làng nghề sơn mài Tương Bình Hiệp – Khu địa đạo Bến Đình – Khu du lịch Một thoáng Việt Nam – Khu địa đạo Bến Dược, sự phân bố các điểm đến tương đối hợp lý.

Trên hành trình tham quan vẫn còn một số khó khắn như sau:

Địa đạo Củ Chi: Do khoảng cách khá xa 80 km từ Sài Gòn, thời gian di chuyển 1h45 đối với canô, với tàu khoảng 2h50, chi phí lớn (tàu lớn chở nhiều khách không qua cầu được, tàu nhỏ qua được thì chở ít khách chi phí lớn khó thu hút du khách).

 Khu du lịch Một Thoáng Việt Nam: Tiếp cận bằng đường sông rất khó khăn do cầu nối bờ bao chỉ có ghe nhỏ 4-5 người qua được, trước kia tàu chở 20 người cập bến tàu của khu du lịch. Hệ thống bảng chỉ dẫn quá thiếu; một số công trình xây dựng có màu sắc không phù hợp, phương pháp tiếp thị, quảng bá chưa đúng mức và hiệu quả.

Nhà cổ Trần Công Vàng: Cần đầu tư đúng mức như một số nhà cổ ở miền Tây đã làm: Những vật dụng, trang thiết bị,…cho một nếp sống bình thường và dân dã nhưng đầy nét văn hóa, tạo ấn tương và thu hút khách hơn. Có các bảng chỉ dẫn và giới thiệu về lịch sử, kến trúc, văn hóa của ngôi nhà.

Chùa Hội Khánh: Đây là ngôi chùa có nhiều giá trị về văn hóa, lịch sử, tuy nhiên cũng cần có thêm tuyến xe buýt từ bến tàu đến chùa và ngược lại. Luận văn: Thực trạng hoạt động du lịch đường sông ở Hồ Chí Minh.

 Tuyến Bạch Đằng- Cần Giờ: Hành trình một ngày thường bắt đầu từ 8h sáng, đón du khách tại Khu du lịch Tân Cảng, A100 Ung Văn Khiêm – P.25 – Quận Bình Thạnh và khởi hành bằng ca nô dọc theo sông Sài Gòn qua các điểm tham quan tiêu biểu Khu bảo tồn Dê Nghệ – Khu trung tâm Vàm Sát – Trại cá sấu – Khu bảo tồn chim tự nhiên. Ngoài ra, hành trình còn có thể dừng chân khám phá thêm các điểm như:

Tam Thôn Hiệp: Đây là một xã nằm giữa rừng ngập mặn có nhiều làng nghề trong đó có làng lâm nghiệp (nhiều hộ dân sinh sống bằng nghề giữ rừng và thu lượm các sản phẩm từ rừng); có nhiều mô hình sản xuất mang lại lợi nhuận cao cho người dân như nuôi chim Yến và nuôi tôm công nghiệp, rừng dừa lá thuần loại,sản xuất các sản phẩm từ cây dừa lá, tìm hiểu địa danh lịch sử bải Đá Hàn (năm1859).

Sông Lòng Tàu: Nơi ghi dấu các trận đánh oai hùng của Bộ đội Đặc công Đoàn 10 Rừng sác trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, Mỹ cứu nước. Núi Giồng chùa: Nơi đây là Khu căn cứ địa cách mạng, nơi chôn dấu và cất giữ vũ khí của quân và dân ta. Đây cũng là nơi có sự đa dạng sinh học, có chuyển tiếp loài cây vùng cao và rừng ngập mặn; có truyền thuyết bàn chân tiên trên núi. Du khách được tìm hiểu về sự sinh trưởng và phát triển một số loài cây quý hiếm rừng ngập mặn nằm trong sách đỏ Việt Nam như Cóc đỏ…

Khu vực tiểu khu 19 (dọc theo sông Lòng Tàu gần khu dân cư Thiềng Liềng) thăm Cửa biển Cần Giờ là Đồn trấn giữ quan trọng bậc nhất về mặt quân sự và thương mại vào Gia Định, Sài Gòn, Gò Công, Mỹ Tho; các hải cảng nhỏ sớm được định hình trong quá trình di dân của người Việt như cảng Cần Giờ, Cần Giuộc, Nhà Bè.

Đây là một hành trình thú vị, du khách có cơ hội biết đến Cần Giờ được Unesco công nhận là Khu dữ trữ sinh quyển thế giới nhưng với chi phí 3.500.000/người nên chưa thu hút được du khách trong nước. Trong quá trình khảo sát, đa số du khách trong nước đều có vẻ hững hờ tuyến tham quan này với chi phí như thế. Vì thực tế, khách trong nước có thể đi nước ngoài như Thái Lan, Malaysia từ 04 ngày 03 đêm với chi phí tương đương là 3.900.000/người. Đây là một bài toán khó cho các doanh nghiệp muốn thu hút khách nội địa.

