Khóa luận: Thực trạng tổ chức của ủy ban nhân dân cấp xã

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Khóa luận: Thực trạng tổ chức của ủy ban nhân dân cấp xã hay nhất năm 2024 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Khóa luận: Thực trạng tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã trên địa bàn thành phố Hải Phòng dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

2.1 Đặc điểm chung của thành phố Hải Phòng

Hải Phòng là thành phố duyên hải nằm ở hạ lưu của hệ thống sông Thái Bình thuộc đồng bằng sông Hồng có vị trí nằm trong khoảng từ 20035’ đến 21001’ vĩ độ Bắc, và từ 106029’ đến 107005’ kinh độ Đông; phía Bắc và Đông Bắc giáp tỉnh Quảng Ninh, phía Tây Bắc giáp tỉnh Hải Dương, phía Tây Nam giáp tỉnh Thái Bình và phía Đông là biển Đông với đường bờ biển dài 125km, nơi có 5 cửa sông lớn là Bạch Đằng, Cửa Cấm, Lạch Tray, Văn Úc và sông Thái Bình.

Diện tích tự nhiên là 1.526,52 km2. Dân số của thành phố tính đến năm 2022 là 2,125 triệu người, trong đó 0,94 triệu người sinh sống ở khu vực thành thị thuộc 7 quận (chiếm 45,51%) và 1,13 triệu người sinh sống ở khu vực nông thôn thuộc 8 huyện (chiếm 54,49%).

Hải Phòng ngày nay là thành phố trực thuộc Trung ương – Hải Phòng, bao gồm 15 đơn vị hành chính trực thuộc gồm 7 huyện (Hồng Bàng, Lê Chân, Ngô Quyền, Kiến An, Hải An, Đồ Sơn, Dương Kinh), 8 huyện (An Dương, An Lão, Bạch Long Vĩ, Cát Hải, Kiến Thuỵ, Tiên Lãng, Thuỷ Nguyên, Vĩnh Bảo), với 217 đơn vị hành chính xã, thị trấn Hải Phòng từ lâu đã nổi tiếng là một cảng biển lớn nhất ở miền Bắc, một đầu mối giao thông quan trọng với hệ thống giao thông thuỷ, bộ, đường sắt, hàng không trong nước và quốc tế, là cửa chính ra biển của thủ đô Hà Nội và các tỉnh phía Bắc; là đầu mối giao thông quan trọng của Vùng Kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, trên hai hành lang – một vành đai hợp tác kinh tế Việt Nam – Trung Quốc. Chính vì vậy, trong chiến lược phát triển kinh tế – xã hội vùng châu thổ sông Hồng, Hải Phòng được xác định là một cực tăng trưởng của vùng kinh tế động lực phía Bắc (Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh); là Trung tâm kinh tế – khoa học – kĩ thuật tổng hợp của Vùng duyên hải Bắc Bộ và là một trong những trung tâm phát triển của Vùng Kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước Quyết định 1448 /QĐ-TTg ngày 16/9/2009 của Thủ tướng Chính phủ. Khóa luận: Thực trạng tổ chức của ủy ban nhân dân cấp xã.

Như vậy, theo các số liệu thống kê trên có thể nhận thấy, Thành phố Hải Phòng là một trung tâm kinh tế thương mại lớn của cả nước và vùng kinh tế trọng điểm của phía Bắc, là trung tâm văn hóa giáo dục và đào tạo, là trung tâm khoa học kỹ thuật của cả nước. Thành phố Hải Phòng cũng là đầu mối giao thông quốc tế của khu vực và cả nước, là hạt nhân phát triển của vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc.Để giữ vững được vị thế như hiện nay cũng như đạt được mục tiêu theo kế hoạch được phê duyệt, Ủy ban nhân dân các cấp ở Thành phố Hải Phòng nói chung và Ủy ban nhân dân cấp xã nói riêng phải được tổ chức một cách khoa học, hợp lý bảo đảm cho hoạt động quản lý nhà nước trên địa bàn thành phố đạt được hiệu quả cao nhất. Bên cạnh đó việc tổ chức, sắp xếp, bố trí công việc và hoạt động của các công chức chuyên trách cấp xã và cán bộ không chuyên trách trên địa bàn Thành phố Hải Phòng phải đáp ứng được những yêu cầu, đòi hỏi của Thành phố Hải Phòng vốn luôn năng động và phát triển nhanh nhất cả nước hiện nay. Ngoài ra, việc tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã ở Thành phố Hải Phòng phải chú ý đến những đặc điểm, nét đặc thù của thành phố để thích ứng với việc quản lý có hiệu quả đối với Thành phố Hải Phòng .

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Viết Thuê Khóa Luận Tốt Nghiệp Ngành Luật

2.2 Thực trạng tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã tại Hải Phòng

2.2.1 Tổ chức Ủy ban nhân dân cấp xã tại thành phố Hải Phòng

Theo báo cáo thống kê năm 2019 Thành phố Hải Phòng hiện có 15 đơn vị hành chính cấp huyện: 7 quận và 8 huyện, trong đó có 2 huyện đảo (Cát Hải, Bạch Long Vĩ); 217 đơn vị hành chính cấp xã (66 phường, 141 xã và 10 thị trấn; trong đó 57 đơn vị loại 1; 140 đơn vị loại 2; 26 đơn vị loại 3) và 2.580 thôn, tổ dân phố (1.167 thôn và 1.413 tổ dân phố).

