Luận văn: Giải pháp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đối với UBND

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Luận văn: Giải pháp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đối với UBND hay nhất năm 2025 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Luận văn: Phương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật về giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đối với hoạt động của Ủy ban nhân dân phường trong điều kiện tổ chức chính quyền đô thị tại Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

3.1. Phương hướng

3.1.1. Quán triệt quan điểm của Đảng và Nhà nước về kiểm soát việc thực thi quyền lực nhà nước, tăng cường hoạt động giám sát xã hội của MTTQ đối với chính quyền địa phương

Quyền lực nhà nước, một mặt, là yếu tố cần thiết để duy trì trật tự xã hội, nhưng mặt khác, quyền lực này luôn có nguy cơ bị lạm dụng bởi những cá nhân, tổ chức được Nhà nước trao quyền. [31]

Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng khẳng định yêu cầu về việc tăng cường tính công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình, kiểm soát quyền lực gắn với siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động của Nhà nước và của cán bộ, công chức, viên chức. Đẩy mạnh xây dựng, hoàn thiện các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nhất là các quy định về kiểm soát quyền lực, trách nhiệm người đứng đầu, trách nhiệm giải trình, bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch. [19]

Chủ trương tăng cường kiểm soát quyền lực nhà nước chính là nhằm phòng ngừa, hạn chế, khắc phục những hiện tượng tiêu cực, làm trong sạch đội ngũ cán bộ, công chức; nâng cao chất lượng thực thi công vụ và hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước, góp phần thúc đẩy tiến trình đổi mới, hội nhập quốc tế của đất nước. Ðảng còn quyết liệt chỉ đạo việc kiểm soát quyền lực phải được thực hiện thường xuyên liên tục ở mọi cấp, mọi nơi, khắc phục, xử lý triệt để tình trạng lạm dụng quyền lực nhà nước, vi phạm quyền và lợi ích của nhân dân; kiểm soát quyền lực là trách nhiệm không chỉ của Ðảng, mà còn là của cả hệ thống chính trị và của toàn dân [27]. Để thực hiện mục tiêu này, tiếp tục huy động sự tham gia của MTTQ vào quá trình giám sát quyền lực nhà nước là một trong những quan điểm quan trọng cần tiếp tục quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc. [1]

3.1.2. Hoàn thiện pháp luật về giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phải gắn liền với nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương trong điều kiện tổ chức chính quyền đô thị tại Thành phố Hồ Chí Minh

Để bảo đảm kiểm soát quyền lực hiệu quả trong điều kiện xây dựng chính quyền đô thị, pháp luật cần có cơ chế kiểm tra, giám sát phù hợp để ngăn chặn kịp thời những sai sót, lạm quyền, tha hóa quyền lực; cần tạo môi trường, điều kiện thuận lợi hơn nữa để phát huy vai trò giám sát của MTTQ. Luận văn: Giải pháp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đối với UBND.

Trong điều kiện Thành phố Hồ Chí Minh không tổ chức HĐND quận, phường, quyền và trách nhiệm giám sát của MTTQ cần được quan tâm hơn nữa để hoạt động giám sát thực hiện tốt, bảo đảm các quyền đại diện của người dân, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của UBND quận, phường; cần xây dựng cơ chế giám sát của MTTQ nhằm góp phần phát huy cao nhất quyền làm chủ của Nhân dân; mặt khác, phát huy vai trò giám sát xã hội của MTTQ và các tổ chức thành viên của Mặt trận đối với hoạt động của UBND sẽ góp phần phối hợp với UBND giải quyết các vấn đề phát sinh trong thực tiễn địa phương liên quan mật thiết đến đời sống nhân dân, bổ sung và thay thế chức năng giám sát của HĐND địa phương. [20]

3.1.3. Hoàn thiện pháp luật về giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với chính quyền địa phương đảm bảo tính toàn diện, đồng bộ, cụ thể, có tính khả thi cao