2.2.2.3. Tuyến tầm xa

Tuyến Sài Gòn – Mỹ Tho – Bến Tre: Đối với tuyến tầm xa, du lịch đường sông mới bắt đầu khai thác được tuyến Sài Gòn – Mỹ Tho – Bến Tre một ngày bởi công ty Hoa Sen Châu Á. Hành trình này rất hấp dẫn cả khách trong và ngoài nước bởi khách được khám phá trọn vẹn văn hóa, đời sống, cảnh quan sông nước, ẩm thực dân dã của miệt vườn Tây Nam Bộ.

Xuất phát từ Khu du lịch Tân Cảng, du khách xuôi theo sông Sài Gòn để đến với miền Tây sông nước Mỹ Tho – Bến Tre với các điểm tham quan, địa danh tiêu biểu:

Cảng Nhà Rồng – cầu Phú Mỹ – Ngã Ba Đồng Tranh, Phà Mỹ Lợi – chùa bà Quan Âm – Chợ Gạo – Gò Công Tây, sau đó đến sông Tiền ngắm cảnh bốn cù lao Long – Lân – Qui – Phụng. Tham quan những bè cá nổi dọc theo sông Tiền. Đến cồn Thới Sơn tản bộ dọc theo đường làng, tham quan vườn cây ăn trái thưởng thức các loại trái cây theo mùa, trà mật ong, nghe đờn ca tài tử Nam Bộ. Du khách sẽ có một ngày thú vị để khám phá từ sông Sài Gòn đến sông Mekong với những trãi nghiệm đời sống miệt vườn độc đáo.

Đối với khách du lịch tại Thành phố Hồ Chí Minh, đây là hành trình lý tưởng cho các ngày nghỉ cuối tuần hoặc kỳ nghỉ ngắn ngày với chi phí có thể chấp nhận được từ 2.300.000/người.

2.2.3. Cơ sở vật chất – kỹ thuật phục vụ du lịch đường sông Luận văn: Thực trạng hoạt động du lịch đường sông ở Hồ Chí Minh.

Đến nay Sở Du lịch đã phối hợp với Sở Giao thông vận tải Thành phố đã cấp cho 66 phương tiện thủy cho 17 doanh nghiệp, biển hiệu vận chuyển khách du lịch theo quy định, với tổng sức chứa khoảng 2.516 chỗ chiếm tỷ lệ 46% tổng số phương tiện đường thủy trên địa bàn Thành phố là 145 phương tiện.

Hệ thống bến cảng cũng đang được đầu tư nâng cấp phục vụ du lịch đường sông, tuy nhiên vẫn còn thiếu rất nhiều và nhiều bến đã xuống cấp. Trong số những bến tàu lớn như Tôn Thất Thuyết, cầu Hiệp An, Bình Đông và bến Bạch Đằng thì chỉ có duy nhất bến Bạch Đằng là phục vụ được cho du lịch đường thuỷ. Còn lại những bến khác đều đang trong tình trạng xuống cấp dần nên hầu như không đáp ứng được nhu cầu neo đậu, không đảm bảo an toàn cho du khách. Theo khảo sát của tác giả thì trên 3 tuyến: Sài Gòn – Củ Chi – Bình Dương, Sài Gòn – Cần Giờ, Sài Gòn – Đồng Nai, hầu hết các điểm đến chưa có bến, cầu đò chắc chắn để tàu thuyền neo đậu khi cập bờ, nếu có cũng chưa đạt yêu cầu. Vừa qua Đồng Nai, Bình Dương đã đầu tư xây mới một số bến cảng phục vụ cho xe buýt đường sông và du lịch, cảng Bạch Đằng cũng đang được nâng cấp, hy vọng rằng với sự chỉnh trang lần này sẽ thuận lợi hơn trong việc khai thác và quảng bá du lịch đường sông.

Hệ thống tàu thuyền cũng là vấn đề cần quan tâm nhiều hơn. Vì trên địa bàn thành phố có nhiều cây cầu bắc qua các sông, kênh rạch thì trong đó nhiều cầu có độ tĩnh không không đạt chuẩn, thậm chí có cầu chỉ cao 1m (yêu cầu là 6m) gây khó khăn cho tàu thuyền qua lại, nhất là tàu hoạt động du lịch. Cụ thể, độ tĩnh không của các cầu Bình Lợi (quận Bình Thạnh), Rạch Cát (Đồng Nai), hoặc các cầu thuộc đoạn sông Lôi Giang đến Vàm Sát (Cần Giờ) quá thấp, khiến tàu lớn không vào được khi thủy triều lên, gây ảnh hưởng lớn đến việc khai thác tuyến du lịch đường sông lên phía Củ Chi và tỉnh Bình Dương cũng như Đồng Nai. Luận văn: Thực trạng hoạt động du lịch đường sông ở Hồ Chí Minh.

