Luận văn: Giải pháp xét xử hủy việc kết hôn trái pháp luật

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Luận văn: Giải pháp xét xử hủy việc kết hôn trái pháp luật hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Luận văn: Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật và tăng cường hiệu quả áp dụng pháp luật trong thực tiễn xét xử hủy việc kết hôn trái pháp luật ở Việt nam hiện nay dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

3.1. Những khó khăn, vướng mắc trong quá trình áp dụng biện pháp hủy việc kết hôn trái pháp luật tại tỉnh Thừa Thiên Huế

Trong những năm qua, công tác giải quyết các vụ việc về Hôn nhân và gia đình nói chung và các trường hợp giải quyết yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật nói riêng trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế nói riêng đã đạt được những hiệu quả nhất định, phần lớn các trường hợp có yêu cầu hủy đều giải quyết một cách triệt để quan hệ hôn nhân của các bên tránh tình trạng kết hôn trái pháp luật duy trì kéo dài làm ảnh hưởng đến bản thân các đương sự cũng như sự phát triển của toàn xã hội; các quan hệ về tài sản và quan hệ con cái được giải quyết hiệu quả, hợp tình hợp lý nên không có kháng cáo, kháng nghị của các chủ thể. Song bên cạnh đó, quá trình thụ lý và giải quyết các vụ việc nói trên vẫn còn tồn tại rất nhiều khó khăn, vướng mắc, gây khó khăn trong việc áp dụng pháp luật cũng như làm ảnh hưởng đến quyền lợi của công dân.

Thứ nhất, theo quy định tại Điều 15 Luật hôn nhân và gia đình 2000, chủ thể có quyền yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật bao gồm nhiều cơ quan và cá nhân khác nhau như Viện kiểm sát, Hội liên hiệp phụ nữ, Ủy ban bảo vệ và chăm sóc trẻ em, bố mẹ, vợ chồng, con của các bên kết hôn…Tuy nhiên, do những bất cập của các quy định của pháp luật cũng như những hạn chế về mặt thực tiễn nên trong những năm qua, số vụ việc yêu cầu do các chủ thể Viện kiếm sát, hội liên hiệp phụ nữ, ủy ban dân số gia đình và trẻ em thực hiện hầu như không được triển khai trên thực tế mà chủ yếu do bản thân các bên kết hôn yêu cầu. Tuy nhiên, xét ở khía cạnh khác, một khi các bên đã chủ động tiến hành kết hôn trái pháp luật thì việc tự bản thân họ có yêu cầu hủy hôn nhân trái pháp luật của bản thân mình là điều hi hữu. Xuất phát từ thực tiễn đó nên rất nhiều trường hợp kết hôn trái pháp luật đặc biệt là những trường hợp tảo hôn, cưỡng ép, ép buộc hôn nhân tự nguyện tiến bộ chưa được xử lý, đặc biệt là ở những vùng có điều kiện kinh tế – văn hóa, xã hội còn gặp nhiều khó khăn, chịu ảnh hưởng nặng nề của phong tục tập quán như huyện Nam Đông, huyện A Lưới…Điều này đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến việc duy trì và củng cố chế độ hôn nhân và gia đình ổn định, tiến bộ và bền vững. Mặt khác, khi những trường hợp kết hôn trái pháp luật được duy trì lâu mà không co sự vào cuộc của các cơ quan chức năng thì những hậu quả phát sinh lại càng khó giải quyết vì tính chất phức tạp sẽ gia tăng. Do đó, những quan hệ này nếu không được giải quyết kịp thời vừa cản trở quan hệ hôn nhân tiến bộ, vừa ảnh hưởng trực tiếp đến bản thân các đương sự, vừa gây những khó khăn cho cơ quan có thẩm quyền cụ thể là Tòa án nhân dân các cấp trong quá trình thụ lý và giải quyết các yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật một cách có hiệu quả.

Thứ hai, trong quan hệ pháp luật hôn nhân và gia đình, một yếu tố cấu thành là các trường hợp kết hôn có yêu tố nước ngoài. Trong thực tiễn, kết hôn có yếu tố nước ngoài vi phạm các điều kiện kết hôn như kết hôn giữa những người có quan hệ thân thuộc; kết hôn vi phạm sự tự nguyện, bị lừa dối, cưỡng ép, ép buộc hoàn toàn có thể được tiến hành do những khó khăn trong việc xác minh quan hệ tình cảm giữa các bên kết hôn của các cán bộ tư pháp có thẩm quyền gặp nhiều khó khăn. Như đã phân tích trên, các trường hợp kết hôn có yếu tố nước ngoài vi phạm điều kiện kết hôn thường nhằm trốn tránh các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc bảo lãnh ra nước ngoài, nhằm mục đích kinh tế. Chỉ khi nào việc bảo lãnh ra nước ngoài không thực hiện được bản thân các đương sự mới có yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật.

