Khóa luận: Hoàn thiện pháp luật về ủy ban nhân dân cấp xã

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Khóa luận: Hoàn thiện pháp luật về ủy ban nhân dân cấp xã hay nhất năm 2024 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Khóa luận: Một số đề xuất hoàn thiện pháp luật về Ủy ban nhân dân cấp xã từ thực tiễn tổ chức và hoạt động tại thành phố Hải Phòng dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

3.1 Định hướng hoàn thiện pháp luật về tổ chức và đổi mới hoạt động đối với Ủy ban nhân dân cấp xã

3.1.1 Định hướng hoàn thiện

Nước ta đang đứng trước nhu cầu bức xúc của quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường, hội nhập khu vực và toàn cầu hoá, đây là xu thế tất yếu và không thể cưỡng lại được. Để chủ động hòa nhập vào xu thế ấy một cách có hiệu quả, nhanh nhất và sớm thoát ra khỏi thực trạng chậm phát triển, tụt hậu, cần có một đội ngũ cán bộ chính quyền địa phương có trình độ chuyên môn, năng động sáng tạo trong quản lý điều hành để tác động trực tiếp quá trình chuyển đổi này, nhằm khai thác triệt để các yếu tố tiềm năng tàng ẩn cơ sở, làm thay đổi cơ bản hiệu quả tổ chức và hoạt động của chính quyền nhà nước, mà trực tiếp là nhất là chính quyền nhà nước ở xã . Đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền ở xã phải bám sát và thể chế hóa các quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam – lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội.

Vì vậy quá trình đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương nói chung và chính quyền ở xã nói riêng phải bảo đảm tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng theo hướng nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước, phát huy quyền làm chủ của nhân dân; giữ vững ổn định chính trị, xã hội, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong thời kỳ mới. Tiếp tục đổi mới tổ chức hoạt động của chính quyền địa phương, nâng cao chất lượng hoạt động của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân các cấp, bảo đảm quyền tự chủ và tự chịu trách nhiệm trong việc quyết định và tổ chức thực hiện những chính sách trong phạm vi được phân cấp. Động lực để đạt tới những mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh trước hết là nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của đội ngũ cán bộ chính quyền ở xã nói riêng và đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương ở xã nói chung. Cụ thể, cần nhận thức đúng đắn và thực hiện có hiệu quả các vấn đề sau đây:

Thứ nhất: Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, tăng cường hiệu quả quản lý của Nhà nước, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị – xã hội: Khóa luận: Hoàn thiện pháp luật về ủy ban nhân dân cấp xã.

Vấn đề nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước của Chính quyền địa phương ở xã trong tổng thể nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng, phát triển kinh tế – xã hội địa phương, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế. Phải kết hợp hài hòa giữa kế thừa, ổn định với đổi mới, phát triển. Đổi mới, hoàn thiện hệ thống chính trị phải bám sát, thể chế hóa các quan điểm của Cương lĩnh chính trị, Điều lệ, văn kiện Đại hội Đảng, đồng bộ với nội dung Hiến pháp 2013 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2019); bảo đảm tăng cường vai trò lãnh đạo toàn diện của Đảng, hiệu lực, hiệu quả quản lý xã hội của Nhà nước, phát huy quyền làm chủ của nhân dân; giữ vững ổn định chính trị, xã hội, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong thời kỳ hội nhập.

Thực hiện mô hình Bí thư Đảng ủy xã kiêm Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên; đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, phù hợp với yêu cầu cải cách hành chính Nhà nước và đổi mới cả hệ thống chính trị ở xã , góp phần quan trọng đổi mới phương thức lãnh đạo của cấp ủy và ủy ban nhân dân ở xã , tạo sự thống nhất giữa chủ trương, nghị quyết của cấp ủy với chương trình hành động và việc triển khai tổ chức thực hiện của Ủy ban nhân dân. Nâng cao vai trò, quyền hạn, trách nhiệm của người đứng đầu cấp Ủy và Ủy ban nhân dân tập trung vào một người nhằm tạo ra sự thống nhất, khắc phục được tư tưởng trông chờ, ỷ lại, đùn đẩy trách nhiệm, mất đoàn kết giữa Bí thư cấp ủy và Chủ tịch ủy ban nhân dân xã. Việc nhất thể hóa hai chức danh này một mặt sẽ tạo điều kiện thực tế cho việc đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành chính Nhà nước ở địa phương, nâng cao hiệu lực, hiệu quả của quản lý Nhà nước; mặt khác, còn là giải pháp quan trọng, hữu hiệu để đề cao vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước. Đồng thời, còn góp phần cải cách hành chính, tinh giản biên chế và giảm mạnh tệ quan liêu, trì trệ, hội họp nhiều,… của các cấp ủy cũng như của các cơ quan Nhà nước ở địa phương.

