Khóa luận: Hoạt động tiếp công dân tại UBND phường Mai Dịch

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Khóa luận: Hoạt động tiếp công dân tại UBND phường Mai Dịch hay nhất năm 2024 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Khóa luận: Hoạt động tiếp công dân tại Uỷ ban nhân dân phường Mai Dịch, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Trong thời đại công nghệ 4.0, Việt Nam luôn hướng tới mục tiêu Nhà nước pháp quyền Xã hội Chủ nghĩa, xã hội văn minh, dân chủ, bình đẳng, kinh tế phát triển. Để mục tiêu ấy luôn được duy trì thì trong công tác quản lý Nhà nước, đặc biệt là hoạt động tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh phải được thực hiện nghiêm túc, cẩn thận, tuân thủ theo nguyên tắc công khai, minh bạch.

Hoạt động tiếp công dân của các cơ quan hành chính Nhà nước là hoạt động quan trọng nhằm giúp cho Đảng và Nhà nước tìm hiểu, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng, ý kiến, kiến nghị, phản ánh của người dân về những vấn đề liên quan đến chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước. Không chỉ vậy, hoạt động tiếp công dân còn tạo điều kiện cho cán bộ hướng dẫn, giúp đỡ công dân thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo của mình và dễ dàng tiếp nhận các đơn, thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân để nhanh chóng chuyển đến các cơ quan, tổ chức, cá nhân cấp cao có thẩm quyền giải quyết và giám sát việc giải quyết theo quy định của pháp luật. Thông qua hoạt động tiếp công dân, việc tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách pháp luật Nhà nước đến công dân cũng được truyền đạt dễ dàng hơn, giúp nâng cao nhận thức của nhân dân và vận động nhân dân nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp và pháp luật, tránh bị kích động bởi các thế lực thù địch Đảng và Nhà nước ta. Đặc biệt, Uỷ ban nhân dân dân phường Mai Dịch luôn là điểm nóng với những đơn, thư về vấn dề đất đai nên càng cần phải quyết liệt và chú trọng hơn vào hoạt động tiếp công dân,

Từ những lý do trên, tôi quyết định chọn đề tài “Hoạt động tiếp công dân tại Uỷ ban nhân dân phường Mai Dịch, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội” để làm luận văn tốt nghiệp chuyên ngành Thanh tra của mình.

2. Tình hình nghiên cứu đề tài

Trong thời gian qua, hoạt động tiếp công dân luôn được chú ý và không còn là đề tài mới. Tuy nhiên, với tính chất quan trọng của công tác tiếp công dân, đồng thời với sự phát triển của Đảng và Nhà nước trong mọi lĩnh vực kinh tế – chính trị – xã hội, đây luôn là đề tài thu hút sự quan tâm nghiên cứu của nhiều tác giả, cụ thể như:

Đề tài khoa học cấp Bộ năm 2007: “Ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động tiếp công dân” do Thạc sĩ Bùi Mạnh Cường làm chủ nhiệm. Khóa luận: Hoạt động tiếp công dân tại UBND phường Mai Dịch.

Luận văn Thạc sĩ của tác giả Trần Thị Huyền Nhung, năm 2018: “Thực hiện pháp luật Tiếp công dân của Uỷ ban nhân dân cấp xã từ thực tiễn huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội”.

Luận văn Thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Diệu Nga, năm 2020: “Hoạt động tiếp công dân tại Uỷ ban nhân dân Quận 1, thành phố Hồ Chí Minh”.

Luận văn Thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Thúy Sương, năm 2020: “Pháp luật về hoạt động tiếp công dân; xử lí đơn, thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân gửi đến đại biểu Quốc hội – thực tiễn tại tỉnh Ninh Thuận”.

Những công trình nghiên cứu trên đã giúp tôi có cái nhìn bao quát hơn về hoạt động tiếp công dân, từ đó thấy được ý nghĩa và vai trò vô cùng quan trọng của hoạt động này trong việc xây dựng đất nước ngày một vững mạnh. Tuy nhiên, các nội dung nghiên cứu trên chưa cập nhật đầy đủ tình hình thực tiễn hiện nay. Do đó, trong thời gian chờ Luật và các Nghị định mới liên quan đến công tác tiếp công dân được thông qua và ban hành, tôi sẽ cập nhật tình hình thực tiễn đang diễn ra tại Uỷ ban nhân dân phường Mai Dịch, những thuận lợi và khó khăn trong quá trình áp dụng các quy định của pháp luật, những vấn đề phát sinh, vướng mắc nhằm góp phần hoàn thiện, nâng cao chất lượng hoạt động tiếp công dân tại các cơ quan hành chính Nhà nước nói chung và Uỷ ban nhân dân phường Mai Dịch nói riêng.

3. Mục đích nghiên cứu

Mục đích của đề tài là nhằm làm sáng tỏ các vấn đề cơ bản trong hoạt động tiếp công dân của Ủy ban nhân dân phường Mai Dịch, cụ thể như nội dung, ý nghĩa và hiệu quả áp dụng của các nguyên tắc cơ bản. Từ đó, ta sẽ liên hệ thực tiễn để đưa ra các giải pháp góp phần hoàn thiện và phát triển pháp luật hiện hành, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển Nhà nước với mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.

4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu về cơ sở lý luận và thực trạng hoạt động tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của các cơ quan hành chính tại phường Mai Dịch .

Với mục đích nghiên cứu đã trình bày ở trên, khoá luận tốt nghiệp “Hoạt động tiếp công dân tại Uỷ ban nhân dân phường Mai Dịch, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội” có phạm vi nghiên cứu là những vấn đề lý luận và thực trạng về pháp luật tiếp công dân và hoạt động tiếp công dân của cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn quận phường Mai Dịch, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội trong năm 2023. Khóa luận: Hoạt động tiếp công dân tại UBND phường Mai Dịch.

5. Phương pháp nghiên cứu

Bài khóa luận sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp để nghiên cứu các vấn đề lý luận ở chương 1; sử dụng phương pháp khảo sát thực tế, thống kê để thu thập thông tin, số liệu thực tế phục vụ cho việc phân tích, đánh giá kết quả hoạt động tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh tại Ủy ban nhân dân phường Mai Dịch tại chương 2 và luận chứng tính khả thi của các định hướng giải pháp đề xuất ở chương 3.