Cần tiếp tục nghiên cứu, rà soát, sửa đổi, bổ sung hoặc xây dựng mới các văn bản quy phạm pháp luật nhằm thể chế hoá kịp thời, đầy đủ quyền và trách nhiệm tham gia giám sát của MTTQ. Quy định rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có thẩm quyền phối hợp, tạo điều kiện thuận lợi để phát huy vai trò giám sát của nhân dân; trách nhiệm trả lời, giải quyết các ý kiến, kiến nghị sau giám sát; cơ chế tiếp nhận thông tin phản ánh của người dân trong các hoạt động thanh tra, kiểm tra, kiểm toán; chế tài xử lý tổ chức, cá nhân không hợp tác, gây khó khăn, cản trở hoạt động giám sát xã hội hoặc lợi dụng quyền giám sát, phản biện xã hội để gây tổn hại cho tổ chức, cá nhân. Quy định kinh phí bảo đảm cho MTTQVN, các tổ chức chính trị – xã hội thực hiện tốt công tác giám sát xã hội. [2]

3.1.4. Hoàn thiện pháp luật về giám sát và đảm bảo thực hiện pháp luật về giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đối với chính quyền địa phương phải gắn liền với tăng cường tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong hoạt động của chính quyền địa phương

Hoạt động của UBND phường chủ yếu là hoạt động chấp hành, điều hành diễn ra trên các lĩnh vực của đời sống xã hội, tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Do đó, nếu các hoạt động này không được giám sát và kiểm soát chặt chẽ sẽ dẫn đến nguy cơ một số tổ chức, cá nhân lạm quyền khi thi hành công vụ xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức, gây thiệt hại cho lợi ích của nhà nước và cộng đồng. Muốn công tác giám sát được thực hiện hiệu quả, hoạt động của UBND phường cần phải được công khai, minh bạch. Công khai, minh bạch vừa giúp rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân, vừa nhằm phòng ngừa các hành vi tiêu cực làm suy giảm uy tín và hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền. Trong quản lý hành chính nhà nước, công khai, minh bạch đòi hỏi Nhân dân phải được thông tin đầy đủ, kịp thời, chính xác về tổ chức và hoạt động của chính quyền, về chủ trương, chính sách, pháp luật, hoạt động công vụ của cán bộ, công chức. Công khai, minh bạch gắn liền với trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước trước Nhân dân. Do đó, đòi hỏi pháp luật phải có những quy định, chế tài rõ ràng, cụ thể và nghiêm minh đối với những hành vi vi phạm trách nhiệm công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình của bộ máy nhà nước.

Pháp luật cần quy định rõ về trách nhiệm của chính quyền trong việc cung cấp thông tin để MTTQ có đầy đủ cơ sở thuận lợi tiến hành hoạt động giám sát. Bảo đảm minh bạch không chỉ là việc đáp ứng yêu cầu về cung cấp thông tin mà còn là bảo đảm sự tham gia và giám sát của MTTQ, của Nhân dân một cách trực tiếp hoặc gián tiếp. Đây cũng là phương thức giám sát quan trọng nhằm tạo được sự đồng thuận của xã hội trong quá trình tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách, pháp luật tại địa phương. [42, tr. 115]

3.2. Giải pháp Luận văn: Giải pháp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đối với UBND.

3.2.1. Nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm của hệ thống chính trị địa phương về vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đối với hoạt động của Ủy ban nhân dân phường trong điều kiện tổ chức chính quyền đô thị tại Thành phố Hồ Chí Minh