Trong những trường hợp nói trên, việc giải quyết yêu cầu hủy thông thường vắng mặt bị đơn do bị đơn đang ở nước ngoài. Điều này tạo nên những khó khăn nhất định cho cơ quan có thẩm quyền trong việc giải quyết các hậu quả pháp lý của hủy việc kết hôn trái pháp luật, đặc biệt là quan hệ tài sản và quan hệ con cái. Đồng thời cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự, trong đó có quyền lợi của công dân Việt Nam khi kết hôn với người nước ngoài.

Thứ ba, một trong những vấn đề còn tồn tại gây ảnh hưởng lớn nhất đến các trường hợp kết hôn trái pháp luật hớn nhất hiện nay ở thừa Thiên Huế là chất lượng đội ngũ cán bộ tư pháp xã chưa thực sự được quan tâm đúng mức. Đặc biệt là đội ngũ cán bộ tư pháp ở các xã vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo…Ở những khu vực nói trên, chất lượng đội ngũ cán bộ tư pháp chưa cao, trình độ chuyên môn nghiệp vụ còn hạn chế. Bên cạnh việc gặp khó khăn trong quá trình xác minh tình trạng hôn nhân hoặc quan hệ huyết thống, tính tự nguyện của các đương sự khi tiến hành đăng ký kết hôn dẫn đến việc đăng ký kết hôn trái pháp luật thì một bộ phận cán bộ tư pháp xã còn tồn tại tâm lý nể nang, quên biết nên đã tiến hành đăng ký kết hôn cho các bên nam nữ. Điều này đã tác động mạnh mẽ đến thực trạng kết hôn trái pháp luật và việc áp dụng biến pháp chế tài hủy quan hệ hôn nhân bất hợp pháp ở Thừa thiên Huế hiện nay.

Như vậy, những vướng mắc về mặt thực tiễn nêu trên đã ảnh hưởng không nhỏ tới công tác thụ lý và giải quyết các trường hợp hủy việc kết hôn trái pháp luật hiện nay, tác động tiêu cực đến việc xây dựng và củng cố chế độ hôn nhân và gia đình bình đẳng, tiến bộ và bền vững.

3.2. Giải pháp hoàn thiện nâng cao hiệu quả áp dụng hủy việc kết hôn trái pháp luật Luận văn: Giải pháp xét xử hủy việc kết hôn trái pháp luật.

Qua quá trình nghiên cứu về mặt lý luận trong lĩnh vực Hôn nhân và gia đình nói chung và vấn đề hủy việc kết hôn trái pháp luật nói riêng đồng thời cùng với việc tìm hiểu thực trạng kết hôn trái pháp luật cũng như việc áp dụng biện pháp này của các cơ quan có thẩm quyền tại địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế cho thấy việc giải quyết các trường hợp yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật đã đạt được những hiệu quả nhất định. Song bên cạnh đó, các quy định của pháp luật về vấn đề này vẫn còn bộc lộ một số bất cập, thực tiễn giải quyết vẫn còn gặp phải những vướng mắc, hạn chế nhất định làm ảnh hưởng đến hiệu quả giải quyết các quan hệ hôn nhân và gia đình nói chung; tác động tiêu cực đến lợi ích của bản thân các đương sự nói riêng. Trên cơ sở đó, tác giả xin kiến nghị một số giải pháp nhằm góp phần vào việc tháo gỡ những khó khăn vướng mắc và giải quyết tốt hơn các trường hợp hủy việc kết hôn trái pháp luật trong điều kiện kinh tế – xã hội hiện nay. Hy vọng rằng với việc đưa ra những giải pháp này phần nào giúp cho những độc giả quan tâm hiểu được ý nghĩa của vấn đề và hỗ trợ cho các cơ quan chức năng có thêm những biện pháp nhằm hạn chế tình trạng nói trên đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

3.2.1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật điều chỉnh quan hệ Hôn nhân và gia đình, đặc biệt là các quy định về vấn đề hủy việc kết hôn trái pháp luật

