Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường từ thực tiễn tỉnh Quảng Nam dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài

Thực trạng bạo lực học đường đã ảnh hướng lớn đến các giá trị đạo đức xã hội và phát triển kinh tế trong giai đoạn hiện nay. Đã đến lúc phải nói không với bạo lực học đường và phục hồi các giá trị xã hội hiện nay. Thực tiễn cho thấy nhiều nhóm thanh thiếu niên Trung học cơ sở và Trung học phổ thông đang có sự thay đổi, hướng về vật chất, muốn thể hiện bản thân nhiều hơn; bạo lực học đường giờ đây không chỉ diễn ra trong phạm vi nhà trường mà có xu hướng lan rộng ra toàn xã hội.

Bạo lực học đường hiện nay không còn là những trận đánh nhau giữa các học sinh mà còn là những trận xung đột trực tiếp giữa học trò và thầy cô… Các cấp chính quyền địa phương triển khai thực hiện việc tuyên truyền pháp luật về bạo lực học đường, kiềm chế bạo lực học đường còn gặp nhiều khó khăn, nhất là trong môi trường giáo dục, tiến đến xây dựng một môi trường học đường an toàn, thân thiện.

Bạo lực học đường không phải là một hiện tượng xã hội mới, song thời gian gần đây hiện tượng này xảy ra ở một số trường học đã bộc lộ những sự việc, tình huống bạo lực nghiêm trọng, phần lớn là học sinh Trung học cơ sở, Trung học phổ thông ở các địa phương… Các em đang có sự phát triển, tâm sinh lý có nhiều biến đổi, suy nghĩ bồng bột, thích tự mình giải quyết các mâu thuẫn, dễ bị bạn bè rủ rê, lôi kéo; bên cạnh đó bao lực học đường còn xuất phát từ môi trường gia đình, môi trường nơi sinh sống hay môi trường tại học đường. Một số nghiên cứu, thực tế cho thấy nhiều gia đình có cha mẹ nghiện rượu, cờ bạc, bạo lực gia đình, xảy ra tình trạng lạm dụng thể xác trẻ em và lạm dụng tình dục trẻ em; sự kỷ luật của cha mẹ khắc nghiệt thái quá đối với con cái của mình bằng hành động nhiều hơn là tâm tư, khuyên bảo con cái. Bên cạnh đó mạng xã hội phần nào cũng ảnh hưởng đến các em lứa tuổi thanh thiếu niên với những hành động khác thường như đưa hình ảnh của người khác mà không xin phép, chia sẻ các thông tin không đúng sự thật, có lời nói kích động xúc phạm đến người khác trên mạng xã hội ….

Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trong học đường có ý nghĩa rất quan trọng trong việc hình thành và phát triển ý thức đạo đức, kỹ năng sống cho học sinh; trong đó một số văn bản pháp luật mới liên quan đến Bạo lực học đường, đã ra tạo hiệu ứng tích cực, góp phần trang bị cho cán bộ, công chức, giáo viên và các em học sinh kiến thức về những quy định của pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường ở các trường học, cơ quan, đơn vị; nêu cao tinh thần trách nhiệm, phòng chống bạo lực học đường ở các địa phương.

Quảng Nam hiện có 159 báo cáo viên pháp luật cấp tỉnh, 498 cấp huyện và 2.498 tuyên truyền viên pháp luật cấp xã, tích cực tham gia tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, trong đó có Luật trẻ em 2016, pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường. Các sở, ban ngành, đoàn thể của tỉnh và các huyện, thị xã, thành phố đẩy mạnh tuyên truyền vận động, nâng cao nhận thức cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, đoàn viên, hội viên và nhân dân về công tác phòng chống bao lực học đường thông qua các cuộc họp, hội nghị, trợ giúp pháp lý, hội thảo, mít tinh, họp mặt, liên hoan, tọa đàm, diễn đàn, sinh hoạt tổ, đội, nhóm, câu lạc bộ, tổ chức các cuộc hội thi tìm hiểu kiến thức pháp luật về Phòng chống bạo lực học đường, Phòng chống bạo lực gia đình, trẻ em, bình đẳng giới, hôn nhân và gia đình… Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về Phòng chống bạo lực học đường đã nâng cao nhận thức cho cán bộ và mọi tầng lớp nhân dân về vai trò quan trọng trong Phòng chống bạo lực học đường, tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa gia đình, nhà trường, xã hội về việc phát hiện Bạo lực học đường, giáo dục nhân cách toàn diện cho thanh thiếu niên, giới trẻ, hạn chế các trường hợp Bạo lực học đường trên địa bàn tỉnh.

Để thực tốt những nội dung trên đòi hỏi các cấp chính quyền địa phương phải có trách nhiệm, quan tâm chỉ đạo công tác phổ biến giáo dục pháp luật về bạo lực học đường một cách sâu rộng trên địa bàn tỉnh.

Bằng những kiến thức đã tiếp nhận, học tập tại Học viện và với nhiệm vụ công tác Đoàn thanh niên tại địa phương, xuất phát từ lý do trên, tôi đã lựa chọn đề tài: “Giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường từ thực tiễn tỉnh Quảng Nam” làm Luận văn tốt nghiệp chuyên ngành Luật Hiến pháp và Hành chính. Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.

2. Tình hình nghiên cứu đề tài

Liên quan đến vấn đề nghiên cứu và vấn đề Giám sát của HĐND cấp xã từ thực tiễn nhiều địa phương đã được rất nhiều tác giả và nhóm tác giả nghiên cứu. Sau đây là một số công trình và bài viết tiêu biểu:

• TS. Trần Thị Tú Anh (2012) “Thực trạng hành vi bạo lực học đường” [Trường ĐH Sư phạm – ĐH Huế] đã khảo sát trên 200 học sinh. Kết quả khảo sát cho thấy có 24% học sinh cho rằng thường xuyên xảy ra Bạo lực học đường, chỉ 0,5% học sinh nói không xảy ra. Có đến 1/3 học sinh cho rằng đã nhiều lần hoặc thường xuyên chứng kiến cảnh đánh nhau giữa các học sinh. 4-5% học sinh từng sử dụng hung khí và là nạn nhân của việc đánh nhau có hung khí;
• Lê Thị Lan Anh (2012), Một số yếu tố tâm lý ảnh hưởng đến hành vi bạo lực học đường của học sinh Trung học phổ thông, chủ yếu tập trung phân tích tâm lý của thanh thiếu niên dẫn đến hành vi bạo lực học đường;
• TS. Lê Vân Anh (2013) Giải pháp ngăn ngừa các hành vi bạo lực học đường trong học sinh Trung học phổ thông, Đề tài khoa học và công nghệ Cấp Bộ, Viện khoa học Giáo dục, Hà Nội. Đề tài đã khái quát thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh, cộng đồng về quan niệm, hậu quả của Bạo lực học đường, về trách nhiệm của các bên trong việc tham gia phòng ngừa, ngăn chặn tình trạng Bạo lực học đường và nêu ra các biện pháp nhà trường đã tiến hành để phòng ngừa, ngăn chặn tình trạng Bạo lực học đường;
• Đinh Thị Hồng Vân (2014), Nghiên cứu cách ứng phó với những cảm xúc âm tính trong quan hệ xã hội của trẻ vị thành niên thành phố Huế. Tác giả đã xây dựng mô hình ứng phó với những cảm xúc âm tính của trẻ vị thành niên thành phố Huế;
• Nguyễn Thị Hiền (2015), “Phòng ngừa bạo lực học đường từ trong gia đình”, Luận văn Thạc sỹ, Viện khoa học giáo dục Việt Nam. Luận văn phân tích nguyên nhân của bạo lực học đường và đưa ra một số khuyến nghị nhằm phòng tránh bạo lực học đường hiệu quả;
• Nguyễn Huy Hoàng (2019), Bạo lực học đường gia tăng – sự xuống cấp nghiêm trọng của các giá trị đạo đức, Hà Nội; Bài viết đánh giá nạn bạo lực học đường tác động lớn đến giá trị đạo đức xã hội <https://vovgiaothong./Bài viết đánh giá nạn bạo lực học đường tác động lớn đến giá trị đạo đức xã hội>, (24/04/2019)
• Nguyễn Hoàng Xuân Huy – Nguyễn Thị Bích Thảo (2016), Cẩm nang phòng chống bạo lực học đường, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM năm 2016. Cuốn tài liệu có bảy phần, đi sâu phân tích, dẫn chiếu những con số minh chứng cho thực trạng đáng lo, rồi là các biểu hiện và hình thức, nguyên nhân của Bạo lực học đường…
• Đinh Thị Thùy Linh (2017), Hoạt động công tác xã hội đối với nạn nhân bị bạo lực học đường tại các Trường Trung học phổ thông huyện Hải Hà, tỉnh Quảng Ninh, Luận văn Thạc sỹ công tác xã hội, Trường Đại học Lao động – xã hội. Luận văn nghiên cứu thực trạng, đánh giá các hoạt động công tác xã hội về việc trợ giúp nạn nhân bị bạo lực học đường, đồng thời đề xuất những biện pháp phát huy hiệu quả các hoạt động công tác xã hội.
• Quang Nhật  (2017), Bạo lực học đường ngày càng đáng sợ, <https://nld/Báo người lao động/Bài viết tổng hợp tình hình bạo lực học đường và những hệ lụy đau lòng của xã hội >, (09/02/2017).
• TS. Huỳnh Văn Sơn (2017). Kỹ năng phòng chống bạo lực học đường, nhà xuất bản Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh. Đề tài khoa học xây dựng cẩm nang tuyên truyền nhằm phòng chống bạo lực học đường cho học sinh Trung học cơ sở giúp học sinh có thể lĩnh hội, nâng cao hiểu biết của mình về bạo lực học đường, phát triển kỹ năng xử lí các tình huống, cũng như tự bảo vệ bản thân;
• Nguyễn Văn Tường (2019), Ứng phó với hành vi bạo lực học đường của học sinh Trung học cơ sở, Luận án Tiến sĩ tâm lý học, Học viện khoa học xã hội. Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.
• Phạm Thị Huyền Trang (2019), Hậu quả của bạo lực học đường qua trải nghiệm, đánh giá của học sinh, giáo viên và phụ huynh, Tạp chí khoa học, (số 30). Bài viết của tác giả bàn về các quan niệm về hậu quả của bạo lực học đường qua trải nghiệm, đánh giá của học sinh, giáo viên và phụ huynh tại trường Trung học phổ thông Hoàng Văn Thái, tỉnh Thái Bình.
• Phạm Thị Xoan (2015), Bạo lực học đường của học sinh Trung học phổ thông huyện Kim Môn, tỉnh Hải Dương, Luận văn Thạc sỹ tâm lý học, Trường Đại học khoa học xã hội và nhân văn. Luận văn tập trung phân tích thực trạng chung về bạo lực học đường của học sinh Trung học phổ thông, từ đó đề xuất một số biện pháp sư phạm thông qua dạy kỹ năng sống nhằm giúp giảm thiểu hành vi bạo lực học đường của học sinh Trung học phổ thông.