Rà soát, củng cố, xây dựng các tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh; chú trọng xây dựng, củng cố tổ chức đảng ở cở sở. Tăng cường công tác luân chuyển cán bộ, nhất là cán bộ trẻ tuổi, được đào tạo cơ bản về công tác ở xã để rèn luyện, bồi dưỡng kiến thức thực tế cho cán bộ, tạo tư duy mới, nhận thức mới, phương pháp, phong cách lãnh đạo, quản lý mới cho cán bộ được luân chuyển. Tăng cường, chú trọng và đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức gắn với công tác quy hoạch, sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức ở xã ; thu hút người có đức, có tài, quan tâm công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng cán bộ nữ, cán bộ là người dân tộc thiểu số; chú trọng bồi dưỡng, tập huấn đội ngũ cán bộ ở cơ sở, đặc biệt ở thôn . Giữ vững các nguyên tắc tổ chức và hoạt đông của Đảng; đề cao kỷ cương, kỷ luật của Đảng và pháp luật của Nhà nước; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, xác định rõ trách nhiệm của tập thể và cá nhân, nhất là người đứng đầu; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và kịp thời biểu dương, khen thưởng, kỷ luật nghiêm minh. Phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân, khắc phục được tình trạng trùng lặp, chồng chéo chức năng, nhiệm vụ của cấp chính quyền xã trong hệ thống chính trị.

Thứ hai: Rà soát, bổ sung, hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, mối quan hệ công tác giữa Chủ tịch, các Phó Chủ tịch; tăng cường trách nhiệm, quyền hạn của thành viên Ủy ban nhân dân để giảm công việc của Chủ tịch và các Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân. Khóa luận: Hoàn thiện pháp luật về ủy ban nhân dân cấp xã.

Cần quy định về vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn của các Uỷ viên Ủy ban nhân dân, nêu rõ các quyền hạn mà uỷ viên được làm với tư cách là người phụ trách công tác đó như có được quyền thay mặt Ủy ban nhân dân để đưa ra một yêu cầu, một quyết định hành chính về lĩnh vực đó hay không hoặc là chỉ giúp Chủ tịch trong lĩnh vực đó. Quy định rõ trách nhiệm của các công chức chuyên môn ở xã là cơ quan trực tiếp thực hiện nhiệm vụ công tác nhưng chỉ có vai trò tham mưu cho lãnh đạo Ủy ban nhân dân xã , dẫn đến khi có phát sinh sai phạm thì công chức chuyên môn không tự chịu trách nhiệm mà lãnh đạo Ủy ban nhân dân phải chịu trách nhiệm thay.

Cần đề cao vai trò thủ trưởng của Chủ tịch Ủy ban nhân dân. Chủ tịch Ủy ban nhân dân phân công công tác cho Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân và các thành viên khác của Ủy ban nhân dân.

Người được phân công phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch Ủy ban nhân dân. Cần phải nghiêm túc thực hiện quy định này vì có như vậy mới đề cao được trách nhiệm của Chủ tịch cùng với người được phân công về quyết định cá nhân của mình. Vị trí, vai trò của Phó Chủ tịch và các thành viên khác trong mối quan hệ với Chủ tịch khi thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn được phân công cần được quy định cụ thể; những công việc có tính chất giúp việc cho Chủ tịch hay mang tính độc lập cũng cần được xác định rõ, tránh đùn đẩy trách nhiệm hoặc tự quyết của cấp Phó và Ủy viên Ủy ban nhân dân không thông qua Chủ tịch Ủy ban nhân dân dẫn đến nếu có sai phạm sẽ không có người chịu trách nhiệm. Trong nhiều trường hợp các chức danh trên đã ký các quyết định, chỉ thị, thậm chí các thông báo của mình dưới danh nghĩa Ủy ban nhân dân, đến khi xảy ra xung đột, quyết định bị khiếu kiện thì rất khó quy kết trách nhiệm.

Thứ ba: Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tăng quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của chính quyền ở xã trong việc quyết định các vấn đề của địa phương, gắn quyền hạn với trách nhiệm. Khuyến khích sự năng động, sáng tạo và phát huy tính tích cực, chủ động của chính quyền địa phương ở xã trong việc quản lý chỉ đạo điều hành và thực thi nhiệm vụ tại địa phương.

Tiếp tục sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện thể chế xây dựng chính quyền địa phương theo hướng phân định rõ tổ chức bộ máy chính quyền cấp xã . Rà soát, điều chỉnh, sắp xếp tổ chức bộ máy, cơ chế hoạt động của chính quyền địa phương ở xã cho phù hợp, góp phần đẩy mạnh cải cách hành chính, nhất là cải cách thủ tục hành chính theo hướng dân chủ, công khai, minh bạch, chuyên nghiệp; chỉ đạo nghiêm việc tiếp nhận và trả kết quả theo cơ chế một cửa ở xã . Đổi mới về tổ chức và hoạt động của chính quyền ở xã phải hướng tới xây dựng bộ máy chính quyền ở xã tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả phù hợp với đặc điểm cụ thể ở từng địa phương; đội ngũ cán bộ, công chức trong chính quyền phải được chuẩn hoá, có phẩm chất chính trị vững vàng và năng lực hoàn thành nhiệm vụ được giao; gắn bó mật thiết với nhân dân, dựa vào nhân dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân là một trong những nhân tố quyết định sức mạnh của chính quyền cơ sở.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Viết Thuê Khóa Luận Tốt Nghiệp Ngành Luật

