Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Luận văn: Quan điểm và giải pháp tăng cường hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi hiện nay dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

3.1. Quan điểm bảo đảm hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi

3.1.1. Quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng và bảo đảm hoạt động của các cơ quan dân cử nói chung và hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh nói riêng

Sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, chỉ đạo thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng đối với Hội đồng nhân dân các cấp, nhằm nâng cao nhận thức của các tổ chức, cán bộ, đảng viên và nhân dân ở địa phương về vị trí, vai trò của Hội đồng nhân dân trong bộ máy chính quyền địa phương;

Quan tâm thực hiện đúng các quy định của Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương và hướng dẫn của Ban Tổ chức Trung ương trong công tác quy hoạch, bố trí cán bộ, công chức đối với Hội đồng nhân dân và cơ quan giúp việc cho Hội đồng nhân dân. Bố trí đủ đại biểu chuyên trách theo quy định; chú trọng đến chất lượng đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nói chung và đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh nói riêng. Quán triệt việc nâng cao trách nhiệm của đại biểu Hội đồng nhân dân, nhất là đảng viên là đại biểu Hội đồng nhân dân. Chỉ đạo, tạo điều kiện để kiện toàn tổ chức bộ máy tham mưu, giúp việc cho Hội đồng nhân dân, bảo đảm cho việc tham mưu, giúp việc và phục vụ cho Hội đồng nhân dân theo quy định của pháp luật.

Sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng trong hoạt động của Hội đồng nhân dân là một phương thức thể hiện cụ thể cơ chế ―Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ‖, đây là yếu tố cơ bản để các quyết sách của Hội đồng nhân dân đúng ―ý Đảng, lòng dân‖. Mặt khác, đây còn là vấn đề mang tính nguyên tắc chung đã được quy định trong Hiến pháp năm 2013 (Điều 4). Nội dung công tác lãnh đạo của cấp ủy Đảng đối với hoạt động của Hội đồng nhân dân có tính toàn diện, từ việc lãnh đạo công tác tổ chức, cán bộ đến việc định hướng cho các hoạt động của Hội đồng nhân dân. Trong quá trình lãnh đạo thì phương thức lãnh đạo của cấp ủy Đảng có tác động rất lớn đến chất lượng hoạt động của Hội đồng nhân dân.

Sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của Hội đồng nhân dân thể hiện trên nhiều khía cạnh khác nhau, trong đó có hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân. Mỗi cán bộ, công chức, viên chức tham gia vào hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân đều phải ý thức được vai trò lãnh đạo của Đảng trong quá trình thực thi công vụ. Điều này chính là sự cụ thể hóa vai trò lãnh đạo của Đảng đối với nhà nước ta. Sự lãnh đạo của Đảng đảm bảo cho mọi hoạt động của Hội đồng nhân dân được nâng cao và mang lại hiệu quả thiết thực trong thực tế. Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.

Sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố có ý nghĩa quyết định đối với sự nghiệp cách mạng XHCN ở Việt Nam, đồng thời là nguyên tắc cơ bản trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước.

Trong điều kiện Đảng cộng sản cầm quyền ở nước ta, lý luận về vai trò lãnh đạo của Đảng đối với nhà nước và xã hội được khoa học chính trị và đường lối, nghị quyết của Đảng xác định. Tuy vậy, trong thực tiễn, không phải lúc nào, ở đâu cũng nhận thức một cách đúng đắn vai trò Đảng lãnh đạo trong cơ chế Đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ. Dẫn đến hệ quả có thể có lúc sự lãnh đạo của Đảng biểu hiện thành sự bao biện, làm thay, nhà nước hóa hoạt động của tổ chức Đảng hoặc là sự buông lõng lãnh đạo, xa rời nguyên tắc tập trung dân chủ, xem nhẹ vai trò lãnh đạo thực hiện luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân, ảnh hưởng đến hoạt động của Hội đồng nhân dân.

Do sự nhận thức không rõ về nguyên tắc tổ chức quyền lực nhà nước ở địa phương, nên vẫn còn tình trạng cơ quan hành chính nhà nước làm thay chức năng quyết định của cơ quan quyền lực trong việc cụ thể hóa Nghị quyết của Đảng.

Đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Hội đồng nhân dân các cấp là một yêu cầu khách quan từ thực tiễn xây dựng nhà nước ta. Đổi mới sự lãnh đạo của Đảng là cụ thể hóa vai trò lãnh đạo của Đảng đối với quá trình thực hiện quyền lực nhà nước ở địa phương. Thiết kế một cách khoa học phạm vi, nội dung, hình thức lãnh đạo của Đảng đối với Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân nhằm vừa bảo đảm vai trò lãnh đạo của Đảng đối với tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân nhưng đồng thời sự lãnh đạo của Đảng nhằm bảo đảm tính thực quyền của Hội đồng nhân dân trong việc quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương. Các nghị quyết của Đảng phải được thể chế thành văn bản QPPL thì mới có hiệu lực thi hành và có tính bắt buộc chung trong toàn xã hội.

• Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc của đảng đã chỉ rõ:

Sự lãnh đạo của đảng đối với chính quyền địa phương, định rõ những loại việc ban chấp hành đảng bộ, ban thường vụ cho ý kiến trước khi hội đồng nhân dân, uỷ ban nhân dân quyết định thực hiện; những loại việc ban chấp hành đảng bộ, ban thường vụ cho ý kiến định hướng hội đồng nhân dân quyết định; những loại việc do hội đồng nhân dân, uỷ ban nhân dân quyết định theo thẩm quyền. Sự lãnh đạo của cấp uỷ là định hướng và bảo đảm để Hội đồng nhân dân quyết định các nhiệm vụ kinh tế xã hội ở địa phương.‖ Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Hội đồng nhân dân là tăng cường việc ban hành các chiến lược, định hướng phát triển kinh tế – xã hội, văn hóa, giáo dục, y tế, Thể dục thể thao, an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội. Thông qua tổ chức đảng và đảng viên trong bộ máy nhà nước để cụ thể hóa bằng quy hoạch, kế hoạch, biện pháp và điều kiện đảm bảo cũng như tổ chức thực hiện các mục tiêu kinh tế xã hội ấy.

Với nhận thức đó, nếu sau khi có Nghị quyết của cấp uỷ (kể cả các chính sách nhà nước trung ương cần cụ thể hoá ở địa phương để thực hiện) thì nhất thiết Ủy ban nhân dân phải xây dựng các đề án trình Hội đồng nhân dân quyết định làm căn cứ pháp lý cho Ủy ban nhân dân ban hành các quyết định hành chính, tổ chức thực hiện đưa nghị quyết của đảng đi vào cuốc sống

Có thể khái quát cơ chế đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý trong mối quan hệ giữa cấp uỷ đảng với Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân được thể hiện như sau:

Hướng tác động của quyền lực chính trị trong việc thực hiện chức năng lãnh đạo của cấp uỷ đảng đối với quá trình ban hành và giám sát Văn bản quy phạm pháp luật Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân ở địa phương.

Cơ quan chuẩn bị nội dung cho đảng là tổ chức đảng và đảng đoàn; cơ quan xây dựng báo cáo đề án trình Hội đồng nhân dân là Ủy ban nhân dân hoặc các tổ chức cá nhân có thẩm quyền; cơ quan tham mưu cho Ủy ban nhân dân là các cơ quan chuyên môn của Ủy ban nhân dân. Trong quá trình thực hiên chức năng của mình các chủ thể có quyền đề nghị tham vấn nhằm nâng cao chất lượng chuẩn bị các văn bản.

Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân có tác động trở lại giám sát quá trình đưa nghị quyết của đảng đi vào cuộc sống và giúp cho quá trình lãnh đạo của cấp uỷ, việc tổ chức thực hiện của Ủy ban nhân dân có tác dụng góp phần thực hiện chức năng lãnh đạo của Đảng và chức năng quyết định, giám sát của Hội đồng nhân dân.

Thực hiện nghiêm chỉnh quy trình trên trên sẽ góp phần nâng cao nhận thức quyền lực chính trị thuộc về nhân dân, bồi dưỡng và nâng cao văn hoá chính trị cho đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ chủ chốt, những người đứng đầu trong hệ thống chính trị. (trừ các quyết định cá biệt, thuộc thẩm quyền riêng của các chủ thể quản lý theo quy định của pháp luật)

Điều đặc biệt quan trọng trong sự đổi mới sự lãnh đạo Đảng, là hình thành trên thực tế cơ chế bảo đảm cho Hội đồng nhân dân có thực quyền và sử dụng đầy đủ quyền lực của mình trong việc quyết định các vấn đề quan trọng tại địa phương, bảo đảm đúng định hướng của Đảng cũng như quy định của pháp luật, chính sách nhà nước. Làm cho các nghị quyết của đảng thống nhất với ý chí nguyên vọng của nhân dân và ngày càng sát thực tế cuộc sống hơn. đồng thời thông qua hoạt động của Hội đồng nhân dân mà đánh giá, kiểm nghiệm sự đúng đắn của các quyết sách lãnh đạo cũng như năng lực cụ thể hoá, tổ chức thực hiện nghị quyết của đảng của đội ngủ cán bộ đảng viên trong bộ máy nhà nước.

Đổi mới sự lãnh đạo của đảng đối với Hội đồng nhân dân còn biểu hiện trong công tác lựa chọn, bố trí cán bộ giới thiệu bầu làm đại biểu Hội đồng nhân dân, nhất là bố trí đủ cán bộ đại biểu làm việc chuyên trách trong cơ quan thường trực của Hội đồng nhân dân, trước mắt là bố trí hợp lý Trưởng, phó ban chuyên trách ở Hội đồng nhân dân tỉnh và huyện.

Bồi dưỡng nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ là đại biểu Hội đồng nhân dân do tổ chức đảng quản lý để có đủ năng lực cụ thể hoá và tổ chức thực hiện có hiệu quả nghị quyết của đảng.

Phòng ngừa xu hướng đảng bao biện, làm thay, quyết định cụ thể mọi vấn đề thuộc thẩm quyền của cơ quan nhà nước.

