Luận văn: Giải pháp pháp luật lao động chưa thành niên tại HCM

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Luận văn: Giải pháp pháp luật lao động chưa thành niên tại HCM hay nhất năm 2025 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Luận văn: Quan điểm, giải pháp hoàn thiện pháp luật và bảo đảm thực hiện pháp luật về lao động chưa thành niên tại Thành phố Hồ Chí Minh dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

3.1. Quan điểm bảo đảm thực hiện pháp luật về lao động chưa thành niên tại thành phố Hồ Chí Minh:

Pháp luật lao động hiện hành ngoài các quy định chung áp dụng cho người lao động cũng đã có những quy định riêng mang tính đặc thù dành riêng cho nhóm đối tượng lao động đặc biệt đó là nhóm lao động người chưa thành niên. Những quy định này có mối liên kết, ràng buộc chặt chẽ với nhau tạo ra một hành lang pháp lý thống nhất, làm cơ sở để điều chỉnh các vấn đề lao động có liên quan đến người lao động chưa thành niên như hợp đồng lao động, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, bảo hiểm xã hội, thanh tra, kiểm tra và xử lý các vi phạm pháp luật về sử dụng lao động chưa thành niên,… Tuy vậy, vẫn còn một số quy định pháp luật quy định còn chưa thật sự hợp lý, rõ ràng hoặc chưa mang tính khả thi cao khi tổ chưa áp dụng thực hiện trên thực tiễn. Bên cạnh đó, các cấp chính quyền địa phương và xã hội vẫn chưa dành sự quan tâm đúng mức đến vấn đề bảo vệ quyền lợi của người lao động chưa thành niên. Nhiều quy định pháp luật lao động hiện hành chưa có sự phù hợp với các quy định, các nguyên tắc của pháp luật lao động quốc tế, sự sửa đổi, bổ sung các quy định chưa theo kịp quá trình phát triển kinh tế – xã hội của đất nước, đồng thời quá trình ban hành các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về lao động chưa thành niên còn chưa bám sát tình hình thực tế trên địa bàn. Nhiều trường hợp quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động chưa thành niên bị người sử dụng lao động xâm phạm nghiêm trọng nhưng chưa được phát hiện và xử lý kịp thời, lao động chưa thành niên phải làm việc trong những môi trường độc hại, nguy hiểm, không đảm bảo an toàn vệ sinh lao động làm ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, lao động chưa thành niên phải làm việc ở những nơi có tác động xấu đến quá trình phát triển và hoàn thiện nhân cách như sòng bạc, vũ trường, quán bar,… Do vậy, một nhu cầu cấp thiết được đặt ra đó là cần có những giải pháp hữu hiệu mang tính lâu dài, bền vững để bảo vệ quyền lợi của người lao động chưa thành niên.

3.2. Giải pháp hoàn thiện pháp luật và bảo đảm thực hiện pháp luật về lao động chưa thành niên tại thành phố Hồ Chí Minh: Luận văn: Giải pháp pháp luật lao động chưa thành niên tại HCM.

3.2.1. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về lao động chưa thành niên:

3.2.1.1. Trong lĩnh vực việc làm và học nghề:

Cần thiết phải có thêm những quy định về việc giải quyết công ăn việc làm cho người lao động chưa thành niên, đặc biệt phải chú trọng tới khía cạnh an toàn, chất lượng và điều kiện môi trường làm việc của việc làm. Cần có thêm những quy định về việc cho ưu tiên vay vốn đối với cơ sở sản xuất kinh doanh trong các ngành nghề truyền thống có khả năng tạo ra việc làm, đặc biệt với việc làm có tính chất nhẹ nhàng, phù hợp với sức khỏe và độ tuổi của người lao động chưa thành niên, cần có quy định nhằm cải thiện, nâng cao năng lực và chất lượng hoạt động của các trung tâm giới thiệu việc làm trong vấn đề định hướng nghề nghiệp, đào tạo miễn phí, tiếp cận thông tin về nhu cầu thị trường lao động cho người lao động chưa thành niên, hướng tới việc quản lý và sử dụng người lao động chưa thành niên bằng thẻ lao động để ổn định, kết nối và phát triển cung cầu lao động.

Để tạo ra thêm nhiều việc làm cho lao động chưa thành niên cũng như hỗ trợ, giúp đỡ lao động chưa thành niên tìm kiếm được việc làm phù hợp, đòi hỏi cần phải có một chính sách phát triển kinh tế – xã hội mang tính cách mạng, đột phá. Bên cạnh đó, để phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng như hiện nay, cần chú trọng cải thiện và không ngừng nâng cao chất lượng dạy nghề, đào tạo nghề cho người lao động, tập trung nguồn lực phát triển nguồn nhân lực lao động trẻ, năng động, có chất lượng và có trình độ chuyên môn cao. Để có thể đạt được những mục tiêu đó, các quy định pháp luật về đào tạo nghề, dạy nghề cho người lao động chưa thành niên cần tập trung chủ yếu vào việc hoàn thiện những nội dung chủ yếu sau:

• Thứ nhất, cần có quy định phân chia thành các nhóm về điều kiện học nghề khi tham gia học nghề như sau:

Nhóm 1: đối với những người từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi, điều kiện học nghề, tập nghề của nhóm này được thực hiện theo quy định tại khoản 4 Điều 61 Bộ luật Lao động năm 2019, theo đó người học nghề, tập nghề phải có đủ sức khỏe phù hợp với nghề học.

Nhóm 2: đối với những người dưới 14 tuổi, điều kiện học nghề, tập nghề của nhóm này là người tham gia học nghề, tập nghề phải có đủ sức khỏe phù hợp với nghề học đồng thời còn phải có sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện theo pháp luật hoặc của cha mẹ người theo học nghề, tập nghề. Luận văn: Giải pháp pháp luật lao động chưa thành niên tại HCM.