3.1.2 Nhóm giải pháp chung Khóa luận: Hoàn thiện pháp luật về ủy ban nhân dân cấp xã.

Thứ nhất: Hoàn thiện hệ thống pháp luật về tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương ở xã

Nghiên cứu xây dựng và ban hành các văn bản mới, sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật hiện hành bảo đảm thống nhất, đồng bộ, khả thi, nhất là các nội dung liên quan đến thẩm quyền quyết định của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân, tạo điều kiện thuận lợi để Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân thực thi đầy đủ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn đạt chất lượng cao và có hiệu lực, hiệu quả công việc. Bên cạnh đó, để đảm bảo cho các cơ quan trong hệ thống chính quyền địa phương hoạt động có hiệu quả, cần sớm ban hành các văn bản luật có liên quan hướng dẫn việc thi hành các Luật. Tiếp tục nghiên cứu, xây dựng đề án cụ thể, khả thi để sắp xếp bộ máy chính quyền địa phương theo hướng tinh giản biên chế, phân cấp mạnh mẽ, xác định rõ trách nhiệm, khắc phục sự trùng lặp, chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ giữa Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân, giữa Chủ tịch, Phó Chủ tịch, các ủy viên Ủy ban nhân dân và giữa tập thể với lãnh đạo Ủy ban nhân dân. Thực hiện thí điểm một số mô hình mới về tổ chức bộ máy và bố trí cán bộ ở những nơi có điều kiện như Bí thư Đảng ủy xã kiêm Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã , cử tri bầu trực tiếp chức danh Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã để sơ kết, tổng kết làm rõ căn cứ lý luận và thực tiễn để áp dụng rộng rãi. Tăng cường hoạt động đánh giá năng lực hoạt động của Ủy ban nhân dân trong việc tiếp tục thực hiện việc lấy phiếu tín nhiệm đối với các chức danh do Hội đồng nhân dân bầu. Tổ chức thực hiện đánh giá năng lực hoạt động của bộ máy hành chính nói chung, Ủy ban nhân dân nói riêng thông qua việc lấy ý kiến đánh giá về sự hài lòng của nhân dân. Xác định rõ vị trí vai trò của chính quyền ở xã cả về phương diện lý luận và thực tiễn. Bởi vì một trong những nguyên nhân dẫn đến tình hình cải cách chính quyền ở xã còn chậm và hoạt động của chính quyền ở xã còn nhiều yếu kém khuyết điểm chính là vì chưa thấy hết vị trí vai trò quan trọng của chính quyền ở xã trong nền hành chính nhà nước cũng như thực thi dân chủ.

Đổi mới chính sách đối với cán bộ công chức ở xã , mục tiêu trước mắt là tháo gỡ những bất cập, những tồn đọng về chế độ chính sách đối với cán bộ công chức theo các quy định hiện hành sẽ phần nào thay đổi tư tưởng và thái độ làm việc của cán bộ công chức ở xã , góp phần đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền ở xã .

Thứ hai: Đổi mới quan điểm và sự chỉ đạo của cấp ủy Đảng đối với tổ chức và hoạt động của Chính quyền địa phương ở xã Khóa luận: Hoàn thiện pháp luật về ủy ban nhân dân cấp xã.

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và sự chỉ đạo của cấp trên đối với chính quyền ở xã . Chính quyền ở xã không chỉ thực hiện tốt Hiến pháp, Luật, các Chỉ thị, Nghị quyết của cơ quan Nhà nước cấp trên mà còn phải phục tùng sự lãnh đạo của Đảng, thực hiện các chủ trương Nghị quyết của cấp uỷ Đảng. Với Hội đồng nhân dân, sự lãnh đạo của Đảng nhằm phát huy quyền lực của Hội đồng nhân dân, làm cho hoạt động của Hội đồng nhân dân thể hiện đầy đủ hơn nữa quyền làm chủ của nhân dân theo Hiến pháp và pháp luật. Để thực hiện vai trò lãnh đạo của Đảng đối với chính quyền ở xã trong sự nghiệp đổi mới hiện nay, trước hết các cấp uỷ Đảng cơ sở phải thật sự đổi mới cả về nội dung và phương pháp lãnh đạo. Từ đó tập trung đổi mới tổ chức, hoạt động của chính quyền ở xã phù hợp với giai đoạn hiện nay, nhằm từng bước xây dựng củng cố chính quyền ở xã trong sạch, vững mạnh theo quan điểm của Đảng đề ra.

Thứ ba: Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân; công tác thanh tra, kiểm tra đối với Tổ chức và hoạt động của Chính quyền địa phương ở xã

Tăng cường công tác kiểm tra giám sát quản lý cán bộ nhằm nắm chắc thông tin, diễn biến về tư tưởng, hoạt động của cán bộ, giúp cho cấp uỷ, lãnh đạo phát hiện vấn đề nảy sinh, kịp thời điều chỉnh và tác động làm cho đội ngũ cán bộ và công tác cán bộ luôn luôn hoạt động đúng hướng, đúng nguyên tắc quy định. Làm tốt việc kiểm tra, giám sát sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc phân loại, phân cấp quản lý, theo dõi giám sát bảo vệ cán bộ, đưa công tác này vào nề nếp. Nâng cao nhận thức về quyền làm chủ, tích cực tham gia quản lý, giám sát hoạt động của chính quyền, góp phần khắc phục tình trạng suy thoái, quan liêu tham nhũng.