3.1.2. Nâng cao nhận thức về vai trò của hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.

Nâng cao hiệu quả giám sát của Hội đồng nhân dân trước hết chúng ta cần phải có nhận thức đúng đắn về vai trò của hoạt động giám sát, bởi lẽ giám sát là hoạt động khó khăn phức tạp nhưng lại có vai trò quan trọng trong hoạt động quản lý nhà nước. Nhận thức đúng đắn vị trí, vai trò, tầm quan trọng của hoạt động giám sát là trách nhiệm, yêu cầu cấp bách không những đối với bản thân Hội đồng nhân dân, đại biểu Hội đồng nhân dân mà còn là trách nhiệm của các cơ quan Nhà nước, các tổ chức kinh tế và tổ chức xã hội. Các chủ thể và đối tượng bị giám sát cần nhận thức đúng đắn và đầy đủ về vai trò, yêu cầu của hoạt động giám sát, phải coi giám sát của Hội đồng nhân dân như là một động lực để phát triển, để ngăn chặn tình trạng vi phạm pháp luật đang diễn ra tại các đơn vị chịu sự giám sát chứ không phải nhằm tìm tòi những mặt yếu kém như nhận thức của một số cá nhân. Trên cơ sở đó xác định, mục tiêu, nhiệm vụ của hoạt động giám sát. Ngược lại, nếu thiếu sự nhận thức đúng đắn trên thì mọi nỗ lực về đổi mới nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi sẽ vô có ý nghĩa.

3.1.3. Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh phải đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát của Đảng, Mặt trận Tổ quốc, các cơ quan Nhà nước khác và của toàn xã hội

Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân cần phải đặt trong mối quan hệ với hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát của Đảng, Mặt trận Tổ quốc, các cơ quan nhà nước khác và của toàn xã hội nhằm tránh sự chồng chéo về chức năng và nhiệm vụ giữa các cơ quan này với nhau gây cản trở cho hoạt động của chính các cơ quan có chức năng giám sát và các cơ quan bị giám sát.

• Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII nêu những nội dung chủ yếu:

Nâng cao chất lượng, hiệu lực và hiệu quả hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân. Xác định rõ phạm vi, nội dung, cơ chế giám sát của Quốc hội, các Ủy ban của Quốc hội và của Hội đồng nhân dân các cấp; phân định rõ tính chất, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn khác nhau giữa hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân với hoạt động kiểm tra, thanh tra, kiểm sát của cơ quan, tổ chức khác. Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.

3.1.4. Đảm bảo chất lượng, hiệu lực của các kết luận, kiến nghị sau giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh

Luật tổ chức Chính quyền địa phương năm 2015, Quy chế hoạt động của Hội đồng nhân dân năm 2005 cũng đã có những quy định về hậu quả pháp lý của hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân, như: quy định về bỏ phiếu tín nhiệm, ra nghị quyết về việc trả lời chất vấn, trình Hội đồng nhân dân xem xét báo cáo kết quả giám sát, bãi bỏ văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh và Hội đồng nhân dân cấp huyện. Nhưng những quy định này thiếu rõ ràng, chưa có tính hệ thống. Đây cũng là một nguyên nhân khiến cho hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân trở nên hình thức, kiến nghị thiếu khả thi. Chính vì vậy, cần thiết phải quy định rõ ràng về hậu quả pháp lý sau hoạt động giám sát, những kiến nghị của các chủ thể tiến hành giám sát được thực hiện, tiếp thu như thế nào, nếu không tiếp thu thì sẽ chịu hậu quả gì ?

Xuất phát từ nghiên cứu và tình hình thực tế, để hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân có hiệu lực, hiệu quả, một số đề xuất về chế tài có thể áp dụng là:

Ban hành nhiều mức chế tài phù hợp với từng hình thức giám sát và sự tuân thủ của các đối tượng bị giám sát. Ví dụ, qua hoạt động giám sát của mình (xem xét báo cáo công tác, chất vấn, tổ chức Đoàn giám sát …) Hội đồng nhân dân có thể đưa ra hình thức khiển trách đối với Chủ tịch và thành viên của Ủy ban nhân dân, Trưởng các cơ quan chuyên môn của Ủy ban nhân dân tỉnh, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân và Chánh án Tòa án nhân dân…, sau các lần bị khiển trách nhất định thì Hội đồng nhân dân xem xét miễn nhiệm, bãi nhiệm hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét cách chức.

Ban hành trình tự, thủ tục áp dụng chế tài đối với đối tượng không tuân thủ hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân. Ví dụ, như đối tượng chịu sự giám sát không tiếp thu hoặc không có phản hồi về kiến nghị, đề xuất sau hoạt động giám sát thì chủ thể tiến hành giám sát có quyền đề nghị cá nhân, cơ quan, tổ chức cấp trên có thẩm quyền của đối tượng giám sát xem xét buộc thi hành hoặc áp dụng chế tài đối với đối tượng bị giám sát. Trong trường hợp cá nhân, cơ quan cấp trên không xem xét hoặc xét thấy kết quả giải quyết không đúng thì trình Hội đồng nhân dân xem xét, ra nghị quyết theo thẩm quyền (miễn nhiệm, bãi nhiệm cá nhân, người đứng đầu cơ quan, tổ chức …).

3.2. Các giải pháp bảo đảm hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.

3.2.1. Tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật về hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh

Muốn đảm bảo chức năng giám sát của Hội đồng nhân dân thì những quy định pháp luật về hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân phải được hoàn thiện đầu tiên. Mặc dù hiện nay trong Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân năm 2003 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015 đã có một chương trình quy định về chức năng giám sát của Hội đồng nhân dân các cấp, song vẫn còn rất chung, so với yêu cầu thực tiễn, chưa đủ cơ sở pháp lý để Hội đồng nhân dân thực hiện tốt chức năng của mình.

Xuất phát từ yêu cầu hoàn thiện cơ chế giám sát ở nước ta hiện nay, từ nhận thức giám sát là một chức năng quan trọng của Hội đồng nhân dân với một phạm vi đối tượng giám sát khá phong Phú và phức tạp, chúng ta cần phải cụ thể hóa và áp dụng có hiệu quả Luật về hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân năm 2015 trong thời gian đến..

Để thực hiện chức năng giám sát có hiệu quả trước hết cần hoàn thiện các quy định pháp luật về hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân. Bởi lẽ, nếu không có các quy định cụ thể về quyền giám sát của Hội đồng nhân dân thì sẽ không có cơ sở pháp lý để thực hiện chức năng giám sát của Hội đồng nhân dân. Mặc dù hiện nay Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 đã có một chương quy định về chức năng giám sát của Hội đồng nhân dân các cấp, song vẫn chưa đủ cơ sở pháp lý để Hội đồng nhân dân thực hiện tốt chức năng của mình. Còn nhiều quy định chung chung, dễ dẫn đến cách hiểu khác nhau và kéo theo đó là việc thực hiện khác nhau ở mỗi địa phương.

Thứ nhất, xuất phát từ yêu cầu hoàn thiện cơ chế giám sát ở nước ta hiện nay, từ nhận thức giám sát là một chức năng quan trọng của Hội đồng nhân dân với một phạm vi đối tượng giám sát khá phong phú và phức tạp, hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân các cấp động chạm đến nhiều mối quan hệ xã hội, nhiều cơ quan Nhà nước và cá nhân có thẩm quyền vì cần phải xây dựng Luật về giám sát của Hội đồng nhân dân, trong đó quy định một cách rõ ràng, đầy đủ về khái niệm giám sát của Hội đồng nhân dân. Nội hàm của khái niệm phải được thể hiện ở chủ thể giám sát, đối tượng chịu sự giám sát, nội dung và phạm vi hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân. Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.

Phải căn cứ vào quy định của pháp luật, nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng các với tình hình hoạt động thực tế của các cơ quan để đưa ra nhận định đúng sai về tình trạng hoạt động của các cơ quan đơn vị đó. Không được lấy ý kiến chủ quan của một cá nhân hay tập thể nào đó áp đặt cho thực tế hoạt động của cơ quan chịu giám sát. Làm như vậy không những gây tác hại cho đối tượng chịu giám sát, cho xã hội mà còn làm ảnh hưởng tới uy tín của Hội đồng nhân dân. Nói chung về nội dung luật giám sát của Hội đồng nhân dân cần tiếp tục hoàn thiện ở một số vấn đề sau:

Về chủ thể giám sát: Cần bổ sung ghi rõ thành một mục riêng trong luật chủ thể giám sát của Hội đồng nhân dân là các đại biểu Hội đồng nhân dân, nhằm tạo cơ sở pháp lý cho các đại biểu hoạt động cũng như để họ phát huy tinh thần, trách nhiệm của mình. Bởi thực tế đã chứng minh rằng đại biểu Hội đồng nhân dân là nhân tố quan trọng nhất để nâng cao hiệu quả giám sát của Hội đồng.

Về đối tượng chịu giám sát của Hội đồng nhân dân. Trong luật hiện hành không quy định Hội đồng nhân dân giám sát các Ban của Hội đồng. Do đó, Luật giám sát của Hội đồng nhân dân cần bổ sung thêm đối tượng giám sát của Hội đồng nhân dân là các Ban của Hội đồng nhân dân, vì các Ban của Hội đồng nhân dân cũng là cơ quan được Hội đồng nhân dân trao quyền và trách nhiệm nhất định trong các hoạt động nhằm giúp Hội đồng nhân dân thực hiện tốt chức năng của cơ quan đại diện.

• Về trách nhiệm của các thành phần trong đoàn giám sát.

Hiện nay thành phần của các đoàn giám sát thường bao gồm các đại biểu Hội đồng nhân dân do một cơ quan của Hội đồng nhân dân chủ trì cử ra, dù tham gia đại diện các cơ quan nhà nước hữu quan như Mặt trận Tổ quốc tỉnh, các tổ chức thành viên và một số cán bộ có chuyên môn. Từ đây, đặt ra vấn đề lý luận và thực tiễn phải xác định rõ trách nhiệm giám sát của các chủ thể thực hiện quyền giám sát và mức độ tham gia đến đâu của các tổ chức, cá nhân, để đảm bảo tính pháp lý của hoạt động giám sát. Do vậy trong luật giám sát của Hội đồng nhân dân cần phải bổ sung thêm nội dung này.