Như đã phân tích trên, hiện nay hệ thống pháp luật Việt nam quy định về vấn đề hủy việc kết hôn trái pháp luật vẫn còn một số điểm hạn chế nhất định. Một số quy định không có tính khả thi trên thực tế, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra. Chính vì vậy, những thiếu sót, bất cập đó đã gây ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình giải quyết các vụ việc về Hôn nhân và gia đình nói chung và vấn đề hủy việc kết hôn trái pháp luật nói riêng tại Tòa án nhân dân cấp có thẩm quyền tại Thừa thiên Huế. Đồng thời, những hạn chế nói trên cũng dẫn tới việc quyền và lợi ích hợp pháp của công dân cũng không được đảm bảo, đặc biệt là đối với quyền lợi của phụ nữ và trẻ em – những đối tượng thường chịu nhiều thiệt thòi trong các trường hợp kết hôn trái pháp luật bị xử lý. Để hạn chế các trường hợp kết hôn trái pháp luật cũng như nâng cao hiệu quả giải quyết án hôn nhân và gia đình, theo chúng tôi, hệ thống pháp luật Việt Nam hiện hành cần quy định về vấn đề hủy việc kết hôn trái pháp luật một cách rõ ràng, cụ thể và có hệ thống hơn, tạo điều kiện cho việc áp dụng pháp luật có hiệu quả, làm cơ sở pháp lý cho việc vận dụng giải quyết các trường hợp hủy việc kết hôn trái pháp luật một cách thống nhất. Trong đó, hệ thống pháp luật cần điều chỉnh giải quyết một số vấn đề sau:

Thứ nhất, theo quy định tại Điều 15 Luật hôn nhân và gia đình 2000, chủ thể có quyền yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật bao gồm người “bị cưỡng ép”; “bị lừa dối” kết hôn. Tuy nhiên, theo hướng dẫn tại Nghị quyết 02/2000/NQ – HĐTP của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thì kết hôn vi phạm tính tự nguyện bao gồm các hành vi ép buộc, cưỡng ép, lừa dối chủ thể kết hôn. Trên thực tế, việc kết hôn thiếu tính tự nguyện do chủ thể bị cưỡng ép, lừa dối, ép buộc là tương đối phổ biến trong số các vụ việc yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật tại Thừa Thiên Huế. Đặc biệt, việc kết hôn vi phạm điều kiện về tính tự nguyện ngày càng gia tăng và mang tính chất phức tạp hơn trong quan hệ hôn nhân có yếu tố nước ngoài trong bối cảnh hội nhập kinh tế – quốc tế như hiện nay. Trong đó, nhiều trường hợp kết hôn do trước đó bị các đối tượng môi giới hôn nhân hoặc bản thân người kết hôn lừa dối sau khi kết hôn sẽ bảo lãnh ra nước ngoài; bị cha mẹ ép buộc kết hôn để “xuất ngoại” với mong muốn sẽ tìm được cơ hội việc làm, thay đổi đời sống kinh tế cho bản thân và gia đình…Như vậy, với quy định trên, chỉ có hai chủ thể bị cưỡng ép và bị lừa dối kết hôn mới có quyền tự mình yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật. Trong khi đó, chủ thể bị ép buộc kết hôn lại không có sự điều chỉnh của pháp luật. Như vậy, nếu áp dụng các quy định của pháp luật, quan hệ hôn nhân của chủ thể bị ép buộc kết hôn chỉ có thể bị hủy khi các chủ thể khác như bố mẹ, con của các bên kết hôn, Hội liên hiệp phụ nữ hoặc các chủ thể có quyền khác yêu cầu. Điều này là chưa hợp lý. Do đó, theo chúng tôi, việc quy định quyền yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật theo Điều 15 Luật Hôn nhân và gia đình cần quy định “Bên bị cưỡng ép, bị lừa dối, bị ép buộc kết hôn theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự có quyền tự mình yêu cầu Toà án huỷ việc kết hôn trái pháp luật”. Có như vậy, việc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân mới thực sự bảo đảm, góp phần quan trọng vào việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện nay. Luận văn: Giải pháp xét xử hủy việc kết hôn trái pháp luật.