Theo quyết định số 10 ngày 04 tháng 05 năm 2020 của Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng. Quy định số lượng cán bộ, công chức xã, xã , thị trấn (sau đây gọi tắt là cấp xã) trên địa bàn thành phố Hải Phòng như sau: Số lượng cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn thành phố Hải Phòng được bố trí theo loại đơn vị hành chính cấp xã, cụ thể:

1. Cấp xã loại 1: Tối đa 23 người.
2. Cấp xã loại 2: Tối đa 21 người.
3. Cấp xã loại 3: Tối đa 19 người.

Việc xếp loại đơn vị hành chính cấp xã thực hiện theo quy định tại Nghị quyết số 1211/2016/NQ-HĐND ngày 25 tháng 5 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn đơn vị hành chính, phân loại đơn vị hành chính.

• Tuy nhiên, có một số trường hợp như: Khóa luận: Thực trạng tổ chức của ủy ban nhân dân cấp xã.

Đối với xã không có tổ chức Hội Nông dân: Giảm 01 (một) người so với số lượng được bố trí quy định tại khoản 1 Điều này.

Đối với xã, thị trấn: Giảm 01 (một) người so với số lượng được bố trí quy định tại khoản 1 Điều này do đã bố trí Trưởng Công an xã là công an chính quy.

Số lượng cán bộ, công chức cấp xã quy định tại khoản 1 Điều này đã bao gồm cả cán bộ, công chức được luân chuyển, điều động, biệt phái về công tác tại cấp xã. Trường hợp cơ quan có thẩm quyền theo phân cấp quản lý cán bộ thực hiện chủ trương luân chuyển, điều động cán bộ về đảm nhiệm chức vụ Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã thì Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã do luân chuyển, điều động nằm ngoài số lượng cán bộ, công chức cấp xã quy định tại khoản 1 Điều này.

Nếu là các xã, phường, thị trấn loại I thì thành viên Ủy ban nhân dân là 5 người, trong đó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ phụ trách lãnh đạo, quản lý toàn diện mọi hoạt động, chức năng, nhiệm vụ quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã và trực tiếp phụ trách, theo dõi một số lĩnh vực; 1 Phó chủ tịch phụ trách lĩnh vực văn hóa – xã hội; 1 Phó Chủ tịch phụ trách lĩnh vực kinh tế – đô thị; 1 Ủy viên phụ trách công an, 1 ủy viên phụ trách quân sự.

Nếu là các xã, phường, thị trấn loại II và loại III thì thành viên Ủy ban nhân dân là 4 người, trong đó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ phụ trách lãnh đạo, quản lý toàn diện mọi hoạt động, nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã và trực tiếp phụ trách, theo dõi một số lĩnh vực; do có 1 Phó Chủ tịch nên sẽ được phân công chỉ đạo công việc của Ủy ban nhân dân khi Chủ tịch ủy quyền và thực hiện một số nhiệm vụ cụ thể do Chủ tịch Ủy ban nhân dân ủy quyền, trực tiếp chỉ đạo, điều hành các lĩnh vực theo sự phân công của Chủ tịch Ủy ban nhân dân; 1 Ủy viên phụ trách công an, 1 Ủy viên phụ trách quân sự.

Theo cục thống kê thành phố Hải Phòng năm 2019 tổng số cán bộ, công chức cơ sở của thành phố Hải Phòng được bố trí theo phân loại đơn vị hành chính là 5.191 người (thực tế chỉ có 4.607 người: cán bộ là 2.278 người và công chức là 2.329 người).

Đội ngũ cán bộ công chức cấp xã phường trên địa bàn thành phố ngày càng được nâng cao về số lượng và chất lượng.

Về chuyên môn nghiệp vụ. 53% cán bộ công chức cấp xã có trình độ sau đại học, đại học và cao đẳng; 35% có trình độ trung cấp; 12% có trình độ sơ cấp và chưa qua đào tạo. Cán bộ có trình độ sơ cấp và chưa qua đào tạo chủ yếu giữ vị trí Chủ tịch Hội Cựu chiến binh, là những người đã tham gia quân đội, sau khi xuất ngũ trở về địa phương tham gia công tác tại xã, phường, thị trấn.

Về trình độ lý luận chính trị: 1% có trình độ cử nhân chính trị cao cấp; 83% có trình độ trung cấp; 16% có trình độ sơ cấp hoặc chưa qua đào tạo. Khóa luận: Thực trạng tổ chức của ủy ban nhân dân cấp xã.

Về trình độ tin học: 74% có chứng chỉ tin học hoặc được đào tạo từ trung cấp công nghệ thông tin trở lên; 26% chưa được đào tạo về kiến thức tin học để phục vụ công việc chuyên môn. Hầu hết đối tượng này tập trụng chủ yếu đảm nhiệm vị trí Chủ tịch Hội Cựu chiến binh, Chủ tịch Hội Nông dân và Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và thường là người đã lớn tuổi, ít có điều kiện để tiếp xúc và giải quyết công việc trên hệ thống máy tính.

Về trình độ ngoại ngữ: 65% có chứng chỉ ngoại ngữ tiếng Anh và số ít có trình độ đại học ngoại ngữ; một số có trình độ ngoại ngữ khác (tiếng Trung, tiếng Nga…) nhưng tỷ lệ không đáng kể.