6. Bố cục của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung Khóa luận gồm 03 chương:

• Chương 1. Cơ sở lí luận và pháp lý về hoạt động tiếp công dân của Uỷ ban nhân dân phường
• Chương 2. Thực trạng hoạt động tiếp công dân tại Ủy ban nhân dân phường Mai Dịch
• Chương 3. Giải pháp giúp đảm bảo hoạt động tiếp công dân tại Ủy ban nhân dân phường Mai Dịch

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ HOẠT ĐỘNG TIẾP CÔNG DÂN CỦA UỶ BAN NHÂN DÂN PHƯỜNG

1.1. Khái quát về tiếp công dân của Uỷ ban nhân dân phường

1.1.1. Khái niệm hoạt động tiếp công dân

Pháp luật về tiếp công dân là tập hợp các quy phạm pháp luật được ban hành theo trình tự, thủ tục nhất định nhằm điều chỉnh việc tổ chức hoạt động tiếp công dân của các cá nhân có thẩm quyền được bảo đảm bằng các biện pháp của Nhà nước. Đây là một bộ phận của pháp luật nước ta gắn liền với tổ chức và hoạt động của các cơ quan Nhà nước. Không chỉ vậy, nó còn có mối liên hệ mật thiết với pháp luật khiếu nại, tố cáo. Pháp luật về tiếp công dân chính là biểu hiện hình thức dân chủ trực tiếp của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, là sự cụ thể hóa quyền cơ bản của công dân trong Hiến pháp. Pháp luật tiếp công dân là hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành theo trình tự, thủ tục nhất định, có mối liên hệ mật thiết với pháp luật khiếu nại – tố cáo. Đồng thời cũng là một bộ phận của pháp luật nước ta gắn liền với tổ chức và hoạt động của các cơ quan hành chính Nhà nước, là biểu hiện của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, thể hiện hình thức dân chủ trực tiếp, là sự cụ thể hóa quyền cơ bản của công dân trong Hiến pháp. Pháp luật về hoạt động tiếp công dân giúp xác định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền, nhất là cơ quan hành chính Nhà nước.  Pháp luật tiếp công dân hiện nay chủ yếu quy định về trách nhiệm tiếp công dân; quyền và nghĩa vụ của người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; quy định về tiếp công dân tại các cơ quan thuộc Chính phủ, đơn vị sự nghiệp công lập; nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của các Ban Tiếp công dân, việc bố trí cơ sở vật chất của Trụ sở tiếp công dân; quy chế phối hợp hoạt động tiếp công dân tại Trụ sở tiếp công dân; việc bố trí cơ sở vật chất của địa điểm tiếp công dân; các điều kiện bảo đảm cho hoạt động tiếp công dân; việc tiếp công dân được tiến hành tại nơi tiếp công dân của cơ quan, tổ chức, đơn vị; việc tiếp công dân phải bảo đảm công khai, dân chủ, kịp thời; thủ tục đơn giản, thuận tiện; giữ bí mật và bảo đảm an toàn cho người tố cáo theo quy định của pháp luật; bảo đảm khách quan, bình đẳng, không phân biệt đối xử trong khi tiếp công dân; tôn trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho công dân thực hiện việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, trong thời điểm hiện tại, số lượng người dân đến các trụ sở cơ quan Nhà nước với mục đích khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh diễn ra ngày càng phức tạp và khó giải quyết. Các Trụ sở tiếp công dân trên khắp cả nước thường xuyên diễn ra tình trạng người dân tổ chức thành các đoàn đông người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh trong thời gian dài. Hơn nữa, khi xảy ra khiếu nại, tố cáo phức tạp, đông người và diễn ra trong thời gian dài, hầu hết các cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc thẩm quyền không thể đưa ra giải pháp cụ thể để giải quyết dứt điểm các vụ việc này. Khoản 1 Điều 2 Luật Tiếp công dân 2013 quy định: “Tiếp công dân là việc cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân quy định tại Điều 4 của Luật này đón tiếp để lắng nghe, tiếp nhận khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân; giải thích, hướng dẫn cho công dân về việc thực hiện khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo đúng quy định của pháp luật”. [1]

Qua đó, có thể nói hoạt động tiếp công dân tập trung vào các nội dung cốt lõi sau đây: Khóa luận: Hoạt động tiếp công dân tại UBND phường Mai Dịch.

Thứ nhất, lắng nghe, tiếp nhận các thông tin kiến nghị, phản ánh, góp ý những vấn đề liên quan đến chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, công tác quản lý của các cơ quan đơn vị. Lắng nghe và tiếp nhận thông tin luôn là một trong những mắt xích quan trọng trong hoạt động tiếp công dân bởi chúng phản ánh được bản chất của Nhà nước ta là Nhà nước hoạt động vì lợi ích chính đánh của nhân dân, người dân có quyền tham gia thảo luận về các vấn đề chung của đất nước. Vì lẽ đó, Đại hội Đảng lần thứ XIII đã đặc biệt chú trọng “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”.

Thứ hai, hướng dẫn, giải thích cho công dân thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh đúng quy định pháp luật. Nội dung này đòi hỏi các chủ thể là các cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức nhà nước phải hết lòng vì dân để nắm bắt kịp thời những tâm tư và nguyện vọng của Nhân dân. Qua đó, đẩy mạnh công tác phổ biến, tuyên truyền, giáo dục ý thức pháp luật khiếu nại, tố cáo đối với quần chúng nhân dân nhằm hạn chế đáng kể tình trạng người dân khiếu nại vượt cấp, kéo dài.

Thứ ba, trực tiếp tiếp nhận khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh để xem xét, ra quyết định giải quyết theo đúng thẩm quyền và trình tự, thủ tục mà pháp luật hiện hành quy định. Tiếp nhận các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân thúc đẩy tinh thần trách nhiệm trong mối quan hệ giữa Nhà nước đối với Nhân dân và góp phần khơi dậy tiềm năng, trí tuệ của Nhân dân khi tham gia các nhiệm vụ chính trị chung của Đảng và Nhà nước. [2]

Xuất phát từ các điều luật này, việc tiếp công dân là hoạt động cần được diễn ra thường xuyên tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị và có vai trò vô cùng quan trọng. Thông qua việc lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, đại biểu các cấp có thêm nhiều cơ hội để tăng cường và củng cố lòng tin của nhân dân, mối liên hệ giữa Nhà nước và nhân dân sẽ ngày càng chặt chẽ. Nhà nước luôn đảm bảo và không ngừng phát huy quyền làm chủ mọi mặt của nhân dân, nghiêm trị mọi hành vi xâm phạm lợi ích Tổ quốc và nhân dân, xây dựng đất nước giàu mạnh, thực hiện công bằng xã hội, mọi người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện. Bên cạnh đó, thông qua hoạt động tiếp công dân, ý thức pháp luật của người dân sẽ ngày càng nâng cao.

1.1.2. Đặc điểm hoạt động tiếp công dân Khóa luận: Hoạt động tiếp công dân tại UBND phường Mai Dịch.

Trên góc độ nghiệp vụ, tiếp công dân là hoạt động giao tiếp vừa mang tính xã hội vừa mang tính quy phạm của cơ quan, cá nhân, tổ chức trong quan hệ giải quyết công việc.

