Luận văn: Thực trạng giám sát của MTTQ Việt Nam tại Bắc Giang

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Luận văn: Thực trạng giám sát của MTTQ Việt Nam tại Bắc Giang hay nhất năm 2025 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Luận văn: Thực trạng giám sát của MTTQ Việt Nam trên địa bàn tỉnh Bắc Giang dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

2.1. Kết quả thực hiện hoạt động giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trên địa bàn tỉnh Bắc Giang

2.1.1. Kết quả nghiên cứu, xem xét văn bản của cơ quan có thẩm quyền liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân

Hình thức giám sát này mới được quy định. Trước đây hoạt động này không được coi là hình thức giám sát, chỉ được coi là cơ sở phát hiện những tồn tại hạn chế trong quá trình thực hiện, triển khai để tiến hành lựa chọn và tổ chức đoàn giám sát. Sau khi có quyết định quy định hình thức giám sát này, Uỷ ban MTTQ tỉnh Bắc Giang đã giám sát thường xuyên thông qua việc theo dõi, nghiên cứu, xem xét các văn bản như các văn bản quy phạm pháp luật, các quyết định hành chính, việc thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình kinh tế – xã hội, các dự án, đề án, giám sát việc giải quyết khiếu nại tố cáo của công dân, giải quyết ý kiến kiến nghị của cử tri và nhân dân; giám sát thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở…..

Để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động giám sát, Uỷ ban MTTQ có nhiều hình thức khác nhau như thường xuyên tiếp nhận, tập hợp, tổng hợp và nghiên cứu các ý kiến, kiến nghị, phản ánh của các tổ chức thành viên và các tầng lớp nhân dân, thông qua các hoạt động tiếp xúc cử tri, tiếp xúc đối thoại giữa người đứng đầu với Nhân dân, thông qua kỳ họp…. Qua đó đánh giá, phát hiện những vấn đề có ảnh hưởng đến quyền lợi ích hợp pháp của nhân dân để đánh giá kịp thời đưa ra các kiến nghị đề xuất [40].

2.1.2. Kết quả tổ chức đoàn giám sát

Tổ chức đoàn giám sát là hình thức được MTTQ tỉnh Bắc Giang lựa chọn để tổ chức giám sát các nội dung có tính phức tạp, nhận được nhiều sự quan tâm của các tầng lớp Nhân dân. Do hình thức này có những tính ưu việt đó là tổ chức rất bài bản, đề nghị đối tượng giám sát cung cấp thông tin, giải trình nhiều các nội dung của đoàn giám sát, đặc biệt có thể tiến hành khảo sát trực tiếp để đánh giá, so sánh với kết quả triển khai thực hiện. Trong 6 năm qua (từ năm 2018 đến hết năm 2023) MTTQ các cấp tỉnh Bắc Giang (tỉnh, cấp huyện, cấp xã) đã tổ chức giám sát được 1.317 nội dung; tại 6.726 cơ quan, đơn vị; kiến nghị 6.435 nội dung. Luận văn: Thực trạng giám sát của MTTQ Việt Nam tại Bắc Giang.

2.1.2.1. Mặt trận Tổ quốc tỉnh

Trước khi Nghị quyết liên tịch số 403 được ban hành, MTTQ trong tỉnh Bắc Giang đã tổ chức giám sát một số nội dung dưới hình thức tổ chức đoàn giám sát, nhưng số lượng không nhiều. Sau khi có Nghị quyết liên tịch số 403 thì hoạt động giám sát của MTTQ trong tỉnh mới thực sự đi vào nền nếp. Từ năm 2018 đến hết năm 2023, MTTQ tỉnh chủ trì giám sát 18 nội dung tại 129 cơ quan, đơn vị; kiến nghị 122 nội dung (trong đó năm 2023, MTTQ tỉnh tổ chức giám sát 04 nội dung tại 34 cơ quan, đơn vị, chỉ ra 27 nội dung còn tồn tại, hạn chế; kiến nghị 34 nội dung: Trung ương 02; Tỉnh uỷ – UBND tỉnh 21; UBND các huyện, thành phố, thị xã 11). Số lượng giám sát năm 2023 tăng gấp đôi so với năm 2018.