Thứ hai, cũng theo quy định tại Điều 15 Luật Hôn nhân và gia đình 2000 “Viện kiểm sát theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự có quyền yêu cầu Toà án huỷ việc kết hôn trái pháp luật do vi phạm quy định tại Khoản 1 Điều 9 và điều 10 của Luật.”. Như đã phân tích trên, việc quy định quyền yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật của Viện kiểm sát là căn cứ vào quy định tại Khoản 1 Điều 28 Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án dân sự 1989. Theo đó, “đối với việc vi phạm pháp luật gây thiệt hại cho tài sản xã hội chủ nghĩa hoặc quyền lợi của người lao động trong quan hệ lao động, kết hôn trái pháp luật, xác định cha, mẹ cho người con chưa thành niên ngoài giá thú, xâm phạm nghiêm trọng quyền lợi của người chưa thành niên hoặc của người có nhược điểm về thể chất hoặc tâm thần, nếu không có ai khởi kiện thì Viện kiểm sát có quyền khởi tố.” Tuy nhiên, theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2004 có hiệu lực thay thế Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án dân sự 1989 thì Viện kiểm sát không còn thẩm quyền nói trên. Như vậy, quy định giữa Luật Hôn nhân và gia đình 2000 và Bộ luật Tố tụng dân sự 2004 đã có sự bất nhất về vấn đề này, dẫn đến việc áp dụng thiếu thống nhất trên thực tế. Đồng thời, việc trao thẩm quyền yêu cầu Tòa án hủy việc kết hôn trái pháp luật cho Viện kiểm sát theo Luật hôn nhân và gia đình 2000 không có tính thực thi. Xuất phát từ thực tiễn trên, chúng tôi cho rằng cần quy định thống nhất về quyền yêu cầu của Viện kiểm sát. Theo đó, đối với các vụ việc dân sự thì Viện kiểm sát không có thẩm quyền yêu cầu. Với quy định trên sẽ tạo ra sự thống nhất trong việc áp dụng pháp luật của các cơ quan có thẩm quyền và cũng phù hợp với các văn bản quy phạm pháp luật liên quan điều chỉnh về vấn đề này.

Thứ ba, về quyền yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật của Ủy ban bảo vệ và chăm sóc trẻ em. Hiện nay, theo quy định của pháp luật, ủy ban bảo vệ và chăm sóc trẻ em không còn là cơ quan tồn tại với tư cách là một đơn vị độc lập. Lĩnh vực bảo vệ và chăm sóc trẻ em được giao cho cơ quan chủ quản trực tiếp là phòng Lao động – thương binh và xã hội. Như vậy, pháp luật nên có sự điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn bằng việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn cụ thể vấn đề này trong đó xác định rõ Phòng Lao động – thương binh và xã hội có hay không có thẩm quyền yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật, tạo cơ sở pháp lý cho sự tham gia của cơ quan có chức năng tong việc ngăn chặn các trường hợp kết hôn trái pháp luật tồn tại và duy trì trên thực tế, ảnh hưởng đến quan hệ hôn nhân và gia đình nói riêng và sự tiến bộ của toàn xã hội nói chung.

Thứ tư, căn cứ quy định tại Điều 28 và Điều 311 Bộ luật Tố tụng dân sự 2004, hủy việc kết hôn trái pháp luật là một trong những yêu cầu thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân. Như vậy trình tự thủ tục giải quyết loại việc này sẽ tuân theo những quy định chung về giải quyết việc dân sự. Nghĩa là đối với việc giải quyết các quan hệ nhân thân giữa vợ chồng; quan hệ cha mẹ và con cái; quan hệ tài sản không có tính tranh chấp. Tuy nhiên, thực tiễn giải quyết các trường hợp yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật, không chỉ đơn thuần giải quyết quan hệ hôn nhân mà bên cạnh đó, những tranh chấp phát sinh đối với việc trong nom, nuôi dưỡng và chăm sóc con cái, tranh chấp về tài sản diễn ra tương đối phổ biến. Như vậy, đối với những trường hợp này, Tòa án nhân dân có thẩm quyền chỉ giải quyết quan hệ hôn nhân còn những tranh chấp khác phải hướng dẫn đương sự khởi kiện bằng một vụ án khác. Thực tiễn trên đặt ra một số vướng mắc, gây khó khăn cho bản thân các đương sự đồng thời dẫn đến hiệu quả giải quyết án hôn nhân gia đình của các cơ quan có thẩm quyền không cao. Bởi cùng một quan hệ pháp luật nhưng chúng ta phải giải quyết nhiều lần, tốn kém thời gian và kinh phí của cơ quan chức năng lẫn ảnh hưởng quyền lợi hợp pháp của công dân. Theo chúng tôi, hệ thống pháp luật điều chỉnh về vấn đề hủy việc kết hôn trái pháp luật cần thiết phải phân định rõ các trường hợp hủy kết hôn trái pháp luật đâu là việc dân sự, đâu là vụ án dân sự. Trên cơ sở đó, Tòa án nhân dân có thẩm quyền có thể áp dụng các quy định của pháp luật Tố tụng dân sự để giải quyết một cách nhanh gọn, có hiệu quả, tránh sự phiền nhiễu không đáng có cho công dân, góp phần quan trọng vào tiến trình cải cách thủ tục tư pháp của nước ta trong giai đoạn hiện nay.