Tiếp công dân là sự trao đổi và phản hồi thông tin qua lại giữa Nhà nước và công dân về những vấn đề mà người dân hoặc xã hội quan tâm. Quá trình tiếp công dân là quá trình tiếp xúc, trao đổi giữa người thực hành công vụ của các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền với công dân khi giải quyết các vướng mắc, bức xúc của công dân về các chính sách pháp luật. Một trong những mục tiêu chính của hoạt động này là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, củng cố thêm niềm tin của họ vào Đảng và Nhà nước. Vì vậy, nhiệm vụ của người cán bộ tiếp công dân chính là tiếp nhận các yêu cầu, thông tin phản hồi từ công dân đến với các cơ quan Nhà nước. Đặc điểm này thể hiện bản chất của Nhà nước ta là Nhà nước của dân, do dân và vì dân.

Tiếp công dân là quá trình kết hợp việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân với hoạt động dân vận: Tuyên truyền, vận động, thuyết phục quần chúng thực hiện đúng theo quy định của pháp luật; đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước. Với định hướng xây dựng một Nhà nước pháp quyền dân chủ, mọi hoạt động của bộ máy Nhà nước và xã hội cần phải đi vào nề nếp, quy củ vì vậy mà việc tiếp công dân đã được các văn bản pháp luật quy định chặt chẽ về nội dung, thẩm quyền, thủ tục.

Tóm lại, tiếp công dân chính là “giao tiếp đặc biệt”, là quá trình tác động qua lại, là quá trình vận động quần chúng,…Tiếp công dân diễn ra phổ biến ở các cơ quan hành chính Nhà nước và ở nhiều giai đoạn khác nhau trong suốt quá trình, giải quyết công việc theo thẩm quyền đúng với quy định của pháp luật và cần được thực hiện một cách minh bạch và công khai.    

1.1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động tiếp công dân

Hoạt động tiếp công dân chịu tác động của nhiều yếu tố, bao gồm cả năng lực, đạo đức của cán bộ và các chính sách, quy định pháp luật về hoạt động tiếp công công dân. Ngoài ra, sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong khâu giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh và công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật cũng đóng một vai trò quan trọng.

Các quy định pháp luật như Luật Tiếp Công dân cùng với cùng với các Nghị định như Nghị định 64/2014/NĐ-CP quy định rõ ràng về quyền, nghĩa vụ và quy trình tiếp công dân, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho hoạt động này. Các văn bản pháp luật này cũng quy định rõ ràng về năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của cán bộ tiếp công dân, như tính liêm chính và thái độ tận tình, đóng vai trò quyết định trong việc giải quyết các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh một cách hiệu quả.

Cơ cấu tổ chức bộ máy chính quyền chặt chẽ và cơ sở vật chất đầy đủ, tiện nghi cũng đồng thời nâng cao hiệu quả tiếp công dân. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, ban ngành đảm bảo rằng thông tin được truyền đạt nhanh chóng, chính xác, góp phần giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh một cách hiệu quả và kịp thời. Quả thật, việc áp dụng công nghệ thông tin trong quy trình quản lý và tiếp nhận ý kiến từ công dân sẽ giúp giảm thiểu thời gian và chi phí. Và khi công tác tuyên truyền và phổ biến pháp luật được làm tốt, gây được tiếng vang lớn đến mọi tầng lớp sẽ giúp công dân hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình, đồng thời hỗ trợ pháp lý cho những người yếu thế, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả của hoạt động tiếp công dân.  Tóm lại, những yếu tố này cùng nhau tạo nên một hệ thống tiếp công dân hiệu quả, minh bạch và đáng tin cậy, góp phần tạo điều kiện cho niềm tin của nhân dân vào Đảng và Nhà nước ngày một lớn mạnh hơn.

1.1.4. Ý nghĩa của hoạt động tiếp công dân Khóa luận: Hoạt động tiếp công dân tại UBND phường Mai Dịch.

 Thứ nhất, tiếp công dân là biện pháp quan trọng và cần thiết để thắt chặt mối quan hệ giữa nhân dân với Đảng và Nhà nước, củng cố lòng tin của nhân dân vafp Đảng và Nhà nước. Tiếp công dân là một hoạt động có tính chất chính trị và pháp lý của Nhà nước, là một hình thức biểu hiện của dân chủ xã hội chủ nghĩa. Theo quan điểm của Đảng, Nhà nước và Chủ tịch Hồ Chí Minh, hoạt động tiếp công dân là hoạt động chiếm vị trí quan trọng trong hệ thống chính trị. Hoạt động tiếp công dân là cơ sở tạo điều kiện cho nhân dân thực hiện các quyền tự do, dân chủ vốn có. Nó chính là phương tiện để người dân đề đạt nguyện vọng hoặc khiếu nại, tố cáo chống lại các hành vi vi phạm pháp luật nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chính bản thân họ. Trong trường hợp người dân được các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xem xét và giải quyết kịp thời các vấn đề thì họ sẽ cảm thấy được tôn trọng, biết được rằng Nhà nước đã lắng nghe ý kiến của họ. Bản chất Nhà nước ta là Nhà nước của dân, do dân và vì dân nên người dân sẽ cảm thấy gần gũi và gắn bó hơn với chính quyền. Ngược lại, nếu việc tiếp công dân không được quan tâm một cách sát sao thì người dân sẽ hình thành tâm trạng bất mãn, thiếu tin tưởng. Bởi vậy, khi làm tốt công tác tiếp công dân, giải quyết nhanh chóng các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của người dân sẽ góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, làm cho mối quan hệ giữa nhân dân với Đảng và Nhà nước ngày càng gắn bó bền chặt hơn.

Thứ hai, tiếp công dân là hoạt động giúp kiểm tra, đánh giá tác phong làm việc của cán bộ, công chức tại các cơ quan hành chính Nhà nước. Đây là một phương thức quan trọng để tiếp nhận thông tin từ nhân dân đối với hoạt động của cơ quan hành chính Nhà nước. Khi tiếp công dân, cơ quan Nhà nước cũng tiếp nhận những thông tin về hành vi của cán bộ, công chức, viên chức tại cơ sở làm việc. Qua đó giúp các cơ quan có thẩm quyền nắm bắt được việc thi hành công vụ của cán bộ, công chức, viên chức làm cơ sở đánh giá cán bộ, cũng như phát hiện kịp thời và xử lí các hành vi vi phạm.