Thống kê trên cho thấy trình độ học vấn của đội ngũ cán bộ các xã của Hải Phòng tương đối thấp. Số lượng cán bộ xã có trình độ trung học phổ thông còn chiếm tỷ lệ khá cao: huyện Tiên Lãng: 25%; huyện Kiến Thụy: 31,8%; huyện An Dương: 24,7%; huyện Thủy Nguyên: 31,7%, trình độ sau đại học chiếm tỷ lệ rất thấp: huyện Tiên Lãng: 0,9%; huyện Vĩnh Bảo: 0,3%; huyện Kiến Thụy: 1,2%; huyện An Dương: 1,3%; huyện Thủy Nguyên: 0,3%.

• Trong thời gian qua, tổ chức Ủy ban nhân dân cấp xã ở Hải Phòng có các đặc điểm cơ bản sau:

Thứ nhất, Ủy ban nhân dân cấp xã ở thành phố Hải Phòng đã có một cơ cấu tổ chức khá chặt chẽ và hoàn thiện để thực hiện việc quản lý bảo đảm sự phát triển hàng ngày, hàng giờ của thành phố Hải Phòng. Việc phân chia nhiệm vụ cho Chủ tịch, Phó Chủ tịch và các Ủy viên Ủy ban nhân dân làm cho các thành viên Ủy ban nhân dân có điều kiện hơn trong việc nắm rõ nội dung quản lý, có điều kiện đi sâu, đi trực tiếp vào các lĩnh vực do mình phụ trách, tránh tình trạng chồng chéo chức năng quản lý giữa các thành viên của Ủy ban nhân dân.

Thứ hai, thực trạng cơ cấu thành viên của Ủy ban nhân dân cấp xã được tổ chức trong thời gian qua ở thành phố Hải Phòng dựa trên quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 và các văn bản hướng dẫn có liên quan. Chính vì vậy, việc tổ chức cơ cấu thành viên của Ủy ban nhân dân cấp xã trong thời gian qua đã phần nào thể hiện được mô hình tổ chức chính quyền địa phương ở đô thị và mô hình tổ chức chính quyền địa phương ở nông thôn.

Thứ ba, thực tiễn Hội đồng nhân dân cấp xã bầu Ủy ban nhân dân cấp xã trong những nhiệm kỳ vừa qua ở thành phố Hải Phòng là dân chủ, tuân thủ đúng các quy định pháp luật bầu cử về tiêu chuẩn các thành viên của Ủy ban nhân dân cấp xã, về giới thiệu và danh sách các ứng cử viên theo chức danh của từng người, về thảo luận công khai dân chủ các ứng cử viên tại tổ và tại hội trường, về bỏ phiếu kín và về kết quả bầu cử. Khóa luận: Thực trạng tổ chức của ủy ban nhân dân cấp xã.

Từ những số liệu thống kê và đặc điểm trong cơ cấu tổ chức của Ủy ban nhân dân xã, có thể nhận thấy cần phải có sự quản lý chặt chẽ, đồng thời luôn đổi mới tổ chức, hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã để bảo đảm hiệu quả hoạt động tốt nhất cho cơ quan này, góp phần đưa thành phố phát triển đúng quỹ đạo và đạt được những mục tiêu đã đề ra.

2.2.2 Hoạt động của Ủy ban nhân dân xã tại thành phố Hải Phòng.

Trong thời quan qua, Ủy ban nhân dân cấp xã ở Thành phố Hải Phòng thực hiện các chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của mình theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 cũng như các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan thông qua hoạt động của tập thể Ủy ban nhân dân cấp xã, của Chủ tịch, các Phó Chủ tịch và các thành viên khác của Ủy ban nhân dân cấp xã:

• Thứ nhất, thực trạng hoạt động tập thể của Ủy ban nhân dân cấp xã ở Tp. Hải Phòng 

Để cụ thể hóa quy định của Luật, Ủy ban nhân dân các xã, phường, thị trấn ở Thành phố Hải Phòng đã ban hành ra Quy chế làm việc của Ủy ban nhân dân cấp xã trong đó quy định về hoạt động của tập thể Ủy ban nhân dân cấp xã thông qua các phiên họp thường kỳ mỗi tháng một lần hoặc phiên họp bất thường của Ủy ban nhân dân cấp xã do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã triệu tập và chủ trì.

• Về phiên họp thường kỳ của các Ủy ban nhân dân cấp xã ở Thành phố Hải Phòng:

UBND họp thường kỳ mỗi tháng một lần vào những ngày cuối tháng. Chủ tịch Ủy ban nhân dân chủ trì phiên họp, khi Chủ tịch vắng thì Phó Chủ tịch được ủy nhiệm chủ trì phiên họp. Để phát huy trí tuệ tập thể của Ủy ban nhân dân cấp xã, trong Quy chế hoạt động của Ủy ban nhân dân tại các phường, xã và thị trấn đều có quy định các phiên họp của Ủy ban nhân dân cấp xã biểu quyết những vấn đề quan trọng phải có mặt ít nhất 2/3 số Ủy viên. Các thành viên của Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tham dự đầy đủ các phiên họp của Ủy ban nhân dân cấp xã. Nếu vắng mặt phải xin phép và được Chủ tọa phiên họp đồng ý. Tại các phiên họp này, Ủy ban nhân dân cấp xã thảo luận tập thể và biểu quyết theo đa số thông qua các đề án phát triển kinh tế – xã hội, dự toán ngân sách của Ủy ban nhân dân cấp xã 6 tháng cuối năm trước khi trình Hội đồng nhân dân cấp xã xem xét thông qua, hoặc thông qua văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành của Ủy ban nhân dân cấp xã.