Một mặt, cần tiếp tục phổ biến, tuyên truyền trong hệ thống chính trị địa phương, đến các đoàn viên, hội viên của các tổ chức chính trị – xã hội và Nhân dân địa phương các quan điểm chỉ đạo của Đảng về giám sát của MTTQVN, các tổ chức chính trị – xã hội và Nhân dân đối với việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống của người đứng đầu, cán bộ chủ chốt và cán bộ, đảng viên; Đề án và Chỉ thị của Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh liên quan đến hoạt động giám sát gắn với đặc thù của Thành phố. Theo đó, UBMTTQVN Thành phố cần tiếp tục phối hợp với các tổ chức chính trị – xã hội Thành phố xây dựng các tiêu chí mang tính chất định lượng nhằm đánh giá trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc cung cấp thông tin, báo cáo nội dung theo yêu cầu giám sát, tổ chức tiếp đoàn giám sát, giải quyết các kiến nghị sau giám sát; kiến nghị đưa tiêu chí trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc phối hợp giám sát thành tiêu chí đánh giá, bình xét, xếp loại thi đua hàng quý, hàng năm. Bên cạnh đó, khi xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật cần quan tâm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của MTTQ thông qua việc đào tạo, bố trí nguồn nhân lực hợp lý, phân bổ ngân sách phục vụ cho hoạt động giám sát của MTTQVN phường tương xứng với yêu cầu đặt ra trong điều kiện tổ chức chính quyền đô thị tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Bên cạnh đó, MTTQVN cũng cần tiếp tục khẳng định vị thế, tính độc lập, tự chủ của mình trong hệ thống chính trị khi thực hiện vai trò giám sát. MTTQ cần tiếp tục xây dựng, hoàn thiện bộ máy nhân sự, triển khai thực hiện hiệu quả khung pháp lý đang có cũng như tiếp tục đánh giá, kiến nghị, đề xuất sửa đổi, bổ sung những quy định pháp luật còn thiếu hoặc chưa phù hợp có liên quan trực tiếp đến hoạt động giám sát. Luận văn: Giải pháp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đối với UBND.

Mặt khác, cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện và thể chế hóa các chủ trương của Đảng thành quy định pháp luật mang tính quy phạm để bảo đảm tính bắt buộc thi hành. Thực tế, tình hình triển khai thực hiện Đề án số 06- ĐA/TU ngày 20 tháng 8 năm 2021 của Ban Thường vụ Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy hiệu quả bước đầu mang tính tích cực, phát huy được vai trò giám sát của MTTQ, huy động, tạo điều kiện để Nhân dân tham gia giám sát, đóng góp ý kiến xây dựng chính quyền. Tuy nhiên, cần thể chế hóa các chủ trương này thành các quy phạm pháp luật mang tính chất bắt buộc thi hành đối với chủ thể và đối tượng giám sát, làm cơ sở pháp lý bảo đảm tính hiệu lực, hiệu quả của hoạt động giám sát của MTTQVN với chính quyền địa phương. Điển hình như, theo quy định tại Đề án 06-ĐA/TU, hàng tháng, UBND phối hợp với MTTQVN phường tổ chức hội nghị nhân dân với sự tham dự của tổ trưởng tổ dân phố để lắng nghe và giải quyết ý kiến, phản ánh của Nhân dân thuộc thẩm quyền, đây là hình thức giám sát quan trọng của MTTQVN phường đối với UBND phường. Tuy nhiên, hiện nay không có biện pháp, hình thức, quy trình đánh giá cũng như biện pháp xử lý đối với chủ thể và đối tượng giám sát không thực hiện đúng quy định này.

Ngoài ra, Quyết định 935-QĐ/TU ngày 28 tháng 4 năm 2017 của Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh ban hành Quy chế về tiếp xúc, đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, người đứng đầu chính quyền các cấp với Nhân dân trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh cũng quy định người đứng đầu chính quyền các cấp phải tiếp xúc, đối thoại trực tiếp với Nhân dân, trong đó, Chủ tịch UBND phường – xã, thị trấn tiếp xúc, đối thoại trực tiếp với Nhân dân trên địa bàn phường – xã, thị trấn. Quy chế quy định nội dung tiếp xúc, đối thoại; quy trình tổ chức đối thoại. Tuy nhiên, hiện nay chưa có biện pháp theo dõi, xử lý đối với những địa phương không thực hiện, thực hiện không đúng hoặc chưa đầy đủ quy định này.

Do đó, để phát huy tính hiệu quả của các quy định của Đảng đã được triển khai thực hiện trong thực tế, cần tiếp tục rà soát, nghiên cứu, đề xuất thể chế hóa các quy định về trách nhiệm của chủ thể và đối tượng được giám sát trong các văn bản của Đảng thành các quy định của pháp luật để bảo đảm tính pháp lý và hiệu lực thi hành.