Cùng với Mặt trận Tổ quốc, vai trò của các đoàn thể cũng ngày càng được đề cao. Để phát huy hơn nữa vai trò của các tổ chức đoàn thể, cần đa dạng hóa các hình thức tổ chức và hoạt động phù hợp với điều kiện, đặc điểm tâm lý các tầng lớp xã hội. Quyền làm chủ của nhân dân không chỉ thông qua Nhà nước bằng các cơ quan đại biểu của mình (Quốc hội, Hội đồng nhân dân) mà quyền làm chủ của nhân dân còn thông qua Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân. Vì vậy chính quyền ở xã phải thực hiện tốt mối quan hệ này, thể hiện chính quyền là của nhan dân, do nhân dân và vì nhân dân. Hội đồng nhân dân xã luôn giữ mối liên hệ và phối hợp công tác Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc vận động nhân dân và các đoàn thể thực hiện nghiêm túc Nghị quyết của Hội đồng nhân dân. Ủy ban nhân dân thực hiện chế độ thông báo tình hình mọi mặt ở xã cho Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân trong xã tổ chức, động viên nhân dân tham gia xây dựng và củng cố chính quyền nhân dân, tổ chức thực hiện các chủ trương chính sách pháp luật của Nhà nước, giám sát hoạt động của chính quyền ở xã , đại biểu Hội đồng nhân dân và cán bộ, thành viên của Ủy ban nhân dân. Nâng cao chất lượng dân chủ một cách có hiệu quả, tiếp tục đẩy mạnh công tác chỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở và công tác dân vận ở ở xã.

Với việc Ban Chấp hành Trung ương có Quyết định số 217-QĐ/TW ngày 12/12/2013 ban hành Quy chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị – xã hội. Chính quyền phải phối hợp với Mặt trận và các đoàn thể trong các hoạt động của mình, phải chịu sự giám sát và phản biện xã hội của các tổ chức đó. Củng cố, kiện toàn chính quyền ở xã phải gắn liền với việc củng cố, kiện toàn Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội ở địa phương. Quyền làm chủ của nhân dân không chỉ thông qua Nhà nước bằng các cơ quan đại diện của mình (Quốc hội, Hội đồng nhân dân) mà quyền làm chủ của nhân dân còn thông qua Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể của mình. Vì vậy chính quyền ở xã phải thực hiện tốt mối quan hệ này theo đúng quy định. Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thực hiện chế độ thông báo tình hình mọi mặt cho Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể để tổ chức, động viên nhân dân tham gia xây dựng và củng cố chính quyền nhân dân, tổ chức thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, giám sát hoạt động của chính quyền ở xã , đại biểu Hội đồng nhân dân và các thành viên Ủy ban nhân dân. Khóa luận: Hoàn thiện pháp luật về ủy ban nhân dân cấp xã.

Thứ Tư, đổi mới về phân cấp, phân quyền và ủy quyền trong tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương ở xã

Phân cấp cho chính quyền địa phương cần đồng bộ, thẩm quyền đi đôi với trách nhiệm, phân cấp đi đôi với việc tăng cường kiểm tra, giám sát, với việc đề cao trách nhiệm của người đứng đầu. Phân định rõ trách nhiệm, thẩm quyền giữa các cấp chính quyền theo hướng phân cấp mạnh và rõ hơn cho địa phương ở xã , để chính quyền địa phương ở xã chủ động sáng tạo thực hiện chức năng, nhiệm vụ. Nhưng quan trọng vẫn phải đảm bảo sự lãnh đạo và điều hành tập trung thống nhất từ chính quyền cấp trên, không để chính quyền địa phương muốn làm gì thì làm, và phải tự chịu trách nhiệm về quyết định của mình. Mạnh dạn phân cấp, phát huy vai trò quyết định và khả năng chịu trách nhiệm trong các lĩnh vực kinh tế – xã hội, nguồn lực, ngân sách, biên chế cho Chính quyền địa phương ở xã ; giao đủ thẩm quyền và tạo cơ chế bảo đảm thực quyền của Hội đồng nhân dân nhưng đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, giám sát.

Xây dựng đề án và từng bước sắp xếp, tổ chức lại các thôn chưa đảm bảo quy mô số hộ gia đình theo quy định để tinh gọn bộ máy, nâng cao năng lực và tăng cường nguồn lực của địa phương.