Đối với các kỳ họp bất thường: Chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã, phường, thị trấn ở Thành phố Hải Phòng cũng tiến hành triệu tập bất thường để giải quyết các công việc đột xuất thuộc thẩm quyền quyết định của Ủy ban nhân dân. Với vị trí là thành phố trực thuộc trung ương, các vấn đề yêu cầu giải quyết phức tạp, da dạng, đòi hỏi nhất trí của tập thể Ủy ban nhân dân chính vì vậy các cuộc họp bất thường cũng thường diễn ra.

Trong năm những năm qua, Ủy ban nhân dân cấp xã trên địa bàn Thành phố Hải Phòng đã ban hành một số lượng lớn các quyết định nhằm đáp ứng yêu cầu công tác quản lý nhà nước tại các xã, phường và thị trấn trên địa bàn Thành phố Hải Phòng. Các quyết định do Ủy ban nhân dân cấp xã đã cụ thể hóa và hướng dẫn thi hành các văn bản pháp luật, cũng như các nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp liên quan đến các lĩnh vực nhà nước trên địa bàn của xã, phường và thị trấn.

• Thứ hai, hoạt động của Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Khóa luận: Thực trạng tổ chức của ủy ban nhân dân cấp xã.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã là người lãnh đạo và điều hành công việc của Ủy ban nhân dân, lãnh đạo công tác của Ủy ban nhân dân, các thành viên Ủy ban nhân dân và đội ngũ công chức chuyên trách và không chuyên trách cấp xã. Vì vậy, trong thời gian qua ở

Thành phố Hải Phòng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã là người quyết định phân công công tác cho Phó Chủ tịch, các Ủy viên Ủy ban nhân dân. Ngoài ra, Chủ tịch cũng thường xuyên kiểm tra, đôn đốc các Phó Chủ tịch, cán bộ, công chức thuộc quyền quản lý của mình trong việc thực hiện Hiến pháp, luật, các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên, nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp. Việc kiểm tra, đôn đốc của Chủ tịch Ủy ban nhân dân còn nhằm theo dõi, đánh giá quá trình làm việc của các chủ thể này có tuân thủ theo quy chế làm việc của Ủy ban nhân dân cấp xã được ban hành từ đầu nhiệm kỳ hay không để kịp thời có biện pháp chấn chỉnh.

Hàng tháng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tham dự các kỳ họp Ủy ban nhân dân để cùng tập thể giải quyết các công việc phát sinh trong các lĩnh vực như: họp về các đề án phát triển các lĩnh vực trên địa bàn, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng; an ninh trật tự, văn hóa xã hội… Ngoài ra, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ở Thành phố Hải Phòng thường xuyên tiếp xúc với người dân thông qua các chuyến đi cơ sở về khu phố, ấp tham dự các buổi họp do địa phương tổ chức để nắm bắt tình hình để có các chỉ đạo kịp thời.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ở Thành phố Hải Phòng đều thực hiện công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định của pháp luật. Các vụ việc người dân trình bày trong các buổi tiếp công dân và các đơn thư phản ánh, khiếu nại, tố cáo tập trung chủ yếu vào các vấn đề liên quan đến đất đai như: thu hồi đất, đơn giá đền bù chưa thỏa đáng, các tranh chấp dân sự đất đai… Ngoài ra, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã còn đại diện, thay mặt Ủy ban nhân dân cấp xã giữ mối liên hệ chặt chẽ với Đảng ủy, thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban Mặt trận tổ quốc Việt Nam, công an, chỉ huy quân sự…

Thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật, những năm qua Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ở Thành phố Hải Phòng đã trực tiếp ban hành hoặc ủy quyền cho các Phó Chủ tịch ban hành một số lớn các quyết định hành chính cá biệt để giải quyết quyền, nghĩa vụ cũng như xác định trách nhiệm pháp lý của cá tổ chức và cá nhân trên địa bàn xã.

• Thứ ba, hoạt động của Phó Chủ tịch và các Ủy viên Ủy ban nhân dân cấp xã.

Hiệu quả hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã ở Thành phố Hải Phòng không chỉ được bảo đảm bằng hiệu quả hoạt động của tập thể Ủy ban nhân dân, của Chủ tịch mà còn được bảo đảm bằng hiệu quả hoạt động của các Phó Chủ tịch và các thành viên khác của Ủy ban nhân dân. Các Phó Chủ tịch và Ủy viên Ủy ban nhân dân cấp xã một mặt tham gia vào hoạt động của tập thể Ủy ban nhân dân cấp xã, mặt khác, được Chủ tịch Ủy ban nhân dân phân công phụ trách, theo dõi, kiểm tra một số lĩnh vực công tác. Khóa luận: Thực trạng tổ chức của ủy ban nhân dân cấp xã.

Thành phố Hải Phòng là đô thị loại 1 nên đối với các đơn vị hành chính cấp xã loại I có 2 Phó Chủ tịch thì 1 Phó Chủ tịch được phân công phụ trách lĩnh vực văn hóa – xã hội, 1 Phó Chủ tịch phụ trách lĩnh vực kinh tế – đô thị. Trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn đã được phân công, các Phó Chủ tịch thay mặt Chủ tịch đôn đốc, kiểm tra công tác đối với lĩnh vực mà mình phụ trách trong việc triển khai thực hiện các văn bản của của cơ quan nhà nước cấp trên ban hành. Quyết định giải quyết các vấn đề và các công việc hàng ngày thuộc quyền hạn được phân công với danh nghĩa thay mặt Chủ tịch Ủy ban nhân dân trong lĩnh vực công tác được phân công phụ trách.