3.2.2. Pháp luật cần quy định về mô hình hoạt động giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam bảo đảm sự độc lập trong hoạt động giám sát nhất là sự độc lập về ngân sách, về biên chế Luận văn: Giải pháp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đối với UBND.

Về cơ bản, nguồn kinh phí để MTTQ phường thực hiện nhiệm vụ giám sát chưa có sự độc lập, cơ chế phân bổ ngân sách nhà nước đối với hoạt động của MTTQ phường còn bất cập. Trên thực tế, kinh phí, cơ sở vật chất để phục vụ hoạt động giám sát của MTTQ phường đối với UBND phường chủ yếu phụ thuộc vào UBND phường. Đặc biệt, quy định UBND làm việc theo chế độ thủ trưởng mà Chủ tịch UBND phường là người đứng đầu, là chủ tài khoản thu, chi ngân sách bao gồm cả ngân sách hoạt động của MTTQVN phường có ảnh hưởng rất lớn đến tính độc lập, khách quan trong hoạt động giám sát của MTTQVN phường đối với hoạt động của UBND phường nhất là các hoạt động giám sát trực tiếp đối với vai trò, quản lý điều hành của Chủ tịch UBND phường trong các lĩnh vực. Do đó, cần phải có quy định pháp luật về cơ chế tài chính đặc thù để Mặt trận có thể độc lập, tự quyết về tài chính thì mới đảm bảo tính khách quan trong hoạt động giám sát.

Ngoài ra, hiện nay, toàn bộ quy trình tuyển dụng, phân công công tác, giải quyết chế độ chính sách đối với Phó Chủ tịch UBMTTQVN phường đều có sự chi phối mang tính chất quyết định của Chủ tịch UBND phường. Cơ chế này đã góp phần tác động rất lớn đến tính độc lập của chủ thể giám sát đối với đối tượng giám sát. Do đó, cần rà soát, đánh giá lại hệ thống quy định pháp luật liên quan đến quy trình tuyển dụng, quản lý cán bộ MTTQ, qua đó, xây dựng quy định bảo đảm tính độc lập trong bố trí, sử dụng nhân sự của MTTQ với UBND phường.

3.2.3. Pháp luật cần bổ sung đầy đủ các quy định về chính sách đãi ngộ, đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn phù hợp đối với nhân sự phục vụ cho hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Nhằm thu hút và tạo động lực cho nguồn nhân lực tham gia hoạt động giám sát, cần có chính sách bồi dưỡng cho đội ngũ cộng tác viên là tổ chức, cá nhân hoạt động không chuyên trách, gồm chuyên gia ở một số lĩnh vực có liên quan đến hoạt động của MTTQVN có nhiệm vụ giúp MTTQVN phường thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định để thu hút nguồn nhân lực có trình độ, phẩm chất, năng lực tốt tham gia hỗ trợ nâng cao chất lượng các hoạt động giám sát của MTTQ.

Pháp luật cũng cần điều chỉnh quy định về chính sách đào tạo, bồi dưỡng đối với cán bộ không chuyên trách làm công tác mặt trận theo hướng bổ sung đối tượng này vào nhóm đối tượng được cấp kinh phí đào tạo, bồi dưỡng như cán bộ, công chức để khuyến khích cán bộ không chuyên trách học tập nâng cao trình độ chuyên môn đáp ứng yêu cầu công tác; đồng thời bảo đảm sự công bằng trong tương quan so sánh giữa yêu cầu trách nhiệm công việc với quyền lợi so với nhóm cán bộ công chức; thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao và tạo tâm lý yên tâm công tác, gắn bó lâu dài với đơn vị.