Cầu Bình Lợi có độ tĩnh không thông thuyền là 1,8 m nhưng khi triều cường dâng cao thì độ tĩnh không giới hạn ở mức 1 – 1,2m, điều này gây nhiều khó khăn, trở ngại cho việc điều tiết phương tiện đường thủy. Thành phố Hồ Chí Minh hiện có khoảng 236 cây cầu các loại bắc qua hệ thống sông – rạch. Trong đó có khoảng 200 cây cầu có tĩnh không thấp hơn 3m, làm hạn chế việc lưu thông của các ghe tàu có tải trọng lớn. Trên dòng kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè có đến hơn 10 cây cầu (được xây dựng mới vào năm 2002-2003) có tĩnh không thấp 0,5-1 m, tàu thuyền không thể qua lại, gây khó khăn cho hoạt động khai thác du lịch đường sông nội đô. Nhiều tuyến rạch trong lòng thành phố cũng có thể khai thác để phát triển giao thông đường thủy và du lịch nhưng tất cả đều vướng bởi cầu quá thấp. Ví dụ như cầu Bùi Hữu Nghĩa, cầu Bông trên rạch Thị Nghè; cầu Ngô Tất Tố trên rạch Văn Thánh (quận Bình Thạnh). Các cầu từ phà Bình Khánh xuống Cần Giờ cũng chỉ để giải quyết giao thông đường bộ, khoảng không thông thuyền thấp, tàu lớn không qua được khi thuỷ triều lên, đơn vị lữ hành phải chuyển khách bằng canô, thiệt hại cho doanh nghiệp và gây phiền hà cho du khách. Tuyến Sài Gòn – Củ Chi, Sài Gòn –

Cần Giờ đều bị vướng phải tình trạng này gây khó khăn trong việc vận chuyển các đoàn khách lớn. Để giải quyết tình trạng trên, các công ty du lịch phải chuyển qua đưa rước hành khách bằng canô dẫn đến việc chi phí tăng cao. Điều đó dẫn đến việc không thể tổ chức các đoàn có số lượng lớn, dẫn đến chi phí cho loại hình du lịch đường sông cũng quá cao.

Song, thời gian phương tiện vận chuyển cũng là yếu tố khiến nhiều du khách nản lòng. Từ bến Bạch Đằng xuống khu du lịch Vàm Sát (Cần Giờ) phải mất 3 giờ đi bằng thuyền lớn và phải chuyển sang đi bằng canô (khoảng 20 phút) mới đến nơi. Điều này ảnh hưởng sức khỏe của du khách và ảnh hưởng đến thời gian tham quan tại các điểm đến. Từ đó làm giảm sức thu hút của loại hình du lịch đường sông này. Hầu hết công ty du lịch tại TP. HCM thống nhất, để rút ngắn thời gian vận chuyển bằng thuyền, các tour du lịch đường sông nên kết hợp với việc vận chuyển bằng ca nô và đường bộ ở một số đoạn trên hành trình tour; hoặc đi bằng đường sông, về bằng đường bộ.

Ngoài ra, Sông Sài Gòn nằm trong hệ thống sông Đồng Nai, lại nằm về hạ lưu, tiếp giáp với cửa biển, chịu sức ép dòng chảy rất lớn từ thượng nguồn và con nước lên xuống. Hơn thế nữa, các cụm công nghiệp lớn của Đông Nam Bộ hiện nay đều nằm phía trên sông Sài Gòn, xả trực tiếp nước thải ra sông làm ô nhiễm nguồn nước. Ô nhiễm môi trường do chất thải của các công ty và người dân thải ra môi trường gây ra nhiều khó khăn cho hoạt động kinh doanh du lịch. Khi thủy triều xuống, mùi hôi thối bốc lên cộng với lượng lớn rác ứ đọng lại gây rất nhiều phản cảm. Môi trường vệ sinh trên sông, dọc kênh rạch của thành phố quá kém khiến du khách không thiện cảm khi đi tàu trên sông. Ngoài ra, tình trạng giao thông hỗn loạn trên dòng sông vẫn thường xuyên diễn ra. Mật độ tàu thuyền qua lại trên sông quá lớn do hệ thống cảng biển, công xưởng, xí nghiệp xây dựng dày đặc hai bên bờ sông.