Đối với Ủy viên phụ trách công an có nhiệm vụ: tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân xã trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn theo quy định của pháp luật; trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ theo quy định của pháp luật về công an xã và các văn bản có liên quan của cơ quan có thẩm quyền; thực hiện các nhiệm vụ khác do Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã giao.

Đối với Ủy viên phụ trách quân sự có nhiệm vụ: tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong lĩnh vực quốc phòng, quân sự trên địa bàn theo quy định của pháp luật; trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ theo quy định của pháp luật về dân quân tự vệ, quốc phòng toàn dân, nghĩa vụ quân sự và các văn bản có liên quan của cơ quan có thẩm quyền; thực hiện các nhiệm vụ khác do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao.

• Thứ tư, hoạt động của công chức cấp xã và cán bộ không chuyên trách của Ủy ban nhân dân cấp xã ở Thành phố Hải Phòng

Công chức cấp xã và cán bộ không chuyên trách của Ủy ban nhân dân cấp xã đã có nhiều cố gắng giúp Ủy ban nhân dân cấp xã trong vấn đề quản lý ngành, lĩnh vực trên địa bàn, tham mưu cho Ủy ban nhân dân lĩnh vực mình phụ trách. Tuy nhiên, xét trên mặt bằng chung thì đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã ở Thành phố Hải Phòng có trình độ, chuyên môn nghiệp vụ chưa thật sự cao, còn hạn chế về năng lực thực thi công vụ cũng như kỹ năng hành chính. Nhiều cán bộ, công chức có thâm niên kinh nghiệm hoạt động thực tiễn nhưng lại thiếu các kỹ năng cần thiết trong nền hành chính hiện đại.

2.3 Những tồn tại trong tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã tại TP Hải Phòng Khóa luận: Thực trạng tổ chức của ủy ban nhân dân cấp xã.

Trên cơ sở thực trạng tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã ở Thành phố Hải Phòng trong thời gian qua có thể khái quát chung những bất cập, hạn chế trong công tác tổ chức và hoạt động của cơ quan này ở Thành phố Hải Phòng như sau:

Thứ nhất, Ủy ban nhân dân ở xã về cơ bản chưa có bộ máy chuyên môn cần thiết để giúp Ủy ban nhân dân thực thi các nhiệm vụ quản lý nhà nước và tổ chức thực hiện các Nghị quyết của Hội đồng nhân dân mà chỉ có các công chức chuyên môn nên rất khó trong công tác quản lý cũng như tham mưu cho Ủy ban nhân dân trong việc thực thi nhiệm vụ công quyền.

Thứ hai, lực lượng công chức xã mỏng, yếu về chuyên môn nghiệp vụ và sự phân công phân cấp quản lý chưa rõ ràng. Công chức xã chỉ là “hữu danh” mà “vô thực” vì thực tế, việc bố trí, điều động công chức ở xã hoàn toàn do Ủy ban nhân dân cấp quận, huyện đảm trách. Do đó, lãnh đạo xã rất khó trong việc xử lý đối với công chức khi phạm mà phải lệ thuộc vào Hội đồng xử lý hành chính của huyện. Đây là một hạn chế rất lớn của Luật cán bộ công chức nói chung và của công tác tổ chức công chức cấp xã nói riêng. Phần quy định về công chức ở xã chưa được điều chỉnh phù hợp trên cơ sở giao quyền quản lý, điều hành công chức xã cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã là người trực tiếp sử dụng lao động.

Thứ ba, lề lối làm việc của Ủy ban nhân dân vẫn còn mang tính chất hành chính, không sát thực tế, nhiều công việc triển khai một cách máy móc theo văn bản chỉ đạo của cấp trên mà không rà soát, lựa chọn nội dung công việc, giải pháp thực hiện sát với điều kiện cụ thể của địa phương. Tính chủ động thực hiện nhiệm vụ chưa cao, thường hay trông chờ vào văn bản giao hoặc nhắc việc của quận, nhất là trong giải quyết thủ tục hành chính, đơn thư khiếu nại, kiến nghị, phản ánh của nhân dân.

Thứ tư, đối với người hoạt động không chuyên trách ở các thôn: Nhiều thôn quy mô số hộ nhỏ, trong đó nhiều hộ cho thuê nhà hoặc không sinh sống thường xuyên tại địa phương nên nguồn cán bộ hạn chế. Một số thôn do không tìm được nguồn cán bộ phải tổ chức ghép như: Chi đoàn Thanh niên, Chi hội CCB…

Thứ năm, chế độ, chính sách tiền lương, phụ cấp, bảo hiểm xã hội cho đội ngũ công chức và người giúp ở Ủy ban nhân dân xã chưa hoàn toàn phù hợp, chưa đảm bảo được cuộc sống cho người lao động và gia đình, chưa tạo sự yên tâm công tác cho cán bộ công chức cấp xã phường.