3.2.2. Tăng cường công tác phổ biến và tuyên truyền pháp luật về Hôn nhân và gia đình Luận văn: Giải pháp xét xử hủy việc kết hôn trái pháp luật.

Một trong những nguyên nhân dẫn đến số trường hợp kết hôn và yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật tại địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế trong những năm qua còn tồn tại và tiếp diễn là do sự hiểu biết về pháp luật Hôn nhân và gia đình nói chung của nhân dân còn hạn chế. Trong đó, tình trạng tảo hôn diễn ra tương đối phổ biến mà chưa có sự can thiệp kịp thời và có hiệu quả của các cơ quan có thẩm quyền. Thực tế này đã kéo theo nhiều hậu quả không chỉ tác động xấu đến các quan hệ xã hội mà còn ảnh hưởng đến quyền lợi của bản thân các đương sự. Do hiểu biết pháp luật còn hạn chế cùng với sự tồn tại của phong tục tập quán đã tồn tại hàng trăm năm nên việc thay đổi quan niệm về hôn nhân tự nguyện tiến bộ trong cộng đồng dân cư còn gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt là đối với quan điểm của đồng bào các dân tộc thiểu số. Bởi, tính cộng đồng làng xã ở những khu vực này tương đối bền vững, sinh hoạt của đại bộ phận dân cư bị chi phối chủ yếu bởi những phong tục tập quán đã tồn tại từ lâu đời. Điều này vừa gây những khó khăn không đáng có cho các cơ quan Nhà nước, vừa tạo nên sự phức tạp trong quan hệ Hôn nhân và gia đình nói chung, vừa làm tác động xấu đến quyền lợi của các chủ thể mà đặc biệt là quyền lợi của trẻ em. Do đó, ngoài việc đấu tranh với các hành vi trái pháp luật phát sinh trong lĩnh vực về hôn nhân, thì việc phổ biến tuyên truyền giáo dục ý thức pháp luật cho nhân dân. Từ sự hiểu biết pháp luật, nhân dân sẽ tham gia thực hiện pháp luật, bảo vệ pháp luật, tố giác những hành vi vi phạm pháp luật trong quan hệ hôn nhân, trên cơ sở đó sẽ phát hiện ra những thiếu sót trong pháp luật để có những đề xuất sửa đổi các điều khoản của pháp luật cho phù hợp với đòi hỏi của thực tiễn trong từng giai đoạn cụ thể.

Xuất phát từ vấn đề trên cho thấy tuyên truyền giáo dục ý thức pháp luật về Hôn nhân và gia đình là một trong những giải pháp hữu hiệu nhất nhằm hạn chế những trường hợp yêu cầu kết hôn và áp dụng biện pháp hủy việc kết hôn trái pháp luật của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trên địa bàn tỉnh Thừa thiên Huế nói riêng và cả nước nói chung.

3.2.3. Đẩy mạnh việc nâng cao công tác cán bộ

Trong giai đoạn hiện nay, thực tế kết hôn trái pháp luật và việc duy trì quan hệ hôn nhân này vẫn còn diễn ra tương đối phức tạp. Nhiều vấn đề mang tính xã hội như thực trạng tảo hôn, vi phạm chế độ hôn nhân một vợ một chồng đang trở nên đáng lo ngại hơn bao giờ hết. Đặc biệt việc nâng cao nhận thức trong cộng đồng dân cư, làm thay đổi quan điểm về hôn nhân và gia đình ở các vùng kinh tế xã hội còn khó khăn vẫn chưa thực sự được cải thiện. Chính vì vậy, việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ tư pháp xã trở thành một trong những yêu cầu cấp thiết đặt ra hiện nay. Trên cơ sở đó, việc ngăn chặn các trường hợp kết hôn trái pháp luật mới thực sự đạt hiệu quả. Các trường hợp kết hôn trái pháp luật chỉ thực sự giảm khi đội ngũ cán bộ tư pháp xã được trang bị đầy đủ trình độ chuyên môn nghiệp vụ, có kinh nghiệm thực tế để tiến hành hay không cho phép tiến hành các trường hợp hủy việc kết hôn trái pháp luật.

