Khóa luận: Thực trạng về xuất khẩu nông sản tại Việt Nam

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Khóa luận: Thực trạng về xuất khẩu nông sản tại Việt Nam hay nhất năm 2023 cho các bạn học viên ngành đang làm khóa luận tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài khóa luận tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm khóa luận thì với đề tài Khóa luận: Một số giải pháp nhằm nâng cao vai trò của hiệp hội ngành hàng nông sản xuất khẩu Việt Nam dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

II. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA MỘT SỐ HIỆP HỘI NGÀNH HÀNG NÔNG SẢN XUẤT KHẨU

1. Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA)

Đại diện quyền lợi hội viên

Trong những năm gần đây, Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA – Vietnam Food Association) đã chỉ đạo ký được các hợp đồng số lượng lớn (năm 2022: Phillippines 1,372 triệu tấn, Indonesia 1,025 triệu tấn, Malaysia 299.439 tấn, Cuba 466.143 tấn [6]) góp phần nâng giá xuất khẩu, hạn chế việc ép giá của các thương nhân trung gian nước ngoài và góp phần tiêu thụ kịp thời lúa hàng hóa của nông dân. Một nhiệm vụ và hoạt động quan trọng của Hiệp hội là điều hành xuất khẩu gạo theo hướng dẫn và chỉ đạo của chính phủ. Trong năm 2022, Hiệp hội đã phối hợp, đề xuất ý kiến và thực hiện nghiêm chỉnh hướng dẫn và chỉ đạo của Bộ Công Thương và Tổ điều hành xuất khẩu gạo, nhằm đảm bảo tiêu thụ kịp thời lúa hàng hóa của nông dân, nâng cao hiệu quả sản xuất và kinh doanh, góp phần bảo đảm an ninh lương thực quốc gia. Đến nay hoạt động điều hành xuất khẩu gạo của Hiệp hội trong năm 2022 được Tổ điều hành, các Bộ chủ quản đánh giá là tốt, đạt được các yêu cầu đã đề ra. Khóa luận: Thực trạng về xuất khẩu nông sản tại Việt Nam

Riêng trong năm 2020, Hiệp hội tham gia giải quyết 5 vụ tranh chấp thương mại, giúp doanh nghiệp hội viên đàm phán và giảm thiểu chi phí bồi thường từ tranh chấp quốc tế [3].

Về hợp tác thương mại: năm 2022, Hiệp hội Lương thực Việt Nam và Hiệp hội Các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan đã thực hiện chương trình hợp tác thương mại gạo để nâng cao hiệu quả kinh doanh xuất khẩu gạo của 2 nước, tránh việc cạnh tranh không lành mạnh, ảnh hưởng đến lợi ích của người sản xuất. Ngoài việc trao đổi thông tin thương mại đột xuất và hàng tuần, hai Hiệp hội tổ chức họp thường niên mỗi quý 1 lần, để kiểm điểm hoạt động hợp tác từng thời kỳ, xem xét và đánh giá tình hình thị trường trong thời gian tới và đề ra biện pháp hợp tác thương mại gạo thích hợp giữa hai bên.

Xúc tiến thương mại

Hiệp hội đã thực hiện nhiều hoạt động nhằm tăng cường xúc tiến thương mại ngành hàng gạo, tổ chức nhiều đoàn tham gia triển lãm lúa gạo ở Thái Lan, Trung Quốc và dự Hội nghị gạo thế giới hàng năm tại các nước Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Trung Quốc. Năm 2003, Hiệp hội đã phối hợp với công ty IBC-Singapore tổ chức Hội nghị gạo thế giới ở Việt Nam. Trong năm 2020, Hiệp hội đã tổ chức các đoàn khảo sát tại Dubai, Trung Quốc và dự Hội nghị gạo thế giới tại Bắc Kinh, chỉ đạo 8 cuộc họp đấu thầu gạo Philippines đạt kết quả tốt và đã trúng thầu năm 2020 là 1,9 triệu tấn với giá cao. Hiệp hội cũng đã xây dựng và vận hành những quy chế nội bộ hợp lý để khuyến khích các doanh nghiệp hội viên tích cực tham gia các cuộc đấu thầu hợp đồng gạo Chính phủ có hiệu quả [3].

Năm 2021, Hiệp hội đã tổ chức đoàn đi xúc tiến thương mại ở Senegal, Dubai; chỉ đạo 03 cuộc đấu thầu Philippines và 01 cuộc đấu thầu Indonesia đạt kết quả tốt. Đặc biệt trong năm 2021, Hiệp hội đã tổ chức Hội nghị gạo thế giới họp tại Tp.Hồ Chí Minh trong 02 ngày, trên 200 thương nhân của tất cả các nước xuất nhập khẩu trên thế giới đến dự, các hội viên Hiệp hội có điều kiện tiếp xúc trực tiếp các tập đoàn lớn để mở rộng quan hệ buôn bán với các nước, nâng cao vị trí mặt hàng gạo Việt Nam trên thế giới [5].

Năm 2022, Hiệp hội đã tổ chức đoàn tham dự Hội nghị Thương mại gạo thế giới tại Bali, Indonesia, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nắm bắt thông tin, giao tiếp với khách hàng, nâng cao khả năng tiếp thị [6].

Xuất khẩu gạo của Việt Nam sang các thị trường là: 59-60% là sang thị trường châu Á (Philippines mỗi năm nhập 1,8 triệu tấn, trong đó nhập của Việt Nam tới 1,6 triệu tấn), Châu Phi 20% [3]. Vì vậy, khi thị trường gạo Châu Á có biến động, gạo Việt Nam sẽ rất khó khăn. Trước thách thức đó, Hiệp hội lương thực Việt Nam đã tổ chức các đoàn xúc tiến thương mại sang Châu Phi mở rộng thị trường, nhằm cải thiện tình hình đang xuất khẩu qua trung gian vào thị trường này. Để đạt được điều đó, Hiệp hội đang xây dựng chiến lược xuất khẩu trực tiếp vào Châu Phi, dựa trên cơ sở mối quan hệ thân thiện, đảm bảo tiến độ giao hàng và chất lượng gạo; giá cả cạnh tranh theo cơ chế đấu thầu; tổ chức giám định, thăm cảng. Khóa luận: Thực trạng về xuất khẩu nông sản tại Việt Nam

Trong thời gian qua, Hiệp hội cũng tiến hành in Catalogue và xây dựng Website để quảng bá tình hình xuất nhập khẩu với các tổ chức buôn bán gạo trên thế giới và giới thiệu các hội viên của hiệp hội để các tổ chức và thương nhân nước ngoài có cơ sở quan hệ mở rộng buôn bán.