Cần nghiên cứu xây dựng các Đề án thành lập các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân xã nhằm đáp ứng yêu cầu tham mưu cho Ủy ban nhân dân trong quản lý nhà nước ở địa phương. Nâng cao chất lượng hoạt động của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân trong việc đảm bảo, tăng cường quyền tự chủ và tự chịu trách nhiệm của Chính quyền địa phương ở xã trong phạm vi được phân cấp. Tạo điều kiện phương tiện làm việc, nhất là tạo điều kiện cho việc chủ động về ngân sách, mở rộng các khoản thu; trang bị những phương tiện làm việc cần thiết và từng bước hiện đại hóa theo yêu cầu tin học hóa hệ thống hành chính nhà nước. Cần có những quy định cụ thể và khả thi về trách nhiệm của Chủ tịch Ủy ban nhân dân, các Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân, ủy viên Ủy ban nhân dân, những công chức chuyên môn của Ủy ban nhân dân trong việc không hoàn thành những nhiệm vụ được giao, để xảy ra những vi phạm trong lĩnh vực, cơ quan mình lãnh đạo, phụ trách.

Thứ năm, nâng cao chất lượng các kỳ họp Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân xã Khóa luận: Hoàn thiện pháp luật về ủy ban nhân dân cấp xã.

HĐND xã cần thực hiện nghiêm túc các quy định về tổ chức các kỳ họp. Chuyên đề nội dung của kỳ họp phải được chuẩn bị đầy đủ, đồng thời phải thông tin trước cho đại biểu Hội đồng nhân dân nắm được nội dung đó một cách kịp thời, chính xác và đúng thời gian theo quy định. Các nội dung của kỳ họp có liên quan đến việc cần phải xem ý kiến của nhân dân thì cũng phải được tiến hành lấy ý kiến cử tri thông qua hoạt động của Hội đồng nhân dân và tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân. Nội dung kỳ họp Hội đồng nhân dân phải bám sát vào nhiệm vụ quyền hạn theo luật định và tình hình thực tế ở địa phương. Có như vậy các chương trình, kế hoạch và Nghị quyết của Hội đồng nhân dân mới bảo đảm được thực hiện.

Hoạt động của Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã phải bảo đảm thường xuyên và dựa trên cơ sở nhiệm vụ, quyền hạn quy định. Phối hợp với Ủy ban nhân dân dự thảo nội dung, thời gian kỳ họp, đảm bảo để đại biểu thảo luận thống nhất các nội dung, chương trình tại kỳ họp. Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân cần tăng cường, đôn đốc kiểm tra việc thực hiện Nghị quyết Hội đồng nhân dân. Tổ chức việc tiếp dân, đôn đốc kiểm tra việc giải quyết các kiến nghị, khiếu nại, tố cáo của công dân. Phải thực hiện trách nhiệm thông tin, báo cáo lên cấp trên, đồng thời giữ mối liên hệ chặt chẽ với Mặt trận Tổ quốc, thông báo cho Mặt trận Tổ quốc biết những hoạt động của Hội đồng nhân dân. Nâng cao chất lượng hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân. Hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân phải thể hiện có chất lượng ngay tại kỳ họp, tham gia thảo luận, biểu quyết các vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn; thường xuyên liên hệ mật thiết với cử tri, nơi đã bầu ra mình; chịu sự giám sát của cử tri, phải tiếp thu, phản ánh kịp thời những tâm tư nguyện vọng, kiến nghị của nhân dân tới các kỳ họp Hội đồng nhân dân. Gương mẫu chấp hành và tích cực tuyên truyền giáo dục pháp luật, đường lối quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, Nghị quyết của Hội đồng nhân dân để quần chúng nhân dân tự giác thực hiện. Vận động nhân dân tham gia vào việc quản lý nhà nước ở địa phương.

Thứ sáu, tăng cường công tác cải cách hành chính, nhất là cải cách thủ tục hành chính

Đẩy mạnh cải cách hành chính, nhất là cải cách thủ tục hành chính theo hướng dân chủ, chuyên nghiệp, phục vụ nhân dân; tạo sự chuyển biến tích cực trong mối quan hệ giữa Nhà nước, thị trường, xã hội; giữa nhà nước với tổ chức, cá nhân thông qua việc thực hiện có hiệu quả cơ chế một cửa, một cửa liên thông với các mô hình tiên tiến, phù hợp trong giải quyết thủ tục hành chính. Tăng cường trách nhiệm, vai trò của người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước ở xã trong việc chỉ đạo triển khai thực hiện, lựa chọn, bố trí cán bộ công chức, kiểm tra chất lượng, hiệu quả cung cấp dịch vụ cho công dân và tổ chức thông qua bộ phận “một cửa”. Đẩy mạnh công tác cải cách hành chính nhằm góp phần xây dựng một nền hành chính dân chủ, trong sạch, vững mạnh, năng động, hoạt động thông suốt, có hiệu lực, hiệu quả, hướng vào phục vụ dân, bảo vệ lợi ích của nhân dân, huy động sức dân một cách hợp lý và chịu sự giám sát của nhân dân. Ủy ban nhân dân xã cần được tăng thẩm quyền trong một số công việc cụ thể như quản lý đất đai, giải quyết khiếu nại, tố cáo và tranh chấp đất đai, công chứng, chứng thực tài sản là bất động sản có giá trị lớn,… Điều quan trọng là phải thu hút nhân dân tham gia quản lý nhà nước, nhất là kiểm tra, kiểm soát công việc của nhà nước. Việc tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát do các cơ quan nhà nước thực hiện theo thẩm quyền là cần thiết, nhưng cần phối hợp chặt chẽ với thanh tra, kiểm tra, giám sát của nhân dân. Khóa luận: Hoàn thiện pháp luật về ủy ban nhân dân cấp xã.