3.2.4. Pháp luật cần quy định cụ thể về điều kiện bảo đảm cho hoạt động giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đối với Uỷ ban nhân dân phường và bảo đảm thực hiện các điều kiện này khi tổ chức chính quyền đô thị

Để làm rõ quy định việc cơ quan, tổ chức, cá nhân được giám sát có trách nhiệm tạo điều kiện để MTTQVN thực hiện giám sát, cần cụ thể hóa cụm từ “tạo điều kiện” bằng những quy định pháp luật cụ thể để tránh sự chung chung, tùy tiện hoặc né tránh trách nhiệm phối hợp. Trong đó, cần tập trung xây dựng quy định pháp luật gồm các quy định liên quan đến điều kiện hoạt động của MTTQ như: bố trí nhân sự, bố trí cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động của MTTQ, bố trí kinh phí hoạt động; công khai, minh bạch hoạt động, cung cấp tài liệu phục vụ cho hoạt động giám sát; cơ chế phối hợp và xử lý trách nhiệm khi để xảy ra vi phạm.

Đặc biệt, về ngân sách bảo đảm cho hoạt động của MTTQ, trong điều kiện tổ chức chính quyền đô thị, vai trò giám sát của MTTQ đối với UBND phường đòi hỏi phải ngày càng được nâng cao trong khi nguồn ngân sách bố trí cho hoạt động hàng năm không được điều chỉnh trong thời gian dài, chưa kể đến yếu tố biến động gia tăng nhanh chóng của chỉ số giá tiêu dùng. Do đó, cần khẩn trương kiến nghị điều chỉnh tăng cơ cấu phân bổ dự toán ngân sách cấp hàng năm cho hoạt động của MTTQ một cách hợp lý gắn với việc hoạch định các chương trình hoạt động cụ thể của MTTQ nhằm tạo sự chủ động trong việc quản lý, bố trí và sử dụng ngân sách hợp lý, hiệu quả. Luận văn: Giải pháp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đối với UBND.

3.2.5. Pháp luật cần quy định rõ trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước trong quá trình giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Hiện nay, pháp luật chưa xác định rõ trình tự, thủ tục và biện pháp chế tài đối với cơ quan, người có thẩm quyền trong việc tiếp nhận giải quyết kiến nghị sau giám sát. Trên thực tế, việc giải quyết, trả lời ý kiến của một số đơn vị được giám sát còn mang tính hình thức, chưa xử lý toàn diện các yêu cầu giám sát đặt ra. Điều này dẫn đến một số kiến nghị, phản ánh trong kết quả hoạt động giám sát của MTTQ gửi đến UBND phường chưa được xử lý kịp thời hoặc chưa được xem xét giải quyết đầy đủ mà chưa có cơ chế kiểm soát, chế tài, xử lý trách nhiệm cụ thể. Trách nhiệm giải trình buộc chính quyền địa phương phải cung cấp, làm rõ thông tin, giải thích kịp thời, đầy đủ về hoạt động của mình trong quá trình thực thi công vụ. Tuy nhiên, theo quy định của Luật Phòng, chống tham nhũng, trách nhiệm giải trình của UBND phường khi có yêu cầu của MTTQ không được cụ thể hóa thành các quy định về trách nhiệm giải trình cụ thể mà được thực hiện theo quy định của pháp luật có liên quan. Tuy nhiên, hiện nay, qua nghiên cứu cho thấy chưa có quy định pháp luật nào quy định cụ thể về quy trình thực hiện trách nhiệm giải trình của UBND phường khi được giám sát. Do đó, đề xuất bổ sung quy định pháp luật về trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trong quá trình giám sát theo hướng quy định rõ nội dung, điều kiện tiếp nhận yêu cầu giải trình, nội dung thuộc phạm vi giải trình; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền trong việc thực hiện trách nhiệm giải trình; quyền và nghĩa vụ của người yêu cầu và người phải giải trình; trình tự, thủ tục, thời hạn thực hiện việc giải trình; xử lý khi vi phạm trách nhiệm giải trình.

3.2.6. Pháp luật cần bổ sung quy định về trách nhiệm giải quyết kiến nghị sau giám sát của Ủy ban nhân dân phường Luận văn: Giải pháp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đối với UBND.