Cung cấp thông tin

Hiệp hội lương thực Việt Nam đã có nhiều cố gắng trong hoạt động cung cấp thông tin đến các hội viên. Tuy nhiên, các thông tin mới tập trung chủ yếu trong lĩnh vực xuất khẩu; chưa tập trung nhiều tới thông tin về chất lượng, công nghệ, quản lý, pháp luật.

Về tần suất cung cấp thông tin:

Hàng ngày, Hiệp hội đã thông báo giá cả hướng dẫn qua email và tình hình giao dịch cho tất cả các hội viên Hiệp hội, chỉ đạo giá thống nhất ký hợp đồng cho từng loại gạo và thời gian giao hàng. Hiệp hội thực hiện thông báo giá gạo theo ngày, thông qua hình thức gửi thư điện tử cho các doanh nghiệp là hội viên của hiệp hội. Có hai tầng nấc giá được thông báo cho các hội viên. Loại thứ nhất là thông tin về mức giá tối thiểu – giá tối đa doanh nghiệp có thể sử dụng để ký kết hợp đồng với khách hàng. Loại thứ hai là thông tin về xu hướng biến động giá, được Hiệp hội phân tích và dự báo dựa trên diễn biến giá thị trường thế giới, giá thị trường trong nước, dựa trên tình hình giao hàng của các hợp đồng đã ký nhiều hay ít, số lượng đã giao.

Hàng tuần, có ra bản tin tình hình thị trường, giá cả, các chính sách xuất nhập khẩu của các nước xuất nhập khẩu lớn trên thế giới thông qua email để các hội viên nắm được tình hình thị trường trong và ngoài nước. Phục vụ cho quá trình đàm phán với khách nước ngoài. Bản tin tuần của hiệp hội: được in ấn và phát cho các hội viên theo tuần, lưu hành nội bộ, bao gồm các thông tin về thị trường xuất khẩu và giá thị trường trong nước, tình hình sản xuất và xuất khẩu và giá thị trường trong nước, tình hình giao hàng, tàu đang xếp hàng ở các cảng và cập nhật các thông báo, quy định, chính sách thương mại mới nhất của Việt Nam cũng như của các nước liên quan đến hoạt động xuất khẩu gạo. Nguồn tin của Bản tin tuần là Website, mua thông tin: Oryza, Downjohn. Nguồn kinh phí sản xuất Bản tin là từ quỹ đóng góp hội phí của các thành viên.

Về nội dung và sản phẩm thông tin đầu ra:

Hàng tháng, Hội đồng quản trị họp thường xuyên kiểm điểm công tác tháng qua và đề ra biện pháp đẩy mạnh xuất khẩu tháng tới. Chủ yếu là thống nhất sự đánh giá về tình hình giá cả cũng như nhu cầu xuất khẩu của các nước trong thời gian đến để các doanh nghiệp có cơ sở định hướng ký hợp đồng tránh những rủi ro.

Hiệp hội thường xuyên cung cấp các văn bản pháp luật, các ấn phẩm của Hội rộng rãi đến từng hội viên và các cơ quan, tổ chức, đối tác trong nước và quốc tế.

Hiệp hội cũng phát hành phổ biến các thông tin đến từng hội viên bằng các tài liệu liên quan như: Bản tin Lương thực – Thực phẩm phát hành 1 kỳ vào ngày 15 hàng tháng [3] giúp doanh nghiệp hội viên nắm bắt các thông tin kinh tế, thị trường, ứng dụng công nghệ mới, quản trị doanh nghiệp cũng như quảng bá thương hiệu trên Website của Hội một cách hiệu quả, từng bước hình thành hoạt động thương mại điện tử trên mạng.

Đào tạo và dịch vụ tư vấn

Tổ chức các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ: nghiệp vụ buôn bán, khiếu nại tranh chấp những mặt hàng nông sản trên thế giới, chuyên đề GAFTA (Grain and Feed Trade Association – Hiệp hội Mua bán gạo và lúa mạch), 1 lớp học tổ chức năm 2021 có 100 doanh nghiệp tham gia, mời giảng viên nước ngoài trực tiếp giảng dạy. Năm 2021, Hiệp hội tổ chức một lớp tập huấn về WTO, chuyên đề GAFTA.

Để nắm bắt được nhu cầu đào tạo của doanh nghiệp, Hiệp hội đã tiến hành khảo sát nhu cầu doanh nghiệp qua trang Web. Đây được coi là một trong những công cụ nhanh chóng và hiệu quả đối với cả hội viên và Hiệp hội.

Hiệp hội hợp tác với các tổ chức đào tạo trong nước và quốc tế tổ chức những chương trình đào tạo ngắn hạn với hình thức linh hoạt, giúp doanh nghiệp áp dụng thành công vào sản xuất kinh doanh. Các chủ đề thường tập trung vào: quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ; quản lý tài chính doanh nghiệp; quản lý và sử dụng nguồn nhân lực; sử dụng chất phụ gia trong chế biến thực phẩm; kỹ thuật – công nghệ trong chế biến, đóng gói; kỹ thuật tổ chức và tham gia hội chợ quốc tế v.v…

Năm 2020, Hiệp hội đã tổ chức lớp học cho hội viên về nguyên tắc cơ bản của chế định về hợp đồng mua bán theo mẫu GAFTA và các quy định cơ bản của hợp đồng GAFTA cũng như các điều khoản tranh chấp hợp đồng GAFTA do giáo viên tổ chức GAFTA giảng .

Bảng 4: Tỷ trọng các hội viên sử dụng dịch vụ do Hiệp hội cung cấp (%)

Nguồn: Số liệu điều tra năm 2021-2022 của Viện Chính sách và chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn

Từ bảng trên ta thấy, Hiệp hội Lương thực Việt Nam đã làm khá tốt vai trò của mình trong việc hỗ trợ các hội viên. Các dịch vụ mà Hiệp hội cung cấp đều được các hội viên đánh giá cao và hưởng ứng nhiệt tình, đặc biệt là công tác xúc

tiến thương mại, hoạt động này đã thu hút tới 91% số hội viên của Hiệp hội tham gia. Đó cũng là những thành công nhất định của Hiệp hội này.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>>  Viết Thuê Khóa Luận Tốt Nghiệp Ngành Kinh Tế

2. Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam (VICOFA) Khóa luận: Thực trạng về xuất khẩu nông sản tại Việt Nam

Đại diện quyền lợi hội viên

Từ khi thành lập đến nay, Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam (VICOFA – Vietnam Coffee and Cocoa Association) đã có những phản ứng tích cực trong các hoạt động bảo vệ quyền lợi của các hội viên.

