Khóa luận: Biện pháp phát triển mô hình bán lẻ tại Việt Nam

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Khóa luận: Biện pháp phát triển mô hình bán lẻ tại Việt Nam hay nhất năm 2023 cho các bạn học viên ngành đang làm khóa luận tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài khóa luận tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm khóa luận thì với đề tài Khóa luận: Mô hình bán lẻ chuyên biệt và triển vọng phát triển tại Việt Nam dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

3.1 Quy mô và tính chất của thị trường bán lẻ Việt Nam

3.1.1 Quy mô thị trường

3.1.1.1 Dân số

Với dân số là 85 triệu người tương đương với 60 triệu người tiêu dùng (2008) và con số dự báo tương ứng cho năm 2018 là 95 triệu người và 70 triệu người tiêu dùng,Việt Nam đứng thứ 6 ở châu Á và thứ 13 trên thế giới về dân số. Ngoài ra với 57% dân số dưới 24 tuổi, cùng với một tốc độ phát triển dân số ổn định, tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, Việt Nam sở hữu một quy mô thị trường bán lẻ rộng lớn và có tiềm năng phát triển mạnh mẽ. Khóa luận: Biện pháp phát triển mô hình bán lẻ tại Việt Nam

Bảng 3.2 Quy mô dân số trẻ tại một số nước châu Á (2008)

Trong năm 2008 thị trường bán lẻ VN đạt doanh thu 970 nghìn tỷ đồng tương đương 55 tỷ USD. Mức lưu chuyển hàng hoá bán lẻ và dịch vụ liên tục tăng cao qua các thời kỳ từ 10,75%/năm (1996-2000), 18,3%/năm (2001-2005) và lên tới 25%/năm (2006-2008) chứng tỏ sự phát triển chóng mặt cũng như tiềm năng to lớn thị trường Việt Nam với hơn 80 triệu dân.

3.1.1.2 Thu nhập 

Mặc cho tất cả các sự biến động trong nền kinh tế toàn cầu và với ảnh hưởng của lạm phát năm 2008, hộ gia đình trung lưu Việt Nam đã trở nên giàu có hơn. Theo số liệu của TNS Vietcycle cho thấy rõ sự tăng trưởng vật chất từ năm 1999 và năm 2008. Năm 1999, có khoảng 63% hộ gia đình thành thị có thu nhập hàng tháng từ 3 triệu đồng/tháng trở xuống, trong khi chỉ 16% kiếm được trên 6,5 triệu đồng/tháng. Trái lại, ngày nay chỉ 15% hộ gia đình thành thị có thu nhập dưới 3 triệu đồng/tháng, trong khi 1/3 hộ gia đình thành thị hiện nay thu nhập trên 6,5 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên lại có sự mở rộng về khoảng cách giữa những hộ có thu nhập cao và những hộ có thu nhập thấp hơn, do đó tạo ra được một thị trường rộng lớn và đa dạng hơn cho các nhà sản xuất và bán lẻ để đáp ứng được tất cả nhu cầu của các tầng lớp người tiêu dùng Việt Nam.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>>  Khóa Luận Tốt Nghiệp Ngàng Kinh Tế

3.1.1.3 Xu hướng tiêu dùng Khóa luận: Biện pháp phát triển mô hình bán lẻ tại Việt Nam

Theo dự báo mới đây của Bộ Công Thương, chi tiêu cho đời sống bình quân đầu người/ tháng tại Việt Nam giai đoạn 2006 – 2010 sẽ tăng bình quân khoảng 10,57%/năm, trong đó khu vực thành thị tăng khoảng 10%, còn khu vực nông thôn tăng khoảng 11,25%/năm. Đến năm 2010, chi tiêu bình quân đầu người/ tháng của cả nước đạt 657.800 đồng/người/tháng, trong đó khu vực thành thị đạt 1.054.700 đồng/người/tháng và khu vực nông thôn đạt 537.400 đồng/người/tháng. Việt Nam có chỉ số lòng tin của người tiêu dùng (Consumer Confidence Index) đứng thứ 5 trên thế giới, điều này càng được khẳng định mạnh mẽ khi mức tiết kiệm trung bình của người Việt đã giảm từ 17% năm 1999 xuống còn 9% năm 2008, cho thấy chỉ số lòng tin của người tiêu dùng vẫn còn cao,trong đó người tiêu dùng trẻ chiếm một tỷ trọng lớn. Sự gia tăng khả năng chi tiêu của người dân chính là nguyên do quan trọng để thúc đẩy bán lẻ phát triển mạnh và cũng làm thay đổi luôn xu hướng tiêu dùng của người dân. Thay vì chỉ tập trung mua những nhu yếu phẩm thì người tiêu dùng hiện nay bắt đầu có nhu cầu về những mặt hàng có chất lượng cao cũng nhu hướng đến nhiều hơn những sản phẩm và dịch vụ giải trí. Xu hướng mua sắm hàng giá trị cao, hàng hiệu, chạy theo model mới đang xuất hiện ở giới trẻ thành phố đã bắt đầu theo kịp xu hướng tiêu dùng của khu vực và thế giới. Bên cạnh đó, do thu nhập được nâng cao, đời sống được cải thiện nên các nhu cầu tinh thần ngày càng được người dân chú ý. Xét về cơ cấu, xu hướng chi tiêu cho nhà ở, dịch vụ khám chữa bệnh, dược phẩm, đi lại, thông tin và giáo dục sẽ có tốc độ phát triển cao hơn các chi tiêu khác. Hiện nay, phần lớn người tiêu dùng có thói quen mua các mặt hàng thực phẩm (nhất là thực phẩm tươi sống) tại các chợ, các hộ kinh doanh độc lập. Trong những năm tới, cùng với quá trình đô thị hoá, thu nhập của dân cư tăng, ý thức về chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm tốt hơn nên xu hướng mua hàng tại các loại hình siêu thị, cửa hàng chuyên doanh tăng cao, với tốc độ dự kiến trên 150%/năm.