Trên thực tế, nhiều kiến nghị sau giám sát của MTTQVN đối với hoạt động của UBND phường chưa được giải quyết kịp thời hoặc giải quyết chưa đạt yêu cầu đã được chỉ ra sau giám sát. So sánh quy định pháp luật giữa trách nhiệm giải quyết kiến nghị sau giám sát của MTTQ và trách nhiệm giải quyết kiến nghị sau giám sát HĐND, tuy có sự khác biệt về bản chất hoạt động giám sát mang tính quyền lực nhà nước của HĐND và hoạt động giám sát xã hội không mang tính quyền lực nhà nước của MTTQ đối với UBND nhưng cơ chế giải quyết kiến nghị sau giám sát hiện nay của MTTQ Việt Nam đối với UBND phường chưa có hình thức chế tài đủ mạnh để bảo đảm trách nhiệm giải quyết kiến nghị sau giám sát của UBND phường được thực thi hiệu quả. Do đó, cần bổ sung quy định pháp luật về trách nhiệm giải quyết kiến nghị sau giám sát của UBND phường theo hướng quy định rõ trách nhiệm của UBND phường trong việc phản hồi, giải quyết kịp thời, đầy đủ các ý kiến, kiến nghị sau giám sát, công khai kết quả giải quyết sau khi tiếp nhận kiến nghị; chế tài xử lý tổ chức, cá nhân không hợp tác, gây khó khăn, cản trở hoạt động giám sát, hoặc lợi dụng quyền giám sát để gây tổn hại cho tổ chức, cá nhân.

3.2.7. Pháp luật cần bổ sung các quy định đồng bộ để tạo điều kiện cho Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sử dụng và khai thác hết hiệu quả của hình thức giám sát nghiên cứu, xem xét văn bản, giám sát văn bản của Ủy ban nhân dân phường liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân

Qua nghiên cứu thực tế tại UBND các phường thuộc Quận 1 cho thấy, hình thức nghiên cứu, xem xét văn bản, giám sát văn bản của UBND phường liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân chưa được quan tâm đúng mức. Việc nghiên cứu, xem xét văn bản, giám sát văn bản của UBND phường thường xuyên sẽ kiểm soát tốt việc triển khai chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến Nhân dân, góp phần đẩy mạnh công tác thi hành pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân, đồng thời nâng cao hiệu quả thực thi công vụ của UBND và đội ngũ cán bộ, công chức phường.

Xuất phát từ thực tiễn nêu trên, cần thiết bổ sung quy định pháp luật về trách nhiệm của UBND phường trong việc gửi văn bản do mình ban hành phát sinh trong hoạt động quản lý, điều hành liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân để MTTQ giám sát thường xuyên theo hướng trừ những văn bản thuộc danh mục bảo vệ bí mật nhà nước, cần quy định rõ loại văn bản ban hành, thời hạn gởi, hình thức công khai, minh bạch văn bản, nhằm tạo điều kiện cho MTTQ và các tổ chức thành viên chủ động tiếp cận, nghiên cứu thường xuyên, liên tục quá trình tổ chức, hoạt động của đối tượng được giám sát, phát huy hiệu quả của hình thức giám sát thông qua việc nghiên cứu, xem xét văn bản của cơ quan có thẩm quyền liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân. Luận văn: Giải pháp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đối với UBND.

3.2.8. Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến các quy định pháp luật về giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đối với chính quyền