Thứ sáu, việc tổ chức hội họp ở Ủy ban nhân dân cấp xã hiện nay là quá nhiều, nhưng hiệu quả, chất lượng công việc lại nâng lên chậm. Một số cuộc họp thành viên Ủy ban nhân dân có nhiều nội dung nhưng không được gửi trước để nghiên cứu, khi vào họp thì thời gian đọc tài liệu nhiều hơn thời gian thảo luận, nên chất lượng cuộc họp không cao. Chế độ thông tin báo cáo chưa thực hiện nghiêm túc, chất lượng báo cáo còn hạn chế.

Thứ bảy, trong tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã về việc phân định trách nhiệm cá nhân hay tập thể còn chưa rõ ràng nên thực tế rất khó xem xét, định rõ trách nhiệm cá nhân người đứng đầu Ủy ban nhân dân hay tập thể Ủy ban nhân dân. Khóa luận: Thực trạng tổ chức của ủy ban nhân dân cấp xã.

Thứ tám, công tác phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể cùng cấp chưa phát huy được hiệu quả. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chưa có những kiến nghị đề xuất kịp thời với Ủy ban nhân dân cùng cấp trong việc phối kết giải quyết các vấn đề chung của địa phương.

Thứ chín, thái độ phục vụ của cán bộ, công chức thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã ở Thành phố Hải Phòng có tiến bộ nhưng có nhiều vấn đề cần chấn chỉnh, một bộ phận cán bộ, công chức còn thái độ quan liêu, cửa quyền, nhũng nhiễu, vòi vĩnh khi thi hành công vụ. Tình trạng chảy máu chất xám tại các cơ quan nhà nước ngày càng nhiều, các cán bộ, công chức có chuyên môn tốt xin nghỉ việc nhiều. Ngược lại cán bộ thiếu năng lực lại thừa, việc tuyển cán bộ có năng lực chuyên môn trình độ cao rất khó vì lương thấp, chế độ đãi ngộ chưa tương xứng

Những tồn tại trong tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã tại Hải Phòng là hậu quả của một loạt những nguyên nhân khác nhau.

Chúng ta vẫn chưa thực sự đề cao và nhìn nhận đúng vai trò của Ủy ban nhân dân xã. Cấp xã là cấp cuối cùng trong hệ thống chính trị từ Trung ương tới cơ sở nên coi Ủy ban nhân dân xã là “điểm đến” của mọi chủ trương, chính sách, và các giải pháp đổi mới hay cải cách và chính vì vậy, xã dường như đã và đang rơi vào tình trạng quá tải trong việc triển khai thực hiện các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước. Bởi vậy, hiện tượng công việc bị dồn ứ là điều hết sức dễ hiểu.

Trong khi đó, pháp luật còn có sự “phân biệt đối xử”. Cụ thể, trong Luật Cán bộ công chức năm 2008, công chức ở xã được quy định ở một phần riêng là không phù hợp. Hoặc khi quy định chức năng nhiệm vụ của Ủy ban nhân dân xã như trong giải quyết tranh chấp đất đai, Luật Đất đai năm 2013 chỉ quy định Ủy ban nhân dân xã có trách nhiệm hòa giải. Đây là điều bất hợp lý vì ở xã là cấp gần dân, sát dân, hiểu được nguồn gốc đất đai cũng như mối quan hệ ràng buộc thân tộc, họ hàng,… nên có thể giải quyết và xử lý tranh chấp đất đai tốt hơn nếu được giao quyền… Với những quy định đó, Ủy ban nhân dân cấp xã là một cấp chính quyền thực sự trong số ba cấp chính quyền địa phương nhưng vai trò, trách nhiệm của chính quyền địa phương ở xã lại không được đề cao.

Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2019 chỉ mới bước đầu phân định các loại hình đơn vị hành chính, về chính quyền đô thị và nông thôn, nhưng vẫn chưa hoàn toàn đáp ứng được yêu cầu mới về phân định rõ tổ chức, hoạt động của chính quyền đô thị, nông thôn, hải đảo, đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt phù hợp với điều kiện, đặc điểm, yêu cầu quản lý của từng loại hình đơn vị hành chính đó.

Hiến pháp năm 2013 với nhiều tư tưởng mới nhưng Luật tổ chức chính quyền địa phương sửa đổi năm 2019 vẫn chưa hoàn toàn cụ thể hóa đầy đủ, toàn diện các quy định mới của Hiến pháp. Việc phân cấp, phân quyền và ủy quyền trong việc thực hiện chức năng nhiệm vụ của Ủy ban nhân dân xã chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể, mang tính hình thức, chung chung, nhất là trong quản lý xây dựng cơ bản và phân cấp quản lý tài chính. Ngược lại, Ủy ban nhân dân cấp huyện vẫn còn tư tưởng giao việc về cho xã , trong đó có một số công việc ngoài chức năng thẩm quyền của Ủy ban nhân dân xã , nhất là trong công tác giải quyết đơn thư, trật tự xây dựng,… dẫn đến tình trạng quá tải công việc ở xã. Đứng trước tình hình đó, Ủy ban nhân dân ở xã cũng không tránh khỏi những khó khăn và lúng túng trong khâu tổ chức, lãnh đạo, điều hành và giải quyết công việc thuộc thẩm quyền. Khóa luận: Thực trạng tổ chức của ủy ban nhân dân cấp xã.