Theo đánh giá của hãng tư vấn Mỹ A.T.Kearney dựa theo chỉ số phát triển kinh doanh bán lẻ (GRDI) vào năm 2008 thì Việt Nam chính là thị trường bán lẻ hấp dẫn nhất thế giới A.T. Kearney bắt đầu công bố GRDI từ năm 2001, trong đó đánh giá về độ hấp dẫn của thị trường bán lẻ ở những nền kinh tế mới nổi, dựa trên 25 yếu tố khác nhau, bao gồm cả rủi ro kinh tế, chính trị, mức độ hấp dẫn cũng như bão hòa của thị trường bán lẻ. Sau 3 năm duy trì vị trí số một, Ấn Độ đã phải lùi xuống sau Việt Nam, kế đó là Nga, Trung Quốc, Ai Cập và Ảrập Xêút. Theo đó, Việt Nam đã trở thành điểm đến hấp dẫn nhất đối với các nhà đầu tư bán lẻ trong khi năm 2007, Việt Nam mới chỉ xếp thứ tư. Theo các chuyên gia của A.T. Kearney, Việt Nam đạt được bước tiến ấn tượng trong năm 2008 là nhờ kinh tế tăng trưởng mạnh, thể chế chính sách đang cải tiến theo hướng thân thiện với nhà đầu tư nước ngoài và đặc biệt là nhu cầu của người tiêu dùng về những mô hình bán lẻ hiện đại. Theo Mike Moriarty, trưởng bộ phận nghiên cứu về tiêu dùng và bán lẻ của A.T. Kearney, quy mô thị trường bán lẻ ở Việt Nam rất hấp dẫn bởi áp lực cạnh tranh chưa lớn, trong khi tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt trên dưới 8%. Bên cạnh đó, người tiêu dùng Việt Nam thuộc hàng trẻ nhất ở châu Á và ngày càng mạnh tay chi tiêu.

3.1.2. Tính chất của thị trường Khóa luận: Biện pháp phát triển mô hình bán lẻ tại Việt Nam

3.1.2.1 Bán lẻ truyền thống đang dần bị thay thế

Gia nhập WTO và phát triển kinh tế mạnh mẽ, mức sống được cải thiện đã làm thay đổi xu hướng tiêu dùng ở Việt Nam. Thói quen tiêu dùng thay đổi như từ mua sắm hàng ngày ở các chợ truyền thống, kể cả chợ cóc chuyển sang mua sắm khối lượng lớn cho cả tuần tại các siêu thị, trung tâm mua sắm và qua mạng Internet. Bảng 3.2 và 3.3 thể hiện thị phần giữa kênh bán lẻ truyền thống và bán lẻ hiện đại tại Việt Nam và tại 2 thành phố lớn là Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh.

 Bán lẻ truyền thống  Bán lẻ hiện đại

3.1.2.2 Mô hình bán lẻ hiện đại đang phát triển mạnh

Cùng với sự phát triển của kinh tế xã hội và quá trình hội nhập, những mô hình bán lẻ hiện đại như siêu thị/đại siêu thị, trung tâm thương mại v.v… đã xuất hiện tại Việt Nam. Hiện có rất nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang đầu tư vào thương mại hiện đại (hệ thống chuỗi siêu thị, cửa hàng thuận tiện…). Theo một chuyên gia thương mại, năm 1995, Việt Nam chỉ có 10 siêu thị và hai trung tâm thương mại,nhưng năm 2007 đã có ít nhất 140 siêu thị/đại siêu thị, 20 trung tâm thương mại và gần 1 triệu mét vuông mặt bằng kinh doanh bán lẻ đang được phát triển. Tuy có sự phát triển nhanh như vậy nhưng hầu hết các loại hình bán lẻ ở Việt Nam hiện nay vẫn có quy mô nhỏ, còn mang tính chất manh mún và hoạt động chưa thực sự hiệu quả như mong đợi. Theo phân tích của giới kinh doanh, với một thị trường gần 85 triệu dân, có mức tăng trưởng GDP hàng năm trên 8% và tổng tiêu dùng lên đến vài chục tỷ USD trong những năm gần đây, Việt Nam đang là điểm đến lý tưởng của các tập đoàn phân phối đa quốc gia. Đại diện nhiều tập đoàn tư vấn bất động sản quốc tế cho rằng, sức hấp dẫn còn do mức giá cho thuê các trung tâm thương mại tại Việt Nam khá rẻ và linh động. Ngoài ra, Việt Nam còn là cửa ngõ dẫn tới một số thị trường như Ấn Độ, Trung Quốc, Campuchia và Lào. Tốc độ gia tăng trong đầu tư của các tập đoàn bán lẻ và kinh doanh siêu thị gần đây cho thấy một tiềm năng rất lớn trong lĩnh vực này tại Việt Nam. Trên thực tế, trước khi Việt Nam là thành viên WTO, nhiều tập đoàn phân phối lớn đã có mặt tại Việt Nam như Metro Cash & Carry (Đức), Bourbon (Pháp), Parkson thuộc tập đoàn Lion (Malaysia), Zen Plaza (Nhật Bản), Diamond Plaza (Hàn Quốc)… Số liệu từ Bộ Công Thương cho hay, các nhà bán lẻ nước ngoài này hiện đã chiếm khoảng 10% thị phần trong nước. Ngoài ra, theo Bộ Kế hoạch Đầu tư, hiện đã có thêm nhiều tập đoàn đa quốc gia khác bày tỏ ý định xâm nhập thị trường Việt Nam, như Wal-Mart (Hoa Kỳ), Carefour (Pháp) và Tesco (Anh), cùng nhiều tập đoàn châu Á như Dairy Farm (Hồng Công) và South Asia Investment (Singapore). Trong số này, Wal-Mart là đối thủ đáng gờm nhất bởi doanh thu hàng năm của tập đoàn này lớn gấp 3 lần GDP của Việt Nam. Người ta cho rằng khi Wal-Mart đặt địa điểm ở đâu, thì trong vòng bán kính 3 km sẽ không còn một cửa hiệu bán lẻ nào trụ lại nổi. Đi đôi với sự thay đổi của thói quen tiêu dùng là sự thay đổi trong xu hướng phát triển của thị trường bán lẻ Việt Nam. Xu hướng và là động thái tích cực trong thời gian gần đây của các DN bán lẻ trong nước là cùng nhau liên kết và xây dựng chiến lược dài hạn, tăng cường tính chuyên nghiệp, trong đó đặc biệt chú trọng đến đào tạo nguồn nhân lực và quản lý hiện đại, đồng thời khắc phục những điểm yếu cố hữu trong công tác tài chính và logistic. Điển hình là hàng loạt chuỗi siêu thị, cửa hàng tiện ích của Coop Mart, Hapro Mart, Phú Thái Group, Vinatex Mart, Fivimart, HTX Thuận Thành – Thừa Thiên-Huế… Ngoài ra còn hình thành mối liên kết, hợp tác giữa các nhà bán lẻ Việt Nam với các nhà bán lẻ nước ngoài, và với các nhà sản xuất, cung ứng hàng hóa. Cùng với sự gia tăng của các nhà bán lẻ nước ngoài là sự gia tăng về các loại hình kinh doanh mới, hiện đại và nhiều tiện ích. Xu hướng mua bán, sáp nhập doanh nghiệp trên thị trường bán lẻ cũng rất sôi động.