Thứ ba, tiếp công dân là một kênh thông tin để đánh giá hiệu quả các chính sách quản lý của Nhà nước. Người dân chính là những đối tượng bị tác động bởi các chính sách pháp luật. Chính vì vậy, sự phản hồi của người dân là kênh thông tin để đánh giá hiệu quả của việc quản lý Nhà nước. Hoạt động tiếp công dân của cơ quan hành chính Nhà nước giúp người dân hiểu rõ hơn về chính sách pháp luật của nước ta. Xây dựng tổ công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh sẽ giúp người dân được đảm bảo các quyền cơ bản và tham gia vào thực hiện quyền làm chủ và giám sát các hoạt động của cơ quan Nhà nước một cách chủ động và tích cực, góp phần hoàn thiện thể chế chính sách pháp luật của đất nước ta. Đồng thời qua đó cũng giúp Nhà nước đánh giá, điều chỉnh lại các hoạt động của mình ngày càng hoàn thiện hơn bởi trên thực tế, có những chủ trương và chính sách của Đảng, Nhà nước đã không còn phù hợp. Qua hoạt động tiếp công dân, cơ quan Nhà nước có thẩm quyền sẽ phát những bất cập về cơ chế, chính sách để có thể sửa đổi sao cho phù hợp với thời điểm hiện tại.

Thứ tư, tiếp công dân là tạo điều kiện cho nhân dân thực hiện quyền tự do, dân chủ trong tiếp cận thông tin và đề đạt các nguyện vọng hay thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, góp phần giải quyết các vấn đề xã hội, giảm bớt căng thẳn, xung đột trong xã hội. Điều này không chỉ thúc đẩy sự minh bạch và công khai trong quản lý Nhà nước mà còn tăng cường sự tham gia của người dân vào quá trình đưa ra quyết định. Bằng cách lắng nghe và giải quyết các vấn đề từ cấp cơ sở, các cơ quan Nhà nước có thể đảm bảo rằng các chính sách và quyết định được đưa ra phù hợp với lợi ích và nguyện vọng của nhân dân, có tác dụng giữ vững, ổn định chính trị xã hội, thúc đấy phát triển đất nước, xây dựng một xã hội dân chủ, công bằng và văn minh. [3]

1.2. Khái quát quy định của pháp luật về tiếp công dân ở Uỷ ban nhân dân phường Khóa luận: Hoạt động tiếp công dân tại UBND phường Mai Dịch.

1.2.1. Về chủ thể tiếp công dân tại Uỷ ban nhân dân phường

1.2.1.1. Trách nhiệm của Thủ trưởng cơ quan, đơn vị

Khoản 2 Điều 15 Luật tiếp công dân 2013 quy định Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã trực tiếp phụ trách công tác tiếp công dân ở cấp xã và thực hiện các nhiệm vụ như sau: “a) Ban hành nội quy tiếp công dân;

1. Bố trí địa điểm thuận lợi và các điều kiện cần thiết khác cho việc tiếp công dân tại Trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã;
2. Phân công người tiếp công dân;
3. Trực tiếp tiếp công dân tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã ít nhất 01 ngày trong 01 tuần và thực hiện việc tiếp công dân đột xuất trong các trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 18 của Luật này;
4. Phối hợp chặt chẽ với cơ quan, tổ chức, đơn vị có liên quan tiếp công dân và xử lý vụ việc nhiều người cùng khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh về một nội dung; bảo đảm an toàn, trật tự cho hoạt động tiếp công dân;
5. Tổng hợp tình hình, kết quả công tác tiếp công dân, báo cáo định kỳ và đột xuất với cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.” [4]

Tiếp công dân là hoạt động có ý nghĩa rất quan trọng đối với việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh và phát huy quyền dân chủ của nhân dân. Trong cơ quan hành chính Nhà nước, Thủ trưởng cơ quan, đơn vị có vai trò quyết định chất lượng và hiệu quả của công tác tiếp công dân của cán bộ, công chức trong phạm vi quản lý. Khác với việc tiếp công dân của cán bộ chuyên trách làm công tác chủ yếu là tiếp nhận đơn thư và hướng dẫn, giải thích cho công dân, việc tiếp công dân của Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị thể hiện tác phong làm việc mang tính dân chủ trong quản lý. Tiếp công dân của Thủ trưởng là để trực tiếp lắng nghe và xem xét, giải quyết và chỉ đạo việc xem xét, giải quyết các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh thuộc thẩm quyền của mình. Đồng thời, qua việc trực tiếp tiếp công dân, thủ trưởng cơ quan, đơn vị cũng biết được tình hình giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của cấp dưới, từ đó có biện pháp kiểm tra, đôn đốc cấp dưới trong công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư và giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.  Khi tiếp công dân,  nếu tiếp nhận những khiếu nại thuộc thẩm quyền mà vụ việc rõ ràng, cụ thể, có cơ sở giải quyết thì Thủ trưởng cơ quan phải đơn vị phải trả lời ngay cho công dân biết. Đối với những vụ việc phức tạp, có nhiều ý kiến khác nhau trong quá trình thanh tra phải xác minh, kết luận thì các bộ phận tham mưu, giúp việc phải báo cáo với Thủ trưởng, bố trí, sắp xếp thời gian hợp lý để Thủ trưởng tiếp cận hồ sơ vụ việc trước khi tiếp công dân đến kiến nghị, khiếu nại về vụ việc đó. Việc tiếp công dân của Thủ trưởng cơ quan, đơn vị phải được cán bộ giúp việc ghi chép đầy đủ vào sổ tiếp công và được lưu giữ tại trụ sở tiếp công dân. Những ý kiến chỉ đạo của Thủ trưởng trong việc giải quyết các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh cần được thông báo bằng văn bản đến cho các bộ phân liên quan biết để triển khai thực hiện theo đúng yêu cầu, nội dung và tiến độ.

Theo quy định của Luật Tiếp công dân năm 2013, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã trực tiếp tiếp công dân tại trụ sở Uỷ ban nhân dân cấp xã ít nhất 01 ngày trong 01 tuần. Ngoài ra, theo quy định của Khoản 3 Điều 18 Luật Tiếp công dân năm 2013, người đứng đầu cơ quan có trách nhiệm thực hiện tiếp công dân đột xuất trong các trường hợp sau:

“a) Vụ việc gay gắt, phức tạp, có nhiều người tham gia, liên quan đến trách nhiệm của nhiều cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc ý kiến của các cơ quan, tổ chức, đơn vị còn khác nhau; Khóa luận: Hoạt động tiếp công dân tại UBND phường Mai Dịch.

b) Vụ việc nếu không chỉ đạo, xem xét kịp thời có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng hoặc có thể dẫn đến hủy hoại tài sản của Nhà nước, của tập thể, xâm hại đến tính mạng, tài sản của nhân dân, ảnh hưởng đến an ninh, chính trị, trật tự, an toàn xã hội.” [5]

1.2.1.2. Trách nhiệm của cán bộ tiếp công dân

Thứ nhất, cán bộ tiếp công dân phải có phẩm chất tốt. Cán bộ tiếp công dân phải có đủ các đức tính cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư và phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, luôn đặt lợi ích của người dân lên trên hết và xử lý các vấn đề một cách công bằng, khách quan. Ở nơi tiếp công dân, các cán bộ tiếp công dân thường xuyên phải tiếp cận với các vấn đề tiêu cực của xã hội như tham nhũng, lãng phí, chuyên quyền,… Vì vậy, hoạt động này đòi hỏi bãn lĩnh chính trị của cán bộ để đấu tranh với các luồng tư tưởng sai trái, đi ngược lại mục tiêu của Đảng. Do đó, khi lựa chọn cán bộ làm công tác tiếp công dân trước hết Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị cần lưu ý đến phẩm chất của cán bộ mà mình lựa chọn.