Về trách nhiệm pháp lý của các đơn vị liên quan khi không thực hiện các kết luận giám sát. Đó là tạo điều kiện cho hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân có hiệu quả thiết thực, phải có quy định về các chế tài xử lý đối với các cơ quan ban ngành khi không thực hiện các kiến nghị, yêu cầu của Hội đồng nhân dân. Có như vậy mới nâng cao tinh thần trách nhiệm của các đơn vị và đảm bảo uy tín cho Hội đồng nhân dân. Tại Điều 89 Luật hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân năm 2015 cũng đã quy định” “Trường hợp cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát không thực hiện hoặc thực hiện không đúng yêu cầu trong nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát thì xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý”. Tuy nhiên, cần phải có hướng dẫn cụ thể về nội dung, mức độ xử lý như thế nào để làm căn cứ là hết sức cần thiết. Có như vậy mới nâng cao tinh thần trách nhiệm của các đơn vị và đảm bảo uy tín cho Hội đồng nhân dân.

Qua các vấn đề nêu trên, các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cần phải chú trọng yếu tố kỷ luật lập pháp đảm bảo tính cụ thể và mức độ khái quát hợp lý của các quy phạm nhằm làm cho các quy định về giám sát của Hội đồng nhân dân dễ hiểu, dễ áp dụng, rõ ràng, minh bạch, không phải chờ đợi những văn bản có hiệu lực pháp lý thấp hơn hướng dẫn giải thích.

Qua các vấn đề nêu trên, Luật Giám sát của Hội đồng nhân dân phải được tiến hành khẩn trương, đáp ứng và phản ánh kịp thời các yêu cầu khách quan của thực tiễn ở địa phương, bám sát chủ trương đường lối của Đảng về phát huy dân chủ cơ sở xây dựng nhà nước pháp quyền ở Việt Nam hiện nay. Các cơ quan nhà nước có thẩm quyền cần phải chú trọng yếu tố kỷ luật lập pháp đảm bảo tính cụ thể và mức độ khái quát hợp lý của các quy phạm nhằm làm cho các quy định về giám sát của Hội đồng nhân dân dễ hiểu, dễ áp dụng, rõ ràng, minh bạch, không phải chờ đợi những văn bản có hiệu lực pháp lý thấp hơn hướng dẫn, giải thích. Hơn nữa, xây dựng Luật Giám sát của Hội đồng nhân dân phải đồng bộ với các quy định khác của pháp luật có liên quan, trên cơ sở đó điều chỉnh các hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân một cách toàn diện, thống nhất và thuận lợi.

Thứ hai, về chế độ sinh hoạt phí, lương, phụ cấp của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Theo quy định tại Điều 75 Quy chế hoạt động của Hội đồng nhân dân hiện hành thì hoạt động phí của đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh bằng hệ số là 0,5 mức lương tối thiếu‖. Như vậy, nếu tính theo hệ số và mức lương tối thiểu mới nhất hiện nay là 605.000 thì khoản tiền này là quá ít ỏi. Do đó, theo học viên, cần tăng thêm hoạt động phí cho đại biểu và có những chính sách để khuyến khích các đại biểu không ngừng nâng cao trình độ, giữ vững phẩm chất của người đại biểu nhân dân, tránh được những tác động tiêu cực của nền kinh tế thị trường. Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.

Thứ ba, về chế độ báo cáo, nhằm giúp Hội đồng nhân dân tỉnh luôn có những thông tin đầy đủ, chính xác về hoạt động của Ủy ban nhân dân tỉnh và các sở, ban ngành trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh và để nâng cao trách nhiệm của các cơ quan này trước Hội đồng nhân dân tỉnh, Luật cần quy định rõ 3 chế độ báo cáo: báo cáo thường kỳ hàng năm trong kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh, báo cáo thường kỳ hàng tháng, hàng qúi cho Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh; khi Hội đồng nhân dân tỉnh không họp, báo cáo khi có sự kiện chính trị, kinh tế, xã hội tác động ảnh hưởng lớn đến đời sống xã hội khi Hội đồng nhân dân tỉnh yêu cầu hoặc Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh yêu cầu và có thể là do chính các cơ quan Nhà nước yêu cầu theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, để đảm bảo tính trang nghiêm của một bản báo cáo và tính đầy đủ, chính xác của nó thì cần quy định các mẫu báo cáo (trong đó quy định rõ hình thức báo cáo và nội dung báo cáo). Tất cả các báo cáo đều phải dưới hình thức văn bản, có chữ ký và con dấu của cơ quan báo cáo. Nội dung báo cáo, phải có sự phân tích tình hình, kết quả hoạt động cụ thể, ưu điểm và khuyết điểm, nguyên nhân chủ quan và khách quan, trách nhiệm cụ thể thuộc về ai, phương hướng khắc phục cụ thể. Trong đó nhất thiết phải có mục chi tiêu khoản ngân sách mà Nhà nước đã cấp cho cơ quan đó hoạt động. Khi báo cáo và báo cáo thẩm tra được trình ra Hội đồng nhân dân, đại biểu Hội đồng nhân dân cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, góp ý kiến xác đáng và nêu vấn đề chất vấn để các cơ quan báo cáo giải trình trước Hội đồng nhân dân. Việc thảo luận và thông qua báo cáo tại kỳ họp của Hội đồng nhân dân phải thể hiện trình độ độc lập của Hội đồng bằng cách ra nghị quyết riêng về vấn đề đó. Các báo cáo phải được gửi trước tới đại biểu Hội đồng nhân dân theo quy định của pháp luật và phải được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng trước kỳ họp, để đảm bảo tính công khai, khách quan. Cuối cùng, để công tác thẩm tra được thực hiện tốt cần quy định về thời gian nộp báo cáo một cách hợp lý, nhất là báo cáo thường kỳ trong kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh.

• Thứ tư, về vấn đề chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh

Chất vấn và trả lời chất vấn là hình thức giám sát quan trọng nhất của Hội đồng nhân dân. Nhưng trong thực tế hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn mới chỉ mang tính chất gợi mở các vấn đề chưa đảm bảo hiệu lực thực sự. Để hình thức giám sát chất vấn mang lại hiệu quả thiết thực thì Hội đồng nhân dân và các đại biểu dân cử phải đổi mới về nội dung và phương pháp chất vấn.

Pháp luật cần quy định rõ ràng về căn cứ để Hội đồng nhân dân tỉnh ra nghị quyết về việc trả lời chất vấn và trách nhiệm của người bị chất vấn. Về hình thức chất vấn; Căn cứ vào nội dung chất vấn cần quy định vấn đề nào bắt buộc phải chất vấn bằng văn bản, vấn đề nào có thể vừa bằng văn bản vừa bằng lời nói.

Về biện pháp cụ thể để kiểm tra giám sát việc giải quyết những vấn đề của chất vấn sau kỳ họp: Do luật chưa quy định một cách cụ thể vấn đề này nên trong thực tế nhiều trường hợp chất vấn đi vào lãng quên làm cho đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh và cử tri thiếu lòng tin vào việc giải quyết những vấn đề mà đại biểu đã nêu và được thừa nhận là cần phải giải quyết. Cho nên, Luật cần quy định những biện pháp cụ thể để giải quyết những vấn đề của chất vấn sau kỳ họp như ai là người có thẩm quyền kiểm tra việc giải quyết này, cách thức tiến hành ra sao, trách nhiệm của người bị chất vấn khi không thực hiện những gì mình đã hứa….

Thứ năm, cần ban hành văn bản hướng dẫn về căn cứ, trình tự, thủ tục áp dụng các biện pháp pháp lý thuộc thẩm quyền của Hội đồng nhân dân tỉnh. Cần phân hóa trách nhiệm và các biện pháp chế tài cụ thể tương ứng với mức độ sai phạm. Nên phân hóa trách nhiệm và các biện pháp chế tài căn cứ vào mức độ vi phạm của đối tượng và Luật phải quy định các hình thức xử lý nhẹ hơn như khiển trách, cảnh cáo.

Thứ sáu, pháp luật cần quy định rõ trình tự, thủ tục, phạm vi giám sát, giá trị pháp lý của các kết luận giám sát và phải độc lập trong khi thực hiện giám sát của Hội đồng nhân dân.

3.2.2. Nâng cao năng lực của các chủ thể thực hiện chức năng giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.

• Nâng cao năng lực của đại biểu Hội đồng nhân dân

Để nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân thì phải nâng cao năng lực của đại biểu Hội đồng nhân dân. Để bầu được những đại biểu có phẩm chất, có năng lực, trình độ, trước tiên cuộc bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nói chung và đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh nói riêng phải được tổ chức chặt chẽ, theo quy định của pháp luật. Sau khi bầu cử Hội đồng nhân dân cần phải tổ chức bồi dưỡng cho các đại biểu về kiến thức cần thiết trong quá trình hoạt động, đặt biệt là các kiến thức về pháp luật để các đại biểu có thể thực hiện quyền giám sát một cách có hiệu quả cao.

Đổi mới cơ cấu đại biểu Hội đồng nhân dân theo hướng giảm tỷ lệ đại biểu là cán bộ quản lý ở cơ quan Nhà nước, tăng tỷ lệ đại biểu hoạt động chuyên trách. Thực hiện tốt cơ chế giám sát của nhân dân đối với hoạt động của đại biểu nhằm đảm bảo cho hoạt động của đại biểu thực sự phục vụ lợi ích của nhân dân.

Như vậy cần nâng cao chất lượng đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh theo hướng kết hợp tốt giữa yêu cầu về tiêu chuẩn và cơ cấu đại biểu, trong đó chú trọng tới chất lượng đại biểu, đảm bảo tính đại diện thực sự, đại biểu phải là những người tiêu biểu cho lĩnh vực hoạt động, ngành, giới, tầng lớp nhân dân, độ tuổi. Đại biểu Hội đồng nhân dân là yếu tố quyết định bảo đảm hoạt động của Hội đồng nhân dân trong đó có hoạt động giám sát.

Đây là nhóm giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng đại biểu Hội đồng nhân dân đã trúng cử, nâng cáo năng lực hoạt động của đại biểu và những người giữ các chức vụ do Hội đồng nhân dân bầu, nhằm khắc phục dần từng mặt yếu kém, hạn chế về năng lực của đại biểu Hội đồng nhân dân và những người giữ chức vụ do Hội đồng nhân dân bầu.