3.1.3 Cam kết gia nhập WTO của Việt Nam về mở cửa thị trường bán lẻ – phân phối Khóa luận: Biện pháp phát triển mô hình bán lẻ tại Việt Nam

Việt Nam chính thức gia nhập WTO vào tháng 11 năm 2006 và đã ký cam kết gia nhập WTO về mở cửa thị trường phân phối bán lẻ theo đó Việt Nam đã cam kết khoảng 110/115 phân ngành thuộc 11 ngành dịch vụ theo phân loại của WTO. Trước đó thì Việt Nam cũng đã thực hiện cam kết mở cửa thị trường trong khuân khổ ASEAN và hiệp định thương mại Việt Nam – Hoa Kì (BTA). Trong thời gian tới, phạm vi và mức độ mở cửa thị trường bán lẻ phân phối của nước ta sẽ nhiều hơn do Việt Nam sẽ tham gia và hàng loạt các FTA khác và việc thực hiện đầy đủ các cam kết gia nhập WTO.

Theo cam kết, lộ trình mở cửa ở thị trường bán lẻ –  phân phối như sau:

• Về mức độ mở cửa thị trường: Việt Nam cam kết cả 4 loại hình phân phối theo phân loại của WTO đó là: bán lẻ, bán buôn, đại lý hoa hồng và nhượng quyền thương mại.
• Về tỷ lệ sở hữu: ngay khi Việt Nam gia nhập WTO,doanh nghiệp nước ngoài được hoạt động theo hình thức liên doanh, trong đó nhà đầu tư nước ngoài chiếm không quá 49% vốn điều lệ; từ 01/01/2008 Việt Nam mở cửa cho doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài, không hạn chế tỷ lệ góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài (nhưng phải lập công ty dưới hình thức góp vốn liên doanh); từ 01/01/2009 được thành lập doanh nghiệp theo hình thức tổ chức kinh tế 100% vốn của nhà đầu tư nước ngoài. Thực ra Việt Nam đã mở cửa thị trường sớm hơn cam kết WTO bằng việc cho phép các tập đoàn phân phối lớn thành lập siêu thị 100% vốn nước ngoài và mở hàng loạt các siêu thị tại các tỉnh thành của Việt Nam. Khóa luận: Biện pháp phát triển mô hình bán lẻ tại Việt Nam
• Về lập cơ sở bán lẻ: theo quy định tại Phụ lục số 01 Quyết định số 10/2007/QĐ-BTM: “Quyền phân phố của nhà đầu tư nước ngoài gắn với quyền được lập cơ sở bán lẻ thứ nhất”. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là khi nhà đầu tư nước ngoài đã được cấp phép thực hiện quyền phân phối sẽ đương nhiên được mở cơ sở bán lẻ ở bất cứ đâu trên địa bàn địa phương. Khi lập cơ sở bán lẻ thứ hai được xem xét dựa trên cơ sở kiểm tra nhu cầu kinh tế – ENT (số lượng các cơ sở bán lẻ cùng mô hình hoạt động, cùng chủng loại mặt hàng trong phạm vi địa phương; sự ổn định của thị trường địa phương; mật độ dân cư trên địa bàn dự kiến đặt cơ sở bán lẻ; sự phù hợp của dự án đầu tư với quy hoạch của tỉnh, thành phố)
• Về hiện diện hàng hóa: Danh mục hàng hóa loại trừ vĩnh viễn đó là những mặt hàng mà nhà đầu tư nước ngoài sẽ không bao giờ được quyền tham gia phân phối trên lãnh thổ Việt Nam như: lúa, gạo, đường, thuốc lá và xì gà, dầu thô và dầu qua chế biến, dược phẩm, thuốc nổ, sách – báo – tạp chí, kim loại quý và đá quý, vật phẩm đã ghi hình trên mọi chất liệu (băng, đĩa…).