Nội dung giám sát tập trung vào các vấn đề như: Giám sát việc thực hiện công tác thu hồi, bồi thường và hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất; giám sát việc thực hiện pháp luật về tiếp công dân và giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo trên địa bàn tỉnh; giám sát việc thực hiện các quy định về chính sách hỗ trợ cứng hóa đường trục thôn, đường liên thôn và đường nội đồng gắn với giao thông liên thôn trên địa bàn tỉnh (giai đoạn 2017-2019); giám sát việc thực hiện các chính sách hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch Covid – 19; giám sát công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp (nhiệm kỳ 2021 – 2026); giám sát việc thực hiện pháp luật về tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo của Chủ tịch UBND các huyện, thành phố, thị xã; giám sát cán bộ, đảng viên theo Quy định số 124-QĐ/TW năm 2018 của Ban Bí thư Trung ương Đảng; giám sát việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (giai đoạn 2021 – 2025)….[41].

2.1.2.2. Mặt trận Tổ quốc các huyện, thành phố, thị xã

Thực hiện sự hướng dẫn của MTTQ tỉnh, 6 năm qua (từ năm 2018 đến đến hết năm 2023) MTTQ các huyện, thành phố, thị xã giám sát 134 nội dung tại 936 cơ quan, đơn vị; kiến nghị 1.171 nội dung. Năm 2023 tổ chức giám sát 25 nội dung tăng 1,3 lần so với năm 2018.

Nội dung giám sát tập trung vào các nội dung như: Giám sát thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại UBND cấp xã; giám sát việc thực hiện Kết luận số 43-KL/TU ngày 11/5/2017 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bắc Giang về một số chủ trương lãnh đạo, chỉ đạo giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường nông thôn; giám sát vấn đề thiếu lớp học, thiếu giáo viên ở bậc học mầm non; giám sát việc giải quyết và trả lời ý kiến, kiến nghị của cử tri thông qua các cuộc tiếp xúc cử tri của đại biểu HĐND cấp huyện, xã; giám sát việc thực hiện các chế độ, chính sách đối với người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số; giám sát công tác chi trả, giải quyết chế độ chính sách cho các đối tượng bảo trợ xã hội; giám sát việc quản lý, thu, chi từ các nguồn xã hội hóa giáo dục giai đoạn 2016 – 2018; giám sát việc thực hiện hỗ trợ tiền hỏa táng; giám sát việc thực hiện các quyết định có hiệu lực pháp luật sau thanh tra; giám sát trực tiếp việc thực hiện rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo giai đoạn 2022 – 2025 theo Quyết định số 24/2021/QĐ-TTg ngày 16/7/2021 của Thủ tướng Chính phủ; giám sát việc thực hiện Pháp lệnh số 34/2007/PL-UBTVQH11, ngày 20/4/2007 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở; giám sát công tác quản lý, sử dụng đất đai đối với các cơ sở tôn giáo….. [42]. Thông qua giám sát đã phát hiện những tồn tại, hạn chế và những bất cập của chính sách, pháp luật với thực tế áp dụng, từ đó kịp thời kiến nghị, đề xuất những giải pháp phù hợp để khắc phục những hạn chế.

2.1.2.3. Mặt trận Tổ quốc các xã, phường, thị trấn Luận văn: Thực trạng giám sát của MTTQ Việt Nam tại Bắc Giang.

Căn cứ hướng dẫn của MTTQ các huyện, thành phố, thị xã, MTTQ các xã, phường, thị trấn xây dựng kế hoạch giám sát, từ năm 2018 đến hết năm 2023, MTTQ các xã, phường, thị trấn đã tổ chức giám sát 1165 nội dung tại 5661 cơ quan, tổ chức, đơn vị; kiến nghị 6635 nội dung (trong đó năm 2023 tổ chức giám sát 237 nội dung; tại 799 cơ quan, tổ chức, đơn vị; kiến nghị 1.475 nội dung tăng 1,0 lần so với năm 2018).

Nội dung giám sát tập trung vào các vấn đề như giám sát việc thu – chi hoạt động của tổ vệ sinh môi trường tại các thôn; giám sát việc hỗ trợ và tiến độ xây dựng nhà ở cho các hộ nghèo; giám sát việc đóng góp và thu, chi đối với các khoản nhân dân đóng để cứng hóa kênh mương, làm đường giao thông nông thôn; giám sát việc thu – chi quản lý và sử dụng quỹ của thôn; giám sát việc chi trả tiền điện cho các hộ nghèo; giám sát việc xét duyệt hồ sơ các đối tượng hộ nghèo, cận nghèo… [43]. Hoạt động giám sát của MTTQ cấp xã có ý nghĩa đặc biết, bởi cấp xã là địa bàn cuối cùng để triển khai và áp dụng chính sách vào thực tế do đó mọi phát sinh, khó khăn, vướng mắc, các chính sách áp dụng có phù hợp hay không đều phát sinh từ cơ sở. Do đó giám sát MTTQ cấp xã có phạm vi nhỏ nhưng lại có ý nghĩa lớn trong việc đánh giá sự phù hợp của chính sách, đánh giá công tác lãnh đạo, triển khai thực hiện của chính quyền, sự đồng tình, hưởng ứng của người dân trước những vấn đề liên quan.