Từ những công trình, bài viết nghiên cứu trên có thấy, bạo lực học đường đang trở thành mối lo ngại của ngành giáo dục, cha mẹ học sinh và toàn xã hội. Các cấp chính quyền địa phương, các cơ quan chức năng và toàn xã hội cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về Bạo lực học đường để nâng cao nhận thức cho mọi tầng lớp nhân dân, đồng thời trang bị cho giới trẻ, thanh thiếu niên những kiến thức cơ bản nhất về biểu hiện, cách phòng chống Bạo lực học đường và kịp thời tố giác các hành vi Bạo lực học đường.

Tôi hiện đang công tác trong hội đoàn thể, thường xuyên đi cơ sở, được tiếp xúc nhiều với các em thanh thiếu niên, các em học sinh ở các trường, được có cơ hội tiếp xúc, giao lưu với các em và các cán bộ làm công tác đoàn nên tôi muốn nghiên cứu thực tế, áp dụng các quan điểm, quy định pháp luật, thực thi pháp luật và học hỏi thêm những kinh nghiệm từ những công trình trên về những quy định của pháp luật, thực trạng của Bạo lực học đường và những biện pháp Phòng chống bạo lực học đường để tập trung phân tích, nghiên cứu Đề tài về “Giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường từ thực tiễn tỉnh Quảng Nam”. Trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu, hoàn thành Luận văn, bản thân tôi muốn nêu lên những quan điểm riêng và đóng góp những giải pháp tăng cường giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường trên địa bàn tỉnh Quảng Nam trong giai đoạn hiện nay.

3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.

• Mục đích nghiên cứu:

Luận văn nghiên cứu một cách hệ thống những quy định của pháp luật về phòng chống bạo lực học đường. Đồng thời đi sâu nghiên cứu thực trạng giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường từ thực tiễn tỉnh Quảng Nam. Trên cơ sở phân tích lý luận, đánh giá thực trạng và đề xuất những giải pháp nhằm tăng cường giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường tại các địa phương nói chung và trên địa bàn tỉnh Quảng Nam nói riêng.

• Nhiệm vụ nghiên cứu:

Khái quát các quy định của pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường. Phân tích, làm rõ đặc điểm, vai trò, các yếu tố ảnh hưởng đến công tác giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường. Đồng thời phân tích, đánh giá về nhận thức của cán bộ quản lý, công chức, viên chức, người lao động, giáo viên, học sinh về bạo lực học đường và giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường tại địa phương.

Đánh giá thực trạng giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường trên địa bàn tỉnh Quảng Nam.

Đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường trên địa bàn tỉnh Quảng Nam.

4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu:

Luận văn tập trung nghiên cứu lý luận và thực trạng giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường từ thực tiễn tỉnh Quảng Nam.

• Phạm vi nghiên cứu: Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.

Về nội dung: Nghiên cứu lý luận và thực tiễn giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường trên địa bàn tỉnh Quảng Nam.

Về không gian: Nghiên cứu Đề tài giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường từ thực tiễn tỉnh Quảng Nam

Về thời gian: Nghiên cứu giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường trên địa bàn tỉnh Quảng Nam từ năm 2015 đến năm 2019.

5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của Luận văn

• Phương pháp luận:

Luận văn sử dụng các quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước ta trong hoạt động Giáo dục pháp luật về Phòng chống bạo lực học đường; sử dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, phân tích tài liệu, nghiên cứu lý luận kết hợp với nghiên cứu thực tiễn, phân tích tổng hợp những quy định pháp luật về Phòng chống bạo lực học đường trên địa bàn tỉnh Quảng Nam.

• Phương pháp nghiên cứu:

Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, Luận văn sử dụng một số phương pháp nghiên cứu: phân tích, tổng hợp, so sánh, tiếp cận hệ thống; kết hợp với các phương pháp: lịch sử, xã hội học… trên cơ sở các quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trong hoạt động Giáo dục pháp luật về Phòng chống bạo lực học đường.

6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của Luận văn

• Ý nghĩa lý luận:

Luận văn góp phần làm sáng tỏ về mặt lý luận hiệu quả trong hoạt động Giáo dục pháp luật về Phòng chống bạo lực học đường từ việc xác định được nội dung, các yếu tố ảnh hưởng Giáo dục pháp luật về Phòng chống bạo lực học đường. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp cho việc nhìn nhận một cách toàn diện hoạt động Giáo dục pháp luật về Phòng chống bạo lực học đường hiện nay.

• Ý nghĩa thực tiễn: Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.

Trên cơ sở nghiên cứu về lý luận và kết quả nghiên cứu cung cấp những thông tin giá trị, những kinh nghiệm hay từ thực trạng trong hoạt động Giáo dục pháp luật về Phòng chống bạo lực học đường trên địa bàn tỉnh. Qua đó đề xuất một số giải pháp góp phần nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức, viên chức, giáo viên, học sinh và mọi tầng lớp Nhân dân nhằm phát huy hiệu quả Giáo dục pháp luật về Phòng chống bạo lực học đường tại địa phương.

7. Cơ cấu Luận văn

Ngoài phần mục lục, mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, Luận văn được kết cấu gồm 3 chương:

• Chương 1. Những vấn đề lý luận Giáo dục pháp luật về Phòng chống bạo lực học đường
• Chương 2. Thực trạng Giáo dục pháp luật về Phòng chống bạo lực học đường tại tỉnh Quảng Nam.
• Chương 3. Quan điểm và giải pháp tăng cường giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường trên địa bàn tỉnh Quảng Nam.

Chương 1 Những vấn đề lý luận giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường

1.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường

1.1.1 Một số khái niệm về Giáo dục pháp luật phòng, chống Bạo lực học đường

• Khái niệm bạo lực học đường

Tổ chức y tế thế giới (WHO-2002) định nghĩa bạo lực theo nghĩa cụ thể hơn: Bạo lực là việc sử dụng hoặc có ý định sử dụng sức mạnh hay quyền lực thể chất hoặc tinh thần đối chính mình hoặc với người khác, với một nhóm hay với một cộng đồng mà gây nên hoặc có khả năng cao gây nên chấn thương, chết chóc, tổn thương tâm lý, tổn hại đến sự phát triển hoặc tước đoạt tinh thần.

Theo khái niệm này: (1) Bạo lực là hành động có mục đích làm hại một hoặc nhiều đối tượng cụ thể mà nó hướng tới; (2) Bạo lực là hành động của người có sức mạnh thể chất hoặc/ và quyền lực; (3) Đối tượng hướng tới của bạo lực có thể là một cá nhân, một nhóm người hoặc một cộng đồng dân cư; (4) Mức độ làm hại của hành vi bạo lực rất khác nhau: có thể chỉ đe doạ gây cho đối phương lo lắng, sợ hãi, căng thẳng để đạt mục đích của mình; có thể ở mức độ cao hơn: gây ra tổn thương hoặc làm tăng khả năng tổn thương, tử vong, gây ra mất mát về vật chất, người thân…

Học đường là danh từ chỉ môi trường giáo dục trong nhà trường hay các cơ sở giáo dục khác. Môi trường học đường gồm các thành viên: cán bộ quản lý, giáo viên, cán bộ, nhân viên khác và học sinh. Trong môi trường học được diễn ra các hoạt động quản lý giáo dục của cán bộ quản lý, hoạt động giáo dục của giáo viên và hoạt động học của học sinh.

BLHĐ là hệ thống xâu chuỗi lời nói, hành vi mang tính miệt thị, đe doạ, khủng bố người khác (thường xảy ra giữa trò với trò, giữa thầy với trò hoặc ngược lại), để lại thương tích trên cơ thể, thậm chí dẫn đến tử vong, đặc biệt là gây tổn thương đến tư tưởng, tình cảm, tạo cú sốc về tâm sinh lý cho những đối tượng trực tiếp tham gia vào quá trình giáo dục trong nhà trường, cũng như đối với những ai quan tâm tới sự nghiệp giáo dục. Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.

BLHĐ là hành vi hành hạ, ngược đãi, đánh đập; xâm hại thân thể, sức khỏe; lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm; cô lập, xua đuổi và các hành vi cố ý khác gây tổn hại về thể chất, tinh thần của người học xảy ra trong cơ sở giáo dục hoặc lớp độc lập [Khoản 5 Điều 2 Nghị định 80/2017/NĐ-CP, ngày 17/7/2017 của Chính phủ quy định về môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện]

Trong những năm qua, Việt Nam từng bước phát triển mạnh mẽ và toàn diện nền kinh tế – xã hội, phấn đấu đến năm 2020 Việt Nam cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Tăng trưởng kinh tế mang lại lợi ích rõ rệt cho sự phát triển của nền giáo dục Việt Nam. Thành tựu của giáo dục Việt Nam đã đóng góp quan trọng trong việc nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân tài, phát triển kinh tế – xã hội, giữ vững an ninh chính trị, tạo điều kiện cho đất nước hội nhập quốc tế. Tuy nhiên hiện tượng Bạo lực học đường đang trở thành mối lo ngại của ngành giáo dục, cha mẹ học sinh và toàn xã hội; tác động trực tiếp đến tinh thần, thái độ học tập của học sinh và việc giảng dạy của các thầy cô giáo, diễn ra ở các thành phố và khu vực nông thôn ở các địa phương.