Đối với những người dưới 18 tuổi cần có quy định để đảm bảo cho các em được đào tạo nghề, dạy nghề, trong đó có những ưu tiên, ưu đãi về chính sách miễn giảm học phí hoặc hỗ trợ kinh phí dạy nghề và cấp học bổng cho các em, đặc biệt đối với các em không có điều kiện đi học ở trường hoặc có hoàn cảnh gia đình khó khăn.

Thứ hai, cần có sự sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện các quy định pháp luật về hình thức, nội dung hợp đồng học nghề và chấm dứt hợp đồng học nghề đối với người lao động chưa thành niên. Pháp luật cần quy định hình thức bắt buộc của hợp đồng học nghề với người dưới 18 tuổi phải bằng văn bản nhằm đảm bảo quyền lợi cho người lao động chưa thành niên cũng như đảm bảo sự bình đẳng giữa cơ sở đào tạo nghề, dạy nghề và người học nghề trong quá trình thực hiện hợp đồng học nghề. Về nội dung hợp đồng học nghề cũng cần bổ sung thêm quy định về nghĩa vụ, trách nhiệm của cơ sở đào tạo nghề, dạy nghề trong vấn đề đảm bảo cơ sở vật chất giảng dạy, chất lượng giảng dạy và điều kiện học tập cho người học nghề, đảm bảo lượng thời gian thực hành phải nhiều hơn hoặc gấp đôi lượng thời gian học lý thuyết trên lớp. Về chấm dứt hợp đồng học nghề, cần tập trung quy định về các điều kiện chấm dứt hợp đồng học nghề hợp pháp và cách giải quyết hậu quả của hành vi chấm dứt hợp đồng học nghề trái với quy định của pháp luật, cũng như với những trường hợp mà cơ sở đào tạo nghề, dạy nghề có những hành vi vi phạm nghiêm trọng hợp đồng học nghề và nghĩa vụ đào tạo nghề với người lao động chưa thành niên.

Ngoài ra, đối với các cơ sở dạy nghề, đào tạo nghề phải có thêm những quy định cụ thể, rõ ràng về điều kiện, tiêu chí, chất lương về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy nghề, đào tạo nghề cũng như việc xây dựng và phát triển các chương trình giảng dạy, nội dung dạy nghề riêng phù hợp với người lao động chưa thành niên. Ngoài ra, cần phải bổ sung thêm quy định về trách nhiệm, nghĩa vụ của người sử dụng lao động chưa thành niên trong việc đóng góp, hỗ trợ kinh phí học nghề hoặc tham gia đào tạo nghề cho người lao động chưa thành niên.

Bên cạnh đó pháp luật cần bổ sung những chế tài mang tính chất răn đe cao với những người lợi dụng danh nghĩa dạy nghề nhưng không trả lương, không ký kết hợp đồng dạy nghề, đào tạo nghề, kéo dài thời gian dạy nghề, thu học phí của người học nghề khi mục đích dạy nghề là để tuyển dụng các em vào làm việc nhằm bảo vệ quyền lợi cho người lao động chưa thành niên.

Để ngăn chặn và phòng ngừa những trường hợp người sử dụng lao động lợi dụng mối quan hệ gia đình nhằm mục đích trốn tránh, không thực hiện các nghĩa vụ, trách nhiệm đối với người lao động chưa thành niên và Nhà nước, đòi hỏi cần có thêm một số quy định cụ thể để có sự phân biệt rõ ràng giữa việc thuê lao động và lao động giúp việc tại gia đình.

3.2.1.2. Về hợp đồng lao động: Luận văn: Giải pháp pháp luật lao động chưa thành niên tại HCM.

Pháp luật lao động của nước ta đã và đang từng bước được củng cố, bổ sung và hoàn thiện hơn nhưng để thực hiện tốt và có hiệu quả thì cần phải có những sự điều chỉnh phù hợp để đáp ứng tình hình phát triển kinh tế – xã hội hiện nay.

Một là, về những điều kiện cần phải có mà lao động chưa thành niên phải đáp ứng được khi tiến hành thỏa thuận, ký kết hợp đồng lao động với người sử dụng lao động. Cần phải quy định tập trung và thống nhất về vấn đề này trong một điều luật để tạo điều kiện thuận lợi nhất trong việc xác định căn cứ giao kết hợp đồng lao động của người lao động chưa thành niên với người sử dụng lao động chưa thành niên. Đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi và người dưới 14 tuổi cần bổ sung thêm quy định về vấn đề người đại diện tham gia ký kết hợp đồng lao động. Ngoài ra cũng cần có thêm những quy định cụ thể về tiêu chuẩn sức khỏe đối với từng ngành nghề làm việc của người lao động chưa thành niên.