Thứ hai, cán bộ tiếp công dân cần có kiến thức và am hiểu chính sách, pháp luật để có thể giải thích, hướng dẫn cho công dân khi thực hiện nhiệm vụ của mình. Đó là những kiến thức pháp luật về khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh về đất đai, chính sách xã hội,… Đây là những lính vực phát sinh nhiều đơn thư. Có thể nói, chất lượng, hiệu quả của việc hướng dẫn, giải thích của người cán bộ tiếp công dân phụ thuộc chủ yếu vào năng lực, trình độ học vấn của người cán bộ đó. Trong thực tiễn, có một số cán bộ lại chưa nắm vững các quy định của pháp luật, không hiểu rõ các chính sách của Nhà nước trong các lĩnh vực nên  xảy ra trường hợp hướng dẫn không đúng cho người dân đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh. Hành vi này dẫn đến hậu quả là công dân bị nhầm lẫn, mất công đi lại nhiều lần mà sự việc không được giải quyết khiến họ nảy sinh ra tâm lý bất bình. Bởi vậy, cán bộ được tiếp công dân phải được lựa chọn cẩn thận. Đây là yếu tố quyết định đến chất lượng công tác tiếp công dân.

Thứ ba, cán bộ tiếp công dân phải có tinh thần trách nhiệm với công việc. Tiêu chuẩn này đòi hỏi cán bộ phải có ý thức cao hơn đối với công việc của mình. Tinh thần trách nhiệm của cán bộ tiếp công dân không chỉ thể hiện ở khía cạnh cá nhân người cán bộ đó mà còn thể hiện ở trách nhiệm của người đại diện cho cơ quan. Rất nhiều công dân đến trụ sở tiếp công dân với tâm trạng bức xúc, tức giận, thậm chí quá khích và chửi bới. Lúc này, các biện pháp mềm dẻo hay kiên trì giải thích, thuyết phục công dân đều phải được tận dụng một cách tỉnh táo. Mọi sự nóng giận, mất bình tĩnh đều đem lại những hậu quả xấu.

Bên cạnh đó, trong hoạt động tiếp công dân, cán bộ tiếp công dân không được thực hiện những hành vi sau đây, theo Điều 6 Luật Tiếp công dân năm 2013:

1. Gây phiền hà, sách nhiễu hoặc cản trở người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.
2. Thiếu trách nhiệm trong việc tiếp công dân; làm mất hoặc làm sai lệch thông tin, tài liệu do người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh cung cấp.
3. Phân biệt đối xử trong khi tiếp công dân.
4. Lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh để gây rối trật tự công cộng.
5. Xuyên tạc, vu khống, gây thiệt hại cho cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân.
6. Đe dọa, xúc phạm cơ quan, tổ chức, đơn vị, người tiếp công dân, người thi hành công vụ.
7. Kích động, cưỡng ép, dụ dỗ, lôi kéo, mua chuộc người khác tập trung đông người tại nơi tiếp công dân.
8. Vi phạm các quy định khác trong nội quy, quy chế tiếp công dân.” [6]

1.2.2. Về đối tượng trong tiếp công dân tại Uỷ ban nhân dân phường Khóa luận: Hoạt động tiếp công dân tại UBND phường Mai Dịch.

Các cơ quan hành chính Nhà nước có trách nhiệm tiếp nhận công dân và giải quyết các vấn đề người dân đặt ra. Trong quá trình hỗ trợ công dân thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình tại các cơ quan Nhà nước đòi hỏi cán bộ tiếp công dân phải có kỹ năng lắng nghe các khúc mắc của công dân và làm rõ, đưa ra hướng giải quyết cụ thể. Điều này giúp cho các vấn đề mà công dân gặp phải được hỗ trợ kịp thời và nhanh chóng. Công dân cần cung cấp đầy đủ thông tin và trình bày ý kiến, nguyện vọng của mình với người tiếp công dân. Sau đó, cán bộ tiếp công dân sẽ đề xuất giải pháp với cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có thẩm quyền về những vấn đề liên quan và đưa ra giải pháp xử lí.

Điều 7 Luật Tiếp công dân năm 2013 đã quy định về quyền và nghĩa vụ của công dân đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh như sau:

Khi đến nơi tiếp công dân, người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh có các quyền sau đây:

1. Trình bày về nội dung khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh;
2. Được hướng dẫn, giải thích về nội dung liên quan đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của mình;
3. Khiếu nại, tố cáo về hành vi vi phạm pháp luật của người tiếp công dân;
4. Nhận thông báo về việc tiếp nhận, kết quả xử lý khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh;

Trường hợp người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh không sử dụng thông thạo tiếng Việt thì có quyền sử dụng người phiên dịch; Khóa luận: Hoạt động tiếp công dân tại UBND phường Mai Dịch.

1. Các quyền khác theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo.
2. Khi đến nơi tiếp công dân, người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh có các nghĩa vụ sau đây:
3. Nêu rõ họ tên, địa chỉ hoặc xuất trình giấy tờ tùy thân, giấy ủy quyền (nếu có);
4. Có thái độ đúng mực, tôn trọng đối với người tiếp công dân;
5. Trình bày trung thực sự việc, cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; ký hoặc điểm chỉ xác nhận những nội dung trình bày đã được người tiếp công dân ghi chép lại;
6. Nghiêm chỉnh chấp hành nội quy tiếp công dân và hướng dẫn của người tiếp công dân;

Trường hợp nhiều người cùng khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh về một nội dung thì phải cử người đại diện để trình bày nội dung khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh;

1. Chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung khiếu nại, tố cáo của mình.”

Các cơ quan, cán bộ tiếp công dân có trách nhiệm đảm bảo cho người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh thực hiện các quyền và nghĩa vụ tại nơi tiếp công dân.