Từ những phân tích trên, tác giả khái niệm Bạo lực học đường là một thuật ngữ chỉ những hành vi bạo lực diễn ra trong môi trường học đường và ngoài xã hội, là những biểu hiện về lời nói, hành động mang tính miệt thị, đe dọa, khủng bố, gây thương tích trên cơ thể người khác hoặc dẫn đến tử vong, đồng thời làm tổn thương đến tư tưởng, tình cảm, tinh thần cho những đối tượng trực tiếp tham gia hoặc liên quan đến Bạo lực học đường.

• Khái niệm nạn nhân bị bạo lực học đường

Nạn nhân của Bạo lực học đường, có thể bị thương tích về thể chất, tinh thần dẫn đến đau đớn, hệ thần kinh bị tác động làm các em có nguy cơ bị nhút nhát, mặc cảm về sau hoặc có thể bị trầm cảm, tinh thần bị ám ảnh suốt cuộc đời. Những hậu quả này cộng hưởng có thể làm trẻ trở thành người hèn nhát hoặc trẻ có thể phản ứng theo kiểu khác, người bị đánh trở thành lỳ đòn, mất cảm giác, dẫn đến không thể đồng cảm với nỗi đau của người khác…

Các em thường bị ức hiếp do thiếu thốn tình cảm, tâm hồn không được bồi đắp. Do đó, gia đình, nhà trường và các cơ quan chức năng cần vạch ra cho các em hướng đi đúng đắn, đâu là giá trị sống, đâu là mục đích thực sự của cuộc đời để các em thấy bạo lực không phải là phương pháp hữu hiệu để các em chứng tỏ bản lĩnh.

Đối tượng dễ bị Bạo lực học đường đó là những bạn mới vào trường như lớp 5 mới vào lớp 6, lớp 9 vào lớp 10; Những bạn yếu đuối, nhút nhát, chưa có kỹ năng giao tiếp ứng xử tốt như hay liếc… đểu, nói xấu bạn bè, có hành động gây gổ trước.

Để hiểu được nạn nhân bị bạo lực học đường là gì, trước hết cần phải hiểu thế nào là nạn nhân và thế nào là bạo lực học đường. Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.

Danh từ nạn nhân thường được sử dụng để chỉ những cá nhân, tổ chức bị thiệt hại. Trong từ điển Tiếng Việt từ nạn nhân được định nghĩa “người bị nạn hoặc người phải chịu hậu quả của một tai họa xã hội hay một chế độ bất công” [23].

Theo định nghĩa trên thì nạn nhân được hiểu là những cá nhân, tổ chức bị thiệt hại về thể chất, tinh thần hoặc tài sản. Nạn nhân bao gồm rất nhiều loại như nạn của chiến tranh, thiên tai, bị tai nạn lao động, tai nạn giao thông, nạn nhân tự tử, nạn nhân của tội phạm…

Từ góc độ khoa học giáo dục, khái niệm bạo lực học đường được Bùi Thị Hồng (2009) đưa ra như sau: “Bạo lực học đường là những hành vi sai lệch vừa có tính chủ động vừa có tính thụ động của học sinh trong môi trường học đường hoặc những hành vi của lứa tuổi học đường. Nó bao gồm một loạt các hành vi bạo lực giữa giáo viên với học sinh và ngược lại, giữa học sinh với nhau gây tổn hại nghiêm trọng tới tính mạng, danh dự và nhân phẩm của người bị hại” [7, tr345, tr374].

Từ góc độ khoa học tâm lý học, Phan Thị Mai Hương (2009): “Bạo lực học đường là thuật ngữ để chỉ những hành vi bạo lực trong môi trường học đường hoặc những hành vi của lứa tuổi học đường. Bao gồm trong thuật ngữ này là hàng loạt những hành vi bạo lực với các mức độ khác nhau từ không lời đến lời nói từ hành động đơn giản đến những hành động thù địch, gây hấn, phá phách, gây tổn thương thậm chí gây tổn hại đến người khác” [8, tr28, tr34].

Từ những khái niệm trên, tác giả rút ra khái niệm: Nạn nhân bị bạo lực học đường là các cá nhân phải chịu tổn thương về thể chất, về tinh thần hoặc cả về tài sản do hậu quả của các hành vi bạo lực học đường.

• Khái niệm về giáo dục pháp luật

Tuyên truyền, giáo dục pháp luật là một vấn đề đang được Đảng, Nhà nước, các cấp, các ngành và toàn xã hội quan tâm thực hiện. Trong khoa học pháp lý hiện nay, có nhiều quan điểm, quan niệm khác nhau về khái niệm tuyên truyền, giáo dục pháp luật. Sự khác nhau về quan điểm, quan niệm đó sẽ dẫn đến những lựa chọn khác nhau về nội dung, hình thức và phương pháp tuyên truyền. Vì vậy, việc tiếp cận khái niệm tuyên truyền, giáo dục pháp luật một cách đúng đắn, khoa học sẽ giúp cho việc lựa chọn nội dung, hình thức và phương pháp phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp.

Theo Từ điển Tiếng Việt năm 2009 thì “Giáo dục là hoạt động nhằm tác động một cách có hệ thống đến sự phát triển tinh thần thể chất của một đối tượng nào đó làm cho đối tượng ấy dần dần có được những phẩm chất và năng lực như yêu cầu đề ra” [24]. Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.

Theo Sổ tay hướng dẫn nghiệp vụ phổ biến, Giáo dục pháp luật thì Giáo dục pháp luật là một khái niệm rộng bao gồm cả quá trình nâng cao tri thức pháp luật cho đối tượng bằng mọi cách (thuyết phục, nêu gương, ám thị….) hình thành tình cảm, niềm tin pháp luật cho đối tượng, từ đó nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật của đối tượng [2, tr.167].

Theo nghĩa rộng thì giáo dục pháp luật là quá trình hình thành ý thức pháp luật của các thành viên xã hội chịu sự tác động tích cực cũng như tiêu cực, có chủ đích cũng như tự phát của các điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan như các điều kiện kinh tế – xã hội, chế độ chính trị hệ thống pháp luật và thực tiễn pháp lý, môi trường sống cũng như giáo dục xã hội.

Phân tích khái niệm niệm trên có thể khẳng định: Giáo dục pháp luật là sự tác động một cách có hệ thống, có mục đích và thường xuyên tới nhận thức của con người nhằm trang bị cho mỗi người một trình độ kiến thức pháp lý nhất định để từ đó có ý thức đúng đắn về pháp luật, tôn trọng và tự giác xử sự theo yêu cầu của pháp luật.

Giáo dục pháp luật là sự chuyển tải những thông tin pháp luật theo mục đích chung, nhằm nâng cao ý thức pháp luật để từ đó hình thành lối sống tuân thủ pháp luật đối với các thành viên trong xã hội. Giáo dục pháp luật trong các cơ sở giáo dục của hệ thống giáo dục quốc dân được lồng ghép trong chương trình giáo dục của các cấp học và trình độ đào tạo; là một nội dung trong chương trình giáo dục trung học cơ sở, trung học phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học [Theo khoản 4, Điều 3 Luật phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012].

GDPL là một nội dung quan trọng của lý luận chung về nhà nước và pháp luật. Nghiên cứu các công trình khoa học đã được công bố cho thấy, có nhiều quan điểm khác nhau về Giáo dục pháp luật. Có quan điểm cho rằng, Giáo dục pháp luật đồng nghĩa với hoạt động dạy, học pháp luật ở các trường học. Như vậy, quan điểm này không xếp các hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật diễn ra ngoài phạm vi trường học là Giáo dục pháp luật. Khi coi Giáo dục pháp luật chỉ là hoạt động dạy, học pháp luật ở trong nhà trường thì vô hình chung chúng ta đã coi nhẹ các hoạt động Giáo dục pháp luật diễn ra ngoài trường học, được tiến hành bởi các chủ thể khác những người giáo viên.

Một quan điểm khác lại cho rằng, Giáo dục pháp luật là hoạt động tuyên truyền, phổ biến, thông tin pháp luật thông qua các phương tiện thông tin đại chúng. Quan điểm này là nguyên nhân dẫn đến thái độ thụ động của những người làm công tác Giáo dục pháp luật, khiến họ chỉ thực hiện việc Giáo dục pháp luật khi có văn bản mới ra đời, do vậy, hoạt động Giáo dục pháp luật không được tiến hành thường xuyên, có mục đích, có định hướng, khó tạo nên nền văn hoá pháp lý ổn định và ngày càng phát triển trong xã hội. Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.

Để có một khái niệm tương đối hoàn thiện và đầy đủ về Giáo dục pháp luật, thiết nghĩ, trước hết cần làm rõ khái niệm giáo dục, qua đó, tiếp cận khái niệm Giáo dục pháp luật từ cả góc độ khoa học ngôn ngữ học, khoa học giáo dục học và khoa học pháp lý. Dưới góc độ khoa học ngôn ngữ học, giáo dục được hiểu là “tác động có hệ thống đến sự phát triển tinh thần, thể chất của con người, để họ dần dần có được những phẩm chất và năng lực như yêu cầu đề ra” [Từ điển tiếng Việt ngôn ngữ học, 51.tr734]. Như vậy, trong hoạt động giáo dục luôn phải có yếu tố chủ thể giáo dục, là người thực hiện việc tác động lên đối tượng giáo dục. Việc tác động đó cần hướng tới những mục tiêu cụ thể được xác định từ trước và là điều mà đối tượng được giáo dục cần đạt tới sau quá trình giáo dục. Giáo dục nói chung và Giáo dục pháp luật nói riêng đều phải đảm bảo các yêu cầu đó.