Mặt khác, do tính chất đặc biệt của quan hệ hôn nhân trái pháp luật nên khi có quyết định hủy của các cơ quan có thẩm quyền thì việc giải quyết các hậu quả pháp lý gặp nhiều khó khăn. Do vậy, để giải quyết tốt các trường hợp hủy việc kết hôn trái pháp luật đòi hỏi người thẩm phán phải là người có trình độ pháp luật, có vốn sống và kinh nghiệm thực tiễn đồng thời cũng là người am hiểu tâm lý của các đương sự. Trong quá trình giải quyết vụ việc thẩm phán cần am hiểu luật pháp và có kiến thức xã hội vững vàng nhằm đảm bảo bảo cho việc đánh giá thông tin một cách khoa học và toàn diện, trên cơ sở tổng hợp các yếu tố về sinh học, yếu tố xã hội, yếu tố khoa học và về mặt pháp lý. Có như thế, thẩm phán mới có thể đưa ra những phán quyết chính xác, hợp tình, hợp lý, góp phần ổn định mối quan hệ hôn nhân của các đương sự, quan hệ giữa cha, mẹ, con và quan hệ tài sản của các bên trong đời sống xã hội, đảm bảo quyền lợi của các đương sự và tạo sự thuận lợi cho công tác thi hành án sau này.

3.2.4. Tăng cường sự tham gia của các cơ quan hữu quan Luận văn: Giải pháp xét xử hủy việc kết hôn trái pháp luật.

Trong công cuộc đổi mới của đất nước ta hiện nay, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân. Trong đó, việc xây dựng và củng cố gia đình bình đẳng, hạnh phúc, tự nguyện và tiến bộ, tạo nên tảng cho việc duy trì và phát triển chế độ hôn nhân và gia đình xã hội chủ nghĩa trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Trong những năm qua, được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, việc giải quyết các quan hệ trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình đã và đang đạt được những hiệu quả nhất định, cơ bản quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự được đảm bảo, góp phần giải quyết các mâu thuẫn bất đồng trong quan hệ hôn nhân. Tuy nhiên, bên cạnh đó, nhiều vấn đề mới phát sinh vẫn chưa được giải quyết triệt để. Trên thực tế, đối với các trường hợp kết hôn trái pháp luật, nhiều quan hệ hôn nhân bất hợp pháp vẫn được duy trì trong khoảng thời gian dài dẫn đến các hậu quả pháp lý trở nên phức tạp, khó giải quyết. Nguyên nhân cơ bản của vấn đề này lo phần lớn các trường hợp yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật hiện nay đều do bản thân các bên kết hôn nhận thấy nếu duy trì quan hệ hôn nhân sẽ không đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của mình nên mới yêu cầu Tòa án nhân dân giải quyết. Như vậy, nếu trong trường hợp bản thân các bên kết hôn không tự mình thực hiện yêu cầu, thì sự tham gia thực hiện quyền yêu cầu của các chủ thể khác cũng rất hạn chế. Trong đó, vai trò của các cơ quan có thẩm quyền như Viện kiểm sát, Hội liên hiệp phụ nữ, Ủy ban bảo vệ và chăm sóc trẻ em (nay là phòng Lao động – thương binh và xã hội)… trở nên rất mờ nhạt. Điều này cho thấy, để các chủ thể tự mình yêu cầu hủy quan hệ hôn nhân trái pháp luật do bản thân chủ động thiết lập quan hệ hôn nhân đó là điều tương đối khó khăn. Trong khi những chủ thể khác mang tính cưỡng chế nhà nước lại không yêu cầu cơ quan có thẩm quyền áp dụng chế tài giải quyết sự vi phạm quan hệ pháp luật hôn nhân và gia đình. Do đó, thực trạng kết hôn vi phạm các điều kiện kết hôn vẫn tiếp tục duy trì trên thực tế là điều khó tránh khỏi. Để giải quyết vấn đề này, hệ thống pháp luật cần quy định rõ vai trò trách nhiệm của các tổ chức đoàn thể trong việc duy trì và củng cố chế độ hôn nhân và gia đình, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước đối với việc phát triển quan hệ hôn nhân xã hội chủ nghĩa, tăng cường sự tham gia của các cơ quan hữu quan trong việc áp dụng các biện pháp chế tài vi phạm pháp luật. có như vậy, mục tiêu xây dựng các tế bào lành mạnh của xã hội là gia đình làm cơ sở nền tảng cho việc củng cố và phát triển Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa mới thực sự có hiệu quả. Luận văn: Giải pháp xét xử hủy việc kết hôn trái pháp luật.