Các tàu hàng, tàu du lịch trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh hiện nay không được làm theo khuôn khổ quy định mà hình dáng, kích thước, số tầng hoàn toàn tùy thuộc vào ý tưởng cũng như khả năng tài chính của chủ tàu. Tuy nhiên, trong đó có nhiều phương tiện không đảm bảo an toàn, thiếu trang thiết bị cứu sinh cho du khách và người dân, hầu như không có bảng chỉ dẫn hành khách khi gặp sự cố.

Hình 2.1. Đánh giá của du khách nội địa về phương tiện vận chuyển du lịch đường sông Thành phố Hồ Chí Minh

Trong 302 phiếu khảo sát thu về, có 175 phiếu đánh giá phương tiện vận chuyển an toàn, chiếm 57.9%, mức độ không an toàn chỉ 6 phiếu, chiếm 2%. Về thiết kế đẹp, đặc thù có 64 phiếu đánh giá chiếm 21.2%, thiết kế bình thường có 57 phiếu đánh giá, chiếm 18.9%. Kết quả cho thấy để thu hút du khách hơn các đơn vị tham gia khai thác tuyến đường sông cần sáng tạo phương tiện vận chuyển có thiết kế mới lạ độc đáo hoặc đầu tư các phương tiện vừa vận chuyển và lưu trú (có thể tham khảo mô hình houseboat ở Kerala, Ấn Độ) cho nhưng lịch trình ngắn ngày, du khách có thể ngủ từ một đến hai đêm trên thuyền.

2.2.4. Cái nhìn của du khách về du lịch đường sông Luận văn: Thực trạng hoạt động du lịch đường sông ở Hồ Chí Minh.

Trong quá trình viết luận văn, tác giả đã có những khảo sát thực tế, phỏng vấn xin ý kiến của một số du khách về du lịch đường sông như sau:

Anh Tony, Giám đốc kinh doanh của công ty du lịch tại Ấn Độ và là một hành khách tham gia du lịch đường sông tuyến Sài Gòn – Bình Dương cho biết: Anh rất thích không khí trong lành và tĩnh lặng của sông Sài Gòn, anh cảm thấy an lạc khi đi bộ vào làng của người dân, được thăm vườn cây trái và thưởng thức món ăn dân dã. Một nét đặc trưng rất Việt Nam mà ở Ấn Độ không có. Tuy nhiên, anh có một chút lo lắng khi lên xuống ca nô và mong muốn được kết hợp đưa vào lịch trình tham quan của du khách Ấn Độ.

Anh Nguyễn Quốc Khánh, một hành khách trên du thuyền Elisa cho biết: Anh là người sinh ra ở Sài Gòn vốn nghĩ rằng mình đã quá hiểu về Sài Gòn đến từng ngõ ngách, nhưng đến khi anh cùng gia đình dùng bữa tối trên du thuyền anh mới phát hiện Thành phố Hồ Chí Minh về đêm thật quyến rũ, sông Sài Gòn thật yên bình và mát mẻ. Anh thấy yêu Sài Gòn nhiều hơn nữa. Anh nói rằng sẽ quay lại nhiều lần cùng với đối tác, bạn bè và người thân.

Cô Ana, một Việt kiều Mỹ tham gia tour du lịch đường sông Kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè cho biết: So với thời gian cô còn ở Việt Nam, giờ đây kênh Nhiêu Lộc đã khoát lên mình chiếc áo mới, cảnh quan hai bên bờ kênh đẹp hơn, nguồn nước không còn đen mịt như trước. Cô thương hình ảnh người chèo thuyền và thương cả kênh Nhiêu Lộc khi hoàng hôn xuống.

Có thể thấy, tình cảm của du khách dành cho du lịch đường sông Thành phố Hồ Chí Minh vô cùng nhiều. Thế nhưng vì đâu đến nay du lịch đường sông vẫn còn tìm ẩn dù đã đi vào khai thác khá lâu. Và hiện nay cũng chưa có số liệu thống kê về lượng khách và doanh thu của du lịch đường sông Thành phố Hồ Chí Minh. Tất cả còn là một bài giải lớn. Những nhận định dưới đây được đưa ra dựa trên khảo sát, điều tra của tác giả về khách du lịch, một số đơn vị tham gia khai thác du lịch đường sông và những ý kiến của những chuyên gia trong ngành. Luận văn: Thực trạng hoạt động du lịch đường sông ở Hồ Chí Minh.

2.2.5. Nguồn nhân lực phục vụ du lịch đường sông

Hiện nay, Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm đào tạo nguồn nhân lực du lịch lớn nhất cả nước, nguồn nhân lực du lịch TP chiếm khoảng 17% tổng nguồn nhân lực du lịch của cả nước.