2.1.3. Kết quả giám sát thông qua Ban Thanh tra Nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng

2.1.3.1. Giám sát thông qua Ban Thanh tra Nhân dân

Xác định giám sát là nhiệm vụ khó, do vậy để nâng cao chất lượng hoạt động của Ban TTND, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh tổ chức tập huấn nghiệp vụ, trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, chia sẻ những thuận lợi, khó khăn, vướng mắc; đề xuất giải pháp để Ban TTND thực hiện tốt, đến nay toàn tỉnh có 209 Ban TTND với 1.982 thành viên.

Trong 6 năm qua (từ năm 2018 đến hết năm 2023) Ban TTND đã tổ chức giám sát được 17000 cuộc, phát hiện và kiến nghị xử lý 331 vụ việc sai phạm, thu hồi cho Nhà nước và Nhân dân 547.963 triệu đồng; 285m² đất (trong đó năm 2023, Ban TTND giám sát được 2.139 cuộc trên các lĩnh vực; phát hiện và kiến nghị xử lý 13 vụ việc sai phạm tới cơ quan có thẩm quyền) [44]. Năm 2023 giám sát 2139 cuộc, giảm 57,1% so với năm 2018 với 3745 cuộc.

2.1.3.2. Giám sát thông qua Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng

Để đáp ứng yêu cầu và nâng cao hơn chất lượng giám sát, MTTQ tỉnh đã trang bị cuốn sổ tay công tác giám sát và nhật ký giám sát để các Ban GSĐTCCĐ thực hiện thống nhất trên toàn tỉnh. Từ năm 2018 đến nay đã tổ chức giám sát được 8731 cuộc, phát hiện và kiến nghị 52 vụ việc sai phạm, thu hồi cho nhà nước và nhân dân trên 25 triệu đồng cùng nhiều tài sản khác như gạch, xi măng (trong đó năm 2023 đã tổ chức giám sát được 848 dự án đầu tư, đã phát hiện, kiến nghị xử lý 02 dự án). Những kết quả giám sát đó góp phần đảm bảo các quy định được thực hiện có hiệu quả, kịp thời ngăn chặn và xử lý các việc làm sai quy định, gây lãng phí, thất thoát tài sản của nhà nước, xâm hại lợi ích của cộng đồng góp phần mở rộng và phát huy dân chủ tại cơ sở, tạo niềm tin trong Nhân dân [45]. Năm 2023 tổ chức giám sát 848 cuộc, giảm 54,8% so với năm 2018 với 1546 cuộc.

2.1.4. Kết quả tham gia giám sát Luận văn: Thực trạng giám sát của MTTQ Việt Nam tại Bắc Giang.

Tham gia giám sát mà một trong các hình thức giám sát của MTTQ, từ năm 2018 đến nay hết năm 2023, MTTQ các cấp đã tham gia 2522 cuộc giám sát.

2.1.4.1. Mặt trận Tổ quốc tỉnh

Thực hiện chương trình phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan; với chức năng, nhiệm vụ được giao, từ năm 2018 đến hết năm 2023 MTTQ tỉnh tham gia 47 cuộc giám sát tại 79 cơ quan, đơn vị (trong đó năm 2023 tham gia 9 cuộc giám sát giảm 60% so với năm 2018 với 15 cuộc).

Các cơ quan phối hợp tham gia giám sát như với Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND tỉnh tham gia giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí (giai đoạn 2016-2021); tham gia giám sát việc chấp hành quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trên địa bàn tỉnh Bắc Giang (giai đoạn 2020 – 2022); tham gia giám sát việc chấp hành pháp luật trong thực hiện một số dự án lớn, trọng điểm trên địa bàn tỉnh; giám sát việc thực hiện các quy định của pháp luật về thu, quản lý, sử dụng các khoản thu trong nhà trường trên địa bàn tỉnh (giai đoạn 2020 – 2022); tham gia giám sát việc chấp hành pháp luật trong thu hút đầu tư vào các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh (giai đoạn 2018 – 2022); tham gia giám sát việc chấp hành pháp luật trong công tác thi hành án hình sự trên địa bàn tỉnh (giai đoạn 2020 – 2022)…. Với Viện kiểm sát nhân dân giám sát việc tuân theo pháp luật về thi hành án dân sự tại các Chi cục thi hành án Dân sự; tham gia giám sát việc tuân theo pháp luật trong công tác tạm giữ, tạm giam, quản lý và giáo dục người chấp hành án phạt tù … [46].