Như vậy, hủy việc kết hôn trái pháp luật tuy là loại án chiếm tỉ lệ không nhiều trong số các vụ việc về hôn nhân và gia đình mà Tòa án nhân dân có thẩm quyền tại Thừa Thiên Huế đã thụ lý và giải quyết. Điều này cũng phần nào phản ánh thực trạng chung trong phạm vi cả nước đối với công tác áp dụng chế tài hủy quan hệ hôn nhân bất hợp pháp hiện nay. Tuy nhiên, điều đáng lưu ý là, mặc dù chiếm tỉ lệ không cao nhưng các vụ việc kết hôn trái pháp luật trên thực tế lại không có xu hướng giảm, chưa kể nhiều trường hợp kết hôn trái pháp luật tồn tại trên thực tế nhưng chưa có sự vào cuộc của các cơ quan có thẩm quyền, bản thân các chủ thể có quyền và nghĩa vụ liên quan lại không tự mình thực hiện quyền yêu cầu nên các trường hợp này vẫn chưa được giải quyết. Việc duy trì và tồn tại các quan hệ hôn nhân trái pháp luật này trên thực tế đã và đang đặt ra nhiều vấn đề trở thành gánh nặng cho bản thân các đương sự và toàn xã hội. Đặc biệt hệ quả của việc hủy việc kết hôn trái pháp luật gây ảnh hưởng nghiêm trọng nhất đến quyền và lợi ích hợp pháp của con cái khi mà quan hệ hôn nhân của cha mẹ chúng không được thừa nhận. Chính vì vậy, việc đưa ra các giải pháp hoàn thiện pháp luật về vấn đề hủy việc kết hôn trái pháp luật theo luật Hôn nhân và gia đình hiện nay là một trong những yêu cầu mang tính bức thiết. Trên cơ sở đó, việc áp dụng chế tài này để điều chỉnh và hướng tới hạn chế các trường hợp kết hôn trái pháp luật trên thực tế sẽ đạt hiệu quả cao hơn, góp phần quan trọng vào việc xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa nói chung và củng cố các nguyên tắc cơ bản của quan hệ hôn nhân và gia đình ở Việt nam nói riêng.

KẾT LUẬN Luận văn: Giải pháp xét xử hủy việc kết hôn trái pháp luật.

Qua quá trình nghiên cứu và tìm hiểu cơ sở lý luận của vấn đề hủy việc kết hôn trái pháp luật theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình 2000 và thực trạng áp dụng pháp luật tại địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế đã phần nào giúp chúng ta có thể đánh giá một cách toàn diện hơn về vấn đề này.