• Để thực hiện giải pháp này Hội đồng nhân dân cần phải:

Cung cấp thông tin Trong thời đại bùng nổ thông tin, nhất là thông tin về pháp luật các đại biểu Hội đồng nhân dân và đội ngũ cán bộ giữ các chức vụ do Hội đồng nhân dân bầu cần được cung cấp đầy đủ, kịp thời các thông tin, tài liệu, văn bản quản lý nhà nước có liên quan trực tiếp đến tổ chức, hoạt động của Hội đồng nhân dân, đến cơ chế chính sách kinh tế – xã hội, các tài liệu nghiệp vụ, những thông tin mới về hoạt động của Quốc hội, Chính phủ có ảnh hưởng chi phối đến địa phương mà đại biểu cần được biết. Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.

Để thực hiện được yêu cầu này, Thường trực Hội đồng nhân dân cần cung cấp thông tin cho đại biểu và những người giữ chức vụ do Hội đồng nhân dân bầu

Định kỳ 3 tháng một lần tổ chức hội nghi tập huấn chuyên đề và trao đổi kinh nghiệm hoạt động cho Đại biểu và Hội đồng nhân dân cấp dưới. Với nội dung cụ thể, thiết thực.

Phối hợp báo Quảng Ngãi xây dựng trang tin hoạt động đại biểu Hội đồng nhân dân và diễn đàn xây dựng chính quyền nhân dân phát hành định kỳ hàng tháng, tiến tới xây dựng nội san hoạt động của Hội đồng nhân dân hàng quý để tạo diễn đàn cho các đại biểu, những người giữ chức vụ quyền hạn do Hội đồng nhân dân bầu, đội ngũ cán bộ nhà nước, và cử tri trao đổi kinh nghiệm hoạt động, tham gia xây dựng chính quyền và xây dựng chính sách địa phương.

Thực tế, sau cuộc bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp, Chính phủ và Bộ Nội vụ đã tiến hành tập huấn cho đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh và Hội đồng nhân dân tỉnh và Sở Nội vụ đã tập huấn cho đại biểu Hội đồng nhân dân cấp huyện. Tuy nhiên, thời gian còn quá hạn chế, tài liệu tập huấn vẫn còn thiếu và chung chung, nặng về lý thuyết, chưa phân loại đối tượng để tổ chức tập huấn cho nên nội dung chưa sát thực tiễn, gây sự lãng phí thời gian và chí phí tập huấn. Vì vậy, trong thời gian tới Hội đồng nhân dân cần tiếp tục nghiên cứu, lựa chọn nội dung và đối tượng, tiếp tục tổ chức tập huấn cho đại biểu Hội đồng nhân dân và các đại biểu giữ các chức vụ do Hội đồng nhân dân bầu với các yêu cầu cụ thể như sau:

• Tập huấn, bổ túc thường xuyên kiến thức cho đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh;

Luật tổ chức Chính quyền địa phương năm 2015 và quy chế tổ chức hoạt động của Hội đồng nhân dân, luật ban hành Văn bản quy phạm pháp luật, luật khiếu nại tố cáo và một số Văn bản quy phạm pháp luật liên quan khác. Nắm vững kiến thức quản lý nhà nước trên các lĩnh vực. Cơ chế Đảng lãnh đạo, nhân dân làm chủ, nhà nước quản lý trong mọi hoạt động kinh tế xã hội và công tác quản lý nhà nước, quản lý xã hội, đặc biệt trong hoạt động của Hội đồng nhân dân.

Phương pháp công tác đại biểu Hội đồng nhân dân, phương pháp công tác kiểm tra, giám sát, công tác dân vận, quy chế dân chủ cơ sở. Các bài tập xử lý tình huống hoạt động thực tiễn trên các lĩnh vực, nhất là hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân.

Đó là yêu cầu quan trọng chuẩn bị năng lực làm việc cho đại biểu sau khi trúng cử đại biểu Hội đồng nhân dân.

• Tập huấn cho những người giữ các chức vụ do Hội đồng nhân dân bầu. Ngoài các yêu cầu trên cần bổ sung:

Cơ chế về mối quan hệ giữa Thường trực Hội đồng nhân dân, các ban Hội đồng nhân dân với Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị xã hội, cơ quan tư pháp, cơ quan báo chí, Hội đồng nhân dân cấp dưới.

Nắm vững phương pháp và quy trình làm việc, nhiệm vụ quyền hạn theo quy định của pháp luật. Những kiến thức về văn hoá chính trị của đội ngũ cán bộ công chức nước ta hiện nay. Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.

• Tập huấn cho các ứng cử viên đại biểu Hội đồng nhân dân trước bầu cử.

Đây là các lớp tập huấn chắc chắn mang lại hiệu quả cao cho hoạt động Hội đồng nhân dân sau cuộc bầu cử bởi vì mọi ứng cử viên đều mong muốn phấn đấu trở thành đại biểu và làm tròn nhiệm vụ đại biểu trước nhân dân, do đó mọi người đều xác định trách nhiệm nghiên cứu học tập pháp luật một cách nghiêm túc để đạt tiêu chuẩn về điều kiện ra ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân. Vì vậy, cần sửa đổi bổ sung luật bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân, bắt buộc tập huấn đối với các ứng cử viên, sau tập huấn có kiểm tra thu hoạch nếu các ứng cử viên không tham gia hoặc tham gia không đạt yêu cầu sẽ bị đề nghị loại ra khỏi danh sách ứng cử viên.

Để thực hiện yêu cầu này, trong thời gian tới Thường trực Hội đồng nhân dân chỉ đạo biên soạn tài liệu tập huấn của Hội đồng nhân dân các cấp ở tỉnh , xây dựng bộ tài liệu sổ tay công tác đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp thiết thực, sát thực tiễn địa phương đáp ứng yêu cầu nâng cao năng lực cho đại biểu Hội đồng nhân dân và đội ngũ cán bộ.

Ngoài việc cung cấp thông tin, tổ chức bồi dưỡng tập huấn nghiệp vụ cho các đại biểu và đội ngũ cán bộ giữ các chức vụ do Hội đồng nhân dân bầu, Thường trực Hội đồng nhân dân cần đặc biệt coi trọng việc thường xuyên tổ chức các cuộc trao đổi, rút kinh nghiệm sau các hoạt động giám sát, nâng cao năng lực nhận thức thực tiễn cho đại biểu Hội đồng nhân dân và đội ngũ cán bộ.

Tổ chức các hội nghị chuyên đề, hội thảo ở cấp tỉnh trên từng lĩnh vực cụ thể, tạo điều kiện cho các đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp Hội đồng nhân dân tiếp cận cơ sở khoa học và nhận thức sâu hơn về các vấn đề quan tâm. Tạo điều kiện cho các ban Hội đồng nhân dân, các đại biểu giữ chức vụ do Hội đồng nhân dân bầu đi nghiên cứu, tham quan học tập, trao đổi kinh nghiệm ngoài địa phương, xây dựng cơ chế hợp tác trao đổi thông tin với các tỉnh để đúc rút kinh nghiệm nâng cao năng lực hoạt động của Hội đồng nhân dân.

Khuyến khích các đại biểu chuyên trách và chuyên viên Hội đồng nhân dân có điều kiện học thêm các chuyên môn khác, học lên để không ngừng nâng cao trình độ mọi mặt cho cán bộ. Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.

• Nâng cao năng lực và hiệu quả giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân

Theo quy định của pháp luật hiện hành, Thường trực Hội đồng nhân dân có vị trí rất quan trọng trong việc thực hiện chức năng giám sát của Hội đồng nhân dân. Ngoài công việc chuẩn bị nội dung, chương trình kỳ họp còn phải đảm nhiệm hầu hết công việc giữa hai kỳ họp và thực hiện chức năng giám sát khá toàn diện trên các lĩnh vực tại địa phương, do đó Thường trực Hội đồng nhân dân phải đảm nhiệm một khối lượng công việc khổng lồ. Trong khi đó cơ cấu tổ chức của Thường trực Hội đồng nhân dân như hiện nay chưa ngang tầm với quyền hạn, nhiệm vụ pháp luật quy định, đã đặt Thường trực Hội đồng nhân dân vào tình trạng không giải quyết hết hoặc giải quyết không có chất lượng, hiệu quả những công việc thuộc thẩm quyền của mình. Để khắc phục tình trạng trên cần phải:

Tăng số lượng thành viên Thường trực cho Hội đồng nhân dân tỉnh. Thành viên của Thường trực Hội đồng nhân dân phải hoạt động chuyên trách, không được giữ một chức vụ nào trong cơ quan nhà nước khác. Bởi vì nếu kiêm nhiệm thêm các chức danh khác thì hiệu quả thực hiện công việc sẽ không thể đáp ứng được yêu cầu của hoạt động giám sát.

Phải có sự phân định rõ ràng về thẩm quyền giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân với các Ban của Hội đồng nhân dân. Khi đó Thường trực Hội đồng nhân dân và các Ban mới có khả năng vừa thực hiện tốt công tác phối hợp chỉ đạo vừa thực sự chủ động, độc lập trong khi thực hiện chức năng giám sát của Hội đồng nhân dân.

Hoạt động của Thường trực Hội đồng nhân dân trong các nhiệm kỳ đã góp phần tích cực vào việc thực hiện nhiệm vụ của Hội đồng nhân dân và đóng góp tích cực đối với chất lượng và hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân. Nhiều đề xuất và các giải pháp của Thường trực Hội đồng nhân dân và các Ban của Hội đồng đã tháo gỡ khó khăn cho Hội đồng nhân dân.

Tuy nhiên, để nâng cao chất lượng và hiệu quả giám sát của Hội đồng nhân dân, cần phải coi công tác kiểm tra, giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân và các Ban của Hội đồng nhân dân là một việc làm thường xuyên. Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh phải chủ động, sáng tạo tìm ra biện pháp hợp lý để đẩy mạnh hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân. Cần điều hoà, phối hợp với các Ban cho hợp lý trong công tác giám sát, trong việc tiếp công dân nhằm đảm bảo cho pháp luật và nghị quyết của Hội đồng nhân dân được thực hiện nghiêm chỉnh, góp phần tháo gỡ kịp thời những khó khăn, vướng mắc cho cơ sở, động viên, khuyến khích cơ sở phát huy những mặt tốt, và chỉ ra được những sai sót cần kịp thời sửa chữa. Từ đó mà tạo được mối quan hệ tốt và gắn bó giữa Hội đồng nhân dân và các đơn vị được giám sát.