Có thể nói rằng, các quy định của pháp luật hiện hành về chính quyền địa phương nói chung và Ủy ban nhân dân ở xã nói riêng còn chung chung, thiếu cụ thể nên không tạo được hành lang pháp lý phù hợp cho từng cấp chính quyền, đặc biệt là đối với Ủy ban nhân dân xã . Hiện tại, chúng ta vẫn chưa có một đạo luật cụ thể cho từng cấp chính quyền địa phương mà chỉ có Luật Tổ chức chính quyền địa phương áp dụng chung cho cả 3 cấp chính quyền (tỉnh, huyện, xã) và cũng không có Nghị định hướng dẫn chi tiết. Như vậy, chúng ta đã và đang nhất thể hoá tính chất, cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ quyền hạn của Ủy ban nhân dân các cấp vốn có rất nhiều điểm khác biệt, đặc biệt là đối với Ủy ban nhân dân ở xã.

Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ, công chức ở xã còn hạn chế, cơ chế tuyển dụng, bổ nhiệm chưa chặt chẽ, tiêu chuẩn tuyển dụng quá đơn giản nên chất lượng đội ngũ cán bộ công chức thấp. Hầu hết cán bộ công chức ở xã trước đây chưa qua đào tạo mà chủ yếu từ hoạt động phong trào đi lên, đến nay phải học tập nâng chuẩn hoặc chuẩn hóa cán bộ công chức trong giờ hành chính, dẫn đến thiếu người làm, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng công việc và phục vụ nhân dân; mặt khác, quan niệm “sống lâu lên lão làng” còn tồn tại trong quan niệm của cán bộ công chức và người dân đã trở ngại không nhỏ trong quá trình quản lý, lãnh đạo và điều hành của cán bộ công chức ở xã.

Nhưng hiện nay cũng chưa có một chiến lược quy hoạch, xây dựng đội ngũ cán bộ công ở xã đáp ứng yêu cầu đổi mới. Công tác chuẩn bị nguồn cho cán bộ, công chức ở xã mà chủ yếu còn mang tính chất tự phát ngẫu nhiên chưa có kế hoạch, chiến lược dài hạn đồng thời chưa xác định được rõ những yêu cầu tiêu chuẩn cụ thể cho từng loại cán bộ công chức xã nên việc bố trí sử dụng còn tùy tiện, thiếu ổn định, thiếu nhất quán. Việc đào tạo cán bộ, công chức chưa kịp thời, hoặc nặng về nội dung và lý thuyết, hoặc không đào tạo chuyên sâu về chuyên môn, kỹ năng thực hành còn hạn chế nên sự điều hành, quản lý còn nặng về kinh nghiệm, ý chí, đôi khi còn áp đặt quyền lực cá nhân. Các chế độ chính sách với cán bộ, công chức ở xã chưa được quan tâm và đầu tư đúng mức.

Vai trò của người đứng đầu của một số cấp ủy, chính quyền địa phương chưa thực sự rõ nét. Việc đôn đốc, giám sát, kiểm tra chưa thực hiện thường xuyên; công tác đánh giá cán bộ còn nể nang, kết quả đánh giá chưa phản ánh đúng năng lực, kết quả thực hiện nhiệm vụ của cán bộ. Một bộ phận cán bộ, công chức chất lượng công tác còn hạn chế, bằng lòng với hiện tại, chưa có ý chí phấn đấu vươn lên; tinh thần tự học, tự nghiên cứu, tìm hiểu, nắm vững các chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật pháp luật của Nhà nước để phục vụ cho công tác còn yếu. Sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của một số cấp uỷ đảng đối với hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị – xã hội ở cơ sở chưa thực sự được chú trọng. Trình độ, năng lực, kỹ năng vận động, tập hợp quần chúng của đội ngũ cán bộ làm công tác Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể chính trị – xã hội chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ.

Trong cơ chế hiện nay, trách nhiệm cá nhân và trách nhiệm tập thể chưa được phân định rõ ràng nên cán bộ, công chức ở xã dễ đùn đẩy, né tránh trước những việc gai góc xảy ra, thậm chí khi bị xử lý cũng khó xác định trách nhiệm công chức chuyên môn hay lãnh đạo, tập thể hay cá nhân.

2.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã  Khóa luận: Thực trạng tổ chức của ủy ban nhân dân cấp xã.

2.4.1 Yếu tố khách quan

Do tính chất, đặc điểm truyền thống của làng xã Việt Nam với các phong tục, tập quán nên đã nảy sinh tâm lý ngại va chạm, né tránh… đã phần nhiều tác động đến hiệu quả hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã; Các quy định của pháp luật hiện hành liên quan đến tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã còn thiếu cụ thể.

Hiện nay, nền kinh tế nhiều thành phần phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa đã làm thay đổi rất nhiều cách suy nghĩ, cách làm ăn, lối sống của dân cư. Nó có cả những tác động tích cực cũng như tiêu cực đến con người. Tuy nhiên, điều cần bàn đến là tác động tiêu cực của nó. Khi trình độ của người ta còn hạn chế chưa theo kịp với sự phát triển thì nhận thức rất dễ lệch lạc nhất là các thông tin đến từ những nguồn không chính thức và xuất phát với động cơ không trong sáng. Đó chính là chỗ khó kiểm soát đối với các nhà quản lí nhưng lại là kẽ hở mà các thế lực đen tối dễ lợi dụng. Cùng với sự thay đổi đó là sự chênh lệch về mức sống ngày càng tăng giữa các bộ phận dân cư. Nói chung, mặt bằng đời sống của xã hội thì được nâng lên nhưng khoảng cách giàu nghèo ngày càng gia tăng đã làm cho cuộc sống có nhiều xáo trộn. Các tranh chấp trong xã hội xảy ra có xu hướng ngày càng phức tạp, trong đó có những loại tranh chấp mà trước đó rất ít xảy ra như tranh chấp đất đai giữa những người thân trong gia đình với nhau, tranh chấp về trật tự xây dựng giữa hàng xóm với nhau… mà hoạt động hoà giải có khi bất lực chủ yếu vì lí do kinh tế khi giá nhà đất tăng cao, đất đai khan hiếm…. Những nhân tố mới cùng với lịch sử truyền thống đã có những tác động không nhỏ lên tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, trong đó có sự ảnh hưởng trực tiếp lên hệ thống chính quyền cấp xã .