Vấn đề kết hôn trái pháp luật là một trong những quan hệ về hôn nhân và gia đình tồn tại tương đối lâu dài. Trong hệ thống pháp luật phong kiến dưới triều Lê, triều Nguyễn đã từng đề cập và điều chỉnh vấn đề này với các chế tài được cho là tương đối nghiêm khắc nếu có sự vi phạm. Hệ thống pháp luật của nước ta từ năm 1945 cho đến nay cũng đã đề cập và quy định khá rõ ràng biện pháp xử lý các trường hợp kết hôn trái pháp luật. Trong giai đoạn hiện nay, gia đình được đánh giá là tế bào của xã hội, gia đình tốt thì xã hội mới có thể phát triển ổn định và bền vững. Nhận thức được tầm quan trọng đó, trong những năm gần đây, Đảng và Nhà nước ta đã rất quan tâm đến việc xây dựng và củng cố chế độ hôn nhân và gia đình. Ngay từ công tác đầu tiên đặt nền móng cho việc hình thành và phát triển các gia đình hạt nhân, hệ thống pháp luật đã kịp thời điều chỉnh quy định rõ các điều kiện mà các bên nam nữ muốn kết hôn phải đạt được. Trên cơ sở đó, chúng ta mới có thể đảm bảo cho sự phát triển lành mạnh của chế độ hôn nhân gia đình xã hội chủ nghĩa nói chung. Bên cạnh việc xây dựng rất nhiều chính sách dành cho gia đình từ phát triển kinh tế đến đời sống văn hoá, Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật nhằm kịp thời điều chỉnh và quản lý một cách chặt chẽ hơn quan hệ pháp luật này. Trong đó, vấn đề kết hôn trái pháp luật được hệ thống pháp luật đề cập khá chi tiết và cụ thể, tạo hành lang pháp lý cho việc giải quyết các trường hợp kết hôn bất hợp pháp, những quy định về hủy việc kết hôn trái pháp luật đã góp phần quan trọng vào việc đảm bảo những quy định của pháp luật điều chỉnh quan hệ hôn nhân và gia đình được thực thi trên thực tiễn. Tuy nhiên, bên cạnh đó, quá trình áp dụng pháp luật cho thấy, những quy định về hủy việc kết hôn trái pháp luật đã và đang bộc lộ những điểm hạn chế, thiếu sót, cản trở quá trình giải quyết và thi hành những phán quyết của cơ quan có thẩm quyền trong việc áp dụng chế tài hủy các quan hệ hôn nhân bất hợp pháp. Trong đó, các vấn đề như quyền yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật của một số chủ thể chưa phù hợp, do đó không có tính khả thi; căn cứ xử hủy việc kết hôn trái pháp luật vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều, trình tự thủ tục giải quyết các vụ việc hủy việc kết hôn trái pháp luật chưa thống nhất….làm ảnh hưởng không nhỏ đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân cũng như hiệu quả giải quyết án của các cơ quan có thẩm quyền. Do đó, không ngừng đẩy mạnh việc hoàn thiện pháp luật điều chỉnh vấn đề này là một trong những yêu cầu cấp thiết nhằm giải quyết tốt các trường hợp hủy việc kết hôn trái pháp luật trong giai đoạn hiện nay và góp phần quan trọng vào quá trình hệ thống hoá, pháp điển hoá pháp luật Việt Nam.

Tại địa bàn tỉnh Thừa thiên Huế, do tác động của nhiều nhân tố khác nhau, trong những năm qua, thực trạng hủy việc kết hôn trái pháp luật mặc dù có số lượng các vụ việc không nhiều nhưng chưa có xu hướng giảm. Thực trạng này đã phần nào phản ánh được xu thế chung trong việc thụ lý và giải quyết các vụ việc về hủy việc kết hôn trái pháp luật tại các cơ quan có thẩm quyền trong giai đoạn hiện nay. Cũng như đối với các vụ việc về Hôn nhân và gia đình khác, quá trình giải quyết các trường hợp hủy việc kết hôn trái pháp luật bên cạnh đạt được những hiệu quả nhất định thì công tác này vẫn còn gặp nhiều khó khăn vướng mắc. Nguyên nhân của vấn đề này là do những hạn chế về mặt xã hội cùng với những bất cập về mặt pháp luật khiến cho hiệu quả áp dụng biện pháp hủy việc kết hôn trái pháp luật chưa cao. Nhiều trường hợp kết hôn trái pháp luật nhưng vẫn chưa bị xử lý do không có chủ thể quyền yêu cầu thực hiện. Trong khi đó, việc duy trì và tồn tại các quan hệ hôn nhân này càng lâu thì việc giải quyết hậu quả pháp lý của vấn đề này càng gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, để khắc phục những mặt hạn chế này thì vấn đề đặt ra là phải nhanh chóng tìm ra các giải pháp hoàn thiện, nhằm tạo ra khung pháp lý hoàn chỉnh khắc phục những điểm hạn chế trong quá trình áp dụng và thực thi pháp luật đồng thời giải quyết có hiệu quả các vụ việc về hủy việc kết hôn trái pháp luật hiện nay, góp phần vào việc ổn định đời sống gia đình nói riêng và các quan hệ xã hội nói chung. Luận văn: Giải pháp xét xử hủy việc kết hôn trái pháp luật.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ:  

===>>> Luận văn: Hủy việc kết hôn trái pháp luật qua thực tiễn xét xử