Dưới góc độ khoa học giáo dục học, giáo dục được tiếp cận theo hai nghĩa, nghĩa rộng và nghĩa hẹp. Theo nghĩa rộng, giáo dục là sự ảnh hưởng, tác động của những nhân tố khách quan và chủ quan nhằm hình thành những phẩm chất, kỹ năng nhất định của đối tượng giáo dục. Yếu tố khách quan ở đây bao gồm chế độ xã hội, trình độ phát triển kinh tế, môi trường sống v.v..;

Còn yếu tố chủ quan chính là các tác động tự giác, có chủ định và có định hướng của nhân tố con người. Theo nghĩa hẹp, giáo dục là quá trình tác động có định hướng của nhân tố chủ quan lên khách thể giáo dục, nhằm truyền bá những kinh nghiệm đấu tranh và sản xuất, những tri thức về tự nhiên, xã hội và tư duy, để họ có đầy đủ khả năng tham gia vào lao động và đời sống xã hội.

Theo đó, Giáo dục pháp luật là sự tác động có hệ thống, có định hướng của chủ thể giáo dục lên đối tượng giáo dục nhằm hình thành nên ở đối tượng giáo dục những tri thức pháp lý, tạo nên niềm tin vào pháp luật, để họ có đầy đủ khả năng tham gia các quan hệ xã hội một cách phù hợp với quy định của hệ thống pháp luật hiện hành. Như vậy, Giáo dục pháp luật là hoạt động có mục đích, được tiến hành bởi các chủ thể nhất định, tác động lên những đối tượng nhất định, chứa đựng các nội dung và được truyển tải bằng các hình thức, phương pháp cụ thể.

• Khái niệm giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường

Thực hiện chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước về việc bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường; thời gian qua với sự nỗ lực của các cấp, các ngành, các điều kiện về vật chất và tinh thần trong cơ sở giáo dục được quan tâm đầu tư, tạo thuận lợi cho học sinh được giáo dục, học tập, rèn luyện và phát triển toàn diện về phẩm chất, năng lực. Để tăng cường các giải pháp phòng, chống và xử lý kịp thời các vụ bạo lực học đường, bảo đảm an ninh, an toàn trường học thì công tác giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường ở các địa phương là hết sức cần thiết. Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.

Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường là tuyên truyền, giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống, kỹ năng tự bảo vệ bản thân, phòng chống xâm hại, bạo lực học đường lồng ghép trong các hoạt động giáo dục, hoạt động Đoàn, Đội. Tổ chức tọa đàm, chia sẻ kinh nghiệm về phòng, chống bạo lực học đường, giáo dục kỷ luật tích cực cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên; tích cực nêu gương người tốt việc tốt, đề cao sự gương mẫu của thầy, cô giáo để mỗi thành viên trong nhà trường đều trở thành nhà giáo dục thân thiện, thuyết phục.

Theo khoản 2, Điều 23 quy định nội dung giáo dục pháp luật đối với từng cấp học và trình độ đào tạo của hệ thống giáo dục quốc dân được quy định như sau:

1. Nội dung giáo dục pháp luật trong chương trình giáo dục mầm non và tiểu học được lồng ghép thông qua nội dung giáo dục đạo đức, hình thành thói quen phù hợp với chuẩn mực đạo đức của xã hội, ý thức kỷ luật, tinh thần đoàn kết, tinh thần tự giác, tạo tiền đề hình thành ý thức pháp luật;
2. Nội dung giáo dục pháp luật trong chương trình giáo dục trung học cơ sở, trung học phổ thông trang bị kiến thức ban đầu về quyền, nghĩa vụ của công dân, rèn luyện thói quen, ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật;
3. Nội dung giáo dục pháp luật trong chương trình giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học trang bị kiến thức cơ bản về nhà nước và pháp luật, kiến thức pháp luật liên quan đến ngành, nghề đào tạo.

Khái niệm Quản lý giáo dục phòng, chống bạo lực học đường

Nghị định 80/2017/NĐ-CP, ngày 17/7/2017 của Chính phủ quy định về môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng chống bạo lực học đường. Theo Điều 7 của nghị định này, phòng chống bạo lực học đường là trách nhiệm của mỗi giáo viên, mỗi cán bộ quản lý trong cơ sở giáo dục và lớp độc lập thuộc phạm vi quản lý của mình.

Chủ thể: khoản 2, Điều 1, Nghị định 80/2017/NĐ-CP ngày 17/7/2017 của Chính phủ, áp dụng đối với cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục thường xuyên, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trường chuyên biệt, cơ sở giáo dục có vốn đầu tư nước ngoài hoặc liên kết đào tạo với nước ngoài tại Việt Nam (sau đây gọi chung là cơ sở giáo dục), lớp xóa mù chữ, lớp ngoại ngữ, lớp tin học, lớp dạy kỹ năng, lớp dạy năng khiếu, lớp dạy văn hóa, lớp dành cho trẻ em vì hoàn cảnh khó khăn hoặc có hoàn cảnh đặc biệt không được đi học ở nhà trường (sau đây gọi chung là lớp độc lập) có người học dưới 18 tuổi; các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan.

Điều 7 đến Điều 15, Nghị định 80/2017/NĐ-CP ngày 17/7/2017 của Chính phủ quy định: Các cơ quan như Bộ giáo dục và đào tạo, Bộ LĐTB&XH, Bộ thông tin và truyền thông, Bộ y tế, Ủy ban nhân dân các cấp… có trách nhiệm bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống Bạo lực học đường.

Với vai trò của người thầy, người làm công tác giáo dục, giáo viên và cán bộ quản lý trường học phải có trách nhiệm phòng chống bạo lực học đường, biến trường học thành một môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện với mỗi học sinh, tạo một môi trường giáo dục, học tập, rèn luyện và phát triển bình đẳng, nhân ái cho mỗi người học.

Những giáo viên, các bộ quản lý giáo dục nếu vi phạm đạo đức nghề nghiệp có thể bị xử lý kỷ luật theo Luật Cán bộ – Công chức hoặc Luật Viên chức. Tùy thuộc vào mức độ, tính chất nghiêm trọng của hành vi mà cá nhân đó sẽ bị áp dụng các hình thức kỷ luật tương ứng. Trong đó, mức hình thức kỷ luật thấp nhất là khiển trách, cảnh cáo; mức cao nhất là bãi nhiệm hoặc buộc thôi việc [theo Điều 78, Điều 79 Luật Cán bộ – Công chức 2008 và Điều 52 Luật Viên chức 2010, sửa đổi bổ sung theo Điều 79, Điều 82, Điều 84 Luật Cán bộ – Công chức và Điều 41, khoản 3, khoản 3 Điều 56 Luật Viên chức theo Luật số 52/2019/QH14, ngày 25/11/2019 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, Công chức và Luật Viên chức].

Điều 7 Luật giáo dục năm 2019 quy định yêu cầu về nội dung, phương pháp giáo dục

1. Nội dung giáo dục phải bảo đảm tính cơ bản, toàn diện, thiết thực, hiện đại, có hệ thống và được cập nhật thường xuyên; coi trọng giáo dục tư tưởng, phẩm chất đạo đức và ý thức công dân; kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp, bản sắc văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; phù hợp với sự phát triển về thể chất, trí tuệ, tâm sinh lý lứa tuổi và khả năng của người học.
2. Phương pháp giáo dục phải khoa học, phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học; bồi dưỡng cho người học năng lực tự học và hợp tác, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên.

1.1.2. Đặc điểm của giáo dục pháp luật phòng chống bạo lực học đường Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.

Môi trường giáo dục là tất cả các điều kiện về vật chất và tinh thần có ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục, học tập, rèn luyện và phát triển của người học. Môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện là môi trường giáo dục mà người học được bảo vệ, không bị tổn hại về thể chất và tinh thần; không có tệ nạn xã hội, không bạo lực. Để phòng, chống bạo lực học đường, cơ sở giáo dục phải thường xuyên tuyên truyền, phổ biến nâng cao nhận thức của người học, cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trong cơ sở giáo dục, gia đình người học và cộng đồng về mối nguy hiểm và hậu quả của bạo lực học đường; Công khai kế hoạch phòng, chống bạo lực học đường và các kênh tiếp nhận thông tin, tố giác về bạo lực học đường; Tổ chức kiểm tra, giám sát, thu thập và xử lý thông tin liên quan đến bạo lực học đường. Do vậy, giáo dục pháp luật Phòng chống bạo lực học đường có những đặc điểm sau:

• Thứ nhất, đây là hoạt động Giáo dục pháp luật cho loại đối tượng có nhiều yếu tố đặc thù

Tính đặc thù về đối tượng thể hiện ở chỗ, đối tượng được giáo dục ở đây có một trình độ nhất định (về tâm lý, văn hóa, nhận thức và những quan hệ xã hội), được học tập trong một môi trường giáo dục, cơ sở giáo dục gắn với địa phương cụ thể. Các yếu tố đặc thù bao gồm: đặc thù về trình độ, về lứa tuối và tâm sinh lý…, ở mỗi giai đoạn phát triển, hình thành nhân cách, nhận thức, tâm sinh lý của các em đều hoàn toàn khác nhau. Do vậy cần phải lựa chọn những nội dung, hình thức, phương pháp phù hợp với từng lứa tuổi ở từng giai đoạn khác nhau. Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.

• Thứ hai, nội dung của Giáo dục pháp luật cho các em phải phù hợp với tính đặc thù của đối tượng Giáo dục pháp luật

Nội dung của Giáo dục pháp luật được xác định đó là: giáo dục hình thành và phát triển nhân cách, giao tiếp để hình thành và phát triển nhân cách, tâm sinh lý; nhận biết các biểu hiện Bạo lực học đường, có phương pháp Phòng chống bạo lực học đường, xử lý thông tin, báo cáo kịp thời các hành vi, sự việc Bạo lực học đường…

Các cấp chính quyền địa phương, các ngành xây dựng chương trình giáo dục pháp luật, lồng ghép trong các chương trình giảng dạy với học tập, rèn luyện đạo đức lối sống, tổ chức sinh hoạt ngoại khóa, các mô hình học tập cộng đồng, trang bị cho các em ở lứa tuổi thanh thiếu niên những quy định cơ bản về pháp luật Phòng chống bạo lực học đường ở các địa phương.