Hiệp hội là đơn vị tổ chức các cuộc họp bất thường với các nhà xuất khẩu có khối lượng lớn khi tình hình cà phê diễn biến phức tạp. Như cuộc họp ngày 20/1/2000 với trên 20 nhà xuất khẩu cà phê lớn trong cả nước đã khắc phục được tình trạng bán cà phê với mức giá FOB Việt Nam chênh lệch với giá London quá lớn, đã kéo mức chênh lệch từ 300USD/tấn xuống còn xấp xỉ 200USD/tấn [3].

Để đưa cà phê vào thị trường Hoa Kỳ với những quy định của Cơ quan quản lý thuốc và thực phẩm Hoa kỳ (FDA), VICOFA đã cùng với một số doanh nghiệp Hoa kỳ bàn cách giúp cho các doanh nghiệp Việt Nam đưa hàng vào Hoa kỳ đúng quy định của phía Hoa kỳ dễ dàng thuận tiện.

Năm 2022, Đại diện cho các hội viên, Hiệp hội đã trình lên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về chủ trương thực hiện Bộ nguyên tắc chung cho cộng đồng cà phê nhằm phát triển cà phê bền vững trên cả ba mặt: kinh tế, môi trường và xã hội. Bộ trưởng đã tán thành và giao cho Cục Trồng Trọt cùng Hiệp hội triển khai công tác này.

Nửa đầu năm 2023, phản ánh những khó khăn vướng mắc của doanh nghiệp trong việc kiềm chế lạm phát, tăng giá, tham gia góp ý về thông tư hướng dẫn thủ tục Hải quan, Luật đất đai. Cuối năm 2023 là những khó khăn trong việc cà phê mất giá, suy thoái kinh tế ở cả trong nước và quốc tế, Hiệp hội đã đưa ra kiến nghị

Chính phủ giải quyết vốn, lãi suất và nâng cao chất lượng cà phê. Ngoài ra, Hiệp hội còn phối hợp với Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn trong các hoạt động liên quan đến sản xuất như 4C (Common Code for the Coffee Community – Bộ nguyên tắc chung cho cộng đồng cà phê), PPP (Public Private Parnership – hợp tác giữa chính quyền và cá nhân), tiêu chuẩn chất lượng cà phê. Đề xuất, kiến nghị các giải pháp khôi phục vườn cà phê già cỗi… nhằm thúc đẩy phát triển cà phê bền vững [7].

Quan hệ hợp tác quốc tế

Trong những năm qua Hiệp hội đã là cầu nối giữa doanh nghiệp trong nước với các tổ chức quốc tế. VICOFA đã xây dựng quan hệ với các bạn hàng trong cộng đồng cà phê thế giới và khách hàng trong quan hệ kinh doanh, nhằm thúc đẩy xuất khẩu cà phê Việt Nam.

Ngày 26/3/1991, Việt Nam chính thức gia nhập Tổ chức cà phê quốc tế (ICO International Coffee Organization). Từ đó Hiệp hội đã được Bộ Nông nghiệp giao cho nhiệm vụ làm việc trực tiếp với ICO kể cả việc thu phí xuất khẩu hàng năm để đóng hội phí cho ICO.

Những năm gần đây, Hiệp hội Cà phê ca cao Việt Nam đã được tham gia vào hai tổ chức của ICO đó là thành viên Ban chất lượng cà phê (Quality Committee) và là thành viên Ban tư vấn thành phần tư nhân (PSCB – Private Sector Consultative Board). Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp chỉ định Phó chủ tịch Hiệp hội cà phê ca cao Việt Nam là thành viên chính thức quan hệ với ICO và tham gia các đoàn đại biểu Việt Nam đi dự các kỳ họp của ICO và Hội nghị cà phê thế giới.

Với các nước ASEAN, Việt Nam đã được hội nghị các Bộ trưởng Bộ Nông lâm nghiệp các nước ASEAN năm 1996 tại Bangkok cử làm nước đầu mối trong công tác xúc tiến thương mại khi các đoàn đại biểu thống nhất đưa cà phê vào danh sách các mặt hàng nông lâm hải sản trọng điểm của ASEAN. Hàng năm các tổ công tác chương trình trọng điểm Nhà nước về cà phê (NFPWG: National Focal Point Working Group on Coffee) sẽ họp trao đổi về mặt hàng này. Bộ Nông nghiệp đã giao cho Hiệp hội tham gia là đơn vị chủ chốt của Tổ công tác mặt hàng cà phê của Việt Nam. Hàng năm Hiệp hội phải tham gia chuẩn bị viết báo cáo, tổ chức họp Hội nghị tổ công tác các nước ASEAN về cà phê. Đến nay đã tổ chức được bốn kỳ họp trong đó hai kỳ họp tại Hà Nội, một kỳ họp tại Buôn Ma Thuột – Đăklăk và một kỳ tại Yojakarta – Indonesia.

Với FAO – Tổ chức Nông lương thế giới (Food Agriculture Organization), Hiệp hội chủ động đề xuất dự án ngăn ngừa sự hình thành nấm mốc và nhiễm Ochratoxin A trên cà phê Việt Nam. Bộ Nông nghiệp đã chỉ định Hiệp hội cà phê ca cao Việt Nam là đơn vị thực hiện dự án này.

Hiệp hội cũng làm việc với các tổ chức quốc tế khác như AFD (Agence Francaise de Developpement – Cơ quan Phát triển Pháp, Ngân hàng thế giới (WB – World Bank) về những vấn đề liên quan đến cà phê. Tham gia ban điều hành dự án 4C (Common Code for the Coffee Community), hướng tới sản xuất cà phê bền vững cho ngành cà phê Việt Nam. Năm 2020, đã có 6 doanh nghiệp hội viên được tổ chức Utz Kapeh cấp giấy chứng nhận về chất lượng sản phẩm, nhờ đó có giá bán cao hơn 18-25% so với các sản phẩm cùng loại khác [3].

Năm 2023, Hiệp hội triển khai các thủ tục trong nước để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt việc tham gia ICA (International Coffee Agreement – Hiệp định cà phê quốc tế). Tham dự phiên họp lần thứ 101 của ICO vào tháng 9/2023, Việt Nam được bầu vào Ủy Ban điều hành của ICO. Ngoài ra, Hiệp hội còn phối hợp với Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn xây dựng Website cà phê ASEAN trong chương trình xúc tiến thương mại hàng nông lâm sản ASEAN và nhóm công tác về cà phê ASEAN [7].

Xúc tiến thương mại

Hoạt động xúc tiến thương mại chủ yếu là tổ chức hội chợ triển lãm nước ngoài và khảo sát thị trường.