Luật Tổ chức Chính quyền địa phương quy định Thường trực Hội đồng nhân dân có nhiệm vụ và quyền hạn: Giám sát việc thi hành pháp luật tại địa phương; điều hoà, phối hợp hoạt động của các Ban của Hội đồng nhân dân; xem xét kết quả giám sát của các Ban của Hội đồng nhân dân khi cần thiết và báo cáo Hội đồng nhân dân tại kỳ họp gần nhất; giữ mối liên hệ với đại biểu Hội đồng nhân dân; tổng hợp chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân để báo cáo Hội đồng nhân dân. Vì vậy, có thể thấy vai trò của của Thường trực Hội đồng nhân dân rất quan trọng trong quá trình giám sát và điều hòa hoạt động giám sát của các ban Hội đồng nhân dân. Chính vì vậy, năng lực của Thường trực Hội đồng nhân dân cần phải được đảm bảo cùng với năng lực của các ban và mỗi đại biểu Hội đồng nhân dân. Hiện nay, trong Thường trực Hội đồng nhân dân chỉ có 03 vị, trong đó Chủ tịch Hội đồng nhân dân là kiêm nhiệm. Thiết nghĩ, cần phải đảm bảo đủ số lượng chuyên trách và cơ cấu hợp lý để Thường trực Hội đồng nhân dân đảm đương được vai trò của mình. Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.

• Nâng cao năng lực và hiệu quả giám sát của các ban của Hội đồng nhân dân

Hiệu quả giám sát của Hội đồng nhân dân cao hay thấp phụ thuộc rất nhiều ở năng lực hoạt động của các Ban. Trong khi đó năng lực của các Ban lại được đánh giá thông qua năng lực của các thành viên ở Ban đó. Vì vậy để nâng cao hiệu quả giám sát của Hội đồng nhân dân, các thành viên của các Ban phải đầy đủ về số lượng, chất lượng và điều kiện làm việc.

Trước hết, thành viên của các Ban phải là những đại biểu hoạt động chuyên trách mới có đủ thời gian và các điều kiện khác tập trung cho công việc của Hội đồng nhân dân.

Thứ hai: Luật Tổ chức Chính quyền địa phương năm 2015 khi quy định về các Ban của Hội đồng nhân dân các cấp chưa đề cập đến hoạt động của Trưởng và Phó Ban. Trên thực tế hoạt động giám sát của Ban đòi hỏi vấn đề cần bố trí Trưởng Ban hay Phó Ban chuyên môn phải hoạt động chuyên trách thì mới có thể toàn tâm toàn lực dành cho hoạt động chuyên môn mà mình đảm nhiệm. Hơn nữa cần quy định cụ thể số lượng thành viên và các chuyên viên giúp việc có đủ năng lực và trình độ đáp ứng công việc hoạt động của ban, về cơ cấu thành viên của các Ban nhất là trưởng, phó ban phải có chuyên môn thuộc lĩnh vực ban phụ trách.

Thứ ba: Cần phải tăng thêm thành viên cho các Ban theo hướng chọn lọc các đại biểu có trình độ chuyên môn, có năng lực giám sát, phẩm chất uy tín và trách nhiệm cao trong công việc.

• Nâng cao chất lượng hoạt động cho tổ đại biểu và tổ chức giám sát của tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh

Nhiệm kỳ 2011 – 2016 và đầu nhiệm kỳ 2016-2021 Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi đã triển khai việc nâng cao chất lượng hoạt động và tổ chức giám sát của tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh. Hiện nay Quảng Ngãi đang triển khai tại 14 tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh. Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh vận dụng các quy định hiện hành, hướng dẫn về trình tự, thủ tục thực hiện một cuộc giám sát của tổ đại biểu. Để tiếp tục thực hiện tốt nhiệm vụ của các tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh trong hoạt động giám sát, thiết nghĩ Tổ đại biểu cần phải tăng cường mối quan hệ phối hợp chặt chẽ giữa Tổ đại biểu với Thường trực, các Ban Hội đồng nhân dân cấp tỉnh và cấp huyện, không có sự trùng lắp về đơn vị chịu sự giám sát; đảm bảo luôn có sự tham dự và đóng góp ý kiến của Thường trực Hội đồng nhân dân và các Ban Hội đồng nhân dân của cấp huyện với giám sát của Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh. Thông qua hoạt động giám sát, các Tổ đại biểu đã phát hiện và đưa ra nhiều kiến nghị xác đáng về những vấn đề ngoài tầm của Hội đồng nhân dân huyện, trong lúc Hội đồng nhân dân tỉnh cũng chưa giám sát đến, đã khắc phục dần tình trạng bỏ sót đối tượng và lĩnh vực cần phải tổ chức giám sát.

Thông qua giám sát của Tổ cần nâng cao chất lượng hoạt động của Tổ, vai trò hoạt động, chất lượng của từng đại biểu; mối quan hệ giữa các thành viên trong Tổ phải gắn kết chặt chẽ hơn; chia sẻ trao đổi thông tin, hỗ trợ lẫn nhau nhiều hơn; mỗi đại biểu thể hiện đầy đủ trách nhiệm của mình trong việc nghiên cứu, tiếp cận các vấn đề của địa phương một cách toàn diện, sâu sắc hơn; khắc phục dần tình trạng đại biểu chỉ quan tâm đến những vấn đề thuộc lĩnh vực chuyên môn và thiếu quan tấm đến các lĩnh vực quan trọng khác. Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.

Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh chính là sự thể hiện vai trò là ―cánh tay nối dài‖ của Hội đồng nhân dân tỉnh, giúp cho Hội đồng nhân dân tỉnh, các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh mở rộng phạm vi, hoạt động giám sát, phát huy tính chủ động trong hoạt động của mình.

• Nâng cao năng lực hoạt động của bộ máy giúp việc cho Hội đồng nhân dân

Văn phòng Đoàn Đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân tỉnh là cơ quan trực tiếp tham mưu và tổ chức phục vụ hoạt động cho Thường trực Hội đồng nhân dân, các ban của Hội đồng nhân dân và các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh. Để đảm bảo hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân nói chung, hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân nói riêng cần phải nâng cao năng lực hoạt động của bộ máy tổ chức Văn phòng. Cụ thể: thường xuyên kiện toàn bộ máy tổ chức theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; trình độ chuyên môn nghiệp vụ đội ngũ cán bộ công chức ngày càng được nâng cao; có nhiều chính sách để thu hút người tài; có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng hàng năm; tạo mọi điều kiện tốt về cơ sở vật chất, trang thiết bị để cán bộ công chức làm việc; quan tâm đến đời sống vật chất cũng như tinh thần của cán bộ công chức để họ yên tâm làm việc và cống hiến lâu dài cho sự phát triển của tổ chức.

Văn phòng Đoàn Đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân tỉnh là cơ quan tham mưu, giúp việc cho Hội đồng nhân dân, các Ban và Đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh. Chất lượng và hiệu quả hoạt động của các cơ quan này có ảnh hưởng rất lớn đến năng lực, hiệu quả giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh.

Vì vậy, những chuyên viên giúp việc cho các cơ quan của Hội đồng nhân dân tỉnh, phải có chuyên môn sâu. Đặc biệt cần có đủ độ nhạy bén về chính trị, kịp thời phát hiện, đề xuất lựa chọn những vấn đề phù hợp tham mưu cho Hội đồng nhân dân thực hiện chức năng giám sát. Về lý luận cũng như yêu cầu thực tiễn đặt ra, các chuyên viên của Hội đồng nhân dân phải có năng lực, trình độ không những chỉ tham mưu cho Hội đồng nhân dân nên giám sát những vấn đề gì, mà quan trọng phải hướng dẫn cho Hội đồng nên giám sát như thế nào, chứ không phải chỉ là một cán bộ đơn thuần làm theo sự chỉ đạo của cấp trên như hiện nay.

Công tác tham mưu, tổng hợp: cần nâng cao chất lượng và trình độ chuyên môn của cán bộ, chuyên viên Văn phòng, có kiến thức chuyên sâu về từng lĩnh vực, giỏi 1 việc, biết nhiều việc; nắm vững các quy định của pháp luật về chức năng, thẩm quyền của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, đồng thời có khả năng tổng hợp thông tin tốt.

Cần xây dựng quy trình tham mưu, phục vụ cho từng công việc như quy trình tiếp xúc cử tri, quy trình giám sát; Quy trình tổ chức phục vụ kỳ họp.để đảm bảo những nguyên tắc, trình tự, thủ tục, đồng thời thống nhất trong công tác tham mưu, tổng hợp, giúp lãnh đạo Hội đồng nhân dân tỉnh trong công tác chỉ đạo, điều hành hoạt động của Hội đồng nhân dân tỉnh. Ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trong hoạt động văn phòng giúp cho công tác tổng hợp, cập nhật thường xuyên và hiệu quả.

Công tác phục vụ, hậu cần: Đảm bảo tốt về điều kiện cơ sở vật chất cho hoạt động của Hội đồng nhân dân, Thường trực Hội đồng nhân dân và các ban Hội đồng nhân dân, Đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, để đáp ứng được yêu cầu trên, chúng ta phải có chính sách, chế độ phù hợp thu hút các cán bộ, công chức giỏi của mọi lĩnh vực về giúp việc cho Hội đồng nhân dân. Ngoài ra, văn phòng Hội đồng nhân dân tỉnh cần phải có kế hoạch củng cố bộ phận trực tiếp giúp việc cho các ban của Hội đồng nhân dân. Trước hết yêu cầu chuyên viên giúp việc cho các ban phải có chuyên môn về lĩnh vực ban đó phụ trách; đồng thời phải có một tỷ lệ thích hợp số chuyên viên chuyên trách là người đã làm việc ở các lĩnh vực đó trong thực tế.

Đối với cán bộ vừa tuyển dụng cần có kế hoạch đưa đi thực tế ở cơ sở, đồng thời nên bố trí họ tham gia các buổi hội thảo, hội nghị nhằm bồi dưỡng kiến thức, kinh nghiệm chuyên môn giám sát. Có như vậy Văn phòng Đoàn Đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân tỉnh – bộ phận giúp việc của Hội đồng nhân dân tỉnh mới đủ khả năng phục vụ Hội đồng nhân dân thực hiện tốt chức năng giám sát.