2.1.4.2. Mặt trận Tổ quốc các huyện, thành phố, thị xã

Đến nay MTTQ các huyện, thành phố, thị xã tham gia giám sát cùng HĐND, UBND được 495 nội dung tại 1.606 cơ quan, đơn vị. Năm 2023 tham gia giám sát 75 nội dung tại 376 cơ quan, tổ chức, đơn vị giảm 76% so với năm 2018 là 98 cuộc.

Nội dung giám sát đa dạng như giám sát việc thực hiện quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; giám sát thực hiện thu, chi các khoản thu thỏa thuận và tự nguyện trong các trường mầm non, trung tâm giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên; giám sát việc tuân theo pháp luật trong thi hành án hình sự; giám sát việc thực hiện quy định của pháp luật về cải cách hành chính; giám sát chuyên đề việc thực hiện nghị quyết đại hội Đảng bộ các cấp (nhiệm kỳ 2020-2025); giám sát việc thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của huyện ủy, ban thường vụ huyện ủy về thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng cùng cấp; giám sát thực hiện Kết luận số 21-KL/TW ngày 25/10/2021 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị… [47].

2.1.4.3. Mặt trận Tổ quốc các xã, phường, thị trấn

MTTQ cấp xã đã tham gia với chính quyền cùng cấp giám sát 1980 cuộc tại 4240 tổ chức, đơn vị. Trong đó năm 2023 tham gia giám sát 278 nội dung tại 673 tổ chức, đơn vị giảm 55,9% so với năm 2018 là 497 cuộc giám sát.

Nội dung giám sát về tổ chức bầu trưởng, phó thôn, bản, tổ dân phố; giám sát việc thực hiện thu, chi ngân sách thường xuyên; giám sát thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông; giám sát hoạt động và phẩm chất đạo đức các chức danh trong chính quyền; giám sát việc thực hiện các kết luận, quyết định xử lý sau kiểm tra; chương trình phát triển kinh tế – xã hội của địa phương [48].

2.2. Đánh giá chung về giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trên địa bàn tỉnh Bắc Giang Luận văn: Thực trạng giám sát của MTTQ Việt Nam tại Bắc Giang.

2.2.1. Kết quả đạt được

Giám sát của MTTQ có một vai trò, ý nghĩa hết sức quan trọng, giám sát tốt không những chỉ ra những tồn tại, hạn chế của vấn đề mà còn đề xuất được những kiến nghị sau giám sát có giá trị. Vì vậy hoạt động giám sát MTTQ Việt Nam trên địa bàn tỉnh Bắc Giang những năm qua luôn được chú trọng và đạt được nhiều kết quả.

Một là, bảo đảm chủ trương, đường lối, chính sách pháp luật của Đảng, Nhà nước được thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả, góp phần điều chỉnh và hoàn thiện chính sách, pháp luật cho phù hợp vì lợi ích của Nhân dân, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Thông qua hoạt động giám sát của MTTQ phát hiện những tồn tại, hạn chế, nguyên nhân, từ đó đề xuất những kiến nghị tới cấp uỷ, chính quyền, đối tượng được giám sát kịp thời điều chỉnh đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân. Qua đó góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện các chính sách pháp luật trên địa bàn, đồng thời qua các kiến nghị để sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện chính sách, pháp luật.

Qua hoạt động giám sát của MTTQ nhiều tồn tại, hạn chế, vướng mắc kịp thời phát hiện, đồng thời tìm ra nguyên nhân của hạn chế, tồn tại, MTTQ đã kịp thời kiến nghị giúp các chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước tránh được những thiếu sót, không phù hợp với thực tiễn trong quá trình tổ chức thực hiện. Các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân có ý thức trách nhiệm hơn trong công việc.

Hai là, thông qua các kiến nghị sau khi giám sát MTTQ đã thể hiện chính kiến của mình trước những vấn đề có liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân. Qua hoạt động giám sát MTTQ không những kịp thời chỉ ra những tồn tại, hạn chế, vướng mắc và nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế trong thực hiện chính sách, pháp luật và quá trình tổ chức thực hiện mà còn đưa ra những đề xuất, kiến nghị đối với cơ quan có thẩm quyền. Những đề xuất, kiến nghị đó không chỉ thể hiện ý trí, nguyện vọng của Nhân dân, mà còn thể hiện quan điểm của MTTQ với tư cách là một chủ thể giám sát. Đây là một trong những hình thức để MTTQ khẳng định vai trò, vị thế của mình trong hệ thống chính trị.