Bảng 5: Hoạt động xúc tiến thương mại của hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam

Nguồn: Chương trình xúc tiến thương mại quốc gia năm 2020 và 2021

Năm 2023, Hiệp hội đã được phê duyệt 3 chương trình (kể cả chương trình bổ sung) là thông tin và đào tạo về thương mại điện tử 2 lớp tại Đắc Lắc, TP.Hồ Chí Minh và khảo sát thị trường cà phê Anh, Ý với tổng kinh phí hỗ trợ khoảng 830 triệu đồng [7].

Cũng trong năm 2023, với sự hỗ trợ của chương trình xúc tiến thương mại quốc gia 2 tỷ đồng, Ủy ban nhân dân tỉnh Đắc Lắc cùng với Hiệp hội và Vinacaphe tổ chức Festival cà phê Buôn Mê Thuột thành công và khai trương sàn giao dịch cà phê Đắc Lắc [7].

Cung cấp thông tin

Cung cấp thông tin là một trong những hoạt động rất quan trọng. Thông tin thị trường có thể giúp cho doanh nghiệp có được quyết định kinh doanh kịp thời và phù hợp. Nhưng hoạt động thông tin của hiệp hội được đánh giá là yếu và không cung cấp được thông tin mà doanh nghiệp cần. Khóa luận: Thực trạng về xuất khẩu nông sản tại Việt Nam

Hiện nay, Hiệp hội Cà phê – Ca cao đã có trang web cung cấp thông tin cho các hội viên (www.vicofa.org.vn). Trang web đã giúp Hiệp hội cung cấp tin tức về ngành cà phê như sản xuất, xuất khẩu, giá. Tuy nhiên, nhiều thông tin thiếu tính cập nhật. Ngoài ra đến nay, Hiệp hội vẫn chưa có bản tin (ấn phẩm) phát hành cho doanh nghiệp hội viên. Các nguồn thông tin phục vụ cho sản xuất kinh doanh như thông tin về giá, công nghệ, luật pháp, chính sách và dự báo, doanh nghiệp thường phải tự tìm hoặc đi mua của các đơn vị khác mà không phải là do Hiệp hội cung cấp.

Các thông tin công nghệ trong các ấn phẩm mà Hiệp hội xuất bản hầu như mang tính phổ quát, rộng, không chuyên sâu và phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất trên thực tế. Do đó, các nguồn thông tin về công nghệ, máy móc thiết bị doanh nghiệp thường tham khảo trực tiếp từ chính các nhà cung cấp. Các viện nghiên cứu như Viện Nghiên cứu Khoa học công nông nghiệp, Sở Khoa học và Công nghệ, Đại học Tây Nguyên và các trạm nghiên cứu là các cơ quan đã tư vấn công nghệ cho doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh cà phê.

Hiện nay, người nông dân trồng cà phê rất cần các thông tin về công nghệ. Nhưng theo các doanh nghiệp, hiệp hội vẫn chưa giới thiệu được cho hộ nông dân các loại máy móc phục vụ sản xuất chế biến, như máy sấy, máy xay, máy rang, tuy nhiên các máy móc thiết bị này phải phù hợp với túi tiền của các nông hộ.

Thông tin về luật pháp, nhiều doanh nghiệp thường trả phí hàng tháng để được nhận tất cả các văn bản pháp quy của Nhà nước ban hành, của website Luat.com mà không phải là mua hay tiếp nhận từ phía Hiệp hội.

Tóm lại, nhu cầu thông tin của doanh nghiệp rất lớn nhưng Hiệp hội hiện vẫn chưa lấp đầy được khoảng trống này.

Đào tạo và dịch vụ tư vấn

Nhằm nâng cao nghiệp vụ thương mại xuất nhập khẩu, năm 2020, Hiệp hội đã tổ chức lớp bồi dưỡng về thương mại điện tử đối với cà phê, có 30 học viên của 20 doanh nghiệp tham gia (trên tổng 104 doanh nghiệp hội viên năm 2020). Như vậy tỷ lệ tham dự của các doanh nghiệp là rất thấp, chỉ được 20% [3].

Năm 2023, Hiệp hội đã tổ chức 3 lớp 4C (Common Code for the Coffee Community – Bộ nguyên tắc chung cho cộng đồng cà phê) và 1 lớp về giải quyết tranh chấp thương mại cho hội viên. Ngoài ra, Hiệp hội còn chủ trì tổ chức đoàn doanh nghiệp tham dự cuộc họp của liên đoàn cà phê Tây Ban Nha, do Phó chủ tịch Hiệp hội làm trưởng đoàn. Nhìn chung, đoàn công tác đạt kết quả tốt.

Nhằm nâng cao hiệu quả xuất khẩu cà phê, việc tham gia thị trường kỳ hạn được xem là giải pháp quan trọng. Trên thị trường kỳ hạn (Futures Market), việc mua bán hàng hóa sẽ được giao và thanh toán ở một ngày nhất định trong tương lai theo giá thỏa thuận hiện tại, vì vậy có thể tránh những dao động về giá, giảm thiểu rủi ro trong quá trình giao dịch mua bán trên thị trường. Để có thể tham gia thị trường kỳ hạn, các doanh nghiệp rất cần kiến thức về kinh doanh cà phê trực tuyến và các công cụ hỗ trợ. Ngân hàng Nhà nước đã cho phép Ngân hàng Kỹ thương (Techcombank) thực hiện “giao dịch hợp đồng tương lai trên thị trường hàng hóa với tư cách là trung gian môi giới”. Mặc dù Ngân hàng công thương đã có mặt ở Đắc Lắc nhưng doanh nghiệp cần được học một cách bài bản về kinh doanh cà phê qua mạng, thì vẫn chưa có nơi nào dạy. Hiệp hội cũng có tổ chức đào tạo nhưng vẫn chưa đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp.

Trung tâm giao dịch cà phê Buôn Ma Thuột – sàn giao dịch nông sản đầu tiên của cả nước khai trương và đi vào hoạt động từ ngày 11/12/2023. Sau hơn 3 tháng hoạt động, sàn giao dịch nông sản hiện đại nhất Việt Nam này mới chỉ thực hiện được 1 phiên giao dịch với khối lượng 30 tấn. Nông dân, đối tượng chủ yếu mà trung tâm hướng tới thì không mặn mà với hình thức buôn bán mới mẻ này. Gần trăm tỷ đồng tiền xây dựng, hệ thống máy móc thiết bị và nguồn nhân lực của Trung tâm đang bị lãng phí. Một trong những nguyên nhân khiến Trung tâm giao dịch cà phê Buôn Ma Thuột chưa thu hút được nông dân tham gia là do người nông dân chưa hiểu về hình thức buôn bán mới mẻ này. Trước khi khai trương, Trung tâm mới chỉ kịp tổ chức 1 buổi hội thảo giới thiệu về quy trình giao dịch với sự tham gia của gần 200 nông dân. Từ đó đến nay, trung tâm chưa có thêm hoạt động nào để giới thiệu quảng bá hình ảnh của mình và thu hút sự tham gia của những người trồng cà phê.

3. Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam (VPA) Khóa luận: Thực trạng về xuất khẩu nông sản tại Việt Nam

a) Đại diện quyền lợi hội viên

Chức năng đại diện cho quyền lợi hội viên được ban lãnh đạo của Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam (VPA – Vietnam Pepper Associtation) thực hiện khá tốt trong thời gian qua trên các mặt như đẩy mạnh sản xuất theo hướng phát triển bền vững, tập hợp và đại diện hội viên kiến nghị những vấn đề cần tháo gỡ để phát triển ngành hàng và bảo vệ quyền lợi hội viên trong các tranh chấp thương mại quốc tế.

Kể từ khi thành lập đến nay, VPA đã tiến hành hòa giải nhiều tranh chấp trong nội bộ hội viên, các tranh chấp này đa số phát sinh trong quá trình kinh doanh của các doanh nghiệp hội viên và với tính chất mâu thuẫn nhỏ, hiệp hội đã đứng ra tập hợp các hội viên liên quan và tiến hành hòa giải thành công, chưa có vụ việc nào phải đưa ra pháp luật xử lý. Do hội viên của VPA chưa vấp phải các tranh chấp thương mại quốc tế nên hiệp hội chưa phải đứng ra bảo vệ quyền lợi. Tuy nhiên, cũng đã một vài trường hợp khách hàng quốc tế phàn nàn với VPA về chất lượng lô hàng xuất khẩu của một số doanh nghiệp không thuộc hiệp hội, VPA đã xem xét hồ sơ và đã có những trả lời thỏa đáng cho các khách hàng quốc tế.

Trong công tác quan hệ quốc tế, Hiệp hội cũng đã tổ chức làm việc với Hiệp hội Hồ tiêu Malaysia sang thăm Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam trong tuần đầu tháng 8/2022. Hai bên đã trao đổi nhiều thông tin bổ ích về sản xuất, chế biến, xuất khẩu và tình hình về thị trường giá cả, những kinh nghiệm và hướng hợp tác thường xuyên vì lợi ích chung của ngành Hồ tiêu mỗi nước. Hiệp hội cũng đã tổ chức đoàn doanh nghiệp Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam đi dự hội nghị thường niên của Hiệp hội Hồ tiêu Quốc tế IPC từ ngày 29/10 – 2/11/2022 tại Kula Lampur – Malaysia.

b) Xúc tiến thương mại

Hàng năm VPA đã tiến hành xây dựng kế hoạch thực hiện chương trình XTTM trình Bộ Công thương phê duyệt, VPA cũng đã phối hợp với các cơ quan chức năng như Cục XTTM, VCCI và thương vụ Việt Nam ở các nước để chuẩn bị các hoạt động cho đoàn khảo sát thị trường. Từ năm 2021 đến nay, VPA đã tổ chức thành công 3 đoàn đi khảo sát thị trường xuất khẩu ở Mỹ, Trung Quốc và Trung Đông [3]. Thành công của VPA thể hiện ở công tác chuẩn bị, sự hiểu biết và tăng cường mối quan hệ giữa các nhà xuất khẩu hồ tiêu Việt Nam và giới doanh nhân ở các thị trường nhập khẩu. Mỗi chuyến đi khảo sát đều được VPA chuẩn bị kỹ lưỡng từ tài liệu giới thiệu hồ tiêu Việt Nam (brochures) và mẫu sản phẩm trưng bày đến các báo cáo trình bày tại hội thảo. Ở mỗi thị trường khảo sát VPA tổ chức 2 cuộc hội thảo về chất lượng sản phẩm và tiềm năng ngành hồ tiêu Việt Nam, thông qua hội thảo các hội viên được tiếp xúc trực tiếp với bạn hàng. Do chuẩn bị kỹ lưỡng nên các cuộc hội thảo đều có kết quả tốt, số lượng người đến dự hội thảo đông, đặt nhiều câu hỏi va qua hội thảo mối quan hệ bạn hàng đã đạt được sự hiểu biết cao, các doanh nghiệp xuất khẩu hồ tiêu Việt Nam đã tìm hiểu được kênh phân phối, đặc điểm của các thị trường nhập khẩu và nhiều lợi ích khác giúp cho hồ tiêu Việt Nam có thể thâm nhập vào các thị trường mới. Ngoài hoạt động hội thảo, đoàn còn đi thăm quan các hội chợ, triển lãm qua đó tìm hiểu về các loại sản phẩm, thương hiệu và chất lượng sản phẩm cũng như tiếp cận công nghệ bảo quản, chế biến hồ tiêu.

Bảng 6: Hoạt động xúc tiến thương mại của hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam

Năm 2021, VPA cũng đã tổ chức đoàn đi thăm quan học tập kinh nghiệm sản xuất hồ tiêu của Indonesia và thăm văn phòng hiệp hội các nước sản xuất hồ tiêu quốc tế.

Ngoài chương trình XTTM Nhà nước phê duyệt, từ ngày 8 – 12/07/2022, Hiệp hội đã liên hệ với Hiệp hội Hồ tiêu và Gia vị Indonesia và Hiệp hội Hồ tiêu Quốc tế (IPC – International Pepper Committee) tổ chức đoàn lãnh đạo Hiệp hội và các doanh nghiệp hội viên đi làm việc tại Indonesia và khảo sát các vùng trồng tiêu trọng điểm ở Lampung – Indonesia. Các đại diện và các doanh nghiệp gặp gỡ và trao đổi trực tiếp với các nhà sản xuất – xuất khẩu Hồ tiêu Indonesia về tình hình sản xuất, sản lượng, xuất khẩu và những thông điệp trong chương trình phối hợp hành động để điều tiết thị trường Hồ tiêu thế giới. Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam và Hiệp hội Hồ tiêu Indonesia dã ký Bản ghi nhớ ngày 5/04/2022 tại Jarkata, thành lập ủy ban thực hiện các chương trình hành động về quản lý chất lượng Hồ tiêu xuất khẩu, biện pháp bình ổn thị trường Hồ tiêu trong nước và thế giới. Khóa luận: Thực trạng về xuất khẩu nông sản tại Việt Nam

c) Cung cấp thông tin

Cung cấp thông tin là một trong những nhiệm vụ chính của VPA. Hiện nay, hiệp hội sử dụng hai hình thức cung cấp thông tin cho hội viên là trang web htttp://www.peppervietnam.com và bản tin thị trường phát hành hàng tuần. Trang web của hiệp hội được xây dựng từ nguồn chương trình XTTM quốc gia, đăng tải các thông tin về hoạt động của hiệp hội, các thông tin về thị trường và quảng bá logo cũng như thông tin của các hội viên.