Bên cạnh việc hoàn chỉnh cơ chế “một cửa”, cần thường xuyên rà soát các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến thủ tục, quy trình giải quyết hồ sơ hành chính cho tổ chức, công dân. Diều chỉnh cho phù hợp với các quy định mới của pháp luật và đề nghị sửa đổi, bãi bỏ các thủ tục chồng chéo, rườm rà, không cần thiết. Tiếp tục tăng cường chỉ đạo, điều hành; xây dựng nếp sống văn hóa công sở, làm việc đúng giờ, chất lượng trong công việc, hết lòng phục vụ nhân dân; đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của cán bộ và nhân dân về tầm quan trọng của cải cách thủ tục hành chính, gắn cải cách thủ tục hành chính với thực hiện quy chế dân chủ và công khai hóa, từng bước hiện đại hóa thủ tục hành chính nhà nước, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội tại địa phương

3.1.3 Nhóm giải pháp cụ thể đối với Ủy ban nhân dân cấp xã tại thành phố Hải Phòng

Trên cơ sở phân tích những vấn đề lý luận, pháp lý về tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã ở nước ta nói chung, thực tiễn ở Thành phố Hải Phòng nói riêng, tác giả đề xuất một số kiến nghị hoàn thiện như sau:

Thứ nhất, cần nghiên cứu xây dựng một khung pháp lý áp dụng riêng cho đơn vị hành chính cấp tỉnh loại đặc biệt như Thành phố Hải Phòng về tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương nói chung và của Ủy ban nhân dân cấp xã nói riêng.

Việc tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã ở Thành phố Hải Phòng hiện nay cũng như các địa phương khác của cả nước tuân theo quy định của Hiến pháp, Nghị quyết của Quốc hội, Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 và các văn bản hướng dẫn có liên quan. Tuy nhiên, từ sự phân tích về thực trạng tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã ở Thành phố Hải Phòng cho thấy có nhiều quy định của pháp luật hiện hành khi áp dụng vào thực tiễn Thành phố Hải Phòng lại không phù hợp và có nhiều điểm hạn chế do có sự khác biệt lớn về điều kiện kinh tế -xã hội giữa các địa phương.

Mặc dù Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 đã phân định rõ chính quyền địa phương ở đô thị và chính quyền địa phương ở nông thôn thông qua việc dành các Chương khác nhau để điều chính, tuy nhiên hiện nay Luật chỉ mới dừng lại việc phân định được ít nhiều sự khác biệt trong tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương ở nông thôn và đô thị mà chưa thể hiện được sự khác biệt trong tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã giữa các tỉnh, thành phố khác nhau trong cả nước, đặc biệt ở Thành phố Hải Phòng – đơn vị hành chính cấp tỉnh loại đặc biệt.

Nói cách khác, với quy định như hiện nay thì việc tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã ở Thành phố Hải Phòng cũng không có gì khác biệt so với việc tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã ở các đơn vị hành chính cấp tỉnh loại loại I, loại II và loại III. Chính vì vậy, tác giả cho rằng Quốc hội, Chính phủ cần nghiên cứu xem xét ban hành ra văn bản quy phạm pháp để điều chỉnh về tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương nói chung và của Ủy ban nhân dân cấp xã nói riêng đối với các đơn vị hành chính cấp tỉnh loại đặc biệt, trong đó có Thành phố Hải Phòng . Khóa luận: Hoàn thiện pháp luật về ủy ban nhân dân cấp xã.

Việc xây dựng một cơ chế pháp lý riêng để điều chỉnh tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương ở đơn vị hành chính cấp tỉnh loại đặc biệt như Thành phố Hải Phòng nói chung và của Ủy ban nhân dân cấp xã nói riêng mang tính khả thi cao. Bởi lẽ thực tiễn ban hành văn bản quy phạm pháp luật trong khoảng thởi gian qua ở Việt Nam cho thấy, cơ quan có thẩm quyền đã ban hành ra một số văn bản áp dụng đối với một số vùng, tỉnh, thành phố nhất định ví dụ như Luật Thủ đô, quy định vị trí, vai trò của Thủ đô; chính sách, trách nhiệm xây dựng, phát triển, quản lý và bảo vệ Thủ đô. Văn bản luật này là một loại văn bản quy phạm có phạm vi điều chỉnh đặc biệt vì đây là văn bản mang tính địa phương không có phạm vi tác động rộng rãi và trực tiếp đến các tỉnh, thành khác trong phạm vi cả nước, văn bản pháp lý quan trọng cho việc phát triển lâu dài của Thủ đô văn minh, hiện đại.