3.2.3. Nâng cao chất lượng thực hiện các hình thức giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.

Trong thời gian vừa qua mặc dù hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân đã được tăng cường, song nhìn chung hiệu quả giám sát chưa cao, chưa đáp ứng được yêu cầu quản lý Nhà nước của chính quyền địa phương. Một trong những nguyên nhân dẫn đến tồn tại trên vì Hội đồng nhân dân chưa thực hiện tốt các hình thức và phương pháp giám sát, chưa có cơ chế rõ ràng đảm bảo Hội đồng nhân dân thực hiện tốt chức năng của mình. Do đó, để thực hiện có hiệu quả chức năng giám sát, đòi hỏi Hội đồng nhân dân phải nâng cao chất lượng các hình thức và phương pháp giám sát cụ thể như sau:

• Nâng cao chất lượng xem xét báo cáo

Xem xét báo cáo là hoạt động giám sát quan trọng. Đây là hình thức Hội đồng nhân dân xem xét tình hình hoạt động của các cơ quan nhà nước thông qua việc đánh giá các báo cáo đó. Nên trong luật cần quy định cụ thể về chế độ báo cáo, hình thức báo cáo, đặc biệt phải quy định trách nhiệm nếu báo cáo không phản ánh đúng thực trạng hoạt động của các cơ quan, đơn vị đưa nhiều thông tin sai lệch hoặc thiếu thông tin.

Về phía các cơ quan lập báo cáo yêu cầu thông tin trong báo cáo phải đầy đủ, khách quan phản ánh đúng thực trạng hoạt động cũng như những vấn đề trọng tâm cần tập trung giải quyết. Đồng thời phải nêu những kết quả đạt được, những khó khăn yếu kém tồn tại, từ đó đề ra các biện pháp giải quyết và kiến nghị đề xuất việc giải quyết đó

Khi báo cáo và báo cáo thẩm tra được trình ra Hội đồng nhân dân, đại biểu Hội đồng nhân dân cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, góp ý kiến xác đáng và có thể nêu vấn đề chất vấn để các cơ quan báo cáo giải trình trước Hội đồng nhân dân. Việc thảo luận và thông qua báo cáo tại kỳ họp của Hội đồng nhân dân phải thể hiện trình độ độc lập của Hội đồng nhân dân bằng cách ra nghị quyết riêng về vấn đề đó. Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.

Các báo cáo phải được gửi trước tới đại biểu Hội đồng nhân dân theo quy định của pháp luật và phải được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng trước kỳ họp, để đảm báo tính công khai, khách quan. Có như vậy, kết luận bằng nghị quyết của Hội đồng nhân dân mới thực sự là kết quả của việc sử dụng hình thức xem xét báo cáo một cách có chất lượng.

Việc xem xét các báo cáo tại kỳ họp là khâu quyết định quá trình hiện thực hóa các quan điểm, quyết sách chính trị của Đảng và chính sách, pháp luật của nhà nước thành ý chí của nhân dân thông qua hoạt động kỳ họp Hội đồng nhân dân.

Điểm mấu chốt quan trọng của việc xem xét các báo cáo của Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cùng cấp và báo cáo của Chánh án Toàn án nhân dân, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh, các đề án về chính sách địa phương, nhất thiết phải thực hiện đúng quy trình, phải xem xét, thông qua từng văn bản một với một thời gian hợp lý, cần thiết và điều hành khoa học, không bị ràng buộc bởi thời gian mà bỏ qua quy trình này.

Để giảm tải thời gian cho kỳ họp, cần bổ sung quy chế làm việc quy định rõ trách nhiệm của đại biểu, Tổ đại biểu trong việc nghiên cứu trước các tài liệu, chuẩn bị ý kiến thảo luận, chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân, các Tổ đại biểu trước khi đến kỳ họp.

Tại kỳ họp, Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh nên dành thời gian thỏa đáng cho việc thảo luận và gợi ý, xin ý kiến đại biểu về các dự thảo nghị quyết, không vì ảnh hưởng thời gian mà thảo luận chung chung, thiếu hơi thở cuộc sống trong nghị quyết.

• Nâng cao chất lượng chất vấn và trả lời chất vấn

Chất vấn và trả lời chất vấn là hình thức giám sát quan trọng của Hội đồng nhân dân. Nhưng trong thực tế hoạt động chất và trả lời chất vấn mới chỉ mang tính chất gợi mở các vấn đề, chưa đảm bảo hiệu lực thực sự. Người chất vấn thường chưa đủ các thông tin cần thiết còn người trả lời chất vấn chưa đủ thỏa đáng và cụ thể. Để hình thức giám sát chất vấn mang lại hiệu quả thiết thực thì HĐND và các đại biểu dân cử phải đổi mới về nội dung và phương pháp chất vấn, cụ thể như sau:

Trong phiên họp, chủ tọa điều hành chương trình phải tạo ra không khí dân chủ, khuyến khích, động viên đại biểu tham gia chất vấn. Đoàn Chủ tịch cần lựa chọn trong số các chất vấn mà đại biểu Hội đồng nhân dân gửi tới đoàn thư ký, nội dung nào cử tri địa phương và nhiều đại biểu quan tâm đưa ra chất vấn tại hội trường. Từng câu trả lời chất vấn, Hội đồng nhân dân phải nhận xét, kết luận, giao nhiệm vụ cụ thể cho từng đối tượng bị chất vấn hoàn thành trong thời gian nhất định.

Về phía đại biểu chất vấn phải đặt các câu hỏi ngắn gọn, đúng đối tượng, đúng trọng tâm vấn đề mà cử tri, dư luận đang quan tâm. Tránh tình trạng hỏi mang tính chất tìm hiểu để củng cố kiến thức. Muốn vậy các đại biểu phải nắm được tình hình chung về phát triển kinh tế – xã hội trên địa bàn, hiểu rõ nhiệm vụ, quyền hạn của người trả lời chất, đồng thời phải am hiểu các quy định của pháp luật về vấn đề liên quan đến nội dung chất vấn. Việc trả lời chất vấn cũng cần có sự đổi mới theo hướng nâng cao tinh thần trách nhiệm của người trả lời chất vấn. Nội dung trả lời chất vấn phải cụ thể, ngắn gọn, dễ hiểu, đi thẳng vào bản chất của vấn đề mà đại biểu quan tâm, tránh tình trạng báo cáo thành tích, diễn đạt vòng vo, phân tích quá nhiều về tình hình, nhằm đảm bảo chương trình làm việc của Hội đồng nhân dân. Đối với vấn đề cần có thời gian để điều tra, nghiên cứu thì nhất thiết phải trả lời tại kỳ họp tiếp theo. Trong chất vấn, vấn đề đặt ra hiện nay người trả lời chất vấn không chỉ dừng lại ở việc phải trả lời trực tiếp, đầy đủ các nội dung mà đại biểu Hội đồng nhân dân đã chất vấn, điều quan trọng hơn là người bị chất vấn phải xác định rõ trách nhiệm và các biện pháp khắc phục sai phạm của mình.

• Về chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.

Trước hết, cần tập trung vào các vấn đề cụ thể, cơ bản và nổi cộm trong xã hội, được nhiều cử tri và đại biểu quan tâm. Trong quá trình chất vấn, cần đi thẳng vào những vấn đề rất cụ thể, tranh luận thẳng thắn và chất vấn đến cùng. Cuối phiên chất vấn phải đưa ra được kết luận rõ ràng và đề nghị Hội đồng nhân dân giao trách nhiệm khắc phục hoặc làm rõ.

Bố trí, dành thời gian thỏa đáng cho hoạt động chất vấn. Chủ tọa điều khiển phiên họp chất vấn và trả lời chất vấn phải tạo không khí thực sự dân chủ, bình đẳng, thoải mái; cách thức và nội dung đối thoại phải mang tính phản biện cao.

Tại mỗi kỳ họp, Thường trực Hội đồng nhân dân lựa chọn một vài nội dung quan trọng, bức xúc đang được xã hội quan tâm; yêu cầu Ủy ban nhân dân có báo cáo chuyên đề trình ra kỳ họp để các đại biểu Hội đồng nhân dân xem xét, đánh giá, thảo luận. Thông qua thảo luận, các đại biểu sẽ đánh giá kết quả triển khai thực hiện các chuyên đề, đồng thời phát hiện những hạn chế, thiếu sót để làm cơ sở chất vấn.

Thứ hai, tăng độ tin cậy của các thông tin trong các câu hỏi chất vấn. Phần lớn các phiên chất vấn hiện đang diễn ra nhưng rất thiếu thông tin.

Mục tiêu của chất vấn là ―đi đến cùng‖ các vấn đề và sự việc. Nếu như người chất vấn và người trả lời thiếu thông tin, thì vấn đề sẽ được giải quyết không triệt để, thậm chí còn bị sai lạc.

• Thứ ba, tăng tính tranh luận trong các phiên chất vấn.

Nhằm tăng tính tranh luận trong phiên chất vấn, Thường trực Hội đồng nhân dân cần gửi sớm câu hỏi chất vấn tới các cơ quan, tổ chức hữu quan yêu cầu trả lời bằng văn bản và gửi văn bản trả lời chất vấn tới đại biểu Hội đồng nhân dân trước khi diễn ra kỳ họp để đại biểu nghiên cứu. Khi trả lời chất vấn phải thực sự cầu thị có trách nhiệm. Nếu đại biểu chất vấn chưa đúng thì phải trả lời, giải thích rõ ràng. Chất vấn đúng thì phải nghiêm túc tiếp thu, dám chịu trách nhiệm, đồng thời đề ra hướng giải quyết và định rõ thời gian thực hiện. Chủ toạ kỳ họp điều hành chương trình chất vấn phải tạo ra không khí dân chủ, khuyến khích, động viên đại biểu tham gia chất vấn. Sau kỳ họp, Văn phòng Đoàn Đại biểu Quốc hội và HĐND tỉnh giúp Thường trực Hội đồng nhân dân trích các lời hứa của các ngành, địa phương trả lời chất vấn để báo cáo kết quả thực hiện lời hứa tại kỳ họp tiếp theo. Việc truyền thanh, truyền hình trực tiếp phiên chất vấn như hiện nay để nhân dân địa phương theo dõi cần duy trì và phát huy.