Trang web của VPA hiện nay chưa đáp ứng được yêu cầu về giao dịch điện tử và chưa đủ điều kiện để hoạt động giống như một văn phòng giao dịch ảo trên mạng. Mặc dù vậy văn phòng hiệp hội đã cố gắng đẩy mạnh việc thu thập và cập nhật thông tin và dữ liệu trên trang web, nhưng do nhân lực hạn chế và khó khăn về nguồn thông tin vên chỉ có một số chuyên mục như bản tin nội bộ, tin thị trường được cập nhật thông tin thường xuyên còn lại chỉ cập nhật mỗi khi có sự kiện hoặc có ngườn tin cung cấp. Tuy nhiên, so với các trang web của các hiệp hội ngành hàng nông sản khác thì trang web của Hiệp hội Hồ tiêu có chất lượng thông tin tốt hơn và mức độ cập nhật thường xuyên hơn. Các hội viên của Hiệp hội cũng đánh giá cao những lợi ích khai thác thông tin từ trang web của hiệp hội.

Bản tin thị trường của hiệp hội với số lượng từ 4 – 10 trang mỗi kỳ, phát hành hàng tuần, cung cấp các thông tin về tình hình sản xuất và thị trường trong nước, tình hình xuất khẩu, giá cả, đánh giá và nhận định thị trường [3]. Bản tin được hiệp hội chuyển đến hội viên thông qua fax, gửi email do đó đáp ứng được tính thời sự của thông tin. Các hội viên đánh giá cao chất lượng thông tin vì phần tin trong nước được khai thác từ chính những hội viên là các công ty xuất khẩu tiêu lớn, phần tin thế giới cũng được khai thác từ nguồn do IPC (International Pepper Committee –Hiệp hội hồ tiêu quốc tế) cung cấp cho các hội viên.

d) Đào tạo và dịch vụ tư vấn

Công tác đào tạo nâng cao năng lực và dịch vụ tư vấn cho hội viên là hai hoạt động mà VPA chưa làm tốt trong thời gian qua. Nguyên nhân là do nguồn tài chính của hiệp hội còn hạn chế và thiếu cán bộ chuyên môn. Từ khi thành lập đến nay, VPA chưa mở được lớp đào tạo nâng cao năng lực cũng như chưa triển khai các dịch vụ tư vấn cho hội viên. Nhìn chung, công tác đào tạo mới được triển khai bằng những lớp tập huấn cho người nông dân trồng tiêu. Từ cuối năm 2020. Công ty Host Spice Invent của Cộng hòa Liên Bang Đức đã chọn VPA làm đối tác triển khai chương trình phát triển bền vững ngành hồ tiêu của 3 nước Lào – Campuchia – Việt Nam, VPA đã phối hợp với trường Đại học Nông lâm Thủ Đức chuẩn bị tài liệu và tổ chức các lớp tập huấn cho người nông dân trồng tiêu. Kết quả của chương trình hợp tác này là VPA đã tổ chức thành công một lớp tập huấn 2 ngày về “kiểm soát và cải tiến chất lượng sau thu hoạch” cho 50 học viên bao gồm cán bộ Phòng Nông lâm thủy sản huyện đảo Phú Quốc, cán bộ trung tâm khuyến nông tỉnh Kiên Giang và nông dân trồng tiêu ở đảo Phú Quốc (ngày 14-15/3/2022). VPA cũng đã phối hợp với các chuyên gia Đức tổ chức 5 cuộc hội thảo về nâng cao chất lượng hồ tiêu xuất khẩu.

II. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC HIỆP HỘI NGÀNH HÀNG NÔNG SẢN XUẤT KHẨU Khóa luận: Thực trạng về xuất khẩu nông sản tại Việt Nam

1. Những kết quả đã đạt được

Từng bước làm tốt chức năng cầu nối giữa doanh nghiệp với nhà nước và các cơ sở nghiên cứu. Các hiệp hội đã tổng hợp những ý kiến đóng góp và những kiến nghị của các hội viên về cơ chế, chính sách liên quan để kiến nghị với Chính Phủ và các Bộ ngành xem xét, sửa đổi bổ sung hoặc ban hành mới các chính sách phù hợp với thực tiễn góp phần tháo gỡ khó khăn phát sinh trong sản xuất kinh doanh cho các hội viên và cho toàn ngành. Không chỉ thế, các Hiệp hội ngành hàng nông sản xuất khẩu còn làm được vai trò cầu nối giữa các doanh nghiệp với các nhà khoa học, các cơ sở nghiên cứu, các trường đào tạo để đưa công nghệ mới vào sản xuất kinh doanh, đào tạo phát triển nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp.

Xây dựng trang web để cung cấp thông tin, quảng bá sản phẩm và hội viên. Hiện nay tất cả các hiệp hội đều có trang web riêng. Đây là công cụ truyền thông rất hiệu quả, các hiệp hội dã cung cấp thông tin thị trường, giá cả và tình hình sản xuất, chính sách pháp luật cho các hội viên tương đối kịp thời, phong phú. Có thể nói, trang web của hiệp hội là một kênh cung cấp thông tin nội bộ cho hội viên một cách nhanh chóng và hiệu quả về kinh tế. Bên cạnh đó, nó còn là một kênh thông tin hiệu quả đối với việc tuyên truyền chủ trương đường lối và chính sách đến cộng đồng doanh nghiệp.

Đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại và hợp tác quốc tế. Từ khi Chính phủ giao Bộ Công thương triển khai chương trình xúc tiến thương mại trọng điểm quốc gia, các hiệp hội đã có được một nguồn hỗ trợ tài chính và tinh thần để triển khai hoạt động, nhờ đó hoạt động xúc tiến thương mại và hợp tác quốc tế lĩnh vực ngành hàng trong mấy năm trở lại đây đã được các hiệp hội chú trọng triển khai và bước đầu thu được những kết quả nhất định. Phần lớn các hiệp hội hiện đã là thành viên của các tổ chức ngành hàng quốc tế, trong năm 2021 bình quân mỗi hiệp hội đã tổ chức được 2 đoàn với số lượng khoảng 40 hội viên đi khảo sát thị trường nước ngoài. Bên cạnh đó, việc xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu và quảng bá tiềm năng và sản phẩm nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh hàng nông sản Việt Nam cũng được các hiệp hội coi trọng triển khai. Các thương hiệu như hồ tiêu Chư Sê, cà phê Buôn Ma Thuật và thương hiệu chè Việt Nam đã được đăng ký và bảo hộ tại một số nước tiêu thụ lớn như Mỹ, Anh, Liên minh Châu Âu v.v…

Thông qua các Hiệp hội ngành hàng nông sản xuất khẩu, hoạt động xúc tiến thương mại và đầu tư hỗ trợ các doanh nghiệp tìm kiếm bạn hàng – đối tác, mở rộng thị trường xuất khẩu đã được thực hiện có hiệu quả. Những cố gắng này đã được thể hiện khá rõ nét trong thành tích xuất khẩu các mặt hàng nông sản, đưa nhiều mặt hàng nông sản của Việt Nam vào nhóm các quốc gia hàng đầu về xuất khẩu như: gạo, tiêu, điều.