Vì vậy, Thành phố Hải Phòng với vị thế là trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, dịch vụ lớn của cả nước, là hạt nhân của vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, một trong ba vùng kinh tế trọng điểm lớn nhất cả nước thì việc vận dụng một quy chế pháp lý riêng để bộ máy hành chính vận hành được một cách hiệu quả là điều cần thiết và cấp bách trong giai đoạn hiện nay nhằm thích ứng kịp thời, thúc đẩy mạnh mẽ về sự tăng trưởng mãnh mẽ của Thành phố Hải Phòng. Ngoài ra, Quốc hội đã ban hành ra quy định thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù đối với Thành phố Hải Phòng trong các lĩnh vực về quản lý đất đai, đầu tư, tài chính – ngân sách nhà nước; quy định cơ chế ủy quyền giữa các cấp chính quyền và thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức thuộc Thành phố quản lý. Cho nên, việc ban hành văn bản pháp lý để điều chỉnh về tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương ở Thành phố Hải Phòng nói chung và của Ủy ban nhân dân cấp xã nói riêng là điều cấp bách trong giai đoạn hiện nay nhằm để cụ thể hóa Nghị quyết số 54/2017/QH14 của Quốc hội.

Về nội dung của văn bản, tác giả cho rằng văn bản quy phạm này không nhất thiết phải điều chỉnh tất cả các nội dung về tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương ở một đơn vị hành chính cấp tỉnh loại đặc biệt như Thành phố Hải Phòng mà chỉ cần quy định một số cơ chế, chính sách đặc thù về tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương nhằm xây dựng và phát triển thành phố – trung tâm kinh tế trọng điểm phía bắc. Đối với những vấn đề khác thì việc tổ chức và hoạt động được áp dụng theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 và các văn bản khác có liên quan.

Thứ hai, cần tiếp tục nghiên cứu xây dựng, triển khai thực hiện đề án chính quyền đô thị Thành phố Hải Phòng để có thể hoàn thiện cơ cấu tổ chức và nâng cao hiệu quả hoạt động của Ủy ban nhân dân các cấp nói chung và của Ủy ban nhân dân cấp xã nói riêng Khóa luận: Hoàn thiện pháp luật về ủy ban nhân dân cấp xã.

Mô hình tổ chức chính quyền địa phương hiện nay ở Thành phố Hải Phòng trong đó bao gồm cả việc tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã đang ngày càng bộ lộ nhiều bất cập so với yêu cầu quản lý và phát triển đô thị, đặc biệt là mô hình quản lý 3 cấp (thành phố, quận, huyện và xã, xã , thị trấn) cho thấy kém hiệu quả do quá cồng kềnh, trùng lặp nhiều chức năng, trách nhiệm không rõ ràng…Đặc biệt, với mô hình chính quyền hiện tại khiến cho nhiều hoạt động không thực quyền mà chỉ mang tính hình thức, không có cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm của mỗi cấp, các quy định của pháp luật hiện nay là không rõ ràng đó chính là nguyên nhân dẫn đến các chức năng chồng chéo, cắt khúc và bỏ trống. Trong quá trình cải cách hành chính, điều dễ nhận thấy là một trong những công việc đặc biệt quan trọng là sắp xếp lại chức năng, nhiệm vụ bộ máy nhà nước đã phải thực hiện việc phân cấp quản lý. Trong khi đó, phân cấp giữa chính quyền trung ương và địa phương các đô thị hiện nay cũng gây ra những cản trở cho các thành phố trung ương trong huy động các nguồn lực để phát triển đô thị. Chính vì vậy việc nghiên cứu xây dựng mô hình chính quyền đô thị là điều cần thiết để nâng cao tổ chức và hiệu quả hoạt động của các cơ quan hành chính địa phương ở Thành phố Hải Phòng.

Tuy nhiên, mô hình tổ chức của chính quyền đô thị thì cơ cấu tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã của chính quyền đô thị của thành phố nhất định phải khác với bộ máy chính quyền nông thôn. Theo đó, đô thị đơn nhất chỉ có một bộ máy chính quyền duy nhất. Tuy nhiên, nếu là đô thị lớn thì thêm cánh tay nối dài huyện và xã, và trong trường hợp này huyện và xã chỉ là những cơ quan hành chính địa phương, không phải là những cấp chính quyền đầy đủ theo cách gọi hiện nay là có Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân. Thành phố quá rộng lớn, đông dân và phức tạp thì có thể tổ chức các đô thị trong thành phố. Hải Phòng, với vai trò là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học của cả nước, Ủy ban nhân dân các cấp ở Thành phố Hải Phòng nói chung và Ủy ban nhân dân cấp xã nói riêng cần phải thay đổi hệ thống tổ chức để nâng cao hiệu quả quản lý, tập hợp nguồn lực cho phát triển. Khóa luận: Hoàn thiện pháp luật về ủy ban nhân dân cấp xã.

Thứ ba, hoàn thiện tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã ở Thành phố Hải Phòng theo hướng tập trung trách nhiệm cho người đứng đầu Khoản 4 Điều 5 Luật tổ chức CQĐP năm 2015 quy định “UBND hoạt động theo chế độ tập thể Ủy ban nhân dân kết hợp với trách nhiệm của Chủ tịch Ủy ban nhân dân”. Như vậy nguyên tắc hoạt động theo chế độ tập thể vẫn được ưu tiên hơn so với chế độ làm việc thủ trưởng có đặc trưng là đề cao trách nhiệm của Chủ tịch Ủy ban nhân dân.