Theo thống kê của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, hiện cả nước có 156 cơ sở tham gia đào tạo du lịch ở các trình độ đại học, cao đẳng, trung cấp và đào tạo ngắn hạn. Những năm gần đây, một số cơ sở đào tạo đã mở mã ngành Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành đào tạo trình độ Thạc sỹ. Tuy nhiên, có nhiều cơ sở quá thiên về trang bị lý thuyết, kỹ năng mà không quan tâm đến trau dồi kiến thức nền, do đó chỉ tạo đội ngũ “thợ” chứ không thể tạo ra những người quản lý giỏi. Ngược lại, có cơ sở tỷ lệ dạy thực hành rất thấp, dẫn đến kỹ năng nghề của sinh viên yếu kém.”

Theo khảo sát của học viên, trong 302 phiểu điều tra thu về có đến 218 phiếu chiếm 72.2% đánh giá thái độ nhân viên phục vụ thân thiện, trong khi yếu tố chuyên nghiệp chỉ có 62 phiếu chiếm 20.5%. Qua dó cho thấy, trình độ chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ nhân viên phục vụ là một trong những yếu tố vô cùng quan trọng cần cải thiện, đặc biệt là trong ngành dịch vụ du lịch.

Hình 2.5. Thống kê đánh giá về đội ngũ phục vụ du lịch trên các tuyến du lịch đường sông Thành phố Hồ Chí Minh

Theo kết quả khảo sát về nhu cầu nhân lực trong năm 2013 của Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và Thông tin thị trường lao động TP Hồ Chí Minh (Falmi), trong số 12 nhóm ngành nghề có nhu cầu nhân lực cao hàng năm tại thành phố thì nhóm ngành có du lịch đang đứng vị trí thứ 2 (19,92%) (Bảng 2.9). Tuy nhiên, công tác đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho ngành Du lịch nói chung, HDVDL nói riêng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu trên. Hy vọng rằng trong tương lai ngành Du lịch Thành phố sẽ có chương trình đào tạo riêng cho nguồn nhân lực phục vụ du lịch đường sông.

2.2.6. Hoạt động xúc tiến quảng bá du lịch đường sông Thành phố Hồ Chí Minh

Năm 2014, ngành Du lịch TP. HCM đã tham gia Singapore Yacht Show 2014 để quảng bá cho du lịch đường sông. Đây là cơ hội tốt các doanh nghiệp và cơ quan xúc tiến du lịch TP. HCM thiết lập mối quan hệ với đối tác và giới thiệu về du lịch đường sông và từng bước hoàn thiện sản phẩm du lịch này.

Năm 2016, Du lịch TP. HCM đã xây dựng chương trình hoạt động xúc tiến đa mục tiêu cụ thể là kết hợp giữa đầu tư – thương mại – du lịch nhằm tăng quy mô, tạo ấn tượng, hiệu quả và tiết kiệm chi phí trong hoạt động xúc tiến.

Về công tác tuyên truyền, quảng bá du lịch, TP. HCM xây dựng kế hoạch tổ chức các chiến dịch truyền thông tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức trong cộng động về phát triển du lịch, trong đó chú trọng các hình thức mới và mang lại hiệu quả như truyền thông qua các mạng xã hội; nâng cao chất lượng chuyên mục du lịch trên các đài phát thanh, truyền hình địa phương; tiếp tục phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng thông tin du lịch như Tổng đài thông tin du lịch 1087, cổng thông tin điện tử du lịch và trạm thông tin du lịch Thành phố. Luận văn: Thực trạng hoạt động du lịch đường sông ở Hồ Chí Minh.

Về hoạt động xúc tiến du lịch, TP. HCM tiếp tục xây dựng và hoàn thiện cơ chế xúc tiến du lịch theo hướng chuyên nghiệp hóa, trong đó chú trọng xây dựng chiến lược, kế hoạch phát triển thị trường, quảng bá hình ảnh thương hiệu điểm đến du lịch Thành phố, đặc biệt là đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động xúc tiến quảng bá du lịch. Bên cạnh đó, Thành phố cũng sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức các sự kiện du lịch nổi bật mang tính định kỳ tại Thành phố; phối hợp với Tổng cục Du lịch và các doanh nghiệp tổ chức các hoạt động quảng bá, phát động thị trường tại các khu vực trọng điểm và tiềm năng; tham gia các hoạt động của Tổ chức Xúc tiến du lịch các thành phố châu Á – Thái Bình Dương (TPO),…. (Nguồn: Phạm Phương, 2015).