Hai là, về thời hạn và hiệu lực của hợp đồng lao động. Quy định của pháp luật lao động về thời hạn của hợp đồng lao động nên được phân chia và tách biệt thành hai loại cụ thể để thuận tiện cho việc áp dụng và xác định loại hợp đồng trên thực tế, đó là hợp đồng lao động có xác định thời hạn và hợp đồng lao động không xác định thời hạn. Trường hợp giữa hai bên không có thỏa thuận hoặc thời hạn hợp đồng không được thể hiện và đề cập đến trong hợp đồng khi giao kết hợp đồng lao động thì pháp luật nên quy định hợp đồng đó là hợp đồng không xác định thời hạn. Cần có thêm quy định về căn cứ để xác nhận hợp đồng lao động đã giao kết sẽ bị vô hiệu một phần trong trường hợp hợp đồng lao động có vi phạm những điều kiện về hình thức thể hiện hoặc một số nội dung mà hai bên thỏa thuận trong hợp đồng lao động trái với các quy định được pháp luật lao động quy định nhưng không gây ảnh hưởng đến các nội dung còn lại trong hợp đồng. Bên cạnh đó, phải bổ sung một số quy định về hướng xử lý đối với các trường hợp hợp đồng lao động vô hiệu, sửa đổi, bãi bỏ những nội dung trong hợp đồng trái với các quy định của pháp luật lao động hoặc khi tiến hành hủy bỏ hợp đồng lao động đã giao kết, quyền và nghĩa vụ của các bên sẽ được xử lý như thế nào đối với khoảng thời gian hai bên đã thực hiện hợp đồng. Điều này sẽ góp phần quan trọng trong bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người lao động chưa thành niên và đây cũng chính là điểm khác biệt trong cách xử lý của hợp đồng lao động so với hợp đồng dân sự.

3.2.1.3. Pháp luật về tiền lương cho người lao động chưa thành niên: Cần phải nghiên cứu, xây dựng những quy định pháp luật cụ thể mang tính riêng biệt để xác định mức lương tối thiểu dành riêng cho người lao động chưa thành niên. Phần nhiều người lao động chưa thành niên khi tham gia vào các quan hệ lao động với mục đích là có thể tự chăm lo cho chính cuộc sống của mình, chứ chưa phải chăm lo, phụ giúp cho gia đình. Nhu cầu đi làm trên thực tế của nhóm đối tượng đặc biệt này lại rất cao, nhất là đối với những trẻ em đã bỏ học ở vùng nông thôn. Luận văn: Giải pháp pháp luật lao động chưa thành niên tại HCM.

Sẽ là không hợp lý nếu chỉ sử dụng một mức lương tối thiểu chung để áp dụng cho cả lao động thành niên lẫn lao động chưa thành niên. Trong trường hợp người sử dụng lao động phải chọn lựa giữa người lao chưa thành niên và người lao động thành niên ở cùng một mức lương, chắn chắn một điều rằng người lao động thành niên sẽ được ưu tiên lựa chọn bởi vì thủ tục tuyển dụng, sử dụng lao động chưa thành niên thì phức tạp, khó khăn hơn rất nhiều nếu so với lao động thành niên, điều này làm giảm cơ hội việc làm của lao động chưa thành niên. Việc xác định được một mức lương tối thiểu dành riêng cho người lao động chưa thành niên sẽ giúp đảm bảo cơ hội việc làm cũng như bảo vệ quyền lợi của người lao động chưa thành niên.

Bên cạnh đó, để khắc phục và hạn chế tình trạng nhiều doanh nghiệp, cơ sở sản xuất sử dụng người lao động chưa thành làm thêm giờ nhưng trốn tránh, cố tình không thực hiện nghĩa vụ trả lương làm thêm giờ theo quy định của pháp luật lao động cho người lao động chưa thành niên, Nhà nước cũng cần có sự xem xét, cân nhắc và bổ sung thêm một số hướng xử lý và khắc phục đối với các trường hợp này.

3.2.1.4. Pháp luật về kỷ luật lao động và trách nhiệm vật chất:

Cần bổ sung thêm một vài hình thức xử lý xử lý kỷ luật lao động khác như nhắc nhở, giáo dục áp dụng đối với những hành vi vi phạm kỷ luật lao động của người lao động chưa thành niên nhưng gây thiệt hại nhỏ. Bên cạnh đó, khi tiến hành xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động chưa thành niên dưới tuổi thì nhất thiết phải có sự tham gia của cha, mẹ hoặc người đại diện hợp pháp của người lao động chưa thành niên. Đối với những người lao động chưa thành niên còn ít tuổi, nên xem xét để áp dụng nguyên tắc giảm nhẹ dần mức xử lý kỷ luật lao động khi tiến hành xử lý kỷ luật lao động hoặc xem xét miễn xử lý kỷ luật lao động và trách nhiệm vật chất.

Một trong những nguyên tắc quan trọng trong xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động chưa thành niên được quy định tại điểm c Khoản 1 Điều Bộ luật Lao động năm 2019: Người lao động phải có mặt và có quyền tự bào chữa, nhờ luật sư hoặc tổ chức đại diện người lao động bào chữa; trường hợp là người chưa đủ 15 tuổi thì phải có sự tham gia của người đại diện theo pháp luật. Chính vì vậy, nhất thiết phải có sự có mặt và tham gia của người đại diện hợp pháp theo pháp luật của người lao động chưa thành niên khi tiến hành họp áp dụng các hình thức xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động chưa thành niên có hành vi vi phạm kỷ luật lao động. Đây không chỉ là sự bảo vệ về mặt tinh thần mà còn là sự đảm bảo quyền lợi chính đáng và hợp pháp của người lao động chưa thành niên. Điều này sẽ góp phần quan trọng trong việc đảm bảo xử lý kỷ luật người lao động chưa thành niên một cách chính xác, đúng đắn mà còn đảm bảo việc thực hiện các trách nhiệm vật chất có liên quan.