Bảng 7: Kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng nông sản chủ yếu từ 2003–2023

Như vậy kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng nông sản nước ta ngày càng tăng qua các năm, đặc biệt là những năm gần đây, đưa nước ta lên vị trí nhất nhì thế giới về xuất khẩu nông sản. Có thể thấy rằng các Hiệp hội ngành hàng nông sản xuất khẩu đã có những đóng góp đáng kể vào thành tích xuất khẩu của ngành hàng, là một trong những nhân tố quan trọng nâng cao vị thế của các doanh nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế.

Ngoài những thành công về hoạt động như đã nêu trên, các hiệp hội còn triển khai các hoạt động sôi nổi, rộng khắp từ việc hỗ trợ đào tạo, tư vấn, bình chọn giải thưởng, tham gia vào quá trình hoạch định chính sách nhằm cải thiện môi trường kinh doanh v.v…Tuy nhiên, do việc triển khai các hoạt động các hoạt động này ở mỗi hiệp hội là khác nhau nên kết quả và hiệu quả hoạt động cũng ở các mức độ khác nhau; nhưng có thể nói các hiệp hội đã bước đầu khẳng định được vai trò của mình, trở thành một tác nhân không thể thiếu cho sự phát triển của ngành hàng nói riêng và cho nền kinh tế nói chung.

2. Những tồn tại và nguyên nhân Khóa luận: Thực trạng về xuất khẩu nông sản tại Việt Nam

2.1 Những tồn tại

Bên cạnh những thành công như trên, các Hiệp hội ngành hàng nông sản xuất khẩu (NHNSXK) cũng còn bộc lộ những yếu kém nhất định. Những mặt yếu kém của các Hiệp hội có thể kể ra như sau:

• Hoạt động của các hiệp hội NHNSXK chưa gắn với nhu cầu và lợi ích của hội viên. Trên thực tế, nhu cầu và đòi hỏi của hội viên với hiệp hội là rất đa dạng, trong khi đó khả năng tài chính và nhân lực của hiệp hội lại rất hạn chế. Hiệp hội, thay vì phải cân đối giữa khả năng và các hoạt động ưu tiên, lại phải tiến hành triển khai “thuận cái gì thì làm trước” hoặc hoạt động nào có khả năng thì tiến hành, do đó hiệu quả hoạt động thấp và không tương xứng với lợi ích mà hội viên mong đợi.
• Trong lĩnh vực xúc tiến thương mại, hầu hết các Hiệp hội ngành hàng nông sản xuất khẩu chưa chú trọng đúng mức đến công tác xây dựng và quảng bá thương hiệu cho ngành hàng của mình. Bên cạnh đó, công tác tư vấn, đào tạo cho doanh nghiệp hội viên nâng cao chất lượng sản phẩm xuất khẩu cũng chưa được thực hiện hiệu quả. Do chất lượng mặt hàng nông sản không cao, không đồng đều nên chỉ bán được dưới dạng chế biến thô, giá rẻ, thị trường xuất khẩu lại không ổn định như mặt hàng chè, hạt điều, gạo.
• Hoạt động của các hiệp hội NHNSXK lệ thuộc nhiều vào khả năng về tài chính và nguồn nhân lực. Như đã trình bày ở trong phần phân tích thực trạng của 3 hiệp hội NHNSXK, cơ sở vật chất của các hiệp hội còn nghèo, ngân quỹ hiệp hội rất hạn hẹp, đội ngũ cán bộ chủ yếu làm việc kiêm nhiệm. Trước bối cảnh hội nhập với đầy đủ thời cơ và thách thức, các hiệp hội NHNSXK chưa có biện pháp gì hữu hiệu để có thể làm chuyển biến tình hình. Đã có những hiệp hội muốn cải tổ bộ máy và điều hành các hoạt động theo hướng chuyên nghiệp nhưng giải pháp đưa ra bị cản trở ngay bởi những khó khăn hiện tại về tài chính và con người thực hiện. Tất cả các hiệp hội đều muốn tự chủ trong hoạt động, nhưng đó mới là điều kiện cần, nếu Chính phủ và các nhà tài trợ không có những biện pháp giúp đỡ thì trong tương lai gần các hiệp hội NHNSXK rất khó có điều kiện để phát triển.

2.2 Nguyên nhân Khóa luận: Thực trạng về xuất khẩu nông sản tại Việt Nam

Như đã nêu ở trên, hiện nay hoạt động của các hiệp hội ngành hàng nông sản còn nhiều hạn chế. Nhận thức được những hạn chế này và tìm ra được các nguyên nhân của nó để từ đó khắc phục là việc làm vô cùng cần thiết. Qua tìm hiểu, nghiên cứu, có thể khái quát nguyên nhân của sự tồn tại và hạn chế như sau:

• Nhận thức về vai trò của hiệp hội: hiệp hội đóng vai trò là cầu nối giữa doanh nghiệp với Chính phủ, nhưng trên thực tế vai trò của hiệp hội chưa được coi trọng và quan tâm đúng mức. Lãnh đạo hiệp hội do nhận thức chưa đầy đủ về bản chất của hiệp hội là một tổ chức phi Chính phủ nên có thái độ trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước, chưa chủ động sáng tạo trong việc xây dựng các nội dung hoạt động và chiến lược phát triển hiệp hội. Mức độ nhận thức về bản chất và vai trò hiệp hội của các hội viên cũng rất khác nhau, nhiều hội viên tham gia hiệp hội theo phong trào, coi hiệp hội như là một câu lạc bộ để giao lưu vui vẻ. Những nhận thức sai lệch này đã dẫn đến sự tham gia của hội viên vào các hoạt động của hiệp hội chỉ mang tính hình thức, tình trạng hội viên không thực hiện đúng nghĩa vụ và trách nhiệm đối với hiệp hội diễn ra phổ biến. Hệ quả là quỹ hoạt động của hiệp hội không ổn định và kéo theo những khó khăn trong xây dựng và triển khai kế hoạch hoạt động của hiệp hội.
• Nguồn lực tài chính: nguồn lực tài chính của các hiệp hội rất hạn chế, thu không đủ chi. Thu hội phí rất khó khăn, các khoản thu khác (hỗ trợ) rất ít và không ổn định, nhìn chung không có quỹ tài chính để mở rộng và phát triển các hoạt động của hiệp hội, thu nhập và lương cán bộ thấp.
• Các hoạt động của hiệp hội: đơn điệu, chất lượng thấp, không đáp ứng được yêu cầu của các hội viên và ngành hàng, khả năng thực hiện các dịch vụ hỗ trợ và tư vấn cho doanh nghiệp còn yếu (bảo vệ và giải quyết các tranh chấp thương mại quốc tế, tiếp cận các nguồn lực; khoa học kỹ thuật,…), chưa chủ động xây dựng các nội dung hoạt động và chiến lược phát triển hiệp hội, chưa có các dịch vụ hoạt động mang tính quốc tế.
• Hội viên: số lượng hội viên trong các hiệp hội còn ít, chủ yếu là các doanh nghiệp Nhà nước (số doanh nghiệp tham gia hiệp hội mới chỉ đạt 10-15%, hội viên tiềm năng của các hiệp hội còn nhiều). Ngoài ra còn các tác nhân trong ngành hàng chưa tham gia hiệp hội (hộ nông dân, trang trại, các DN vừa và nhỏ và các tác nhân ngành hàng…). Chất lượng hội viên nhìn chung thấp và ý thức chấp hành điều lệ và các quy định của hiệp hội chưa cao.
• Nguồn nhân lực: ban lãnh đạo chủ yếu là kiêm nhiệm, rất thiếu các cán bộ, chuyên gia giỏi hoạt động chuyên trách, chuyên nghiệp trong cơ cấu bộ máy của hiệp hội, chưa có các qui chế (qui định về thu hút các chuyên gia giỏi…). Do vậy, năng lực hoạt động của bộ máy hiệp hội nhìn chung còn yếu, nhất là về kinh nghiệm và kiến thức trong quản lý điều hành hiệp hội và các hoạt động có tính quốc tế…
• Quản lý Nhà nước: quản lý Nhà nước nhiều lúc còn can thiệp vào hiệp hội quá sâu như cơ cấu nhân sự, chỉ đạo hoạt động…dẫn đến hành chính hóa và chính trị hóa hiệp hội. Các cơ quan quản lý nhà nước coi nhẹ công tác giám sát hoạt động của hiệp hội. Quản lý còn chồng chéo giữa các ngành và các thủ tục rườm rà phức tạp trong việc thành lập và xác định các mối quan hệ giữa hiệp hội với các cơ quan Chính phủ. Chưa quan tâm và đánh giá đúng vai trò của các hiệp hội trong các hoạt động dịch vụ công và thực hiện một số chức năng quản lý nhà nước đối với ngành hàng, đặc biệt trong công tác xây dựng chính sách chiến lược ngành và phối hợp trong thực hiện các cam kết khi đã gia nhập WTO v.v…
• Khung pháp lý: khung pháp lý về hội nói chung và hiệp hội ngành hàng nói riêng còn lẻ tẻ, thiếu đồng bộ, chưa phản ánh và đáp ứng được nhu cầu phát triển mạnh mẽ của các hiệp hội trong tình hình mới. Đến tháng 7 năm 2003, Chính phủ đã ban hành Nghị định 88/NĐ – CP quy định về tổ chức và quản lý hội và tháng 1 năm 2019, Bộ Nội vụ ban hành thông tư hướng dẫn số 01/2019/TT – BNV. Tuy nhiên, các quy định vẫn còn chung chung về hội, thiếu rõ ràng và không có quy định riêng về hoạt động và tổ chức cho các hiệp hội ngành hàng. Vì vậy các hiệp hội rất khó khăn về chế tài để thực thi cơ chế tự quản, giám sát và tuân thủ điều lệ hiệp hội đối với hội viên.
• Mô hình tổ chức và bộ máy quản lý hiệp hội: mô hình tổ chức của các hiệp hội hiện nay chưa đảm bảo tính chuyên nghiệp, chưa có quy định về trách nhiệm và quyền hạn của chủ tịch hiệp hội cũng như tiêu chuẩn, chế độ của tổng thư ký và các cán bộ chuyên trách. Tổ chức bộ máy còn mang tính hình thức, tuy thành lập nhiều ban nhưng thiếu cán bộ chuyên trách, hoạt động của các ban chưa gắn liền với các chức năng hoạt động của hiệp hội. Liên kết hiệp hội ngành hàng và các tác nhân trong ngành hàng không cao và tính bền vững thấp.

Đây là các nguyên nhân ảnh hưởng tới tổ chức và hiệu quả hoạt động của các Hiệp hội ngành hàng trong thời gian qua. Trong quá trình vận động tuy mức độ có khác nhau nhưng mỗi Hiệp hội đều phải đối diện với các vấn đề nêu trên bao gồm: môi trường và khung pháp lý, cơ cấu tổ chức, nguồn nhân lực, nguồn lực tài chính và các hoạt động. Các vấn đề này tác động đan xen và phụ thuộc lẫn nhau, vừa là tiền đề vừa là nguyên nhân và kết quả của nhau trong quá trình phát triển. Đây là một chuỗi các vấn đề có liên quan ràng buộc lẫn nhau… Cần có một hệ thống giải pháp đồng bộ và tùy theo đặc thù của mỗi ngành hàng nông sản để tìm ra những yếu tố kìm hãm cũng như những yếu tố động lực để có giải pháp khắc phục đúng hướng và phù hợp cho sự phát triển bền vững, có hiệu quả của Hiệp hội.

Qua việc phân tích hoạt động của các Hiệp hội ngành hàng nông sản xuất khẩu của nước ta, có thể kết luận rằng năng lực hoạt động của các Hiệp hội nhìn chung còn rất hạn chế. Khắc phục hạn chế, tìm ra những giải pháp để Hiệp hội không ngừng phát triển trong thời gian tới không chỉ là nhiệm vụ quan trọng của Hiệp hội ngành hàng nông sản xuất khẩu hiện nay mà có lẽ là trong nhiều năm tới. Với mục đích đó, xuất phát từ xu hướng phát triển của Hiệp hội ngành hàng nông sản xuất khẩu, từ quan điểm của Đảng về hội nhập kinh tế quốc tế về phát triển xuất khẩu nông sản…trong chương III tiếp theo, đề tài xin đề xuất một số biện pháp và kiến nghị nhằm góp phần phát triển các Hiệp hội ngành hàng nông sản xuất khẩu ở nước ta. Khóa luận: Thực trạng về xuất khẩu nông sản tại Việt Nam

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Khóa luận: Giải pháp phát triển xuất nhập khẩu nông sản tại VN