Ba là, khẳng định được vai trò chủ thể trong hoạt động giám sát. Thông qua hoạt động hiệp thương, thống nhất nội dung giám sát MTTQ thể hiện được vai trò lãnh đạo và phối hợp trong việc tham mưu cho cấp uỷ lựa chọn nội dung giám sát. MTTQ tham gia cùng cấp uỷ, phối hợp với chính quyền, cơ quan, tổ chức thực hiện kiểm tra, thanh tra, giám sát. Phát huy được các hội đồng tư vấn, ban tư vấn, cộng tác viên của Uỷ ban MTTQ, lựa chọn đơn vị đề nghị cử thành viên tham gia giám sát có bản lĩnh chính trị vững vàng, có chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn về lĩnh vực được giám sát từ đó góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả giám sát. Luận văn: Thực trạng giám sát của MTTQ Việt Nam tại Bắc Giang.

Bốn là, thông qua hoạt động giám sát của MTTQ đã không ngừng khơi dậy và phát huy quyền chủ của Nhân dân, tiếp tục củng cố vững chắc cũng như phát huy sức mạnh đại khối đoàn kết toàn dân tộc, tạo sự đồng thuận trong xã hội, tạo niềm tin của các tầng lớp Nhân dân dân đối với Đảng, Nhà nước. Giám sát của MTTQ mang tính xã hội, thông qua hoạt động giám sát niềm tin vào Đảng, Nhà nước của Nhân dân không ngừng nâng lên. Đặc biệt hoạt động giám sát của MTTQ có có sự tham gia của người dân qua đó phát huy vai trò làm chủ của Nhân dân, không ngừng tập hợp quần chúng tham gia thực hiện giám sát, do đó hoạt động giám sát của MTTQ mang tính nhân dân, nhưng vẫn bảo đảm tính chuyên nghiệp.

Năm là, qua thực tiễn giám sát, cán bộ MTTQ được tôi luyện thêm về bản lĩnh chính trị, rèn luyện thêm về kiến thức, kỹ năng giám sát; giúp cho nhân dân đặt niềm tin hơn vào MTTQ về chức năng đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhân dân, thực sự là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân.

Sáu là, vị trí, vai trò MTTQ không ngừng được nâng lên, công tác lãnh đạo cấp uỷ, sự phối hợp giữa MTTQ với các cơ quan liên quan ngày một chặt chẽ, bền chặt.

2.2.2. Hạn chế và nguyên nhân

Với những kết quả đạt được trong hoạt giám sát của MTTQ Việt Nam trên địa bàn tỉnh Bắc Giang trong thời gian vừa qua đã có những đóng góp không nhỏ vào bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của Nhân dân. Bên cạnh kết quả đạt được, hoạt động giám sát của MTTQ tỉnh Bắc Giang vẫn còn những hạn chế xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau đó là:

2.2.2.1. Hạn chế và nguyên nhân trong nghiên cứu, xem xét văn bản của cơ quan có thẩm quyền liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân

• Một là, hạn chế Luận văn: Thực trạng giám sát của MTTQ Việt Nam tại Bắc Giang.

Chủ yếu giám sát qua việc thực hiện văn bản, chưa tổ chức giám sát bằng văn bản. Giám sát qua việc thực hiện văn bản được tiến hành thường xuyên hoặc thực hiện theo chương trình, kế hoạch, chuyên đề, vấn đề, vụ việc, có thể giám sát nhiều văn bản khác nhau để từ đó giám sát vụ việc. Nội dung giám sát việc thực hiện văn bản chưa được rộng. Đối với giám sát văn bản được thực hiện khi phát hiện thấy có vấn đề trong quá trình thực hiện, hay nói cách khác là qua nghiên cứu, theo dõi, nắm bắt các nguồn thông tin phát hiện thấy có tồn tại, hạn chế, liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân tổ chức giám sát bằng hình thức tổ chức hội nghị giám sát.

Chất lượng và hiệu quả hoạt động giám sát của Uỷ ban MTTQ còn chưa đi vào chiều sâu, nhất là ở cơ sở còn nhiều tồn tại, vướng mắc, chủ yếu chỉ thể hiện qua các phát hiện, nêu ý kiến, kiến nghị tại các kỳ họp, phiên họp của các cơ quan, tổ chức thuộc đối tượng được giám sát. Một số ý kiến, kiến nghị sau giám sát của Uỷ ban MTTQ ở cơ sở chất lượng chưa cao, chưa thuyết phục.