Việc xác định trách nhiệm vật chất do hành vi gây ra tổn thất, thiệt hại trong quá trình tham gia lao động của người lao động chưa thành niên là một vấn đề phức tạp. Hiện nay, các quy định của pháp luật lao động chưa có sự phân biệt rõ ràng để xác định trách nhiệm vật chất của người lao động chưa thành niên và người lao động thành niên. Tuy nhiên có một thực tế đáng báo động hiện nay là nhiều người lao động chưa thành niên làm việc trong các cơ sở sản xuất kinh doanh nhỏ lẻ, hộ kinh doanh gia đình, không có nội quy lao động và công việc của lao động chưa thành niên chủ yếu là thực hành học nghề và làm việc dưới sự hướng dẫn của người sử dụng lao động nên một khi có những thiệt hại xảy ra trong quá trình lao động mặc dù không có đủ điều kiện và cơ sở để xử lý kỷ luật vi phạm lao động thì người sử dụng lao động vẫn áp dụng hình thức trừ lương của người lao động chưa thành niên để bồi thường thiệt hại. Điều này đặt ra một nhu cầu cấp thiết là phải nhanh chóng bổ sung và hoàn thiện hơn nữa vấn đề giám sát việc thực thi và chấp hành pháp luật lao động của người sử dụng lao động cũng như nâng cao nhận thức và sự hiểu biết cho người lao động chưa thành niên. Luận văn: Giải pháp pháp luật lao động chưa thành niên tại HCM.

Thay vì chỉ quy định một vài trường hợp xử lý kỷ luật lao động mang tính liệt kê, hình thức, các hình thức xử lý kỷ luật đối với người lao động chưa thành niên cần phải được định nghĩa và hướng dẫn một cách rõ ràng, cụ thể hơn và phải xác định giới hạn khi áp dụng. Đây sẽ là cơ sở, là tiền đề quan trọng cho việc nghiên cứu, xây dựng và bổ sung thêm các hình thức xử lý kỷ luật lao động khác trong các quy định của nội quy lao động của các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất.

3.2.1.5. Bổ sung những quy định pháp luật mới về bảo vệ quyền lợi cho người lao động chưa thành niên:

Thứ nhất, nhằm mục đích phòng ngừa, ngăn chặn và giảm thiểu tình trạng người sử dụng lao động chưa thành niên lợi dụng sự non trẻ, thiếu hiểu biết của người lao động chưa thành niên cũng như sự không cụ thể, rõ ràng trong một số các quy định pháp luật để bóc lột, lạm dụng sức lao động của người lao động chưa thành niên, một số quy định pháp luật cần phải được sửa đổi, bổ sung và hướng dẫn chi tiết, cụ thể hơn, trong đó có quy định tại mục 35 Phụ lục III ban hành kèm theo Thông tư 09/2020/TT-BLĐTBXH về các công việc trên tàu đi biển nên được sửa đổi, bổ sung theo hướng xác định rõ phạm vi và loại hình công việc.

Thứ hai, để đảm bảo người lao động chưa thành niên có đủ thời gian để nghỉ ngơi phục hồi sức khỏe, có thời gian để tham gia học tập và vui chơi giải trí, cần thiết phải bổ sung thêm quy định về thời giờ nghỉ ngơi dành riêng cho người lao động chưa thành niên. Thời giờ nghỉ ngơi của người lao động hiện nay theo quy định của Bộ luật Lao động năm 2019 bao gồm: Nghỉ giữa ca, nghỉ chuyển ca, nghỉ hàng tuần, nghỉ ngày lễ, nghỉ hàng năm, nghỉ việc riêng. Đối với các quy định về chế độ nghỉ lễ, tết (11 ngày), nghỉ hàng năm, nghỉ việc riêng thì có thể áp dụng chung cho cả người lao động chưa thành niên và người lao động thành niên. Tuy nhiên, cần phải có sự xem xét, điều chỉnh kỹ lưỡng và hợp lý hơn về chế độ nghỉ giữa ca, nghỉ chuyển ca và nghỉ hàng tuần của người lao động chưa thành niên. Lao động chưa thành niên chưa là người chưa có sự phát triển đầy đủ, toàn diện về mặt sinh học, do đó sự tiêu hao về các khía cạnh trí lực, thần kinh, cơ bắp sẽ diễn ra với tốc độ nhanh hơn so với người lao động thành niên. Chính vì vậy, người lao động chưa thành niên cần phải được nhận một chế độ thời gian nghỉ ngơi hợp lý, khoa học để phục hồi lại sức khỏe tiếp tục tham gia lao động.

Thứ ba, cần bổ sung thêm một số chế tài hình sự đối với người sử dụng lao động chưa thành niên có các hành vi vi phạm pháp luật về lao động khi sử dụng người lao động từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi làm các công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm đến sức khỏe, tính mạng của người lao động. Để tăng tính hiệu quả trong công tác phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật về lao động chưa thành niên cũng như đảm bảo cho các quy định pháp luật được tuân thủ thực hiện trên thực tế, một giải pháp cần được thực hiện đó là nâng mức xử phạt hành chính. Điều này giúp người sử dụng lao động chưa thành niên nhận thấy được lợi ích từ việc sử dụng lao động chưa thành niên theo đúng những gì mà pháp luật đã quy định và đồng thời cũng mang tính răn đe cao đối với người sử dụng lao động, người sử dụng lao động không được thực hiện những hành vi vi phạm pháp luật về lao động chưa thành niên. Bên cạnh đó, có thể xem xét áp dụng biện pháp đình chỉ hoạt động sản xuất kinh doanh đối với các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất có các hành vi vi phạm nghiêm trọng các quy định của pháp luật về lao động chưa thành niên.

3.2.2. Giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về lao động chưa thành niên tại thành phố Hồ Chí Minh: Luận văn: Giải pháp pháp luật lao động chưa thành niên tại HCM.