Trong 302 phiếu khảo sát thu về có 153 phiếu cho biết du khách biết thông tin du lịch đường sông qua internet chiếm 50.7%, qua báo, tạp chí có 40 phiếu chiếm 13.2% và qua bạn bè giới thiệu có 109 phiếu chiếm 36.1%. Đối với khách quốc tế, internet lại là phương tiện thông tin thiết yếu chiếm 68.6%  tỏng 86 phiếu điểu tra. Kết quả cho thấy quảng cáo trực tuyến đang phát triển với tốc độ chóng mặt. Là kênh thông tin tốc độ và dễ dàng tiếp cận đến khách hàng hiệu quả nhất hiện nay.

2.3. Đánh giá thực trạng phát triển du lịch đường sông Thành phố Hồ Chí Minh 

2.3.1. Những thành công và nguyên nhân

2.3.1.1. Những thành công

Du lịch đường sông Thành phố Hồ Chí Minh từ khi đưa vào khai thác đã được sự quan tâm nhất định của du khách, góp phần phong phú thêm cho sản phẩm du lịch Thành phố. Một số tuyến vẫn đang được duy trì khai thác như tuyến Sài Gòn – Củ Chi, tuyến Thị Nghè – Kênh Nhiêu Lộc, nhà hàng nổi trên sông Sài Gòn,…

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng tích cực tham gia khai thác, đầu tư tàu thuyền, các đơn vị lữ hành đã đẩy mạnh quảng bá, truyền thông sản phẩm du lịch đường sông đến du khách.

2.3.1.2. Nguyên nhân

Là trung tâm kinh tế lớn của Việt Nam, TP. HCM có sân bay quốc tế, cảng biển lớn rất thuận lợi để thu hút khách du lịch trong và ngoài nước. Đặc biệt là du khách kết hợp công tác, có nhu cầu tham quan ngắn ngày.

Thành phố Hồ Chí Minh vốn được thiên nhiên ưu ái ban tặng cho khí hậu ôn hòa, hiếm khi có những trận thiên tai và hệ thống sông ngồi kênh rạch chằn chịt chảy qua các quận trung tâm của thành phố thuận lợi để phát triển du lịch đường sông.

Trong bối cảnh ngành Du lịch thành phố đang cần có một bức phá về sản phẩm du lịch, du lịch đường sông TP. HCM được cả Thành phố, doanh nghiệp du lịch và người dân địa phương quan tâm cùng chung tay kiến tạo, đầu tư và chỉnh trang nhằm đưa du lịch đường sông sớm trở thành sản phẩm chủ lực của ngành Du lịch thành phố.

Dự kiến tháng 9/2017 bến cảng Bạch Đằng quận 1 sẽ được khai thác lại, thuận tiện hơn trong việc đón, trả khách tại trung tâm. Đây cũng là cơ hội để du lịch đường sông thu hút khách vãng lai và quảng bá cho du lịch đường sông TP. HCM. Bên cạnh đó, xe buýt đường sông ra đời hy vọng góp phần giảm thiểu giá tour, tạo hình ảnh mới cho giao thông đường thủy và cải thiện phần nào cho hiện trạng du lịch đường sông TP. HCM hiện nay.

2.3.2. Những hạn chế và nguyên nhân Luận văn: Thực trạng hoạt động du lịch đường sông ở Hồ Chí Minh.

2.3.2.1. Những hạn chế

Thành phố và các đơn vị tham gia khai thác tuyến du lịch đường sông vốn đã đặt nhiều kỳ vọng cho sản phẩm mới này, tuy nhiên khi vận hành kết quả chưa được như mong đợi và sản phẩm chưa được như mong đợi của du khách trong và ngoài nước.

Đối với du khách, qua khảo sát của tác giả, đa số du khách trước khi tham gia du lịch đường sông đều nghĩ đến hình ảnh mĩ miều, lãng mạn khi du ngoạn trên thuyền giữa lòng Sài Gòn nhộn nhịp. Nhưng điều ấy vội tắt khi nguồn nước bốc mùi, rác trôi bồng bềnh trên sông. Suốt hành trình du khách chỉ ngồi chịu nắng quan sát cảnh quan hai bên bờ gần như giống nhau trên suốt tuyến mà không có có một công trình hay hoạt động nào có vai trò tạo điểm nhấn đặc biệt thu hút. Các bến tàu không có bãi gửi xe, không có nhà chờ, không có nhà vệ sinh dành cho du khách. Có thể nói, sản phẩm du lịch đường sông hiện tại còn khá thô sơ, đơn điệu rất khó khiến du khách đã tham gia quay lại lần nữa.