Hiện nay, hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến hoạt động giám sát của MTTQ ngày càng được bổ sung hoàn thiện. Điều này đồng nghĩa với việc tuyên truyền, phổ biến các văn bản này cần được quan tâm thực hiện rộng rãi và thường xuyên, đặc biệt tập trung vào các đối tượng chịu sự tác động của quy định pháp luật này. Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam năm 2015 khẳng định vị thế của MTTQVN trong hoạt động kiểm soát quyền lực Nhà nước. Tuy nhiên, nhận thức về vai trò, ý nghĩa của hoạt động giám sát trong hệ thống chính trị chưa bảo đảm đồng bộ và xuyên suốt. Tác động về mặt nhận thức của hệ thống chính trị nhất là ở cấp cơ sở đòi hỏi phải có quá trình lâu dài, thường xuyên với những phương pháp tuyên truyền, phổ biến phù hợp với từng nhóm đối tượng. Thực tiễn cho thấy, trong nhiều lĩnh vực, quyền làm chủ của nhân dân chưa được nhận thức và phát huy đầy đủ. Kết quả nghiên cứu điều tra xã hội học cho thấy có một tỷ lệ không nhỏ đánh giá Ban Thanh tra nhân dân (12,6%) và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng (15,9%) còn hoạt động chưa tốt cũng như không biết hoặc không rõ về hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân (9,7%) và Ban Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng (15,4%) ở cơ sở [23, tr. 11-12]. Kết quả này cho thấy nhận thức, đánh giá về vai trò của MTTQ trong hoạt động giám sát còn có những hạn chế nhất định. Từ vấn đề này, để nâng cao nhận thức và tạo điều kiện thuận lợi để nhân dân phát huy quyền làm chủ cần có những giải pháp như sau:

Cần xây dựng và ban hành quy chế phối hợp giữa MTTQVN các cấp và các tổ chức thành viên trong việc tổ chức thông tin, tuyên truyền về nhiệm vụ giám sát đối với chính quyền, trong đó, chú trọng hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật đến đoàn viên, hội viên và Nhân dân các quy định pháp luật liên quan trực tiếp đến đời sống nhân dân bằng nhiều hình thức phong phú, thiết thực giúp Nhân dân hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình trong tham gia giám sát hoạt động của chính quyền địa phương. Đặc biệt, cần đẩy mạnh các hoạt động tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý cho nhóm đối tượng dễ bị tổn thương trong xã hội để giúp mọi tầng lớp nhân dân có điều kiện tiếp cận pháp luật, nâng cao khả năng tự bảo vệ mình hoặc thông qua các cơ quan, tổ chức đại diện, hướng Nhân dân tin tưởng, sống và làm việc theo pháp luật, tham gia xây dựng chính quyền. Thông qua các hoạt động này, giúp đoàn viên, hội viên ngày càng tin tưởng vào vai trò của các tổ chức mà họ là thành viên, cũng như Nhân dân ngày càng gắn bó với cơ quan, tổ chức đại diện bảo vệ quyền và lợi ích, hợp pháp của mình, góp phần cung cấp thông tin, huy động sự tham gia của các tầng lớp Nhân dân vào hoạt động giám sát đối với UBND.

Cần chú trọng công tác tập huấn, đào tạo, bồi dưỡng nâng cao nhận thức, bổ sung kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm cho đội ngũ cán bộ đảng viên, công chức làm công tác giám sát, tạo sức mạnh nội tại trong hoạt động của bộ máy làm nhiệm vụ giám sát, thực hiện đúng, đầy đủ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định pháp luật, đồng thời mạnh dạn đề xuất, kiến nghị các giải pháp từng bước nâng cao chất lượng hoạt động giám sát.

Tiểu kết Chương 3

Giám sát của MTTQVN là bộ phận quan trọng trong cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước. Đây cũng là cơ sở để Nhân dân phát huy dân chủ thông qua hoạt động giám sát của tổ chức đại diện cho mình là MTTQVN, nhằm mục tiêu xây dựng nhà nước trong sạch, vững mạnh. Để hoạt động giám sát xã hội của MTTQVN ngày càng thực chất, mang lại hiệu quả thiết thực, đặc biệt, hoạt động nghiên cứu thực tế gắn với bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh đang thực hiện mô hình chính quyền đô thị, việc xây dựng, củng cố và hoàn thiện hệ thống pháp luật bảo đảm cho hoạt động giám sát của MTTQVN là yêu cầu cấp bách, thường xuyên. Từ những quan điểm hoàn thiện pháp luật về giám sát của MTTQVN đối với hoạt động của UBND phường trong điều kiện tổ chức chính quyền đô thị tại Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh, tác giả đã nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện pháp luật về giám sát của MTTQ nhằm từng bước tạo mọi điều kiện thuận lợi để hoạt động giám sát của MTTQ ngày càng có chiều sâu, thực chất và MTTQVN có điều kiện thể hiện đúng, đầy đủ vai trò của mình trong hệ thống chính trị địa phương.