3.2.2.1. Giải pháp về nhận thức:

Hai chủ thể đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong việc tạo những điều kiện thuận lợi nhất để người lao động chưa thành niên được tiếp cận và thụ hưởng kiến thức pháp luật, trong đó có kiến thức pháp luật về lao động chưa thành niên, đó là người sử dụng lao động chưa thành niên và tổ chức đại diện cho người lao động. Nếu người sử dụng lao động chưa thành niên chỉ vì những lợi ích trước mắt của doanh nghiệp mà bắt người lao động chưa thành niên làm việc quá thời giờ làm việc được quy định, không dành thời gian để người lao động chưa thành niên được tiếp cận và tìm hiểu pháp luật thì sẽ tạo ra những khó khăn, rào cản đối với người lao động chưa thành niên trong vấn đề này. Bên cạnh đó, người lao động chưa thành niên sẽ rất dễ mất đi những cơ hội quan trọng để tiếp cận với kiến thức pháp luật nếu tổ chức đại diện cho người lao động không dành sự quan tâm trong việc phối hợp với người sử dụng lao động, người lao động và các cơ quan khác có liên quan trong công tác giáo dục kiến thức pháp luật cho người lao động chưa thành niên. Chính vì vậy, việc nâng cao nhận thức của các chủ thể này về vị trí, vai trò của công tác giáo dục kiến thức pháp luật cho người lao động chưa thành niên là một nhu cấp thiết được đặt ra hiện nay. Một số giải pháp có thể được áp dụng thực hiện nhằm nâng cao nhận thức của các chủ thể này có thể kể đến như tổ chức các cuộc họp, các buổi hội thảo, các buổi toạ đàm, các buổi trao đổi, đối thoại và góp ý giữa các bên (chính quyền, cơ quan thực hiện chức năng giáo dục pháp luật, người sử dụng lao động chưa thành niên, người lao động chưa thành niên,…); hoặc thông qua các hoạt động thanh tra, kiểm tra của cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực lao động về công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật dành cho người lao động chưa thành niên, về hoạt động phổ biến giáo dục pháp luật trong các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất. Từ đó có thể rút ra được những bài học kinh nghiệm quý giá, đồng thời phát hiện, nhận diện, nắm bắt được những khó khăn, vướng mắc, bất cập đang còn tồn tại trong công tác thực hiện và có các giải pháp khắc phục chính xác, kịp thời để quá trình thực hiện công tác này không ngừng được cải thiện và đạt được hiệu quả cao hơn.

3.2.2.2. Tăng cường trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước; thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm trong thực hiện pháp luật về lao động chưa thành niên:

Nhà nước luôn luôn chú trọng và dành sự quan tâm đặc biệt đến các vấn đề liên quan đến người lao động chưa thành niên thông qua việc ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản pháp luật, các chính sách về người lao động chưa thành niên. Tuy nhiên thực tế hiện nay cho thấy tình trạng người sử dụng lao động lạm dụng, cưỡng bức và bóc lột sức lao động người lao động chưa thành niên vẫn còn tồn tại và diễn ra phổ biến ở nhiều nơi. Để giải quyết một cách triệt để tình trạng trên, Nhà nước cần phải có thêm những chiến lược phát triển mang tính đồng bộ, tập trung, thống nhất và lâu dài và mang tính toàn diện về mặt kinh tế, xã hội nhằm thực hiện việc xóa đói giảm nghèo, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Bên cạnh đó, việc tạo điều kiện cho người chưa thành niên có hoàn cảnh gia đình khó khăn được tiếp cận với những cơ hội giáo dục miễn phí, chất lượng cao cũng như tiến hành điều chỉnh hệ thống giáo dục bắt buộc đối với người dưới 16 tuổi sẽ giúp hạn chế và giảm thiểu tình trạng lao động chưa thành niên. Luận văn: Giải pháp pháp luật lao động chưa thành niên tại HCM.

Việc củng cố và không ngừng hoàn thiện hệ thống thanh tra, kiểm tra là một trong những nhân tố quan trọng giúp cho hệ thống pháp luật về lao động trẻ em được thực thi một cách có hiệu quả. Có thể xây dựng hai loại hình giám sát cụ thể như sau:

Một là, cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Một nhu cầu cấp thiết được đặt ra đó là xây dựng đội ngũ thanh tra lao động chuyên biệt dành riêng cho loại hình lao động chưa thành niên. Bên cạnh đó cần xem xét đến vấn đề mở rộng thêm thẩm quyền cho các thanh tra viên thực hiện công tác thanh tra lao động về việc thực thi các chế tài xử phạt như được quyền phạt hành chính đối với các hành vi vi phạm pháp luật về lao động chưa thành niên tại các doanh nghiệp, các cơ sản xuất kinh doanh có sử dụng lao động chưa thành niên.

Hai là, xây dựng cơ chế giám sát cơ sở. Thực tế hiện nay cho thấy số lượng người lao động chưa thành niên tham gia lao động rất lớn, trong khi lực lượng thanh tra lao động còn khá mỏng nên việc tiến hành thanh tra diễn ra rất khó khăn. Do đó, để có thể kịp thời phát hiện, tố cáo các hành vi vi phạm về sử dụng lao động chưa thành niên thì việc xây dựng đội ngũ giám sát từ chính người dân là điều cần thiết. Lực lượng giám sát này không tốn chi phí quá lớn để vận hành nhưng mang lại hiệu quả cao và giúp giảm thiểu tình trạng vi phạm pháp luật về lao động chưa thành niên.

Bên cạnh đó, các cơ quan thanh tra lao động cần phải xây dựng kế hoạch thanh tra cụ thể, rõ ràng, chi tiết hàng tháng, hàng năm và khi tiến hành thanh tra thì cần phải phối hợp chặt chẽ với các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị – xã hội tại địa phương nơi doanh nghiệp, cơ sở sản xuất đóng trụ sở. Trong quá trình thanh tra, khi phát hiện có những hành vi vi phạm trong lĩnh vực lao động chưa thành niên phải đưa những biện pháp xử lý nhanh chóng, kịp thời, chính xác nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động chưa thành niên.