Hình thức giám sát này chưa chú trọng nhiều, chủ yếu chú trọng tới hình thức tổ chức đoàn giám sát.

• Hai là, nguyên nhân

Hình thức giám sát rất khó phát hiện những hạn chế, tồn tại, Những phát hiện chủ yếu thông qua việc phân tích, so sánh với văn bản khác, những hạn chế do chính đối tượng giám sát đánh giá thông qua báo cáo, văn bản.

Hình thức giám sát này còn mới, khó xác định tiêu chí đánh giá chất lượng hoạt động giám sát. Mặc dù hình thức giám sát này mang đầy đủ đặc điểm, tính chất, mục đích của hoạt động giám sát. Do đó việc đánh giá chất lượng giám sát chỉ có thể dựa trên tiêu chí mang tính định tính như: Đảm bảo tính thực tiễn, phù hợp với các quy định của pháp luật; bảo đảm tính đúng đắn, khách quan, bảo vệ được quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; bảo đảm không bỏ sót các vấn đề cần kiến nghị sau giám sát văn bản, bảo đảm các kiến nghị sau giám sát được giải quyết đúng đắn hoặc có phương án, lộ trình giải quyết phù hợp để khắc phục được những hạn chế, bất cập.

Đối tượng giám sát liên quan nhiều lĩnh vực, nội dung khác nhau, thời gian giám sát dài, tức là giám sát từ khâu ban hành, tổ chức thực hiện, phát hiện tồn tại hạn chế đến kiến nghị giải pháp và thực hiện những kiến nghị. Vì vậy hiệu quả còn phụ thuộc rất nhiều vào bản lĩnh, chính kiến, sự kiên trì “đeo bám” của chủ thể giám sát.

Khó so sánh, đánh giá giữa kết quả thông qua văn bản với kết quả triển khai thực hiện trên thực tế nên ít được sử dụng trong hoạt động giám sát bằng văn bản, chủ yếu giám sát việc thực hiện văn bản.

2.2.2.2. Hạn chế và nguyên nhân trong tổ chức đoàn giám sát Một là, hạn chế

Nội dung giám sát không được nhiều chỉ chiếm 4% so với các hình thức giám sát khác (Phụ lục 4). Bên cạnh đó hình thức giám sát này còn có sự không đồng đều giữa 3 cấp, trung bình 1 năm cấp tỉnh giám sát 3 đến 4 nội dung; cấp huyện mỗi huyện giám sát 2 nội dung, cấp xã mỗi xã giám sát 01 nội dung (Phụ lục 01).

Đối với cơ sở việc xây dựng kế hoạch và tổ chức đoàn giám sát còn chưa bài bản, chưa thật sự đi vào chiều sâu, hiệu quả giám sát chưa cao, chưa có nhiều kinh nghiệm trong hoạt động tổ chức đoàn giám sát. Chưa thực hiện được nhiều hình thức tổ chức đoàn giám sát, chủ yếu sở phối hợp, tham gia giám sát, giám sát thông qua Ban TTND, Ban GSĐTCCĐ; chất lượng kiến nghị sau giám sát chưa cao, chưa thuyết phục, chưa cụ thể. Luận văn: Thực trạng giám sát của MTTQ Việt Nam tại Bắc Giang.

Chưa tổ chức đoàn giám sát để giám sát kết quả triển khai thực hiện, tiếp thu và giải trình các ý kiến, kiến nghị sau giám giám sát của MTTQ, mới dừng lại việc theo dõi việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát qua văn bản.

• Hai là, nguyên nhân

Hình thức tổ chức đoàn giám sát phức tạp hơn nhiều so với hình thức giám sát khác, hình thức này đòi hỏi phải đảm bảo theo trình tự, thủ tục, kiến thức, kinh nghiệm cũng như tốn kém về kinh phí, phương tiện, thời gian.

Giám sát là một trong nhiều nhiệm vụ của MTTQ, vì vậy việc lựa chọn nội dung giám sát và hình thức giám sát còn căn cứ và phụ thuộc vào nhiều yếu tố như lãnh đạo cấp uỷ cùng cấp, nguồn lực giám sát, nội dung giám sát, phạm vi giám sát….

Trình độ, kinh nghiệm, kỹ năng tổ chức đoàn giám sát của cán bộ MTTQ cơ sở còn hạn chế, bên cạnh đó chưa có quy định cụ thể về trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức trong việc tiếp nhận kiến nghị của MTTQ. Hiện này theo quy định hiện hành thì mới chỉ có quy định trách nhiệm của cơ quan, cụ thể là: Cơ quan Nhà nước có trách nhiệm xem xét, giải quyết và trả lời kiến nghị của MTTQ Việt Nam theo quy định của pháp luật [30, tr.11-12]. Vì vậy kiến nghị hay nhưng không xem xét, tiếp thu kiến nghị thì cũng không giải quyết được vấn đề.