KẾT LUẬN Luận văn: Giải pháp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đối với UBND.

Trong thời kỳ đổi mới, chủ trương của Đảng về tăng cường giám sát của MTTQVN đối với chính quyền địa phương, trong đó có UBND luôn được đề ra một cách nhất quán và được tổ chức thực hiện nghiêm túc. Việc thể chế hóa chủ trương nói trên của Đảng đã được quan tâm đặc biệt, nhất là từ khi Đảng ta thông qua Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011), xác định nguyên tắc quyền lực nhà nước thống nhất, có sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp. Hệ thống các quy định pháp luật về nhiệm vụ giám sát xã hội từ Hiến pháp năm 2013 đến Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam năm 2015 và các quy định pháp luật có liên quan đã tạo thành khung pháp lý quan trọng cho hoạt động giám sát của MTTQVN đối với chính quyền địa phương. Hoạt động giám sát đã có những đóng góp thiết thực vào việc xây dựng bộ máy chính quyền ngày càng liêm chính, hiệu lực, hiệu quả, phát huy dân chủ cơ sở, tác động tích cực đến mọi mặt đời sống Nhân dân. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, vẫn còn những tồn tại, hạn chế dẫn đến chất lượng hoạt động giám sát chưa đồng bộ, nặng hình thức. Trong đó, có những hạn chế từ cơ chế pháp lý, từ nhận thức của cấp ủy Đảng, chính quyền, MTTQVN và các tổ chức thành viên.

Kiểm soát quyền lực nhà nước trong hệ thống chính trị là đòi hỏi khách quan nhằm kiềm chế quyền lực, chống lại sự tha hóa, lạm quyền; ngăn chặn, loại bỏ những nguy cơ, hành vi vi phạm của chính quyền cũng như cán bộ, công chức làm việc trong bộ máy nhà nước, hướng đến mục tiêu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phát huy dân chủ, bảo đảm quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân.

Trong điều kiện áp dụng mô hình chính quyền đô thị ở một số thành phố lớn ở nước ta trong đó có Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay, hoạt động giám sát xã hội của MTTQVN và các tổ chức chính trị – xã hội đóng vai trò đặc biệt quan trọng, vừa góp phần kiểm soát quyền lực nhà nước từ bên ngoài, vừa tác động đến sự vận hành của bộ máy nhà nước hoạt động hiệu lực, hiệu quả, ổn định chính trị, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân.

Qua nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn hoạt động giám sát của MTTQVN đối với UBND phường trong điều kiện tổ chức chính quyền đô thị – thực tiễn tại Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh, dưới góc độ nghiên cứu của chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính, tác giả nhận thấy, bên cạnh những ưu điểm trong hoạt động giám sát của MTTQVN đối với UBND phường vẫn còn những hạn chế, bất cập xuất phát từ cơ chế pháp lý kiểm soát quyền lực nhà nước từ bên ngoài, cụ thể là những quy định pháp luật liên quan đến cơ chế giám sát của MTTQVN đối với hoạt động của UBND phường. Từ thực tiễn nghiên cứu và áp dụng pháp luật ở góc nhìn của người đang hoạt động thực tế trong các lĩnh vực liên quan, những quan điểm, giải pháp hoàn thiện pháp luật về giám sát của MTTQVN đối với chính quyền địa phương được tác giả đưa ra trong phạm vi đề tài này mong muốn sẽ đóng góp thêm vào quá trình tổng kết thực tiễn cũng như góp phần bổ sung vào định hướng xây dựng và hoàn thiện pháp luật về giám sát xã hội trong thời gian tới./. Luận văn: Giải pháp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đối với UBND.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ:  

===>>> Luận văn: Giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đối với UBND