1.2.3. Về nội dung tiếp công dân tại Uỷ ban nhân dân phường

Thứ nhất, tiếp công dân là hoạt động lắng nghe, tiếp nhận các thông tin khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh những vấn đề liên quan đến công tác quản lý của cơ quan hành chính Nhà nước, các chú trương, chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước. Lắng nghe và tiếp nhận, ghi chép thông tin luôn là một trong những haojt động quan trọng trong việc tiếp công dân bởi nó phản ánh việc công dân thực hiện quyền của bản thân là tham gia quản lý nhà nước. Vì lẽ đó, Đại hội Đảng lần thứ XIII đã đặc biệt chú trọng “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” . [8]

Thứ hai, tiếp công dân là hoạt động hướng dẫn, giải thích cho công dân thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo đúng quy định pháp luật. Nội dung này đòi hỏi cơ quan hành chính Nhà nước và cán bộ tiếp công dân phải hết lòng vì dân để kịp thời ghi nhận những tâm tư và nguyện vọng của nhân dân. Qua đó giúp đẩy mạnh công tác phổ biến, tuyên truyền, giáo dục ý thức pháp luật người dân.

 Thứ ba, cán bộ tiếp công dân phải trực tiếp tiếp nhận khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh để xem xét và giải quyết theo đúng thẩm quyền và trình tự, thủ tục mà pháp luật hiện hành quy định. Việc tiếp nhận nhanh chóng đơn thư của công dân thúc đẩy tinh thần trách nhiệm trong mối quan hệ giữa Nhà nước đối với công dân và góp phần khơi dậy tiềm năng, trí tuệ của người dân khi tham gia các nhiệm vụ chính trị chung của Đảng và Nhà nước.

1.2.4. Về hình thức tiếp công dân tại Uỷ ban nhân dân phường

Có 3 hình thức tiếp công dân: tiếp công dân thường xuyên, tiếp công dân định kỳ và tiếp công dân đột xuất.

Hoạt động tiếp công dân thường xuyên được quy định tại Điều 12 Nghị định 64/2014/NĐ-CP:

Việc tiếp công dân của các Ban Tiếp công dân và các cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân thực hiện như sau:

Ban Tiếp công dân trung ương làm nhiệm vụ thường trực tiếp công dân, bố trí người tiếp công dân thường xuyên trong các ngày làm việc và trong trường hợp đột xuất.

Văn phòng Trung ương Đảng, Ủy ban kiểm tra Trung ương, Ban Nội chính Trung ương, Ban Dân nguyện thuộc Ủy ban thường vụ Quốc hội, Văn phòng Chủ tịch nước, Văn phòng Chính phủ cử đại diện phối hợp cùng Ban Tiếp công dân trung ương thực hiện việc tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân ở trung ương theo quy định của Luật Tiếp công dân;

Ban Tiếp công dân cấp tỉnh làm nhiệm vụ thường trực tiếp công dân, bố trí người tiếp công dân thường xuyên trong các ngày làm việc và trong trường hợp đột xuất. Khóa luận: Hoạt động tiếp công dân tại UBND phường Mai Dịch.

Văn phòng tỉnh ủy, Ủy ban Kiểm tra tỉnh ủy, Ban Nội chính tỉnh ủy, Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân cấp tỉnh cử đại diện phối hợp cùng Ban Tiếp công dân cấp tỉnh thực hiện việc tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân cấp tỉnh theo quy định của Luật Tiếp công dân;

Ban Tiếp công dân cấp huyện làm nhiệm vụ thường trực tiếp công dân, bố trí người tiếp công dân thường xuyên trong các ngày làm việc và trong trường hợp đột xuất.

Văn phòng Huyện ủy, Ủy ban Kiểm tra huyện ủy cử đại diện phối hợp cùng Ban Tiếp công dân cấp huyện thực hiện việc tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân cấp huyện theo quy định của Luật Tiếp công dân;

Công chức kiêm nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện việc tiếp công dân theo phân công của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã. Hội đồng nhân dân cấp xã bố trí cán bộ tiếp công dân tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã;

Lịch tiếp công dân của các cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân tại Trụ sở tiếp công dân phải được niêm yết công khai. Người tiếp công dân có trách nhiệm tiếp công dân theo lịch tiếp công dân đã được công bố. Trường hợp tiếp công dân đột xuất thực hiện theo sự phân công của Trưởng Ban Tiếp công dân hoặc theo yêu cầu của lãnh đạo cơ quan, tổ chức mình.

1. Cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân tại Trụ sở tiếp công dân phải bố trí người có năng lực, trình độ phù hợp làm nhiệm vụ tiếp công dân thường xuyên.
2. Việc cử người tiếp công dân của cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân tại Trụ sở tiếp công dân phải được thông báo bằng văn bản cho Trưởng Ban Tiếp công dân, trong đó nêu rõ họ tên, chức vụ, phạm vi nhiệm vụ;
3. Đại diện cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân tại Trụ sở tiếp công dân phải thực hiện đúng quy chế tiếp công dân, nội quy của Trụ sở tiếp công dân; thực hiện nhiệm vụ trong phạm vi nhiệm vụ được phân công; chấp hành chỉ đạo của người đứng đầu cơ quan, tổ chức mình và điều hành của Trưởng Ban Tiếp công dân trong khi tiếp công dân; phối hợp chặt chẽ với cán bộ, công chức khác trong Trụ sở tiếp công dân để thực hiện nhiệm vụ tiếp công dân;
4. Trưởng Ban Tiếp công dân có trách nhiệm nhận xét, đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ của người tiếp công dân của cơ quan, tổ chức tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân.” [9]

Hoạt động tiếp công dân định kỳ và đột xuất được quy định thuộc trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan Nhà nước theo Điều 9 Thông tư 04/2021/TT-TTCP:

“1. Người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải trực tiếp tiếp công dân để lắng nghe, xem xét, giải quyết và chỉ đạo việc giải quyết các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh thuộc thẩm quyền của mình hoặc thuộc thẩm quyền của người đứng đầu cơ quan, đơn vị cấp dưới trong công tác tiếp công dân, xử lý đơn và giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.

Người đứng đầu cơ quan, đơn vị có trách nhiệm tiếp công dân định kỳ hoặc đột xuất theo quy định của Luật Tiếp công dân và kiểm tra, đôn đốc việc xử lý sau tiếp công dân của các cơ quan, đơn vị.

2. Việc tiếp công dân của người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải được công chức, viên chức giúp việc ghi chép đầy đủ vào Sổ tiếp công dân hoặc nhập thông tin vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh hoặc phần mềm quản lý công tác tiếp công dân và được lưu tại nơi tiếp công dân. Ý kiến chỉ đạo của người đứng đầu cơ quan, đơn vị trong việc giải quyết các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh tại Trụ sở tiếp công dân phải được lập thành văn bản và gửi cho các cơ quan, tổ chức, đơn vị có liên quan để triển khai thực hiện theo đúng yêu cầu, nội dung chỉ đạo; ấn định thời gian giải quyết phù hợp với quy định của pháp luật và cơ quan, tổ chức, đơn vị có trách nhiệm giải quyết phải gửi kết quả giải quyết cho công dân được biết. Khóa luận: Hoạt động tiếp công dân tại UBND phường Mai Dịch.