3.2.2.3. Nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người sử dụng lao động:

Đẩy mạnh triển khai việc thực hiện công tác tuyên truyền, thông tin, giải thích pháp luật để người sử dụng lao động chưa thành niên hiểu rõ và đầy đủ hơn nội dung của các quy định pháp luật về lao động chưa thành niên. Để công tác thực sự đạt được hiệu quả thì đòi hỏi cần phải có sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, linh hoạt giữa các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức chính trị – xã hội và đoàn thể quần chúng. Bên cạnh đó, để đảm bảo sự tác động, sự điều chỉnh của pháp luật đối với các bên trong quan hệ lao động thực sự có hiệu quả cần không ngừng đẩy mạnh và tiếp tục hoàn thiện công tác xây dựng, tổ chức thực hiện và áp dụng pháp luật. Thông qua công tác tổ chức thực hiện, áp dụng pháp luật và tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, người sử dụng lao động chưa thành niên sẽ được trang bị thêm những kiến thức quan trọng về pháp luật lao động, ý thức tôn trọng pháp luật được nâng cao, tuân thủ theo đúng những gì mà pháp luật lao động đã quy định, hiểu được những quyền, nghĩa vụ của mình và tôn trọng các quyền của người lao động chưa thành niên trong mối quan hệ lao động.

3.2.2.4. Nâng cao ý thức của người lao động chưa thành niên: Luận văn: Giải pháp pháp luật lao động chưa thành niên tại HCM.

Công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho người lao động chưa thành niên cần được thực hiện ở một mức độ cao hơn, mang tính chuyên biệt hơn, tức là không chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền, giáo dục về các quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của người lao động chưa thành niên trong mối quan hệ lao động mà còn phải chú trọng vào việc phân tích, giải thích một cách cụ thể, cặn kẽ để người lao động chưa thành niên hiểu được các quyền và nghĩa vụ đó được thực hiện thông qua các hình thức, hành vi cụ thể nào, đồng thời chỉ ra các giá trị, lợi ích lâu dài từ việc hình thành và không ngừng nâng cao ý thức chấp hành ý thức lao động cho người lao động chưa thành niên. Ngoài ra, để người lao động chưa thành niên có ý thức quyết tâm hơn trong việc thực hiện các quy định của pháp luật lao động, cần phải chỉ ra được những nhân tố chủ quan lẫn khách quan có thể làm cản trở đến ý thức thực hiện pháp luật của người lao động chưa thành niên. Đồng thời cơ quan quản lý, báo chí và truyền thông cũng như các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất phải phối kết hợp chặt chẽ trong việc thỏa thuận, thương lượng, phản biện, kiểm tra, thanh tra thực chất, thường xuyên, bảo đảm các chế tài được áp dụng theo đúng quy định của pháp luật, đây cũng là một trong hình thức tác động vào ý thức pháp luật của người lao động chưa thành niên.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay, mọi mặt đời sống của xã hội đang ngày một phát triển, hệ thống các quy định pháp luật lao động ngày một hoàn thiện, văn minh hơn nhưng hiệu quả thực hiện chưa cao thì việc nghiên cứu, ứng dụng giá trị của ý thức pháp luật, chuyên sâu ở khía cạnh hình thành và nâng cao ý thức thực hiện pháp luật có ý nghĩa to lớn trong vấn đề bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp của người lao động, đặc biệt là người lao động chưa thành niên, góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về lao động chưa thành niên, giúp các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất tiếp tục phát triển, hoạt động của các cơ quan quản lý nhà nước về lao động và tổ chức đại diện cho người lao động thể hiện được tính hiệu quả của mình.

3.2.2.5. Tăng cường sự phối hợp của các tổ chức chính trị-xã hội (Liên đoàn lao động, Hội phụ nữ, thanh niên…):

Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội, trong đó có Liên đoàn Lao động cần phải có sự phối hợp chặt chẽ với nhau trong công tác chăm lo, bảo vệ lợi ích thiết thực chính đáng, hợp pháp của người lao động, đặc biệt là người lao động chưa thành niên. Cần chú trọng phối hợp cải thiện, nâng cao đời sống vật chất lẫn tinh thần của người lao động chưa thành niên bao gồm các vấn đề về chỗ ở, điều kiện lao động và học nghề, chế độ nghỉ ngơi, tế sức khoẻ, bảo đảm vệ sinh, an toàn lao động,… Tiếp tục đẩy mạnh nâng cao trình độ văn hóa, khoa học, công nghệ thông tin cho người lao động chưa thành niên cũng như tạo điều kiện để người lao động chưa thành niên có thể tiếp cận với những quy định của pháp luật về lao động và thụ hưởng văn hóa, nghệ thuật, thông tin tiến bộ, hiện đại, được chăm lo về mặt lợi ích xã hội.

3.2.2.6. Tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về lao động nói chung và lao động chưa thành niên nói riêng:

Cần tập trung tăng cường, đẩy mạnh việc tổ chức thực hiện và không ngừng nâng cao hiệu quả của hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật về các quy định của pháp luật lao động về người lao động chưa thành niên nói riêng và về người lao động nói chung. Bên cạnh đó, các mạng lưới hỗ trợ, trợ giúp cộng đồng dành cho người lao động chưa thành niên, đặc biệt là tại các tuyến cơ sở cần được nghiên cứu xây dựng và tổ chức thực hiện. Các hoạt động đấu tranh, phát hiện và tố giác về các hành vi vi phạm các quy định của pháp luật về lao động chưa thành niên xảy ra trên địa bàn thành phố cũng cần được đẩy mạnh và khuyến khích thực hiện. Luận văn: Giải pháp pháp luật lao động chưa thành niên tại HCM.