Chưa có chính sách khuyến khích và thu hút người dân địa phương cùng tham gia hoạt động du lịch đường sông nên sản phẩm còn nghèo nàn, chưa có cửa hàng lưu niệm, chưa có những hoạt động cộng hưởng. Du khách chỉ đơn thuần chi trả chi phí tàu thuyền mà không có cơ hội chi tiêu cho những hoạt động khác khiến cho doanh thu hạn chế.

Các đơn vị tham gia khai thác tuyến đường sông cũng gặp không ít khó khăn khi vận hành như các đơn vị chưa được phép đầu tư đồng bộ gây ra tình trạng cơ sở vật chất tại các bến còn nghèo nàn. Bắt buộc phải sử dụng tàu thuyền nhỏ số lượng khách hạn chế trên mỗi thuyền để vận chuyển cho phù hợp với độ tĩnh không thấp của các cây cầu nên chi phí cao, giá thành chưa cạnh tranh khó thu hút du khách, đặc biệt là du khách trong nước. Tại các bến tàu cũng chưa có bãi xe cho du khách, các xe chỉ được dừng khoảng 5 phút gây khó khăn trong việc đưa đón khách, nhất là đối với các đoàn có số lượng khách lớn.

Vì những lý do trên, dù mới đưa vào vận hành nhưng các tuyến du lịch đường sông hiện rất vắng khách. Theo khảo sát của tác giả luận văn, có những ngày đơn vị khai thác tuyến nội đô Kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè không đón được khách nào, những ngày khác chỉ có lác đác vài khách. Đối với tuyến Sài Gòn – Củ Chi vẫn còn có khách quan tâm nhưng chưa nhiều như kỳ vọng. Do độ tĩnh không của cầu Bình Lợi thấp nên chỉ có ca nô nhỏ lưu thông, vì thế giá thành khá cao, chưa thu hút được khách trong nước tham gia. Luận văn: Thực trạng hoạt động du lịch đường sông ở Hồ Chí Minh.

Bên cạnh đó, công tác truyền thông, quảng bá còn hạn chế. Đa số khách biết đến du lịch đường sông đều nhờ các đơn vị lữ hành thông tin, ngay cả người dân địa phương đến khi khai trương đưa vào hoạt động họ mới biết. Điều này làm mất đi lượng lớn khách quốc tế, những người có thói quen tìm hiểu và lên lịch tham quan chi tiết cho hành trình của mình, trong khi thông tin về du lịch đường sông vô cùng ít ỏi.

2.3.2.2. Nguyên nhân

Mặc dù du lịch đường sông mang tiềm lực phát triển lớn và được sự quan tâm của Thành phố, doanh nghiệp từ nhiều năm nay. Song, du lịch đường sông khi vận hành đưa vào khai thác vẫn còn những khó khăn như:

Có thuyền nhưng chưa có bến. Hầu hết các bến, cảng phục phục du lịch hiện nay đều là bến sử chung cho vận tải, chưa có bến bãi đạt chuẩn phục vụ du lịch, tại các điểm tham quan cũng chưa có bến tàu riêng khiến cho việc di chuyển lên xuống tàu, thuyền của du khách gặp khó khăn, mất an toàn.

Các tuyến du lịch hầu như mang cùng một màu sắc, có nội dung tương tự nhau như cảnh quan hai bên bờ, nhà vườn, làng nghề,… mà chưa có hoạt động hay công trình tạo điểm nhấn trên tuyến tham quan gây nhàm chán cho du khách. Đa số du khách tham gia du lịch đường sông đều ngồi trên tàu, thuyền quan sát trong suốt hành trình. Một hoạt động cho du khách tương tác hay thưởng thức đặc sản địa phương là những việc cần bổ sung cho sản phẩm du lịch đường sông phong phú hơn tránh để du khách đi một lần rồi thôi.

Chưa có sự đầu tư đúng mức về trang thiết bị, tiện nghi cho các loại tàu, du thuyền. Du Thuyền thì quá cũ kỷ không được sửa chửa và thay mới, gây nguy hiểm cho du khách và đã xảy ra các vụ tai nạn đáng tiếc trong thời gian qua.

Cơ sở vật chất tại các điểm tham quan chưa được đầu tư. Đa số đều tham gia hoạt hoạt động tự phát nên chưa đáp ứng đáp ứng tốt cho như cầu du lịch.

Các tuyến đường sông, kênh, rạch tại TP. HCM được đưa vào khai thác du lịch tuy đã triển khai quy hoạch, nạo vét lòng kênh, xây dựng cảnh quan hai bên bờ kênh. Nhưng vẫn còn ô nhiễm, rác thải vẫn còn bồng bềnh trên sông, người dân vẫn câu cá hai bên bờ, nguồn nước thải sinh hoạt vẫn thải ra sông, gây ra mùi hôi khi đi ngang qua kênh.