3. Khi tiếp công dân, nếu vụ việc rõ ràng, cụ thể, có cơ sở và thuộc thẩm quyền giải quyết thì người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải trả lời ngay cho công dân biết; nếu vụ việc phức tạp cần nghiên cứu, xem xét thì nói rõ thời hạn giải quyết và người cần liên hệ để biết kết quả giải quyết.

4. Kết thúc việc tiếp công dân, người đứng đầu cơ quan, đơn vị ra thông báo kết luận việc tiếp công dân.” [10]

1.2.5. Về quy trình tiếp công dân tại Uỷ ban nhân dân phường

Bước 1: Tiếp xúc ban đầu; đón tiếp, xác định nhân thân:

Khi tiếp người khiếu nại cán bộ tiếp công dân yêu cầu họ nêu rõ họ tên, địa chỉ và xuất trình giấy tờ tùy thân, giấy giới thiệu, giấy ủy quyền (nếu có); tiếp người tố cáo, người kiến nghị, phản ánh cán bộ tiếp công dân yêu cầu người tố cáo, người kiến nghị, phản ánh nêu rõ họ tên, địa chỉ và xuất trình giấy tờ tùy thân.

Quan sát, đối chiếu, xem xét giấy tờ,… (bước đầu xác định xem họ là người đến khiếu nại, tố cáo hay kiến nghị, phản ánh để xác định nội dung làm việc tiếp theo).

Bước 2: Nghe, ghi chép nội dung:

Khi công dân đến trình bày trực tiếp và không có đơn thì người tiếp công dân hướng dẫn công dân viết đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh hoặc ghi chép đầy đủ, trung thực, chính xác nội dung trình bày của công dân; nội dung nào chưa rõ thì đề nghị công dân trình bày thêm, sau đó đọc lại cho công dân nghe và đề nghị họ ký tên hoặc điểm chỉ xác nhận vào văn bản.

Trường hợp công dân đến trình bày và có đơn với nội dung cụ thể, rõ ràng, có thể xác định được rõ tính chất vụ việc và cơ quan có thẩm quyền giải quyết thì người tiếp công dân hướng dẫn công dân gửi đơn đến cơ quan có thẩm quyền để được xem xét, giải quyết theo quy định của pháp luật.

Trường hợp nhiều người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh về cùng một nội dung thì người tiếp công dân hướng dẫn họ cử người đại diện để trình bày, ghi lại nội dung và đề nghị người đại diện ký tên hoặc điểm chỉ xác nhận vào văn bản.

Trường hợp công dân trình bày nhiều nội dung, vừa có nội dung khiếu nại, vừa có nội dung tố cáo, kiến nghị, phản ánh thì người tiếp công dân hướng dẫn công dân thực hiện việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo quy định của pháp luật.

Bước 3: Tiếp nhận thông tin, tài liệu:

Khi công dân cung cấp thông tin, tài liệu thì cán bộ tiếp công dân tiếp nhận thông tin và kiểm tra tính hợp lệ, xém xét tình trạng tài liệu; kiểm tra, đối chiếu với bản gốc (nếu có), nếu không có thì phải ghi rõ.

Cán bộ tiếp công dân viết ‘Giấy tiếp nhận”  theo mẫu số 02 ban hành kèm theo Thông tư số 04/TT-TTCP ngày 01/10/2021 của Thanh tra Chính phủ quy định quy trình tiếp công dân ghi rõ tình trạng tài liệu, bằng chứng  (chỉ nhận bản photo hoặc bản sao công chứng).

Bước 4: Phân loại, xử lí:

Việc phân loại, xử lý nội dung khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh căn cứ vào bản ghi nội dung trình bày hoặc đơn của công dân và thực hiện theo Thông tư số 05/2021/TT-TTCP ngày  01/10/2021 của Thanh tra Chính phủ quy định quy trình xử lý đơn khiếu nại, đơn tố cáo, đơn kiến nghị, phản ánh.

Nếu đơn thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan tiếp nhận thì cán bộ tiếp nhận đơn, tài liệu, xem xét điều kiện thụ lý; nếu đủ điều kiện thụ lí thì thông báo quyết định thụ lí, nếu không đủ điều kiện thụ lí thì thông báo không thụ lí.

Nếu đơn không thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan tiếp nhận thì cán bộ tiếp công dân hướng dân công dân đến nơi có thẩm quyền; riêng trường hợp khiếu nại thuộc thẩm quyền cấp dưới quá thời hạn không giải quyết thì cấp trên giải quyết.

Bước 5: Ghi sổ tiếp công dân:

Người tiếp công dân ghi nội dung tiếp công dân vào “Sổ tiếp công dân” được ban hành theo mẫu thống nhất, để ghi chép đầy đủ các nội dung theo những tiêu chí đã các định trên vào các cột, mục như: số thứ tự, ngày tiếp, họ tên, địa chỉ người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh nội dung sự việc, quá trình xem xét, giải quyết của cơ quan có thẩm quyền (nếu có) và những yêu cầu, đề nghị cụ thể của người công dân, tóm tắt kết quả tiếp và việc xử lí.

1.2.6. Về nguyên tắc tiếp công dân tại Uỷ ban nhân dân phường Khóa luận: Hoạt động tiếp công dân tại UBND phường Mai Dịch.

Điều 3 Luật Tiếp công dân 2013 quy định về nguyên tắc trong tiếp công dân:

1. Việc tiếp công dân phải được tiến hành tại nơi tiếp công dân của cơ quan, tổ chức, đơn vị.
2. Việc tiếp công dân phải bảo đảm công khai, dân chủ, kịp thời; thủ tục đơn giản, thuận tiện; giữ bí mật và bảo đảm an toàn cho người tố cáo theo quy định của pháp luật; bảo đảm khách quan, bình đẳng, không phân biệt đối xử trong khi tiếp công dân.
3. Tôn trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho công dân thực hiện việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo quy định của pháp luật”. [11]

Thứ nhất, về nguyên tắc tiếp công dân phải được tiến hành tại nơi tiếp công dân của cơ quan, tổ chức, đơn vị, khi tiếp công dân tại Trụ sở tiếp công dân, cán bộ tiếp công dân tuân thủ tốt mục đích, yêu cầu của việc tiếp công dân đó là đón tiếp để lắng nghe, tiếp nhận khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân. Ở đây, cán bộ tiếp công dân bằng các biện pháp nghiệp vụ của mình làm sao để người dân nói ra những ý kiến của mình, trình bày những vấn đề mà họ quan tâm, bổ sung thêm thông tin, tài liệu về nội dung khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh. Đồng thời, cán bộ tiếp công dân có trách nhiệm phải lắng nghe công dân khi đón tiếp. Cán bộ tiếp công dân phải biết khuyến khích công dân giao tiếp với mình bằng cách chú ý lắng nghe họ trình bày ý kiến. Đồng thời, cán bộ tiếp công dân phải biết kết luận các ý kiến mà công dân đưa ra, thống nhất với họ quan điểm chính trên cơ sở tư duy khoa học, tư duy logic.