• Chất vấn, trả lời chất vấn giữa hai kỳ họp Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.

Trong thời gian giữa hai kỳ họp, khi phát hiện vấn đề nổi cộm cần tập trung giải quyết, Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh nên áp dụng hình thức chất vấn – giải trình theo chuyên đề như ở nghị viện nhiều nước gọi là ―điều trần‖, ―là cách thức để lấy được thông tin nhằm làm sáng rõ một vấn đề gì đó. Điều trần không chỉ là một hình thức của hoạt động giám sát mà còn là một công cụ của hoạt động lập pháp. Khi chuẩn bị một chính sách mà ủy ban của Quốc hội điều trần thì cuộc điều trần này phục vụ công tác lập pháp. Còn sau khi chính sách đó ban hành, quá trình thực hiện nảy sinh các vấn đề thì lúc này điều trần nhằm phục vụ hoạt động giám sát. Thực chất thì lập pháp và giám sát không tách rời trong công việc của Quốc hội. Điều trần là để các cơ quan của Quốc hội có được thông tin, sau đó phân tích, đánh giá vấn đề và trình Quốc hội quyết định, chứ một phiên điều trần không nhằm kết luận hoặc quyết định vấn đề gì ngay tại đó‖. Trong chất vấn – giải trình theo chuyên đề, Hội đồng nhân dân tỉnh yêu cầu các cơ quan hành pháp có liên quan cung cấp thông tin đến lĩnh vực có ―vấn đề‖ để nghiên cứu, xem xét kết hợp khảo sát thực tế (có thể mời nhân chứng hoặc thu thập các ―chứng cứ‖). Sau khi thu thập đầy đủ thông tin, chứng cứ cần thiết, Thường trực Hội đồng nhân dân tổ chức Hội nghị ―chất vấn – giải trình‖, mời các ngành, địa phương có liên quan, các nhân chứng (nếu có) và các chuyên gia để trao đổi nhằm xác định rõ nội dung chất vấn. Áp dụng tốt hình thức giám sát này sẽ giúp Hội đồng nhân dân có đầy đủ thông tin trước mỗi vấn đề để kịp thời chấn chỉnh các sai phạm trong quản lý, điều hành của cơ quan hành pháp. Đồng thời có cơ sở và đầy đủ thông tin để xác định trách nhiệm đến cùng của các sai phạm.

• Nâng cao chất lượng hoạt động bỏ phiếu tín nhiệm của Hội đồng nhân dân

Hình thức giám sát thông qua hoạt động bỏ phiếu tín nhiệm đối với các chức danh do Hội đồng nhân dân bầu là một bước tiến quan trọng trong hoạt động giám sát của cơ quan quyền lực nhà nước ta. Hiện nay hình thức giám sát này được tiến hành theo những trình tự thủ tục được quy định chặt chẽ. Đây là hình thức giám sát mới, tuy nhiên cũng đã xuất hiện nhiều bất cập trong quá trình thực hiện. Việc chúng ta quy định ba hình thức tín nhiệm là tín nhiệm cao, tín nhiệm và tín nhiệm thấp đã tạo ra sự nhập nhằng, không rõ ràng và khách quan trong quá trình giám sát. Dù cho các đại biểu Hội đồng nhân dân có bỏ phiếu tín nhiệm như thế nào thì các chức danh do Hội đồng nhân dân bầu ra cũng có được sự tín nhiệm, chỉ có khác nhau là tín nhiệm cao hay thấp, điều này sẽ không ảnh hưởng gì đến quá trình hoạt động thực tế của các chức danh này, không tạo ra cơ chế giám sát hiệu quả đối với các chức danh này. Bởi vậy chúng ta cần có cơ chế và hình thức bỏ phiếu tín nhiệm thật sự khách quan đối với các chức danh do Hội đồng nhân dân bầu ra.

Ví dụ: Đối với hình thức bỏ phiếu tín nhiệm đối với các chức danh do Hội đồng nhân dân bầu chỉ cần phân ra làm hai mức tín nhiệm, đó là tín nhiệm hoặc không tín nhiệm. Việc bỏ phiếu như trên sẽ quyết định được một cách cụ thể, rõ ràng là những chức danh nào được các đại biểu tín nhiệm, những chức danh nào không được sự tín nhiệm của các đại biểu Hội đồng nhân dân. Từ kết quả bỏ phiếu này có thể đưa ra các hình thức khen thưởng hoặc xử lý kỷ luật cụ thể đối với từng chức danh cụ thể.

3.2.4. Tăng cường mối quan hệ phối hợp trong hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.

Tăng cường hơn nữa sự phối hợp hoạt động giám sát giữa Đoàn đại biểu Quốc hội với Hội đồng nhân dân và các cơ quan, đoàn thể ở địa phương. Tích cực tham gia các Đoàn giám sát của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, các uỷ ban của Quốc hội đến giám sát tại địa phương và việc tham gia hoạt động giám sát, trong việc tiếp xúc với cử tri sẽ tạo điều kiện cho các đại biểu HDND để trao đổi thông tin về kiến thức pháp luật, về tình hình chấp hành pháp luật nói chung, cũng như trao đổi về kinh nghiệm trong hoạt động nhằm góp phần nâng cao chất lượng giám sát của Hội đồng nhân dân.

Thời gian qua Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi cũng đã chú ý đến vấn đề này, song cần phải tăng cường hơn nữa. Cụ thể:

Thứ nhất, tăng cường phối hợp với Mặt trận Tổ quốc tỉnh và các tổ chức thành viên. Chẳng hạn như: Mời Mặt trận Tổ quốc tỉnh tham gia hoạt động giám sát cùng với các Ban để tăng thêm giá trị chức năng tư vấn của các Ban đó. Từ đó nội dung giám sát có thể không phải đưa ra kỳ họp Hội đồng nhân dân nhưng vẫn được các cơ quan nghiêm chỉnh chấp hành.

Thứ hai, tăng cường phối hợp với các cơ quan ban ngành liên quan nhằm cung cấp thêm thông tin cho giám sát. Ví dụ, Thường trực Hội đồng nhân dân và các Ban của Hội đồng nhân dân phải tham gia đầy đủ các cuộc họp của Ủy ban nhân dân; yêu cầu các sở, ban, ngành nhất là cơ quan Tư pháp, các cơ quan chuyên môn như sở Kế hoạch đầu tư, sở Tài chính, Ngân hàng nhà nước, Kho bạc nhà nước… phải cung cấp đầy đủ thông tin hoạt động hàng quý, hàng tháng cho Hội đồng nhân dân. Có như vậy, cùng với nguồn thông tin khác Hội đồng nhân dân mới có đủ căn cứ xác định các đối tượng và nội dung cần tập trung giám sát.

Thứ ba, tăng cường phối hợp với các đơn vị được giám sát để tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất cũng như các nội dung, hiện trường phục vụ giám sát.

Thứ tư, tăng cường phối hợp với các chuyên gia về lĩnh vực được giám sát sẽ giúp cho Hội đồng nhân dân nhìn nhận đánh giá một cách khách quan chính xác các vấn đề giám sát. Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.

Thứ năm, tăng cường phối hợp với các đoàn giám sát của Quốc hội. Khi có Đoàn đại biểu Quốc hội xuống địa phương giám sát, Thường trực, các Ban của Hội đồng nhân dân có thể kết hợp thực hiện nhiệm vụ của mình. Như vậy, vừa tránh được chồng chéo, vừa tranh thủ được trí tuệ của các đại biểu Quốc hội trong việc tháo gỡ những vướng mắc cho địa phương, đồng thời giảm bớt việc gây phiền hà cho các đơn vị bị giám sát.

Như vậy, xuất phát từ chế độ làm việc, Hội đồng nhân dân không thể sử dụng mệnh lệnh hành chính như Ủy ban nhân dân hay các biện pháp cưỡng chế của ngành Tư pháp mà chỉ có thể đưa ra các kiến nghị, đề xuất mang tính chất tư vấn. Do vậy để nâng cao hiệu quả giám sát thì giải pháp tăng cường mối quan hệ phối hợp với các cơ quan ban ngành và các tổ chức đoàn thể trong hoạt động giám sát là việc làm hết sức cần thiết.

3.2.5. Bảo đảm các điều kiện cần thiết cho Hội đồng nhân dân tỉnh trong hoạt động giám sát

Một trong những nguyên nhân làm cho hiệu quả giám sát chưa cao là do thiếu điều kiện vật chất và phương tiện thông tin cho các đại biểu. Trong điều kiện xã hội ngày nay, nhu cầu cung cấp thông tin là rất cần thiết. Hơn nữa các đại biểu Hội đồng nhân dân, các cơ quan của Hội đồng nhân dân muốn thực hiện tốt chức năng của mình thì nhu cầu được đảm bảo về thông tin là một yêu cầu lớn càng phải được hỗ trợ một cách đầy đủ nhất. Thông tin cần phải được cập nhật sâu, rộng, trong mọi lĩnh vực giám sát. Để làm tốt nội dung trên cần phải tăng cường công tác thông tin, lưu trữ và công tác tư liệu, đảm bảo đầy đủ về nội dung thuộc mọi lĩnh vực giám sát của Hội đồng nhân dân. Đồng thời việc cung cấp thông tin phải phù hợp với kế hoạch giám sát, tránh tình trạng gần đến khi Hội đồng nhân dân họp hoặc trong kỳ họp mới gửi tài liệu cho đại biểu, vì vậy không đủ thời gian để đại biểu nghiên cứu, phân tích tài liệu đối chiếu thông tin một cách kỹ lưỡng.

Để tăng nguồn thông tin trong thời gian chuẩn bị và diễn ra kỳ họp Hội đồng nhân dân các cấp nên thành lập một số đường dây điện thoại để tiếp nhận thông tin do cử tri phản ánh. Với biện pháp này Hội đồng nhân dân sẽ nắm được bức xúc của cử tri, kịp thời giải quyết, tránh hiện tượng xảy ra điểm nóng làm ảnh hưởng đến ổn định an ninh, chính trị của địa phương.