Danh mục hàng hóa loại trừ có thời hạn (nhà ĐTNN được quyền phân phối theo lộ trình mà Việt Nam đã cam kết như: từ 01/01/2009 máy kéo – phương tiện cơ giới – ô tô con và xe máy; từ 01/01/2010 rượu, xi măng và clinke, phân bón, sắt thép, giấy, lốp xe (trừ lốp máy bay), thiết bị nghe nhìn).

Việc Việt Nam trở thành thành viên chính thức của WTO tạo ra cả cơ hội cũng như thách thức cho các doanh nghiệp bán lẻ phân phối của Việt Nam. Các doanh nghiệp phải chấp nhận nguy cơ có thể sụp đổ cả hệ thống hoặc chấp nhận một cuộc cạnh tranh mới. Tuy nhiên, không phải đến ngày 1/1/2009 Việt Nam mới mở cửa thị trường bán lẻ phân phối nên các doanh nghiệp trong nước cũng đã có thời gian để thích ứng và cạnh tranh. Và thực tế cũng cho thấy các doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam không thụ động mà đang từng bước thích ứng với tình hình mới và liên kết xây dựng chiến lược dài hạn, tăng cường tính chuyên nghiệp. Làm được điều này các doanh nghiệp Việt Nam phải không ngừng vươn lên bằng cách phát huy các ưu thế của mình, tạo uy tín trên thị trường, thiết lập mạng lưới chân rết để có được nguồn hàng với sức cạnh tranh, thiết lập được mạng lưới phân phối rộng khắp. Ngoài ra, các doanh nghiệp cần tập trung tích tụ vốn, nguồn lực để xây dựng và phát triển nhiều tập đoàn phân phối đủ mạnh, đủ sức cạnh tranh với nước ngoài.

Hiệp hội bán lẻ Việt Nam cần phát huy vai trò là cầu nối để kết nối các doanh nghiệp, tập trung nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp bán lẻ và là kênh thông tin hữu ích để trao đổi giúp các doanh nghiệp trong cùng Hiệp hội tận dụng những cơ hội và vượt qua mọi thách thức.

Mặt khác, có một số mặt hàng như gạo, đường, thuốc chữa bệnh… các doanh nghiệp nước ngoài không được quyền phân phối thì các doanh nghiệp Việt Nam cần nắm lấy cơ hội để phát triển hệ thống của mình nhằm mang lại lợi ích cho người tiêu dùng.

3.2 Triển vọng phát triển mô hình bán lẻ chuyên biệt tại Việt Nam Khóa luận: Biện pháp phát triển mô hình bán lẻ tại Việt Nam

Các cửa hàng bán lẻ chuyên biệt có một tương lai phát triển rất sang sủa tại thị trường Việt Nam, trước nhất là tại các đô thị lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh do người tiêu dùng tại các thành phố này có mức chi tiêu cao nhất là người tiêu dùng trẻ. Sự phát triển của mô hình bán lẻ chuyên biệt tại thị trường nông thôn chưa thật sự khả quan trong thời gian trước mắt vì những cản trở về thói quen mua sắm tại chợ truyền thống và thu nhập chưa cao.

Có thể nói những người tiêu dùng trẻ chính là nhân tố để thúc đẩy sự phát triển của mô hình bán lẻ mới này do họ có nhu cầu mua sắm hiện đại và những mặt hàng chuyên biệt. Có thể phân chia triển vọng phát triển của mô hình này tại Việt Nam theo một số nhóm hàng như sau:

3.2.1. Nhóm hàng mỹ phẩm

Triển vọng phát triển mạnh mẽ nhất trong mô hình bán lẻ chuyên biệt chính là các cửa hàng chuyên kinh doanh mỹ phẩm và các sản phẩm dịch vụ liên quan đến sắc đẹp và sức khỏe. Ghi nhận từ thị trường bán lẻ của 14 nền kinh tế thuộc khu vực châu Á – Thái Bình Dương của ban tổ chức giải thưởng “Top 500 retail Asia – Pacific 2006” cho thấy, chuỗi cửa hàng chuyên sản phẩm chăm sóc sắc đẹp – sức khoẻ (health & beauty stores) và thể thao đang phát triển với mức tăng trưởng 32% về diện tích bán hàng. Có được mức tăng đáng kể như vậy là do người tiêu dùng trẻ, những người hiện nay rất quan tâm đến vóc dáng và sức khỏe của mình. Tại Việt Nam, xu hướng mua hàng mỹ phẩm và dược phẩm tại các cửa hàng chuyên doanh vẫn tiếp tục chiếm tỷ trọng cao, do vậy loại hình này có tốc độ bán hàng tăng bình quân hàng năm khoảng 12%. Các cửa hàng bán lẻ chuyên biệt có thể phát triển theo rất nhiều hướng: cửa hàng bán lẻ của duy nhất một hãng mỹ phẩm, cửa hàng lớn kinh doanh tập hợp sản phẩm của nhiều hãng hoặc lớn hơn là một cửa hàng chuyên biệt về chăm sóc sắc đẹp có bao gồm tất cả các dịch vụ từ bán sản phẩm đến chăm sóc sắc đẹp, sức khỏe. Tuy nhiên dù đi theo hướng nào thì đây cũng là miền đất hứa cho các doanh nghiệp tham gia do nhu cầu của người tiêu dùng nhất là người tiêu dùng trẻ cho các sản phẩm và dịch vụ chăm sóc sắc đẹp là không ngừng gia tăng.