Hình thức tổ chức đoàn giám sát còn chưa có quy định chặt chẽ, theo quy định tại điểm “đ”, khoản 2, điều 6 của Nghị quyết liên tịch số 403 năm 2017 giữa Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ và Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam yêu cầu trong kế hoạch giám sát có nội dung “Phân công trách nhiệm thành viên đoàn giám sát”; nhưng tại Điều 7 của Nghị quyết này thì quy định đoàn giám sát được thành lập sau khi có kế hoạch giám sát. Như vậy kế hoạch có trước quyết định và chưa thể biết thành phần tham gia đoàn giám sát thì không thể phân công nhiệm vụ thành viên đoàn giám sát.

2.2.2.3. Hạn chế và nguyên nhân trong giám sát thông qua hoạt động của Ban thanh tra nhân dân, Ban giám sát đầu tư của cộng đồng

• Một là, hạn chế

Số lượng giám sát nhiều chiếm tới 59% đối với Ban TTND, 29% đối với Ban GSĐTCCĐ so với các hình thức giám sát khác (Phụ lục 04) nhưng chất lượng, hiệu quả giám sát chưa cao, một số giải pháp, kiến nghị đề ra chưa được cụ thể, chưa sát trọng tâm. Bên cạnh đó hình thức giám sát này còn có sự không đồng đều giữa 2 hình thức này, tập trung chủ yếu là Ban TTND với 17.000 cuộc gấp 1,9 lần so với hình thức giám sát thông qua Ban GSĐTCCĐ với 8731 cuộc (Phụ lục 02). Số lượng các cuộc giám sát giảm dần qua các năm, tính chung từ năm 2018 đến năm 2023 Ban TTND giảm 57,1%, Ban GSĐTCCĐ giảm 54,8%.

Công tác phối hợp giám sát giữa của Ban TTND, Ban GSĐTCCĐ đối với các đơn vị có liên quan còn chưa chặt chẽ. Một số thành viên của Ban TTND, Ban GSĐTCCĐ còn hạn chế về kinh nghiệm, kiến thức chuyên môn, kỹ năng giám sát nhất là lĩnh vực đầu tư, xây dựng cơ bản. Luận văn: Thực trạng giám sát của MTTQ Việt Nam tại Bắc Giang.

• Hai là, nguyên nhân

Năng lực, trình độ chuyên môn, kinh nghiệm giám sát, kiến thức pháp luật của thành viên Ban TTND, Ban GSĐTCCĐ còn chưa đáp ứng với yêu cầu công việc. Trong khi công tác thu hút, tập hợp đội ngũ có trình độ, trẻ tuổi, có năng lực tham gia Ban TTND, Ban GSĐTCCĐ còn gặp nhiều khó khăn.

Một số công trình, dự án có kỹ thuật phức tạp nằm ngoài kiến thức, kinh nghiệm giám sát của thành viên Ban TTND, Ban GSĐTCCĐ. Bên cạnh đó trong quá trình giám sát còn chịu sự tác động, ảnh hưởng yếu tố làng, xã.

Số lượng các cuộc giám sát giảm là do ảnh hưởng của dịch Covid -19 dẫn đến phải thay đổi một số công trình, dự án dẫn đến công tác giám sát cũng thay đổi theo. Đồng thời chú trọng, nâng cao chất lượng, hiệu quả giám sát hơn số lượng nên các cuộc giám sát những năm gần đây giảm so với những năm đầu.

Ban TTND, Ban GSĐTCCĐ do MTTQ cấp xã thành lập, về mặt thực quyền không mạnh, khi tham gia phối hợp thực hiện nhiệm vụ, giám sát với các cơ quan, đơn vị khác chưa ngang hàng.

Chế độ phụ cấp còn hạn chế, chưa tạo động lực và khuyến khích sự tham gia của những người có kiến thức, kinh nghiệm tham gia thành viên Ban TTND, Ban GSĐTCCD, theo Điều 37, Luật Dân chủ cơ sở quy định thành viên Ban TTND không đồng thời là cán bộ, công chức cấp xã, người hoạt động không chuyên trách cấp xã, ở thôn, tổ dân phố vì vậy hiện nay Trưởng BanTTND không được bố trí phụ cấp. Theo điểm e, Điều 40 và Điều 45 Luật Dân chủ cơ sở quy định kinh phí hoạt động cho Ban TTND, Ban GSĐTCCĐ do ngân sách nhà nước cấp xã đảm bảo. Tuy nhiên hiện nay các xã thuộc các huyện miền núi việc thu ngân sách rất khó khăn cho việc bố trí nguồn kinh phí.