Các cầu tại TP. HCM có độ tĩnh không quá thấp nên gây khó khăn cho các loại tàu thuyền qua lại, đa số các cầu bắt ngang các kệnh rạch khi mực nước lên thì không thể đi qua phải chuyển sang tàu nhỏ hơn làm cho chi phí tour tăng, gây phiền lòng du khách.

Do các dự án về môi trường chưa hoàn thành toàn bộ nên ô nhiễm môi trường chưa được giải quyết triệt để, mặt khác cảnh quan hai bên bờ kênh chưa đồng bộ do tiến độ giải toả các hộ dân đang sinh sống ven kênh rạch còn chậm.

Hoạt động du lịch của TP. HCM hiện nay chỉ sử dụng duy nhất bến cảng Sài Gòn gây khó khăn và tăng chi phí trong việc đưa đón khách từ trung tâm ra cảng.

Rất nhiều những bến, cảng khác đã xuống cấp, không đủ tiêu chuẩn phục vụ du lịch.

Tiểu kết chương 2 Luận văn: Thực trạng hoạt động du lịch đường sông ở Hồ Chí Minh.

HCM là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, là nơi hội tụ của nhiều tuyến tàu biển và hàng không quốc tế và là cửa ngõ của khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Hệ thống sông ngòi, kênh rạch dày đặc thuận lợi cho phát triển du lịch nói chung và du lịch đường sông nói riêng. Với đặc thù các con kênh đều chảy qua các quận trung tâm TP. thuận lợi để phát triển các tuyến du lịch đường sông nội đô và nối các tuyến tầm trung, tầm xa. Đối với du khách trong nước, đặc biệt là du khách từ khu vực miền Trung trở ra Bắc khi tham gia du lịch đường sông TP. HCM là dịp để tìm hiểu văn hóa miền sông nước giữa thành phố nhộn nhịp nhất cả nước. Đối với du khách nước ngoài lại càng hấp dẫn, họ có dịp thưởng ngoạn và hiểu về Sài Gòn ở nhiều góc khác nhau. Hệ thống sông ngòi, kênh rạch của thành phố như một bức tranh sống động mang lại màu sắc phong phú cho du lịch thành phố.

Với vị thế quan trọng giàu tiềm năng, du lịch đường sông sẽ góp phần thay đổi hình ảnh du lịch thành phố khi được sự quan tâm của Thành phố, các doanh nghiệp du lịch và người dân địa phương cùng chung tay đầu tư, nâng cấp, chỉnh chu cảnh quan hai bên bờ, nâng cấp tàu thuyền, bến cảng,… đạt chuẩn phục vụ du lịch, hoàn thiện sản phẩm du lịch độc đáo, mới lạ đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách. Hiện nay tuyến du lịch đường sông nội đô Kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè đã đi vào hoạt động, đóng góp phần nào trong việc thay đổi diện mạo của kênh Nhiêu Lộc vốn ô nhiễm từ rất lâu, cảnh quan hai bên bờ được cải thiện và cũng được đơn vị kinh doanh du lịch tâm huyết quan tâm.

Tuy nhiên, hiện tại du lịch đường sông chỉ mới được khai thác trong phạm vi khá hẹp và chưa gây ấn tượng tốt đối với du khách trong và ngoài nước vì còn nhiều khó khăn tồn động như độ tĩnh không của các cây cầu bắt qua sông khá thấp gây hạn chế tàu thuyền lưu thông khi thủy triều lên, nguồn nước các kênh dù được nạo vét nhưng vẫn còn mùi hôi, cảnh quan hai bên bờ chưa có công trình độc đáo tạo điểm nhấn, sản phẩm đường sông còn khá thô sơ, khách chủ yếu ngồi trên thuyền quan sát mà chưa có hoạt động nào để du khách có dịp tương tác. Quan trọng hơn hết là chưa có bến, khách phải di chuyển từ trung tâm ra cảng Sài Gòn, các bến tàu tại điểm đến phần lớn chưa có bến đạt chuẩn phục vụ du lịch, chủ yếu đều được dùng chung các bến tàu sinh hoạt của người dân để phục vụ du lịch. Để giải quyết những khó khăn trên, du lịch đường sông TP. HCM cần có những giải pháp đồng bộ, liên kết chặc chẽ giữa các ban ngành và thay đổi nhận thức của các bộ phận liên quan trong quy hoạch và khai thác, sẽ xin trình bày cụ thể trong chương 3 của luận văn. Luận văn: Thực trạng hoạt động du lịch đường sông ở Hồ Chí Minh.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Luận văn: Giải giáp phát triển du lịch đường sông tại Hồ Chí Minh