Thực tế cho thấy, Ủy ban nhân dân hoạt động theo chế độ tập thể phần nào thể hiện sự dân chủ hình thức, chậm trễ, đùn đẩy, không phát huy được hết vai trò chủ động và nâng cao trách nhiệm của cá nhân lãnh đạo. Trong khi đó, nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế đòi hỏi phải có những quyết sách nhanh chóng, kịp thời, đáp ứng yêu cầu sản xuất, kinh doanh. Vô hình chung, cơ chế này trở thành lực cản cho quá trình phát triển, do vậy, cần sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật liên quan theo hướng thiết lập chế độ làm việc thủ trưởng đối với Ủy ban nhân dân các cấp (điều này không có nghĩa là không có sự kết hợp bàn bạc tập thể).

Chế độ thủ trưởng giúp xác định rõ chế độ trách nhiệm, đảm bảo chủ động, linh hoạt, hiệu quả trong điều hành, quản lý của cơ quan hành chính ở địa phương Thành phố Hải Phòng với vai trò là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học của cả nước thì người đứng đầu của Ủy ban nhân dân các các cấp nói chung và người đứng đầu của Ủy ban nhân dân cấp xã nói riêng cần phải được quy định thẩm quyền cao hơn. Việc thực hiện chế độ thủ trưởng hành chính không những không mâu thuẫn với nguyên tắc tập trung dân chủ mà trái lại, nó cho phép thực hiện tốt hơn nguyên tắc tập trung dân chủ trong quản lý, điều hành hành chính, với quyền quyết định tập trung về người đứng đầu trên cơ sở dân chủ thảo luận bàn bạc tập thể với các cấp phó và những người đứng đầu trong các cơ quan chuyên môn, tham mưu khác trong bộ máy hành chính.

Với việc đề cao trách nhiệm của người đứng của Ủy ban nhân dân cấp xã mà cụ thể là Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã chính là nhấn mạnh đến vai trò, chức năng, nhiệm vụ quản lý của họ trong đơn vị, cụ thể hóa công việc họ đảm nhận, cũng góp phần khắc phục tình trạng trách nhiệm cá nhân của các thành viên Ủy ban nhân dân chưa rõ như là yếu tố vốn có của chế độ làm việc tập thể. Vì vậy, cần nghiên cứu xem xét sửa đổi Khoản 4 Điều 5 Luật tổ chức CQĐP năm 2015 theo hướng tập trung quyền hạn và trách nhiệm cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã nhằm trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho người đứng đầu. Bên cạnh đó, cần ban hành văn bản hướng dẫn tập trung đề cao trách nhiệm của người đứng đầu, trong đó phải bảo đảm các nội dung về trách nhiệm tổ chức, điều hành thực hiện chức năng nhiệm vụ của tổ chức, cơ quan đơn vị; trách nhiệm trong tổ chức, quản lý đội ngũ công chức cấp xã, cán bộ không chuyên trách thuộc quyền quản lý của mình; trách nhiệm trong việc tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức cấp xã và cán bộ không chuyên trách; trách nhiệm quản lý tài sản công…

KẾT LUẬN Khóa luận: Hoàn thiện pháp luật về ủy ban nhân dân cấp xã.

Đất nước ta đang trên đà đổi mới, phát triển, hội nhập với khu vực và quốc tế. Sự nghiệp đổi mới theo con đường xã hội chủ nghĩa ở nước ta nhất là trong lĩnh vực kinh tế- xã hội đang đòi hỏi phải đổi mới một cách căn bản tổ chức, hoạt động của cả hệ thống chính trị nói chung và bộ máy quản lý nhà nước nói riêng trong đó có Ủy ban nhân dân cấp xã nhằm tạo ra một cơ cấu hợp lý, đủ năng lực, hoạt động thực sự có hiệu quả, đáp ứng yêu cầu của nền hành chính Quốc gia, xây dựng và hoàn thiện Nhà nước Pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân và dưới sự lãnh đạo thống nhất của Đảng.

UBND cấp xã với tư cách là cơ quan hành chính Nhà nước ở địa phương, có chức năng quản lý, điều hành mọi lĩnh vực của đời sống xã hội và dân cư, trực tiếp tiếp xúc với công việc hàng ngày của nhân dân, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của nhân dân… Thời gian qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và các cơ quan Nhà nước cấp trên, Ủy ban nhân dân cấp xã đã góp một phần quan trọng vào sự ổn định và phát triển kinh tế- xã hội, giữ vững an ninh trật tự và an toàn xã hội, củng cố quốc phòng, từng bước thực hiện xoá đói, giảm nghèo, ổn định và nâng cao đời sống nhân dân, thực hiện sự nghiệp công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nước.

Đề tài “ Tổ chức và hoạt động của ủy ban nhân dân cấp xã trên địa bàn thành phố Hải Phòng” đã nghiên cứu một cách tổng quát về lý luận, các quy định pháp luật và thực tiễn để từ đó có những đề xuất về mặt pháp lý cũng như đối với công tác tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã tại Thành phố Hải Phòng./. Khóa luận: Hoàn thiện pháp luật về ủy ban nhân dân cấp xã.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Khóa luận: Tổ chức và hoạt động của ủy ban nhân dân cấp xã