3.2.2 Nhóm hàng thời trang Khóa luận: Biện pháp phát triển mô hình bán lẻ tại Việt Nam

Cùng với xu hướng tiêu dùng đầu tư nhiều hơn cho chăm sóc sức khỏe đó là xu hướng đầu tư nhiều hơn cho thời gian. Thay cho nhu cầu ăn ngon ăn đủ, người tiêu dùng giờ chăm chút nhiều hơn cho quần áo và các đồ phụ kiện. Chính nhu cầu này đã tạo ra sự mở cửa của hàng loạt các cửa hàng chuyên kinh doanh thời trang. Xu hướng các nhà máy và các công ty thời trang mở rộng hệ thống cửa hàng chuyên doanh, cửa hiệu thời trang để bán các sản phẩm do họ tự thiết kế và sản xuất đang ngày càng phát triển, có thể lấy ví dụ như 2 hãng thời trang công sở khá nổi tiếng hiện tại là Nem và Ivy. Trong tương lai, đây sẽ là mảnh đất màu mỡ cho các nhà kinh doanh bán lẻ chuyên biệt khai thác, không những là các hãng thời trang trong nước mà còn có sự xuất hiện của hàng loạt các hãng thời trang nước ngoài, tập trung vào nhóm khách hàng trẻ có thu nhập cao và có xu hướng thời trang cập nhật cùng với thế giới. Cùng với thời trang, các nhà bán lẻ giày dép và đồ phụ trang cũng đạt mức tăng trưởng rất nhanh. Số lượng cửa hàng tăng 13%, doanh số tăng 12% và diện tích bán hàng tăng 9%, phù hợp với xu hướng người tiêu dùng ngày càng quan tâm chăm sóc vẻ bên ngoài.

3.2.3 Nhóm hàng đồ thể thao

Một nhóm cửa hàng chuyên doanh cũng có triển vọng phát triển mạnh nhờ giới trẻ đó là các cửa hàng chuyên kinh doanh đồ thể thao. Người tiêu dùng Việt Nam ngày càng quan tâm đến sức khỏe, thể hiện qua số lượng người tham gia các môn thể thao ngày càng tăng nên nhu cầu về các đồ dùng thể thao cũng tăng theo. Dần dần, các cửa hàng chuyên doanh đồ thể thao và các cửa hàng bán đồ hiệu như Nike và Adidas sẽ phát triển rất mạnh mẽ. Sự du nhập của các môn thể thao mới do sự năng động của giới trẻ cũng kích thích cho các cửa hàng bán lẻ chuyên biệt phát triển. Ví dụ như một số môn thể thao mới trở thành thời trang như Yoga mở ra những cơ hội kinh doanh cho các nhà sản xuất và các cửa hàng chuyên doanh. Hay gần đây môn bóng chày mới xuất hiện tại Việt Nam nhưng ngay lập tức đã xuất hiện cửa hàng chuyên kinh doanh những đồ dùng và phụ kiện cần thiết cho môn thể thao mới mẻ này. Theo thời gian khi các môn thể thao ngày càng phát triển mạnh mẽ, các cửa hàng chuyên kinh doanh đồ thể thao cũng kinh doanh theo hướng chuyên biệt về mặt hàng hơn như cửa hàng chuyên kinh doanh đồ bóng đá, bóng rổ, bóng chày, golf, cầu lông, kiếm thuật v.v…

3.2.4. Nhóm hàng đồ nội thất Khóa luận: Biện pháp phát triển mô hình bán lẻ tại Việt Nam

Các cửa hàng đồ nội thất có tên trong bảng xếp hạng Top 500 nhà bán lẻ hàng đầu năm nay nhờ mức tăng trưởng 14% doanh số so với năm trước. Thu nhập tăng lên, người tiêu dùng châu Á đang có xu hướng trang trí nội thất nhiều hơn. Ở các thị trường phát triển, các hộ gia đình nhỏ, hoặc chủ hộ độc thân là giới trẻ đang đi làm lại có xu hướng “cởi mở” hơn trong việc mua sắm đồ nội thất. Viễn cảnh tươi sáng cho các cửa hàng chuyên doanh nội thất đang hé mở. Tại nước ta, nhờ ứng dụng công nghệ hiện đại và trình độ thiết kế được nâng cao nên đã chiếm một thị phần quan trọng. Hơn nữa, nhờ nâng cao thu nhập nên nhu cầu cải thiện điều kiện sinh hoạt trong mỗi gia đình ngày càng lớn hơn, tạo tiền đề thuận lợi để mở rộng quy mô kinh doanh nhóm hàng này. Theo đó, các cửa hàng chuyên doanh tiếp tục là loại hình thương mại mà người tiêu dùng lựa chọn, trong đó, loại cửa hàng chuyên doanh theo hệ thống sẽ có tốc độ tăng trưởng trên 29%/năm, cao hơn loại cửa hàng chuyên doanh độc lập (trên 11%/năm).

3.2.5. Nhóm hàng điện máy

Đối với nhóm đồ dùng lâu bền, Bộ Công Thương nhận định nhu cầu đối với các sản phẩm công nghệ thông tin và truyền thông là rất cao. Các sản phẩm điện tử như máy thu hình màu, các loại đầu ghi VCD và DVD cũng ngày càng trở nên phổ dụng. Các sản phẩm điều hoà, tủ lạnh, máy giặt, lò vi sóng, máy xay sinh tố, bàn là, nồi cơm điện… đang có thị phần chủ yếu ở Hà Nội và Tp.HCM với tỷ lệ khoảng 45% và sẽ ngày càng mở rộng thị trường sang các đô thị khác và khu vực nông thôn.

Hiện nay, người tiêu dùng mua sắm các sản phẩm này phần lớn thông qua 2 loại hình siêu thị điện máy và cửa hàng chuyên doanh do các công ty thiết lập, trong thời gian tới xu hướng mua sắm tại loại hình siêu thị điện máy sẽ phát triển với tốc độ cao nhất.