• Thứ ba, Giáo dục pháp luật phòng chống Bạo lực học đường phải được thực hiện bằng những hình thức phù hợp

Hiện nay việc Giáo dục pháp luật về Phòng chống bạo lực học đường hầu hết đều thông qua các cơ sở giáo dục, trường học các cấp học. Việc dạy và học giáo dục công dân trong nhà trường, tại các cơ sở giáo dục đang là hình thức Giáo dục pháp luật chủ yếu.

Ngoài ra, các em còn được nhận nhiều hình thức Giáo dục pháp luật đặc thù khác như thông qua các chương trình học tập ngoại khóa, dã ngoại, tọa đàm, các cuộc thi kể chuyện, tìm hiểu về pháp luật Phòng chống bạo lực học đường dành riêng cho từng lứa tuổi, từng đối tượng. Qua đó, đã tác động tích cực đến các em thanh thiếu niên, học sinh nhận thức sâu sắc về nguyên nhân, hậu quả của Bạo lực học đường và biện pháp tăng cường Phòng chống bạo lực học đường hiệu quả.

• Thứ tư, Giáo dục pháp luật phòng chống Bạo lực học đường mang tính đặc thù về phương pháp

Các phương pháp đặc thù trong chương trình dạy và học pháp luật trong nhà trường, các cơ sở giáo dục đã triển khai bằng giáo án điện tử, slide thay thế, hỗ trợ cho phương pháp truyền thống (phương pháp thuyết trình). Trong đó có nhiều phương pháp rất phù hợp cho đối tượng, tạo được sự giao lưu, thân thiện, bày tỏ được những ý kiến, phản biện riêng cho từng đối tượng như phương pháp trực quan, phương pháp lấy ý kiến, hỏi đáp, đóng vai, phương pháp tình huống… những hoạt động này làm cho người học phải liên tục động não, suy nghĩ, hợp tác tích cực với người dạy, tạo sự gần gũi, mà còn có tác dụng tạo ấn tượng, in sâu trong tâm trí người học những hình ảnh, những tình huống, những câu hỏi, những phương án trả lời gắn bó mật thiết với các nội dung Giáo dục pháp luật giáo viên muốn chuyển tải và người học có thể áp dụng ngay để Phòng chống bạo lực học đường trong thực tiễn. Ngoài ra còn kết hợp các phương pháp như nêu gương, khuyến khích, động viên, khích lệ, khen thưởng…. qua đó tạo thói quen từ học tập đến hành động, từ ứng xử đến hình thành nhân cách, tâm lý của các em trong cuộc sống, học tập hàng ngày, kịp thời phát hiện, tố giác và lên án các hành vi, biểu hiện Bạo lực học đường…

1.1.3. Vai trò của giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.

Xuất phát từ khái niệm và đặc điểm Giáo dục pháp luật về phòng, chống Bạo lực học đường trên đây, có thể thấy Giáo dục pháp luật về phòng, chống Bạo lực học đường có vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống xã hội.

• Thứ nhất, giáo dục pháp luật về phòng, chống Bạo lực học đường là phương thức để đưa những chủ trương, chính sách, pháp luật đi vào cuộc sống

Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo và đề ra đường lối, chủ trương, chính sách. Trên cơ sở đó Nhà nước thể chế hóa chính sách đó thành pháp luật về thực hiện Phòng chống bạo lực học đường. Để chủ trương, chính sách đi vào cuộc sống thì Giáo dục pháp luật, thực hiện pháp luật về Phòng chống bạo lực học đường là cách thức có hiệu quả nhất.

UBND các cấp đã chỉ đạo Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật ở các địa phương, các sở, ngành đẩy mạnh, đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm đảm bảo cho công tác PCBLHĐ ngày càng đa dạng, phong phú. Hiện có nhiều hình thức để triển khai thực hiện tuyên truyền, Giáo dục pháp luật như: tuyên truyền miệng, thông qua phương tiện truyền thông đại chúng, tủ sách pháp luật, trợ giúp pháp lý, hòa giải cơ sở, tổ chức hội thi sân khấu hóa…

• Thứ hai, Giáo dục pháp luật về phòng, chống Bạo lực học đường sẽ giúp các cơ quan, tổ chức, gia đình, cá nhân nâng cao ý thức pháp luật

GDPL về phòng, chống Bạo lực học đường có vai trò quan trọng trong việc củng cố, nâng cao ý thức pháp luật, đồng thời bồi dưỡng năng lực làm chủ để tham gia quản lý nhà nước và xã hội, giải quyết công việc chung của cộng đồng; giúp các cơ quan, tổ chức, gia đình, cá nhân nắm vững pháp luật, nhận thức sâu sắc, hiểu biết đầy đủ hơn về chuẩn mực xã hội, những nguyên tắc cơ bản về phòng, chống Bạo lực học đường, sẽ nhận thức đầy đủ hơn về vai trò, trách nhiệm trong việc nâng cao ý thức phòng, chống bạo lực gia đình.

Thông qua các buổi tuyên truyền, giáo dục pháp luật giúp các em học sinh, thanh thiếu niên hiểu biết pháp luật Phòng chống bạo lực học đường, từ đó hình thành ý thức sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật, chấp hành pháp luật của mỗi học sinh, cán bộ, giáo viên trong toàn trường, từ đó góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh; và môi trường ngoài giáo dục để các cơ quan, tổ chức, cá nhân cùng phối hợp tăng cường phòng, chống bạo lực học đường và các tệ nạn xã hội.

• Thứ ba, Giáo dục pháp luật về phòng, chống Bạo lực học đường là biện pháp phòng ngừa các hành vi vi phạm pháp luật về Bạo lực học đường

Các chủ thể khi thực hiện pháp luật về phòng, chống Bạo lực học đường sẽ nhận thức được giới hạn hành vi và tự giác thực hiện. Các chủ thể sẽ bị xử lý kỷ luật, xử lý hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi bị phát hiện hành vi vi phạm pháp luật về Bạo lực học đường.

Giáo dục pháp luật là một trong những nội dung quan trọng góp phần giáo dục đạo đức, lối sống, hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ. Để triển khai thực hiện hiệu quả, đòi hỏi các cấp chính quyền địa phương, đơn vị, trường học phải đổi mới phương thức tuyên truyền, nội dung Giáo dục pháp luật đa dạng, phù hợp với từng đối tượng với các hình thức sân khấu hóa, nêu gương, hướng thiện trong các tình huống pháp luật…, qua đó nâng cao nhận thức của các em học sinh, thanh thiếu niên và cả cộng đồng, tăng cường biện pháp phòng ngừa các hành vi Bạo lực học đường, kịp thời tố cáo, ngăn chặn các hành vi vi pháp luật về Bạo lực học đường.

1.2. Nội dung giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.

1.2.1 Xây dựng kế hoạch phòng, chống bạo lực học đường trong cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên

Tăng cường tổ chức các hoạt động truyền thông

• Tổ chức tuyên truyền, phổ biến nâng cao nhận thức, chấp hành pháp luật của người học, cán bộ quản lý, nhà giáo, nhân viên trong cơ sở giáo dục, gia đình người học và cộng đồng về mối nguy hiểm và hậu quả của bạo lực học đường và trách nhiệm phát hiện, thông báo, tố giác và ngăn ngừa hành vi bạo lực học đường vào các giờ chào cờ đầu tuần, sinh hoạt lớp, website cơ sở giáo dục. Ngăn ngừa và can thiệp kịp thời đối với các hành vi bạo lực học đường.
• Tuyên truyền các gương điển hình trong công tác phòng, chống bạo lực học đường trên cổng thông tin của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
• Xây dựng, công khai kế hoạch và các kênh tiếp nhận thông tin về bạo lực học đường; phối hợp giữa Sở Giáo dục và Đào tạo, giữa phòng Giáo dục và Đào tạo cấp huyện với các sở, ban, ngành, các tổ chức đoàn thể về việc phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý các vụ việc bạo lực học đường.
• Xây dựng tài liệu truyền thông cho cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và gia đình học sinh về bạo lực học đường.

Tích hợp nội dung giáo dục phòng, chống bạo lực học đường vào các hoạt động giáo dục, nội dung chương trình, sách giáo khoa mới

• Lồng ghép, tích hợp các nội dung giáo dục đạo đức, lối sống, ý thức chấp hành pháp luật của học sinh trong nội dung chương trình sách giáo khoa mới và các hoạt động giáo dục khác.
• Hướng dẫn việc lồng ghép, tích hợp nội dung, kiến thức về bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường vào kế hoạch giáo dục của cơ sở giáo dục.

Tăng cường phối hợp phòng, chống Bạo lực học đường trong các cơ sở giáo dục

• Đối với các sở giáo dục và đào tạo Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh, gia đình học sinh và cộng đồng về phòng, chống Bạo lực học đường và phát hiện, thông báo, tố giác, ngăn ngừa và can thiệp kịp thời đối với các hành vi Bạo lực học đường.

Xây dựng quy chế phối hợp với các sở, ngành và các tổ chức ở địa phương như: Công an, Lao động – Thương binh và Xã hội, Thông tin và Truyền thông, Văn hóa – Thể thao và Du lịch, Đoàn Thanh niên, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Hội Khuyến học, Hội Cựu giáo chức để bảo đảm an ninh, an toàn trường học, phòng, chống bạo lực học đường; tăng cường giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, giáo dục pháp luật; kiến thức, kỹ năng về phòng, chống bạo lực học đường cho học sinh.

Phối hợp với các cơ sở đào tạo giáo viên để bồi dưỡng, tập huấn cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên về đạo đức nhà giáo, tư vấn tâm lý, năng lực kiểm soát cảm xúc cá nhân và kỹ năng xử lý các tình huống sư phạm.