Bên cạnh đó, cần có nghiên cứu kỹ lưỡng, rà soát toàn diện để tiếp tục hoàn thiện hơn nữa các quy định của pháp luật về nội dung, hình thức và phương thức thực hiện phổ biến giáo dục pháp luật nhằm nâng cao khả năng được tiếp cận và giáo dục pháp luật cho người lao động chưa thành niên. Một trong những hình thức phổ biến giáo dục pháp luật cần được chú trọng thực hiện đó là các buổi trao đổi, gặp gỡ, tương tác, đối thoại với người lao động chưa thành niên. Thông qua đó sẽ xác định được những nhu cầu thực tế về nhận thức pháp luật của người lao động chưa thành niên, đồng thời giúp các cơ quan quản lý nhà nước có được những thông tin và dữ liệu quý giá để tiến hành xây dựng các chương trình phù hợp về phổ biến giáo dục pháp luật dành cho người lao động chưa thành niên, từ đó giúp người lao động chưa thành niên nâng cao sự hiểu biết và nhận thức về pháp luật, đặc biệt là pháp luật lao động, bảo vệ tốt hơn quyền lợi của mình trong mối quan hệ lao động.

3.2.2.7. Giải pháp về truyền thông:

Cần tổ chức các chiến dịch truyền thông, sử dụng các phương tiện truyền thông đại chúng như truyền hình, radio, báo chí, và mạng xã hội để nâng cao nhận thức về quyền và bảo vệ lao động chưa thành niên cũng như đưa nội dung về quyền lao động và bảo vệ lao động chưa thành niên vào chương trình giảng dạy tại trường học và các tổ chức cộng đồng. Bên cạnh đó việc phát triển tài liệu truyền thông về pháp luật lao động chưa thành niên cũng đóng một vai trò quan trọng. Tài liệu truyền thông phải đảm bảo dễ hiểu, dễ tiếp cận, được thiết kế với ngôn ngữ và hình ảnh phù hợp với lứa tuổi và văn hóa của đối tượng.

Ngoài ra cũng cần phải thiết lập hệ thống giám sát, phát triển các cơ chế giám sát và báo cáo về việc thực hiện pháp luật lao động chưa thành niên trên địa bàn thành phố. Cần phải định kỳ đánh giá hiệu quả của các chiến dịch truyền thông và điều chỉnh chiến lược khi cần thiết. Việc thực hiện các giải pháp truyền thông này sẽ giúp nâng cao nhận thức và hiểu biết của cộng đồng về quyền và bảo vệ lao động chưa thành niên, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để thực thi pháp luật một cách hiệu quả.

3.2.2.8. Giải pháp hỗ trợ pháp lý và hỗ trợ giáo dục, đào tạo nghề:

Cần xem xét đến việc thiết lập các trung tâm tư vấn pháp lý dành cho người lao động chưa thành niên trên địa bàn thành phố. Các trung tâm tư vấn pháp lý này sẽ cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý miễn phí cho người lao động chưa thành niên và gia đình họ. Điều này giúp người lao động chưa thành niên hiểu rõ hơn về quyền lợi và cách thức bảo vệ quyền lợi của mình khi nhận thấy quyền lợi của mình bị xâm phạm, từ đó góp phần xây dựng được mối quan hệ pháp luật lao động công bằng, ổn định, bền vững giữa các chủ thể pháp luật lao động. Bên cạnh đó, có thể xây dựng và phát triển đường dây nóng hỗ trợ dành cho người lao động chưa thành niên. Xây dựng và duy trì các đường dây nóng để tiếp nhận và giải quyết nhanh chóng các khiếu nại, phản ánh liên quan đến lao động chưa thành niên.

Ngoài ra, cần xây dựng phát triển các chương trình đào tạo nghề phù hợp với lứa tuổi và năng lực của lao động chưa thành niên. Điều này giúp họ có cơ hội học nghề và phát triển kỹ năng, nâng cao trình độ kỹ năng tay nghề của mình. Hơn nữa, có thể cung cấp các gói hỗ trợ tài chính, học bổng dành cho lao động chưa thành niên có hoàn cảnh khó khăn, giúp họ tiếp tục học tập và nâng cao trình độ, kỹ năng tay nghề của mình.

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 Luận văn: Giải pháp pháp luật lao động chưa thành niên tại HCM.

Qua nghiên cứu Chương 3 đề tài luận văn, có thể rút ra các kết luận sau:

Thứ nhất, công tác giải quyết việc làm cho người lao động chưa thành niên trong những năm vừa qua đã được các cấp chính quyền thành phố chú trọng. Người lao động chưa thành niên đã được tạo điều kiện thuận lợi để làm việc trong những môi trường tốt, đảm bảo an toàn vệ sinh lao động, được đào tạo nghề, được trả lương, trợ cấp và được hưởng chế độ bảo hiểm xã hội và các chế độ, các ưu đãi khác. Hơn nữa, người lao động chưa thành niên cũng được tìm hiểu và tiếp cận các quy định của pháp luật lao động, đặc biệt là những quy định về lao động chưa thành niên, từ đó các em đã có hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình trong mối quan hệ lao động, đồng thời có thể tự bảo vệ bản thân cũng như thực hiện tốt các quyền và nghĩa vụ của mình khi tham gia vào quan hệ lao động. Tuy nhiên, vẫn còn đó một số tồn tại, bất cập cần phải được khắc phục để có thực hiện tốt hơn nữa việc bảo vệ lao động chưa thành niên.