Nên ứng dụng khoa học, công nghệ thông tin cho Hội đồng nhân dân như thành lập Cổng thông tin điện tử của Hội đồng nhân dân, tiếp tục biên tập phát hành bản tin của Hội đồng nhân dân mỗi quý một cuốn. Đó sẽ là địa chỉ tin cậy để các đại biểu Hội đồng nhân dân, cử tri và mọi người dân nghiên cứu tham gia trao đổi, góp ý kiến cho Hội đồng nhân dân hoạt động hiệu quả hơn. Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.

Về điều kiện vật chất, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa đi lại khó khăn, Nhà nước cần có chính sách đảm bảo cho Hội đồng nhân dân thực hiện tốt chức năng của mình. Cần quan tâm hơn nữa đến chế độ đãi ngộ, khen thưởng, quan tâm đến chế độ tiền tàu xe đi lại, phụ cấp sinh hoạt phí cho đại biểu một cách hợp lý.

Cùng với hoàn thiện quy định pháp luật liên quan đến các điều kiện bổ trợ cho hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân cần thực hiện kịp thời, đầy đủ chế độ, chính sách cho các đại biểu. Ngoài chế độ sinh hoạt phí cần cung cấp kinh phí cho các đại biểu phục vụ hoạt động thu thập thông tin, tham vấn ý kiến của các chuyên gia; chí phí công tác phí trong thời gian làm nhiệm vụ của Hội đồng nhân dân. Trang bị hệ thống kỹ thuật để phục vụ các kỳ họp, thay thế hình thức biểu quyết giơ tay truyền thống bằng hình thức biểu quyết bấm nút điện tử, bảo đảm cho các đại biểu độc lập khi biểu quyết các vấn đề.

Do phần lớn các đại biểu Hội đồng nhân dân hoạt động kiêm nhiệm nên không thể nắm bắt hết mọi lĩnh vực, mọi vấn đề. Do đó, việc thiết lập một cơ quan tham mưu, phục vụ chuyên nghiệp cho hoạt động của Hội đồng nhân dân là một trong những yếu tố góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của Hội đồng nhân dân. Để đạt được điều này cần thiết sắp xếp, kiện toàn lại tổ chức cơ quan giúp việc cho hoạt động của Hội đồng nhân dân bảo đảm hoạt động tham mưu có chiều sâu và kịp thời. Cần có chính sách thu hút những người có trình độ, năng lực và kinh nghiệm chuyển đến công tác tại Văn phòng Hội đồng nhân dân tỉnh. Để thu hút được người có trình độ, năng lực cần có chế độ, chính sách thỏa đáng và bảo đảm các điều kiện làm việc tốt để họ có điều kiện phát huy năng lực, trí tuệ cống hiến cho hoạt động của Hội đồng nhân dân. Mặt khác, cần quan tâm đào tạo, bỗi dưỡng, quy hoạch những công chức có trình độ, năng lực của Văn phòng Hội đồng nhân dân vào các vị trí lãnh đạo chuyên trách của các Ban. Điều đó vừa tận dụng được kinh nghiệm công tác vừa tạo động lực để các công chức rèn luyện, phấn đấu. Hiện nay các chuyên viên Văn phòng Hội đồng nhân dân chủ yếu tự học hỏi, làm việc theo kinh nghiệm. Do đó, để nâng cao chất lượng tham mưu cần có chương trình, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ tham mưu, phục vụ cho hoạt động của Hội đồng nhân dân.

Tóm lại, các nhóm giải pháp nói trên đều rất cần thiết, mỗi giải pháp có một vai trò riêng, khó có thể đánh giá giải pháp nào quan trọng nhất. Tuy nhiên, chúng chỉ đem lại hiệu quả thiết thực nếu được tiến hành một cách đồng bộ, hợp lý và kiên quyết, trên cơ sở quán triệt các quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước đối với công tác nâng cao hiệu quả giám sát của Hội đồng nhân dân hiện nay. Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.

Tuy nhiên, đối với tỉnh Quảng Ngãi nói riêng, giải pháp có tác động lớn nhất đó là nâng cao năng lực của các chủ thể thực hiện chức năng giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh, cụ thể là giải pháp nâng cao năng lực của đại biểu Hội đồng nhân dân, nâng cao năng lực và hiệu quả giám sát của thường trực Hội đồng nhân dân, nâng cao năng lực và hiệu quả giám sát của các Ban Hội đồng nhân dân và nâng cao chất lượng hoạt động cho tổ đại biểu và tổ chức giám sát của tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh.

Tiểu kết Chương 3

Nhà nước ta luôn quan tâm đến vấn đề đổi mới tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân các cấp nói chung và Hội đồng nhân dân cấp tỉnh nói riêng, trong đó có chức năng giám sát. Hoạt động giám sát là một trong những chức năng quan trọng của Hội đồng nhân dân. Sự hình thành quyền giám sát của Hội đồng nhân dân bắt nguồn từ sự vận dụng sáng tạo học thuyết của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về tổ chức và hoạt động của cơ quan chính quyền địa phương.

Nhìn lại hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân các cấp nói chung và Hội đồng nhân dân cấp tỉnh nói riêng trong thời gian qua có thể thấy, hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân đã góp phần tích cực vào việc giải quyết các kiến nghị của cử tri, các đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân; các vụ việc tiêu cực, các vi phạm về quản lý trong các lĩnh vực khác nhau ở địa phương và những vấn đề liên quan đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Hoạt động giám sát đã từng bước được cải tiến và đổi mới đạt hiệu quả cao. Thông qua hoạt động giám sát những kiến nghị, khiếu nại, tố cáo của công dân được giải quyết kịp thời, giúp các cơ quan hữu quan tháo dỡ khó khăn, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Dù đã có những tiến bộ rõ rệt, nhưng hiệu quả giám sát của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh vẫn chưa thực sự xứng với vai trò, vị trí của Hội đồng nhân dân, vẫn còn nhiều bất cập hạn chế. Hệ thống pháp luật về giám sát, một số quy định còn thiếu tính khả thi, còn nhiều bỏ ngỏ…cho nên, nhiều địa phương hoạt động giám sát mới chỉ ở ―ngoài da‖, thiếu chủ động, kiên quyết, còn nặng tính hình thức. Do đó, phải kết hợp một cách đồng bộ các giải pháp trên, để phát huy hơn nữa sức mạnh của Hội đồng nhân dân, góp phần xây dựng bộ máy Nhà nước ngày càng trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam giai đoạn hiện nay.

KẾT LUẬN Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.

Luận văn góp phần làm sáng tổ những vấn đề lý luận về tổ chức Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân nói chung và Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi nói riêng, trong đó chức năng giám sát là một trong những chức năng quan trọng của Hội đồng nhân dân.

Trong công cuộc đổi mới đất nước và hội nhập quốc tế như hiện nay thì vấn đề nâng cao hơn nữa hiệu lực, hiệu quả giám sát của Hội đồng nhân dân lại càng trở nên cấp bách hơn nhằm phát huy quyền làm chủ của nhân dân, góp phần xây dựng nhà nước trong sạch, vững mạnh. Giám sát là một trong những chức năng chủ yếu của Hội đồng nhân dân.

Thực tiễn trong những năm qua, cho thấy trong nhiệm kỳ vừa qua Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi đã bám sát các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, cùng sự nỗ lực phấn đấu của các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh, Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban của Hội đồng nhân dân, bộ máy giúp việc cho hoạt động của Hội đồng nhân dân, sự phối hợp tốt với các cơ quan, đơn vị, tổ chức có liên quan trên địa bàn tỉnh đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận trong hoạt động của Hội đồng nhân dân tỉnh nói chung và hoạt động giám sát nói riêng. Kết quả giám sát của Hội đồng nhân dân đã có tác dụng tích cực trong việc giải quyết các vấn đề bức xúc tại địa phương. Tuy nhiên, bên cạnh đó hoạt động giám sát vẫn còn tồn tại một số hạn chế nhất định làm cho Hội đồng nhân dân chưa thực sự phát huy vai trò là cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương. Do đó, nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh nói chung và Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi nói riêng là một trong những nhiệm vụ tiếp tục hoàn thiện bộ máy Nhà nước và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước của bộ máy chính quyền địa phương.

Trong phạm vi đề tài nghiên cứu khoa học “Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi ” đã phần nào chỉ ra một số ưu điểm, hạn chế bất cập trong hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi trong thời gian qua, đồng thời, mạnh dạn đưa ra một số giải pháp, kiến nghị, đề xuất để hoạt động giám sát thực sự có hiệu quả, Hội đồng nhân dân thực sự là cơ quan đại diện cho ý chí, quyền lực và nguyện vọng của nhân dân trên địa bàn tỉnh. Từ đó, củng cố niềm tin, thu hút sự quan tâm, theo dõi và tích cực tham gia của nhân dân vào hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân, góp phần làm cho hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh ngày càng có chất lượng hơn, đảm bảo việc thực hiện Hiến pháp, pháp luật và nghị quyết của Hội đồng nhân dân ngày càng tốt hơn. Có như vậy mới thực sự tạo ra cơ chế hữu hiệu bảo đảm mọi quyền lực thuộc về nhân dân, một tiền đề cơ bản để thực hiện dân chủ hóa toàn bộ bộ máy nhà nước ta trong giai đoạn cách mạng hiện nay.

Giám sát của Hội đồng nhân dân là hoạt động có mục đích, thường xuyên, liên tục của Hội đồng nhân dân nhằm quan sát, theo dõi, kiểm tra, phát hiện, uốn nắn việc tuân theo pháp luật, thực hiện các nghị quyết của Hội đồng nhân dân của Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Toàn án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân cùng cấp; của cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân và của công dân ở địa phương theo quy định của pháp luật.

Đề tài đã xây dựng hệ thống mục tiêu, phương hướng và giải pháp nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân trong thời gian tới. Trong đó dựa trên lý thuyết hệ thống, đề tài đã nêu lên giải pháp quan trọng hàng đầu là đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của đảng đối với Hội đồng nhân dân, nhằm nâng cao nhận thức của hệ thống chính trị về vai trò vị trí và tầm quan trọng của Hội đồng nhân dân trong việc bảo đảm thực thi quyền lực của nhân dân trong việc xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân. Từ đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của đảng để đổi mới tổ chức, cán bộ và phương thức hoạt động của Hội đồng nhân dân. Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ:  

===>>> Luận văn: Hoạt động giám sát của HĐND tỉnh Quảng Ngãi