3.2.6. Nhóm hàng thực phẩm

Đối với các siêu thị thực phẩm cũng sẽ dần dần tạo sự chuyên biệt nhắm vào đối tượng là những người tiêu dùng già hơn. Theo đó, sẽ hình thành các siêu thị thực phẩm tươi sống riêng, siêu thị thực phẩm khô riêng

Với hàng tươi sống, hệ thống chợ truyền thống tại Việt Nam rất cạnh tranh về mặt giá, độ tươi sống và sự thuận tiện cho người tiêu dùng. Trong khi đó, các siêu thị tại Việt Nam hệ thống kho lạnh và giao nhận chưa đảm bảo nên không thu hút được người tiêu dùng dùng sản phẩm tươi sống ở siêu thị. Tuy nhiên trong tương lai khi những điều kiện này được đảm bảo cũng như sự nhận thức về an toàn thực phẩm của người dân cao thì các siêu thị chuyên doanh rau củ quả, đồ tươi, đồ khô sẽ phát triển.

3.2.7. Nhóm hàng ôtô Khóa luận: Biện pháp phát triển mô hình bán lẻ tại Việt Nam

Ôtô là một mặt hàng hứa hẹn sẽ có nhu cầu tăng rất mạnh trong thời gian tới đây tại Việt Nam do thu nhập của người dân. Trong 3 tháng đầu năm 2009 tuy nền kinh tế suy thoái nhưng số lượng xe ôtô được tiêu thụ vẫn tăng 50% so với cùng kì năm 2008. Điều này đảm bảo một thị trường màu mỡ cho các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực này. Không chỉ kinh doanh ôtô mới, hiện nay đã xuất hiện các siêu thị ôtô nhập khẩu, siêu thị ôtô cũ, siêu thị nội thất và phụ tùng ôtô đáp ứng được nhu cầu ngày càng đa dạng của người tiêu dùng.

Trong tương lai, các cửa hàng bán lẻ chuyên biệt ở rất nhiều các loại mặt hàng sẽ xuất hiện, quy mô cũng sẽ tăng lên chóng mặt nên thị trường này trong tương lai sẽ có sự cạnh tranh khốc liệt giữa các nhà kinh doanh tham gia vào thị trường này. Các công ty kinh doanh bán lẻ chuyên biệt sẽ thành lập một chuỗi các cửa hàng thay vì các cửa hàng độc lập, mặt hàng và dịch vụ do đó cũng đồng nhất và được cải thiện lên rất nhiều. Một xu hướng nữa cũng rất phát triển trong tương lai đó là bán lẻ chuyên biệt trên mạng. Hiện nay sách và quần áo là sản phẩm được bán phổ biến nhất ở trên mạng, trong thời gian tới các sản phẩm như tour du lịch, phần cứng phần mềm máy tính, âm nhạc, thuốc v.v… cũng sẽ trở thành các mặt hàng thông dụng được buôn bán trên mạng. Tuy nhiên sự phát triển hoàn thiện của những cửa hàng chuyên biệt này ở trên mạng còn phụ thuộc rất nhiều vào sự phát triển của hệ thống thanh toán trên mạng cũng như khả năng bảo mật thanh toán. Nhưng chắc chắn đây chính là tương lai của bán lẻ nói chung và bán lẻ chuyên biệt nói riêng.

Mặc dù đã có vị thế trên thị trường nhưng các siêu thị chuyên ngành vẫn phải lo đối đầu với nhiều nguy cơ mất thị phần, do vậy doanh nghiệp không được phép lơ là. Trước đây các doanh nghiệp trong nước chỉ tập trung cạnh tranh với nhau, hễ doanh nghiệp này chuẩn bị có chiến dịch khuyến mãi, quảng cáo là doanh nghiệp kia cũng có những chương trình để chạy đua theo nhưng bây giờ nỗi lo lớn nhất của doanh nghiệp chính là các đối thủ nước ngoài. Hiện 2 nhà bán lẻ chuyên nghiệp trong lĩnh vực hàng điện tử mang tầm quốc tế là Best Buy và Circuicity đang bắt đầu thăm dò thị trường doanh nghiệp,chuẩn bị tham gia vào lĩnh vực này.

Như vậy, siêu thị chuyên ngành không chỉ hấp dẫn nhà đầu tư trong nước mà cũng đang là chiếc bánh ngọt đối với các nhà đầu tư nước ngoài.

3.3 Giải pháp đẩy mạnh và phát triển

3.3.1. Giải pháp vĩ mô Khóa luận: Biện pháp phát triển mô hình bán lẻ tại Việt Nam

3.3.1.1 Tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng cho các nhà bán lẻ:

Trong bối cảnh như vậy, nhiều ý kiến cho rằng, cần có chính sách để hỗ trợ doanh nghiệp trong nước, nhất là về đất đai. Tuy nhiên, Việt Nam đã gia nhập WTO và có lộ trình thực hiện cam kết rất cụ thể vì thế, không thể nào lại có ưu đãi riêng cho doanh nghiệp trong nước, nhằm tạo lập một môi trường cạnh tranh lành mạnh và bình đẳng cho các nhà bán lẻ tại thị trường Việt Nam đúng theo cam kết gia nhập WTO của Việt Nam. Tuy nhà nước không thể trợ cấp cho các doanh nghiệp bán lẻ nhưng cũng nên điều tiết thị trường bằng chính sách vĩ mô,

3.3.1.2 Quy hoạch mạng lưới bán lẻ ở tất cả các tỉnh, thành phố trong cả nước:

Quy hoạch này cần làm rõ nhiều loại hình khác nhau trong phân phối như siêu thị, đại siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng giảm giá, siêu thị chuyên biệt… Đồng thời, xác định cụ thể nơi nào sẽ ưu tiên cho doanh nghiệp trong nước, nơi nào kêu gọi đầu tư. Bên cạnh đó, khi đấu giá quyền sử dụng đất ở các vị trí thuận lợi, cần dựa trên quy hoạch chứ không phải mức giá và cần đẩy nhanh công tác quy hoạch, dành diện tích thỏa đáng, vị trí phù hợp cho doanh nghiệp bán lẻ trong nước.