• Đối với các cơ sở giáo dục

Xây dựng trường học dân chủ, an toàn, lành mạnh, thân thiện. Xây dựng và triển khai Bộ Quy tắc ứng xử trong cơ sở giáo dục; Phát triển các câu lạc bộ phù hợp với năng khiếu, sở thích, điều kiện và lứa tuổi học sinh. Tăng cường các hoạt động trải nghiệm, hoạt động tập thể, hoạt động xã hội để hình thành, phát triển năng lực và phẩm chất cho học sinh.

Xây dựng và triển khai kế hoạch phòng, chống bạo lực học đường; phân công rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong nhà trường để việc thực hiện kế hoạch hiệu quả; lựa chọn, bồi dưỡng và cử giáo viên có kinh nghiệm, năng lực và trách nhiệm làm công tác chủ nhiệm để thường xuyên theo sát tình hình, quản lý, giáo dục học sinh; quan tâm các em học sinh cá biệt.

Tăng cường giáo dục pháp luật, giáo dục về phòng, chống bạo lực học đường trong chương trình và hoạt động giáo dục của nhà trường. Xây dựng các chuyên đề về giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống, kỹ năng tự bảo vệ bản thân, phòng chống xâm hại, bạo lực học đường lồng ghép trong các hoạt động giáo dục, hoạt động Đoàn, Đội. Tổ chức tọa đàm, chia sẻ kinh nghiệm về phòng, chống bạo lực học đường, giáo dục kỷ luật tích cực cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên; tích cực nêu gương người tốt việc tốt, đề cao sự gương mẫu của thầy, cô giáo để mỗi thành viên trong nhà trường đều trở thành nhà giáo dục thân thiện, thuyết phục. Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.

• Đối với các cơ sở đào tạo giáo viên

Tiến hành rà soát, cập nhật, đổi mới nội dung, chương trình, giáo trình, hình thức đào tạo; gắn yêu cầu kiến thức, nghiệp vụ sư phạm với năng lực, phẩm chất nghề nghiệp cho sinh viên theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp, chuẩn nghề nghiệp giáo viên. Tăng cường tổ chức các hoạt động ngoại khóa, thực hành, thực tập sư phạm để rèn các kỹ năng sư phạm, kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm, kỹ năng tư vấn tâm lý, hỗ trợ học sinh, bồi dưỡng đạo đức nhà giáo, chuyên đề đào tạo về công tác chủ nhiệm lớp cho sinh viên sư phạm.

Nghiên cứu xây dựng các chuyên đề, nội dung bồi dưỡng, tập huấn cho cán bộ quản lý, giáo viên về kỹ năng phòng, chống bạo lực học đường; kỹ năng sư phạm, kỹ năng ứng xử, giải quyết tình huống sư phạm của nhà giáo tại các địa phương thiết thực hiệu quả.

Đào tạo, bồi dưỡng và phát huy vai trò của đội ngũ giáo viên tư vấn trong trường học, xây dựng nội dung, cách thức và hình thức giáo dục phù hợp.

Theo báo cáo của Liên hợp quốc, mỗi năm trên thế giới có khoảng 6 triệu em trai và 4 triệu em gái trực tiếp liên quan đến bạo lực học đường và con số này đang ngày một tăng cao ở tất cả những lớp học và cấp học khác nhau. Đáng nói, những sự vụ bạo lực học đường xảy ra không chỉ ở các học sinh nam mà thực tế lại có nhiều vụ học sinh nữ đánh nhau hội đồng gây hậu quả rất nghiêm trọng. Nguyên nhân đẫn đến đánh nhau rất đơn giản như “nhìn đểu”, xinh hơn bạn, người mới đến, học giỏi, không giúp đỡ bạn làm bài… Cách xử lý thì bằng đủ vật dụng từ giày dép, guốc, cặp sách, ghế ngồi, dây lưng, điều lo ngại hơn cả là sự thờ ơ của các em, khi chỉ xúm xùm vào quay phim và chụp ảnh bạn tung lên mạng.

Theo số liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chỉ trong một năm học, toàn quốc xảy ra gần 1.600 vụ học sinh đánh nhau trong và ngoài trường học. Cũng theo một số thống kê, khoảng 5.200 học sinh thì có một vụ đánh nhau và 11.000 học sinh thì có một em bị thôi học vì đánh nhau. Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.

Còn theo báo cáo của Tổng cục Cảnh sát phòng chống tội phạm, từ năm 2013 đến năm 2015, đã xử lý hơn 25.000 vụ phạm pháp hình sự với 42.000 đối tượng. Trong đó có hơn 75% là thanh niên và học sinh, sinh viên.

Theo số liệu tổng hợp của Cục cảnh sát hình sự, Bộ Công an, trong năm 2016 và 2017 có 28 tỉnh, thành phố có từ 30 đến 110 trẻ em bị xâm hại, trong đó bị xâm hại bởi người thân trong gia đình (bố đẻ, bố dượng, anh, em họ…) là 21,3%. Cũng theo đại diện của cơ quan này thông tin thêm, riêng thống kê của ngành Công an, trong quý I/2019 đã có 310 vụ bạo lực học đường, chủ yếu là học sinh ở lứa tuổi Trung học cơ sở và Trung học phổ thông.

Xâm hại tình dục trẻ em với các tội danh dâm ô, hiếp dâm trẻ em vẫn tiếp tục xảy ra ở nhiều địa phương. Năm 2018, các Tòa án đã thụ lý 1.307 vụ với 1.383 bị cáo; đã xét xử sơ thẩm 1.140 vụ với 1.203 bị cáo, đạt tỷ lệ 87,2%. Tòa án cấp sơ thẩm đã tuyên phạt tù chung thân và tử hình đối với 09 bị cáo; xử phạt tù từ trên 15 năm đến 20 năm đối với 64 bị cáo; tù từ trên 7 năm đến 15 năm đối với 199 bị cáo. Nhiều vụ xâm hại tình dục trẻ em gây bức xúc trong dư luận.

Những số liệu này cho thấy, tình trạng bạo lực học đường đang là vấn đề nhức nhối tại mọi cấp học, lớp học với mức độ gia tăng ngày càng cao và hậu quả ngày càng lớn. Đồng thời công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường còn nhiều hạn chế. Một số địa phương chưa thường xuyên chỉ đạo thực hiện các quy định về bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường. Công tác chỉ đạo triển khai còn chậm, chưa theo kịp với nhu cầu thực tế.

Việt Nam với quy mô lớn trên 22 triệu học sinh, sinh viên và 1,2 triệu nhà giáo – tổng cộng chiếm gần 1/4 dân số cả nước, việc bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn cần có sự chung tay của cả cộng đồng. Để hạn chế được Bạo lực học đường nhà trường phải tạo được môi trường giáo dục thân thiện, để học sinh tin tưởng, chia sẻ khó khăn, vướng mắc; phụ huynh phải nắm bắt được các tâm tư của con em để chia sẻ, hỗ trợ kịp thời và phối hợp cùng nhà trường, đồng thuận với cách giáo dục của giáo viên để xử lý các vấn đề. Đồng thời tăng cường công tác kiểm tra việc thực hiện Phòng chống bạo lực học đường, xử lý những vi phạm liên quan đến Bạo lực học đường tại các đơn vị, trường học. Xây dựng cơ chế phối hợp và quy trình xử lý đối với các tình huống Bạo lực học đường.

1.3. Kinh nghiệm một số địa phương trong tổ chức giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.

Bạo lực và bạo lực học đường có thể xảy ra ở tất cả các bậc học, từ học sinh mầm non, học sinh tiểu học, học sinh trung học cơ sở, học sinh trung học phổ thông và đối với cả sinh viên cao đẳng và đại học. Trong những năm qua, nghiên cứu về vấn đề này chỉ tập trung vào việc tìm hiểu những hành vi bạo lực đối với trẻ em ở trong gia đình, ở ngoài xã hội mà chưa nghiên cứu chuyên sâu về biện pháp ngăn chặn, nâng cao ý thức cộng đồng trong Phòng chống bạo lực học đường ở các địa phương.

Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường tại Vĩnh Phúc: Ngành Giáo dục và các địa phương đã tăng cường cơ sở vật chất trường, lớp theo hướng kiên cố hóa, chuẩn hóa và từng bước hiện đại. Các đơn vị đã chú trọng tăng cường công tác giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống thông qua hoạt động giảng dạy tích hợp, lồng ghép các môn văn hóa; các giờ sinh hoạt tập thể, sinh hoạt lớp và các buổi hoạt động ngoại khóa, hoạt động trải nghiệm; xây dựng quy chế phối hợp giữa gia đình, nhà trường. Thực hiện hiệu quả việc giảng dạy nội dung xây dựng trường học an toàn, Phòng chống bạo lực học đường lồng ghép trong các môn văn hóa; thường xuyên đôn đốc, kiểm tra và đánh giá cán bộ, giáo viên trong việc triển khai xây dựng trường học an toàn, Phòng chống bạo lực học đường. Đặc biệt, lấy chất lượng công tác xây dựng trường học an toàn, Phòng chống bạo lực học đường làm cơ sở xét thi đua cán bộ, giáo viên, đánh giá đạo đức học sinh.

Các cấp chính quyền địa phương đã xác định, nâng cao nhận thức, trách nhiệm, trước hết trong thực thi các văn bản quy phạm pháp luật về xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, thận thiện, an toàn, Phòng chống bạo lực học đường; thống nhất các giải pháp thực hiện chương trình để đem lại hiệu quả cao nhất và hóa giải các nguyên nhân dẫn đến bạo lực học đường… Và đó là trách nhiệm không chỉ của các cấp chính quyền mà là trách nhiệm của mỗi giáo, học sinh sinh viên, phụ huynh và toàn xã hội. Các cơ sở giáo dục tăng cường phổ biến các quy định pháp luật liên quan đến nhiệm vụ Phòng chống bạo lực học đường; phân công rõ trách nhiệm người đứng đầu và các vị trí giáo viên chủ nhiệm; Tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời xử lý nghiêm các cá nhân vi phạm đạo đức nhà giáo. Cùng với đó, đẩy mạnh công tác phát hiện và nhân rộng những gương điển hình tiên tiến trong thực hiện Phòng chống bạo lực học đường.

• Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường tại Quảng Bình

Tỉnh Quảng Bình có 254 trường và cơ sở giáo dục mầm non, 209 trường tiểu học, 19 trường tiểu học và trung học cơ sở, 147 trường trung học cơ sở, 06 trường trung học cơ sở và trung học phổ thông, 27 trường trung học phổ thông, 01 trung tâm giáo dục thường xuyên, 08 trung tâm giáo dục – dạy nghề. Theo thống kê, từ ngày 16/11/2011 đến ngày 15/11/2017, toàn tỉnh xảy ra 308 vụ bạo lực học đường và vi phạm pháp luật trong các cơ sở giáo dục, liên quan đến 656 đối tượng, tổng số 342 nạn nhân bị xâm hại, trong đó làm chết 04 người, bị thương 128 người. Bạo lực học đường và vi phạm pháp luật xảy ra cả ở trong và ngoài phạm vi nhà trường (trong trường học 151 vụ, ngoài trường học 157 vụ). Trong các vụ bạo lực học đường, các đối tượng hầu hết dùng tay không hoặc gậy, gạch đá để giải quyết mâu thuẫn, tuy nhiên cũng có một số ít vụ đối tượng dùng dao, mã tấu thực hiện hành vi vi phạm nên tính chất nguy hiểm cao hơn. Cơ quan Công an đã khởi tố 13 vụ, xử lý hành chính 131 vụ, phối hợp với nhà trường áp dụng các hình thức xử lý khác 164 vụ. Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.

Qua khảo sát tình hình thấy: Bạo lực học đường và vi phạm pháp luật trong các cơ sở giáo dục xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau: 1) Từ bản thân các em học sinh: Các em học sinh từ 12 đến 17 tuổi đang trong giai đoạn quan trọng hình thành nhân cách, cùng với đó là tâm lý không ổn định và cái “tôi” cá nhân cao, dễ xúc động, khó kiềm chế được lời nói, hành vi… dễ bắt chước, học theo…nên rất dễ sai lệch về nhận thức và hành động. 2) Từ phía gia đình: Nhiều bậc phụ huynh thiếu quan tâm chăm sóc, giáo dục và định hướng cho con cái. Có gia đình cha mẹ có thu nhập và học vấn thấp, nghiện ngập, hay vi phạm pháp luật, bạo lực gia đình, cha mẹ ly thân hoặc ly hôn… đã tác động tiêu cực đến quá trình hình thành nhân cách của học sinh. Một số phụ huynh thiếu kiến thức, kỹ năng chăm sóc, giáo dục con trẻ. 3) Từ nhà trường: Một số trường học tập trung nhiều vào giảng dạy về kiến thức văn hóa, chạy theo bệnh thành tích nên thiếu sự theo dõi, khuyên răn…; không phát hiện và ngăn chặn kịp thời những mâu thuẫn trong nội tại các em học sinh, đây là nguyên nhân dẫn đến ẩu đả, xô xát giữa các bạn nữ sinh hoặc nam sinh với nhau….4) Từ xã hội: Môi trường xã hội phức tạp… đã có tác động xấu đến nhận thức, tình cảm và hành vi của các em. Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, mạng xã hội đã có những tác động tiêu cực đến quá trình hình thành nhân cách, đạo đức của học sinh.

Thời gian qua, Công an tỉnh và Công an các đơn vị, địa phương đã phối hợp chặt chẽ với ngành Giáo dục, chính quyền địa phương triển khai quyết liệt nhiều chương trình, biện pháp phòng, chống nhằm góp phần hạn chế, giảm thiểu tình trạng bạo lực học đường và vi phạm pháp luật trong các cơ sở giáo dục. Cùng với việc triển khai phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, xây dựng “Trường học an toàn về an ninh, trật tự”, Công an tỉnh và Sở Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo triển khai thực hiện Quyết định 1928/2009/CP của Chính phủ về “Nâng cao chất lượng, công tác phổ biến giáo dục pháp luật trong nhà trường”. Bằng nhiều hình thức, biện pháp, các nhà trường đã lồng ghép tuyên truyền giáo dục pháp luật, giáo dục tư tưởng, văn hóa truyền thống, lòng yêu nước, tự tôn dân tộc vào môn học Giáo dục công dân, hoạt động ngoại khóa, hoạt động ngoài giờ, chào cờ đầu tuần, các buổi phát động thi đua khác… Các mô hình về trường học an ninh, trật tự được hai ngành quan tâm chỉ đạo xây dựng mới như: “Đội thanh niên xung kích”, “Đội cờ đỏ”, “Lớp học tự quản”, “Đội cờ đỏ tự quản”, “Cổng trường an toàn”, “Đội an ninh trường học”, “Lớp học không có học sinh vi phạm tệ nạn xã hội”,… đã khơi dậy ý thức trách nhiệm của cán bộ, công nhân viên, giáo viên, học sinh trong xây dựng trường học an toàn về an ninh, trật tự nói chung và phòng, chống bạo lực học đường, vi phạm pháp luật trong các cơ sở giáo dục nói riêng. Lực lượng Công an, cơ sở giáo dục và chính quyền địa phương đã phối hợp chặt chẽ trong triển khai các biện pháp bảo đảm an ninh, trật tự tại cổng trường và các khu vực xung quanh, ngăn chặn tối đa việc các đối tượng ngoài xã hội tham gia gây rối, đánh nhau, uy hiếp tinh thần các em học sinh…

Ngành Công an với ngành Giáo dục đã đề ra một số giải pháp thực hiện trong thời gian tới như sau: tiếp tục thực hiện hiệu quả nội dung thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, xây dựng “Trường học an toàn về an ninh, trật tự” gắn với các cuộc vận động, phong trào thi đua khác do Trung ương, địa phương và ngành Giáo dục phát động. Phối hợp xây dựng, củng cố và kiện toàn các mô hình tự phòng, tự quản, tự bảo vệ về an ninh, trật tự tại các cơ sở giáo dục..; chú trọng phối hợp trao đổi thông tin, phát huy hiệu quả các kênh thông tin, đường dây nóng tiếp nhận phản ánh tình hình bạo lực học đường và vi phạm pháp luật trong các cơ sở giáo dục của quần chúng nhân dân….; hai ngành thường xuyên tổ chức các đoàn kiểm tra, giám sát liên ngành tại các địa phương, cơ sở giáo dục xảy ra nhiều bạo lực học đường và vi phạm pháp pháp luật; đồng thời phối hợp tổ chức giao ban, sơ, tổng kết …đề ra các giải pháp thiết thực nhằm phòng ngừa, ngăn chặn có hiệu quả Bạo lực học đường…

1.4. Những yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.

1.4.1. Yếu tố gia đình

Gia đình là nơi con người sinh ra và trưởng thành của mỗi con người, do đó giữa Bạo lực học đường và những ảnh hưởng gia đình có quan hệ mật thiết với nhau, luôn hình thành và tác động đến hành vi bạo lực học đường được thể hiện ở một số yếu tố sau:

Bố mẹ do bận công việc, ít quan tâm đến con cái, không hiểu rõ được tâm tư, tình cảm của con minh. Trong khi đó con cái thiếu sự quan tâm của gia đình, kết thân và bị bạn bè xấu rủ rê, dẫn đến có những biểu hiện lệch lạc, vi phạm đạo đức lối sống, vi phạm pháp luật. Hoặc là bố mẹ thỏa mãn tất cả mọi yêu cầu của con, nuông chiều con do đó con cái có những thói quen sống ỷ lại, bất cần, dễ hư hỏng.

Một môi trường gia đình lành mạnh, hòa thuận sẽ tạo điều kiện và là nền móng vững chắc cho sự phát triển hoàn thiện của con cái. Ngược lại, nếu môi trường gia đình không tốt sẽ tạo nên những ảnh hưởng xấu cho các em, nhận thức lệch lạc, hành động theo cảm tính, mang tâm lý trầm cảm, bất mãn. Hai bố mẹ mâu thuẫn, li thân hoặc ly hôn, bạo lực; con cái ngày ngày phải nghe, chứng kiến, thậm chí con là người chịu đòn, các em sẽ hình thành những nhận thức sai lệch, cho rằng bạo lực chính là một cách để giải quyết mâu thuẫn.

Cha mẹ chính là tấm gương của con cái, từ hành động đến lời nói, sẽ tác động lớn đến con cái. Trong nhà có những hành vi bạo lực, bố mẹ có những hành vi phạm pháp hoặc cha mẹ nghiện ngập, từng có tiền án tiền sự, khi con cái tận mắt được chứng kiến sẽ ảnh hưởng không tốt đến nhận thức và hành vi của trẻ.

Kinh tế gia đình không đầy đủ, giáo dục của gia đình không chu đáo cũng gián tiếp ảnh hưởng đến việc con cái có những hành vi trộm cắp, hư hỏng, vi phạm pháp luật. Đó cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến con bị các bạn coi thường, sự tự ti cùng với chịu đựng sự trêu trọc, bắt nạt của bạn bè trong thời gian dài dễ dẫn đến những hành vi phản kháng, do đó cũng dễ dẫn đến những hành vi bạo lực theo những cách khác nhau.

Học sinh ở gia đình có điều kiện, thường bắt chước theo lối sống xa hoa, ăn chơi, mua sắm, yêu đương,… một khi kinh tế không đáp ứng được, sẽ tìm mọi cách để có tiền, không làm chủ bản thân, tham gia vào những cuộc ẩu đả đánh nhau, đây cũng là một nhân tố quan trọng hình thành nên hành vi bạo lực học đường.

1.4.2. Yếu tố trường học Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.

Trong thực tiễn cho thấy, đa phần những học sinh giỏi và đội ngũ giáo viên giỏi đều tập trung ở trường chuyên, lớp chọn, những học sinh chưa giỏi lại đa phần tập trung ở những nhà trường và lớp học tốp dưới. Những học sinh học lực kém, lười học, học sinh cá biệt, các em không nhận được sự dẫn dắt và chỉ bảo phù hợp ở trường, từ đó dẫn đến các em có tâm lí tự ti, chán ghét trường học, khi các em có những mâu thuẫn mà không nhận được sự giải quyết công bằng của thầy cô giáo thì dễ dẫn đến những hành vi bạo lực học đường.