Thứ hai, để giải quyết những vấn đề còn tồn tại khó khăn, bất cập về lao động chưa thành niên là việc không đơn giản. Chính vì vậy, để tìm kiếm và xây dựng được một giải pháp hữu hiệu và thật sự mang lại hiệu quả trong quá trình tiến tới việc giảm thiểu tối đa những hành vi vi phạm trong lĩnh vực lao động chưa thành niên là việc rất khó khăn. Để có thể đưa ra được những phương hướng, giải pháp tốt nhất nhằm hoàn thiện các quy định của pháp luật về lao động chưa thành niên cần phải căn cứ vào những đặc điểm tâm sinh lý của người lao động chưa thành niên, tình hình phát triển kinh tế – xã hội trong nước cũng như xu thế phát triển chung của các nước trên thế giới. Các giải pháp cần mang tính cụ thể, rõ ràng và phải được phối hợp thực hiện với nhau đồng bộ, chặt chẽ để mang lại hiệu quả thực hiện cao nhất cũng như làm hạn chế đến mức thấp nhất tình trạng sử dụng lao động chưa thành niên bất hợp pháp đang có hướng ngày càng tăng ở nước ta hiện nay.

KẾT LUẬN

Qua nghiên cứu đề tài luận văn, có thể rút ra các kết luận sau: Luận văn: Giải pháp pháp luật lao động chưa thành niên tại HCM.

Thứ nhất, hiện nay vấn đề lao động chưa thành niên nhận được rất nhiều sự quan tâm từ Đảng và Nhà nước, chính vì thế đã có rất nhiều quy định dành riêng cho chủ thể lao động đặc biệt này nhằm bảo vệ họ trong mối quan hệ lao động. Những quy định này của pháp luật được dựa trên hai nguyên tắc chủ yếu. Nguyên tắc đầu tiên là tôn trọng và bảo đảm quyền được tham gia vào các quan hệ lao động của người lao động chưa thành niên, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người lao động chưa thành niên. Nguyên tắc tiếp theo đó là khuyến khích các thỏa thuận lao động có lợi hơn dành cho người lao động chưa thành niên, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động chưa thành niên đặt trong mối tương quan với bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng lao động chưa thành niên.

Thứ hai, các quy định của pháp luật về lao động chưa thành niên tập trung vào ba nhóm nội dung chính. Nhóm các quy định về việc làm, đào tạo nghề, học nghề, giao kết hợp đồng lao đồng, đây là nhóm quy định đóng một vai trò quan trọng trong quá trình xây dựng và xác lập mối quan hệ lao động

giữa người sử dụng lao động và người lao động chưa thành niên. Nhóm tiếp theo là nhóm các quy định của pháp luật về tiền lương, tiền làm thêm giờ, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi cũng như kỷ luật lao động, trách nhiệm vật chất, an toàn, vệ sinh lao động, bảo hiểm xã hội, đây là nhóm quy định điều chỉnh trực tiếp các vấn đề có liên quan đến người lao động chưa thành niên trong quá trình tham gia vào mối quan hệ lao động. Nhóm cuối cùng là nhóm các quy định của pháp luật về thanh tra, kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về lao động chưa thành niên, phương thức giải quyết các tranh chấp lao động xảy ra giữa người sử dụng lao động và người lao động chưa thành niên. Các quy định cụ thể trong mỗi nhóm quy định trên kết hợp chặt chẽ với nhau tạo thành một chỉnh thể thống nhất để điều chỉnh các quan hệ lao động có liên quan đến người lao động chưa thành niên.

Thứ ba, đã có nhiều sự sửa đổi, bổ sung quan trọng trong các quy định của pháp luật về người lao động chưa thành niên trong Bộ luật Lao động năm 2019. Tuy nhiên vẫn còn tại một số quy định chưa phù hợp, chưa mang tính khả thi cao do còn vướng mắc, bất cập trong quá trình áp dụng thực hiện hoặc thậm chí là vẫn diễn ra những vi phạm trên thực tế như các quy định về mức xử lý vi phạm, về hình thức hợp đồng lao động; các vi phạm về trả lương, làm quá giờ, xử lý kỷ luật lao động không đúng quy định, xâm phạm danh dự, sức khoẻ, nhân phẩm của người lao động chưa thành niên,… Đặc biệt, quy định về các chế tài xử lý các vi phạm về sử dụng lao động chưa thành niên cũng như các biện pháp bảo vệ người lao động chưa thành niên còn chưa đủ mạnh, chưa đủ sức răn đe.

Thứ tư, một nhu cầu cấp thiết được đặt ra đó là hoàn thiện hệ thống các quy định của pháp luật về lao động chưa thành niên. Công tác hoàn thiện này trước hết phải tuân thủ, đảm bảo được những nguyên tắc điều chỉnh của pháp luật về lao động chưa thành niên. Ngoài ra, còn phải phù hợp với tình hình phát triển kinh tế – xã hội của đất nước, hài hòa và đáp ứng được những tiêu chuẩn của pháp luật lao động quốc tế cũng như phải khắc phục được những thiếu sót, hạn chế, những lỗ hổng trong các quy định của pháp luật về lao động chưa thành niên. Việc hoàn thiện tập trung chủ yếu vào việc sửa đổi, bổ sung những quy định còn chưa hợp lý, nhiều bất cập. Cùng với đó cũng cần nghiên cứu, xây dựng và bổ sung thêm một số quy định mới, cần thiết khác để không ngừng kiện toàn hệ thống các quy định của pháp luật về lao động chưa thành niên. Luận văn: Giải pháp pháp luật lao động chưa thành niên tại HCM.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ:  

===>>> Luận văn: Pháp luật về lao động chưa thành niên tại HCM

Luanvanluat

Dịch Vụ Viết Luận Văn Ngành Luật 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website:  https://vietluanvanluat.com/ – Hoặc Gmail: vietluanvanluat@gmail.com