3.3.1.3 Nhà nước hỗ trợ các doanh nghiệp bán lẻ thông qua Hiệp hội bán lẻ Việt Nam:

Hiệp hội bán lẻ Việt Nam đóng vai trò làm trung gian giữa Nhà nước và nhà bán lẻ cũng như giữa các nhà bán lẻ với nhau. Qua Hiệp hội, Nhà nước tập trung hỗ trợ để nâng cao năng lực của các nhà bán lẻ Việt Nam, từng bước hình thành hệ thống bán lẻ Việt Nam với quy mô lớn và tính chuyên nghiệp cao. Hiệp hội cũng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc tham gia xây dựng cơ chế chính sách, quy hoạch phát triển loại hình kinh tế bán lẻ. Qua hiệp hội, các doanh nghiệp sẽ có cơ hội hợp tác, học hỏi kinh nghiệm với nhau nhiều hơn. Mặt khác, đây sẽ là kênh quan trọng giải quyết vấn đề vốn đầu tư, đào tạo nguồn nhân lực cho doanh nghiệp.

3.3.2. Giải pháp vi mô Khóa luận: Biện pháp phát triển mô hình bán lẻ tại Việt Nam

Có thể thấy việc tạo nên lợi thế cạnh tranh cho mô hình bán lẻ chuyên biệt phải xuất phát hầu hết từ nỗ lực của chính doanh nghiệp. Các yếu tố cần các doanh nghiệp bán lẻ chuyên biệt chú ý đến là vấn đề tạo lợi thế khác biệt, nhân lực và ứng dụng công nghệ thông tin.

3.3.2.1. Chỉ tập trung vào một phân đoạn nhất định của thị trường:

Doanh nghiệp phải xác định được rõ nhóm khách hàng của mình là ai, đặc điểm và thói quen mua sắm của họ như thế nào để từ đó có được chiến lược kinh doanh đúng đắn. Không nên cố gắng để đáp ứng tất cả nhu cầu của tất cả mọi người vì nó sẽ làm mất tính tập trung của dòng sản phẩm mà cửa hàng đang kinh doanh, làm lu mờ hình ảnh chuyên biệt mà công ty đã cố công xây dựng trong tâm trí người tiêu dùng.

3.3.2.2. Giữ các loại mặt hàng vừa chuyên sâu nhưng cũng vừa rộng để thỏa mãn nhu cầu của thị trường mục tiêu:

Việc thu quá hẹp dòng sản phẩm kinh doanh là một quyết định rất mạo hiểm do nhu cầu bị thu nhỏ và doanh thu vì thế cũng có thể sẽ giảm xuống. Trong khi đó khách hàng lại luôn muốn thỏa mãn sự chọn lựa của mình tại các cửa hàng bán lẻ chuyên biệt cho nên các cửa hàng phải tìm cách để đáp ứng nhu cầu này bằng việc cung câp nhiều lựa chọn hơn trong từng mục hàng, nhóm hàng.

3.3.2.3 Bổ sung các tiện ích để khách hàng cảm thấy thú vị khi mua sắm: Khóa luận: Biện pháp phát triển mô hình bán lẻ tại Việt Nam

Để tồn tại được trong một thị trường cạnh tranh thì nhất thiết cửa hàng phải tạo ra được lợi thế khác biệt. Các cửa hàng phải đưa ra được các dịch vụ gia tăng hoặc chăm sóc khách hàng vượt trội. Tất cả cách cửa hàng sách đều có thể giống y hệt nhau, nhưng cũng có thể một cửa hàng sẽ nổi lên nếu họ tổ chức câu lạc bộ độc giả, các sự kiện kí sách và giao lưu với tác giả, một không gian để đọc sách. Hoặc họ cũng có thể khác biệt bằng cách in tất cả các tiêu đề sách ra giấy hoặc lưu trữ trong máy vi tính để khách hàng tiện tra cứu.

3.3.2.4 Địa điểm cửa hàng phải linh hoạt:

Phải nhận ra rằng sự thuận tiện của khách hàng là điều tối qua trọng. Địa điểm đặt cửa hàng cũng phải được cân nhắc với các yếu tố khác như hạ tầng cơ sở hay chỗ để xe để làm sao tạo được sự thuận tiện tối đa cho khách. Không ai muốn đến một cửa hàng ở khu trung tâm nhưng lại phải gửi xe ở cách đó rất xa rồi do cửa hàng không có đủ chỗ đậu xe, điều này làm giảm sự hứng thú của khách hàng đối với việc đến cửa hàng.