Trong điều kiện của nền kinh tế thị trường, xu thế hội nhập, toàn cầu hoá và những mặt trái của nó đang tác động trực tiếp tới đời sống kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội của nhân dân. Đứng trước tình hình đó, Ủy ban nhân dân xã cũng không tránh khỏi những khó khăn và lúng túng trong khâu tổ chức, lãnh đạo và điều hành.

Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh hoạt động của chính quyền địa phương còn chung chung, thiếu cụ thể, nội dung vừa thiếu lại vừa thừa là một trong những nguyên nhân cơ bản tạo nên những vướng mắc trong tổ chức và hoạt động của chính quyền ở xã .

Cơ cấu tổ chức bộ máy vừa thiếu, vừa cồng kềnh, chưa phù hợp với nhu cầu, nhiệm vụ của cán bộ, công chức và nhiệm vụ cụ thể. Đội ngũ cán bộ hoạt động không chuyên trách khá nhiều không có biên chế mà chỉ được hưởng phụ cấp nên chưa thể đảm bảo đời sống; một số vị trí không phù hợp và không cần thiết, trong khi số công chức chuyên môn thiếu so với nhiệm vụ công tác và hoạt động của chính quyền ở xã ,… dẫn đến chỗ phình ra không cần thiết, chỗ cần thiết lại thiếu người làm… gây trở ngại rất lớn trong tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương. Chúng ta vẫn chưa đưa ra được các giải pháp phát triển kinh tế ở đô thị thật phù hợp và nhất quán. Trong bối cảnh như vậy Ủy ban nhân dân xã rất khó thực hiện tốt các chức năng, nhiệm vụ của mình.

2.4.2 Yếu tố chủ quan Khóa luận: Thực trạng tổ chức của ủy ban nhân dân cấp xã.

Qua việc phân tích thực trạng tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân xã trên địa bàn thành phố Hải phòng để đánh giá về thành tựu đạt được đồng thời nhìn nhận rõ những hạn chế, yếu kém, nguyên nhân những điểm còn bất hợp lý trong tổ chức và hoạt động của chính quyền ở xã trên địa bàn Xã.  

Thứ nhất, số lượng, chất lượng của các công chức chuyên trách cấp xã và cán bộ không chuyên trách của Ủy ban nhân dân cấp xã ở Thành phố Hải Phòng ngày càng được chú trọng nhưng chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ và đòi hỏi của thực tiễn xã hội vốn phát triển năng động như Thành phố Hải Phòng .

Thứ hai các điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, kinh phí bảo đảm cho hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã ở Thành phố Hải Phòng tuy được quan tâm nhưng chưa đồng đều, và thường xuyên với những đòi hỏi khách quan cho mọi hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã ở Thành phố Hải Phòng .

Thứ ba, năng lực và trách nhiệm lãnh đạo của một số cán bộ chủ chốt còn kém; cán bộ công chức cấp xã trình độ chuyên môn không cao, non về nghiệp vụ, chưa được nhìn nhận như một nghề nghiệp ổn định, mang tính chuyên nghiệp, mà chỉ được xem là một công việc bán thời gian, hưởng chế độ phụ cấp hoặc sinh hoạt phí chứ chưa phải là tiền lương.

Thứ tư, tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương ở xã trên địa bàn thành phố Hải Phòng cần phải xem trong mối quan hệ với Hội đồng nhân dân, với cấp uỷ, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể tại địa phương còn chưa chặt chẽ. Việc kết hợp giữa các cơ quan nhà nước ở địa phương có hiệu quả thì mới nâng cao được hiệu quả hoạt động của mỗi cơ quan trong hệ thống.

Vấn đề đổi mới về tổ chức và hoạt động của chính quyền ở xã nói riêng và chính quyền địa phương nói chung là tất yếu, cần thiết và có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng chính quyền nhà nước vững mạnh từ cơ sở. Xuất phát từ yêu cầu đó, việc xây dựng nền hành chính công hiệu quả phù hợp với sự phát triển của thành phố và đặc biệt là xây dựng và tổ chức chính quyền địa phương thành phố vững mạnh, hiệu quả là một trong những nhiệm vụ chiến lược được đặt ra. Và một điều kiện tiên quyết không thể thiếu để thực hiện nhiệm vụ đó là hoàn thiện cơ cấu tổ chức và nâng cao hiệu quả hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã ở Thành phố Hải Phòng trong thời gian tới. Khóa luận: Thực trạng tổ chức của ủy ban nhân dân cấp xã.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Khóa luận: Hoàn thiện pháp luật về ủy ban nhân dân cấp xã