Thứ hai, về nguyên tắc tiếp công dân phải bảo đảm công khai, dân chủ, kịp thời; thủ tục đơn giản, thuận tiện; giữ bí mật và bảo đảm an toàn cho người tố cáo theo quy định của pháp luật, trong quá trình tiếp công dân tại Trụ sở tiếp công dân, nguyên tắc này luôn được cán bộ tiếp công dân tuân thủ. Theo đó, việc đón tiếp được thực hiện tại Trụ sở tiếp công dân; khi tiếp công dân, cán bộ tiếp công dân trao đổi kỹ với người dân về nội dung người dân trình bày, lắng nghe ý kiến của họ và trao đổi lại khi thấy ý kiến không phù hợp, thông tin, tài liệu được cung cấp chưa đầy đủ, chính xác. Mọi khâu trong hoạt động tiếp công dân được giải quyết một cách công khai, không có sự riêng tư trong quá trình. Tính kịp thời thể hiện ở việc mọi người dân đến Trụ sở tiếp công dân đều được đón tiếp (theo lịch đăng ký), Ban Tiếp công dân bố trí đầy đủ cán bộ để tiếp công dân. Trong trường hợp đột biến có nhiều người đến Trụ sở tiếp công dân, nhằm hạn chế việc người dân phải chờ đợi, Ban tiếp công dân sẽ tăng cường thêm cán bộ. Về cơ bản, người dân đến Trụ sở tiếp công dân đều được đón tiếp kịp thời, đúng trình tự, thủ tục. Ngoài ra, theo quy định của Luật tiếp công dân, cơ quan, tổ chức, đơn vị có trách nhiệm niêm yết công khai thông tin về việc tiếp công dân của cơ quan, tổ chức, đơn vị mình tại trụ sở cơ quan, tổ chức, đơn vị, tại địa điểm tiếp công dân và công bố trên trang thông tin điện tử của cơ quan, tổ chức, đơn vị (nếu có). Thông tin cần công bố bao gồm: nơi tiếp công dân; thời gian tiếp công dân thường xuyên; lịch tiếp công dân của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị; thành phần tham dự và dự kiến nội dung tiếp công dân của các buổi tiếp công dân định kỳ; lịch tiếp công dân được niêm yết chậm nhất là 05 ngày làm việc, trước ngày tiếp công dân; trường hợp không thể thực hiện theo lịch đã công bố do có lý do chính đáng thì có thể lùi lịch tiếp công dân sang thời gian khác và phải thông báo cụ thể thời gian dự kiến tiếp công dân tại nơi tiếp công dân. Nội dung này luôn được các cơ quan, tổ chức tuân thủ, nhiều cơ quan, đơn vị còn niêm yết lịch tiếp công dân của lãnh đạo trong cả Quý. Điều này giúp người dân chủ động, kịp thời sắp xếp lịch để có thể được gặp lãnh đạo cơ quan, tổ chức khi tiếp công dân định kỳ. Trường hợp người tố cáo, cán bộ tiếp công dân phải giữ bí mật họ tên, địa chỉ, bút tích người tố cáo trừ khi người tố cáo đồng ý công khai; không được tiết lộ những thông tin có hại cho người tố cáo; nếu thấy cần thiết hoặc khi người tố cáo yêu cầu thì người tiếp công dân áp dụng những biện pháp cần thiết hoặc kiến nghị áp dụng những biện pháp cần thiết để bảo vệ người tố cáo, người thân thích của người tố cáo.   Thứ ba, về nguyên tắc tôn trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho công dân thực hiện việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo quy định của pháp luật, trong quá trình tiếp công dân, cán bộ luôn thực hiện nghiêm túc nguyên tắc này. Người dân đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh đều được tôn trọng, tạo điều kiện thuận lợi khi thực hiện quyền của mình. Ví dụ, theo quy định của Luật Tiếp công dân thì cán bộ tiếp công dân có quyền từ chối tiếp trong trường hợp người khiếu nại, tố cáo về vụ việc đã giải quyết đúng chính sách, pháp luật, được cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiểm tra, rà soát, thông báo bằng văn bản và đã được tiếp, giải thích, hướng dẫn nhưng vẫn cố tình khiếu nại, tố cáo kéo dài. Nhưng thực tế, nhiều trường hợp đã có thông báo chấm dứt giải quyết, nhưng đương sự vẫn liên tục đến khiếu nại gay gắt mà cán bộ tiếp công dân không thể từ chối việc tiếp. Trong trường hợp này, cán bộ tiếp công dân vẫn phải lắng nghe, giải thích, hướng dẫn để người dân hiểu và thực hiện quyền của mình chứ không từ chối tiếp công dân. Bởi vì, xét ở khía cạnh nào đó việc giải quyết của các cơ quan có thẩm quyền chưa làm hài lòng người dân, có thể ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của họ nên người dân tiếp tục thực hiện quyền của mình được pháp luật quy định. [12]

Kết luận chương 1

Trong chương 1, bài khóa luận tập trung phân tích làm rõ khái niệm, đặc điểm, các loại hình tiếp công dân, pháp luật về tiếp công dân, vai trò, mục đích, ý nghĩa của thực hiện pháp luật tiếp công dân trong các cơ quan hành chính Nhà nước. Tiếp công dân là hoạt động có vai trò vô cùng quan trọng mà các cơ quan hành chính Nhà nước cần phải chú ý và cẩn trọng. Thông qua công tác tiếp công dân, cán bộ, công chức dễ dàng tiếp nhận và lắng nghe những đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân để có thể kịp thời xử lí và khắc phục, đồng thời đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của công dân trong việc tham gia đóng góp vào đường lối, chính sách phát triển của Đảng và Nhà nước ta. Chỉ khi làm tốt công tác tiếp công dân thì nhân dân mới luôn tin tưởng và đặt niềm tin vào Nhà nước. Khóa luận: Hoạt động tiếp công dân tại UBND phường Mai Dịch.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Khóa luận: Thực trạng tiếp công dân tại UBND phường Mai Dịch