3.3.2.5 Duy trì chế độ hậu mãi và chăm sóc khách hàng vượt trội so với các cửa hàng bách hóa thông thường

Đào tạo nhân lực chính là yếu tố quan trọng nhất của các cửa hàng chuyên biệt vì chính đội ngũ nhân lực làm nên điều khác biệt cho cửa hàng. Như đã phân tích ở chương 1, các nhân viên bán hàng là một yếu tố quan trọng làm nên bộ mặt của của hàng cũng như lợi thế cạnh tranh. Các nhân viên bán hàng của cửa hàng bán lẻ chuyên biệt, nhất là các cửa hàng bán các loại mặt hàng như sách, đồ nội thất gia dụng hay đồ điện tử cần phải rất am hiểu về mặc hàng mà họ đang bán để có thể tư vấn cho khách hàng. Điều kéo các khách hàng đến với những siêu thị bán lẻ chuyên biệt không chỉ là mặt hàng chuyên sâu mà còn là vì nhận được dịch vụ tư vấn của người bán hàng. Nếu muốn phát triển và tồn tại thì doanh nghiệp cần phải rất tập trung vào những kĩ năng mềm cho nhân viên bán hàng. Không những các nhân viên bán hàng, mà các quản lý và trợ lý của cửa hàng cũng cần phải được tập huấn liên tục để đảm bảo họ có đủ kỹ năng và kiến thức để việc quản lý cửa hàng được hiệu quả. Tuy nhiên những công việc đào tạo này cũng có thể tốn rất nhiều chi phí, nhất là đối với những mặt hàng điện tử do công nghệ là thay đổi liên tục.

3.3.2.6 Chú trọng quảng cáo đúng đối tượng khách hàng

Điều này là tối quan trọng đối với một cửa hàng bán lẻ chuyên biệt vị mỗi cửa hàng chỉ tập trung vào một phân đoạn nhất định của thị trường nếu quảng cáo sai cũng có nghĩa là mọi nỗ lực xúc tiến bán hàng của doanh nghiệp đều không còn giá trị.

3.3.2.7 Ứng dụng công nghệ thông tin: Khóa luận: Biện pháp phát triển mô hình bán lẻ tại Việt Nam

Phát triển công nghệ thông tin là yếu tố tạo nên lợi thế khác biệt cho các doanh nghiệp bán lẻ chuyên biệt. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý sẽ giúp cho doanh nghiệp giảm thiểu được chi phí về con người cũng như giúp đẩy nhanh các quyết định liên quan đến hàng hóa. Ứng dụng công nghệ thông tin trong việc kiểm soát hàng tồn kho sẽ giúp cho nhân viên cung cấp dịch vụ tốt hơn cho khách hàng, biết rằng liệu mẫu mã hàng hóa này còn không? Số lượng bao nhiêu v.v… Ứng dụng công nghệ thông tin trong việc lập trang web cũng mở ra một kênh buôn bán và tuyên truyền mới cho doanh nghiệp. Qua trang web doanh nghiệp có thể cung cấp tất cả các thông tin về cửa hàng và các sản phẩm do đó khách hàng có thể hoàn toàn nghiên cứu sản phẩm trước, tìm hiểu tính năng, so sánh giá trước khi đến cửa hàng mua. Người mua cũng có thể đặt hàng và thanh toán ngay qua mạng, điều này sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu được chi phí mặt bằng và bán hàng mà vẫn lôi kéo được một lượng khách hàng lớn do sự thuận tiện và phổ biến của mạng Internet và máy tính. Ngoài ra, có một trang web tốt cũng chính là một cách rất tiết kiệm để doanh nghiệp quảng bá cho công ty cũng như tuyên truyền các chương trình xúc tiến thương mại của mình nhưng vẫn có sức lan tỏa không kém gì các phương tiện quảng cáo cổ điển.

KẾT LUẬN

Thị trường bán lẻ Việt Nam đang có những thay đổi rất mạnh mẽ sau khi Việt Nam gia nhập WTO, trong đó các hình thức bán lẻ truyền thống đang dần dần nhường chỗ cho hệ thống bán lẻ hiện đại do thu nhập và nhu cầu mua sắm của người dân đang tăng lên. Tại Việt Nam giờ đã xuất hiện hầu hết các phương thức bán lẻ hiện đại như siêu thị, đại siêu thị, cửa hàng giảm giá, cửa hàng chuyên doanh…

Các cửa hàng bán lẻ chuyên doanh – hay chính là mô hình bán lẻ chuyên biệt đang trong giai đoạn đầu phát triển tại Việt Nam và cũng đang chứng tỏ là một mô hình bán lẻ rất có triển vọng. Tuy nhiên làm sao để xây dựng được một cửa hàng hay một chuỗi cửa hàng chuyên biệt thành công không phải là câu hỏi dễ trả lời. Thực tế đã cho thấy rất nhiều doanh nghiệp có vốn đầu tư ban đầu lớn nhưng vẫn thất bại sau thời gian đưa cửa hàng vào hoạt động không lâu.

Trong chương I, người viết đã trình bày lý luận chung về mô hình bán lẻ chuyên biệt, giúp người đọc hiểu được khái niệm cũng như những đặc điểm của mô hình.

Chương II cung cấp cho người đọc những kinh nghiệm trong việc xây dựng mô hình bán lẻ chuyên biệt thông qua việc phân tích sự thành công và thất bại của một số công ty đi theo hướng bán lẻ chuyên biệt.

Chương III là kết quả của quá trình thu thập thông tin từ nhiều nguồn khác nhau. Trong chương này người viết trình bày triển vọng phát triển của mô hình bán lẻ chuyên biệt tại Việt Nam và đề ra một số nhóm giải pháp nhằm phát triển mô hình này.

Tôi hi vọng tất cả những gì mình trình bày trong khóa luận tốt nghiệp này sẽ là một phần đóng góp nhỏ có ích cho sự phát triển của các mô hình bán lẻ chuyên biệt tại thị trường Việt Nam, để giúp kênh phân phối hiện đại của Việt Nam phát triển, phù hợp với xu thế hội nhập quốc tế. Khóa luận: Biện pháp phát triển mô hình bán lẻ tại Việt Nam

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Khóa luận: Mô hình bán lẻ chuyên biệt tại Việt Nam