2.2.2.4. Hạn chế và nguyên nhân trong tham gia giám sát với cơ quan, tổ chức có thẩm quyền

• Một là, hạn chế

Số lượng các cuộc tham gia giám sát chưa được nhiều chiếm 8% so với các hình thức giám sát khác (Phụ lục 04). Trong quá trình giám sát còn chưa quyết liệt, mạnh dạn trong khi tham gia giám sát. Bên cạnh đó hình thức giám sát này còn có sự không đồng đều giữa 3 cấp, tập trung chủ yếu cấp tỉnh, cấp huyện trung bình mỗi năm tham gia từ 7 đến 8 cuộc, đối với cấp xã trung bình mỗi năm tham gia chưa tới 2 cuộc (Phụ lục 03), nhưng so với hình thức tổ chức đoàn giám sát thì đây là hình thức được MTTQ cấp xã tham gia nhiều hơn. Luận văn: Thực trạng giám sát của MTTQ Việt Nam tại Bắc Giang.

Số lượng các cuộc tham gia giám sát không đồng đều và giảm dần cả 3 cấp. Năm 2023 so với năm 2018 số lượng tham gia giám sát cấp tỉnh giảm 60%, cấp huyện giảm 76%, cấp xã giảm 55,9%.

• Hai là, nguyên nhân

Nội dung, lĩnh vực giám sát do đơn vị chủ trì lựa chọn, nhiều nội dung không thuộc lĩnh vực chuyên môn, do đó quá trình giám sát cần tìm hiểu, nghiên cứu nhiều thời gian. Trong khi năng lực cán bộ Mặt trận (nhất cơ sở) chưa cao, khả năng nhìn nhận, phân tích vấn đề giám sát, đánh giá và kết luận trong quá trình giám sát còn có những mặt hạn chế.

Các đơn vị chủ trì giám sát rút kinh nghiệm để nâng cao chất lượng, hiệu quả giám sát, tránh trùng chéo, lựa chọn nội dung giám sát rộng, có sự tác động liên quan tới nhiều đối tượng.

Chủ trì giám sát không phải Uỷ ban MTTQ do đó cán bộ tham gia giám sát còn chưa mạnh dạn trong các nhiệm vụ, còn bị động trong một số nhiệm vụ, khó chủ động phương pháp và cách thức tổ chức giám sát.

Tiểu kết Chương 2

Giám sát là hoạt động không thể thiếu của bất kỳ cơ quan đơn vị nào, với nhiều hình thức khác nhau đảm bảo chính sách pháp luật được thực hiện có hiệu quả. Đối với giám sát của Uỷ ban MTTQ có một vị trí, vai trò hết sức quan trọng, nó không chỉ góp phần đảm bảo chính sách pháp luật được thực hiện có hiệu quả mà giám sát MTTQ mang tính xã hội, là cơ quan đại diện cho Nhân dân đồng thời là chủ thể giám sát, sau giám sát còn đề xuất những kiến nghị sau giám sát để kịp thời điều chỉnh những tồn tại, hạn chế. Những năm qua hoạt động giám sát của Uỷ ban MTTQ tỉnh Bắc Giang đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần thực hiện quyền dân chủ của Nhân dân góp phần hạn chế quan liêu, mất dân chủ, góp phần quan trọng vào việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân.

Chương 2 của Đề án đã đi phân tích, phản ánh và đánh giá những kết quả đạt được của Uỷ ban MTTQ trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. Đồng thời đưa ra những mặt tồn tại, hạn chế, nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế và đề xuất những kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền. Trong giai đoạn hiện nay đứng trước yêu cầu phát huy dân chủ ở cơ sở ngày càng cao, bảo đảm quyền lực Nhà nước thuộc về Nhân dân thì hoạt động giám sát của MTTQ ngày càng quan trọng, thực sự là cơ sở chính trị của chính quyền Nhân dân. Luận văn: Thực trạng giám sát của MTTQ Việt Nam tại Bắc Giang.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ:  

===>>> Luận văn: Giải pháp giám sát của MTTQ Việt Nam tại Bắc Giang

Luanvanluat

Dịch Vụ Viết Luận Văn Ngành Luật 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website:  https://vietluanvanluat.com/ – Hoặc Gmail: vietluanvanluat@gmail.com