Truyền thống giáo dục dân tộc ta luôn tôn vinh với sự trân trọng “Tôn sư trọng đạo”, “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư”, tuy vậy, do tác động phát triển kinh tế, công nghệ hiện đại, môi trường giáo dục bị tác động lớn với những sự việc xảy ra như trò xúc phạm thầy cô giáo, thậm chí có trường hợp trò đánh thầy và ngược lại, cũng có những hiện tượng thầy cô xúc phạm tới tinh thần và thể xác của học trò.

Nếu giáo viên dùng những phương cách không đúng để bảo vệ lòng tự trọng, bảo thủ quan điểm của mình thì giữa giáo viên và học sinh sẽ xuất hiện việc học sinh tuyệt đối phục tùng, tâm lý e ngại hoặc tạo cho em có cách sống ngang ngược, bảo thủ và mối quan hệ giữa thầy cô giáo với học sinh sẽ có những khoảng cách, trong tâm lý căng thẳng, “bằng mặt mà không bằng lòng”. Có những thầy cô giáo công khai thiên vị một số học sinh (những học sinh này đa phần là gia đình khá giả, thành tích học tập tốt, hoặc có quan hệ tốt với các thầy cô giáo), và có những thầy cô lại thể hiện sự lạnh lùng với một số học sinh khác, thậm chí dùng những lời lẽ ghẻ lạnh, châm biếm để trách phạt các em.

Có những tình huống giáo viên không nghiêm khắc hoặc không thể kiểm soát được trật tự của lớp học với những học sinh ngang ngược, nghịch ngợm, lười học… dẫn đến giáo viên không kiềm chế được cảm xúc mà vô tình lại trút giận lên những học sinh khác trong lớp. Khi mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh thiếu sự gắn kết dẫn đến các em e ngại tâm sự, chia sẻ, thiếu sự quan tâm của nhà trường, nếu không có gia đình theo dõi, giúp đỡ thì các em đó dễ dẫn đến hư hỏng, có nguy cơ Bạo lực học đường xảy ra.

Trường thiếu sự quản lý nghiêm túc, thầy cô giáo thiếu nghiêm khắc với học sinh; khi học sinh mắc sai lầm nhà trường không kiên trì giáo dục tư tưởng mà dùng biện pháp trừng phạt dễ dẫn đến các em tâm lý tự ty, vi phạm pháp luật, hư hỏng hoặc có những hành vi Bạo lực học đường. Từ đó tạo nên khoảng cách, đối lập giữa học sinh với nhà trường, thầy cô giáo; khiến cho các em có những lời nói thiếu kiểm soát, hành động cảm tính, thô bạo hơn đối với mọi người xung quanh.

Một số địa phương, nhà trường vì sợ ảnh hưởng đến thành tích nên không thông báo rộng rãi, không bàn bạc với phụ huynh, xử lý không nghiêm các hành vi Bạo lực học đường nên công tác phối hợp, ngăn chặn, phòng chống Bạo lực học đường còn nhiều hạn chế, không đạt hiệu quả. Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.

1.4.3. Các yếu tố xã hội

Con người sinh ra và lớn lên không thể tách khỏi xã hội, do đó những mặt tích cực hay tiêu cực trong xã hội cũng đều ảnh hưởng đến nhận thức và hành vi của con người, trong đó có lứa tuổi thanh thiếu niên.

Học sinh bị ảnh hưởng bởi những nhân tố không lành mạnh trong xã hội, nhận thức những quan niệm về giá trị đạo đức chưa thật sự đầy đủ, toàn diện. Bên cạnh đó, các em bị ảnh hưởng hình ảnh bạo lực trên các kênh thông tin truyền thông như phim ảnh, tiểu thuyết, truyện tranh, các trò chơi trực tuyến, mạng xã hội… ở nơi nào cũng thấy xuất hiện sự tồn tại của hành vi bạo lực.…vô tình đã trở thành cầu nối gián tiếp giữa học sinh với những hành vi bạo lực.

Thanh thiếu niên trong giai đoạn tuổi dậy thì, về nhận thức, tình cảm, ý chí có sự thay đổi, điều này dễ khiến cho các em dễ hưng phấn, dễ hành động và làm việc theo cảm tính, dễ bị ảnh hưởng bởi những yếu tố tác động từ bên ngoài. Khi đối mặt với những vấn đề như tình cảm, học tập, giới tính…các em dễ dàng có cảm giác hài lòng với chính mình. Các em cũng bắt đầu có nhu cầu tiếp xúc với các bạn khác giới, có nhu cầu được mọi người tôn trọng, nhu cầu thỏa mãn sự hiếu kì cũng như tò mò của mình,…

1.4.4. Hệ thống chính sách pháp luật

Theo số liệu của UNESCO (năm 2017) tỉ lệ trẻ em và vị thành niên là nạn nhân của bạo lực học đường hàng năm lên đến 246 triệu người trên toàn thế giới. Số liệu của Plan International và Trung tâm nghiên cứu quốc tế về phụ nữ (ICRW) khảo sát trên 5 quốc gia là Campuchia, Việt Nam, Indonesia, Pakistan và Nepal cho thấy cứ 10 học sinh thì có 7 em từng trải nghiệm bạo lực học đường. Tại Nhật Bản, khảo sát năm 2016 của Bộ GD&ĐT nước này cho thấy số vụ bắt nạt ở cấp tiểu học và trung học tăng lên mức kỷ lục là 224.540 trường hợp, tăng hơn 36.400 trường hợp so với năm 2015. Còn tại Hàn Quốc, theo khảo sát được thực hiện bởi Quỹ Phòng chống bạo lực thanh thiếu niên Hàn Quốc (vào tháng 11 và 12 năm 2009) có đến 22% học sinh tiểu học và Trung học cơ sở bị bắt nạt ở trường. Cho đến năm 2016, số lượng học sinh tiểu học bị bạo lực học đường chiếm đến 67% số các vụ bạo lực học đường. Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.

Hiện nay, cấp có thẩm quyền đã ban hành nhiều văn bản pháp luật như: Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012; Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017, Tội cố ý gây thương tích (Điều 134, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 22 của Luật sửa đổi, bổ sung năm 2017); Tội làm nhục người khác (Điều 155). Luật Trẻ em năm 2016 và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành và các Nghị định hướng dẫn… để điều chỉnh về môi trường giáo dục an toàn và phòng, chống bạo lực học đường nói chung và các hành vi vi phạm pháp luật nói riêng

Qua nghiên cứu một số các quy định của pháp luật về Phòng chống bạo lực học đường đường nói riêng và bảo vệ trẻ em nói chung gắn với xây dựng môi trường giáo dục, có một số hành vi chưa có quy định pháp luật điều chỉnh; mức phạt tiền đối với một số hành vi bạo lực học đường còn thấp chưa có sức răn đe, giáo dục… như: Nghị định số 167/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ quy định xử phạt VPHC trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy và chữa cháy; phòng, chống bạo lực gia đình. Chính vì vậy, các Bộ, ngành chức năng như: Bộ LĐTB và Xã hội, Bộ Công an, Bộ GD&ĐT cần rà soát để sớm đề xuất sửa đổi, bổ sung thay thế các quy định bất cập trong các văn bản pháp luật điều chỉnh về Phòng chống bạo lực học đường, để bảo đảm khả thi, phù hợp với thực tiễn.

Hệ thống văn bản quy phạm, chỉ đạo đã chặt chẽ, đầy đủ, kịp thời, tạo hành lang pháp lý để các cơ sở giáo dục bảo đảm tốt an ninh, an toàn trường học; bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, Phòng chống bạo lực học đường. Tuy nhiên, với sự phát triển của kinh tế, xã hội và để phù hợp với giai đoạn hiện nay thiết nghĩ cơ quan có thẩm quyền cần tiếp xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, thể chế hóa và xây dựng thành Luật Phòng chống bạo lực học đường.

Hiện nay, các nhà trường vẫn lấy Thông tư 08 của Bộ GD&ĐT hướng dẫn về khen thưởng và kỷ luật HS đã ban hành cách đây 28 năm làm căn cứ xử lý kỷ luật các trường hợp vi phạm. Có nhiều trường hợp chưa có chế tài mạnh để xử lý vi phạm đối với hành vi Bạo lực học đường ở các địa phương. Từ những phân tích trên cho thấy hệ thống chính sách pháp luật có vai trò vô cùng quan trọng trong Giáo dục pháp luật Phòng chống bạo lực học đường trong giai đoạn hiện nay.

• Tiểu kết chương 1

Chương 1, Luận văn đã tập trung nghiên cứu đặc điểm, vai trò, nội dung và các yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục pháp luật phòng chống bạo lực học đường. Đồng thời từ những kinh nghiệm giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường ở các địa phương khác sẽ giúp cho việc tìm hiểu, rút ra những bài học kinh nghiệm trong giáo dục pháp luật phòng chống bạo lực học đường trên địa bàn tỉnh Quảng Nam. Qua đó cho thấy, việc tăng cường chỉ đạo của các cấp chính quyền địa phương, sự phối hợp của các cơ quan nội chính, các cơ quan liên quan cùng với gia đình, nhà trường và xã hội là hết sức cần thiết. Từ chủ trương, đường lối, hình thức giáo dục pháp luật phòng chống bạo lực học đường đến việc giáo dục tâm lý, thái độ, ứng xử của các em và biện pháp giáo dục phù hợp của các cơ quan chức năng, bên cạnh đó là việc hoàn thiện pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường thì công tác giáo dục pháp luật phòng chống bạo lực học đường tại các địa phương mới đạt hiệu qủa cao. Luận văn: Giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ:  

===>>> Luận văn: Thực trạng giáo dục pháp luật về bạo lực học đường