Khóa luận: Thực trạng chống buôn lậu tại địa bàn tỉnh Lào Cai

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Khóa luận: Thực trạng chống buôn lậu tại địa bàn tỉnh Lào Cai hay nhất năm 2023 cho các bạn học viên ngành đang làm khóa luận tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài khóa luận tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm khóa luận thì với đề tài Khóa luận: Quản lý nhà nước đối với hoạt động chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

2.1. Tổng quan về tình hình hoạt động và các nhân tố ảnh hưởng đến chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai

2.1.1. Tổng quan tình hình hoạt động chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai

Trong những năm qua, tình hình kinh tế tỉnh Lào Cai bên cạnh nhưng thành tựu đạt được cũng phải đối mặt với rất nhiều khó khăn. Hoạt động buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại tăng cả về số vụ và mức độ vi phạm.

Với đặc thù là tỉnh có biên giới trải dài, tình trạng buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới vào dịp cuối năm 2018 và hai tháng đầu năm 2019 có những diễn biến phức tạp, tập trung vào các mặt hàng tiêu dùng nhập khẩu có điều kiện, cấm nhập khẩu như: Thuốc lá điếu, hàng tiêu dùng, điện thoại, máy tính bảng đã qua sử dụng, mỹ phẩm, thủy sản giống, khoáng sản, hoa quả… Các đối tượng buôn lậu hoạt động ngày càng tinh vi hơn, sử dụng mọi phương thức, thủ đoạn như: Lợi dụng chế độ ưu đãi miễn kiểm tra của hải quan, chính sách ưu đãi, miễn thuế của cư dân biên giới, thuê người theo dõi các lực lượng chức năng, vận chuyển hàng theo từng cung đoạn, sử dụng biển kiểm soát giả, cất giấu hàng vào hầm, vách ngăn… Khóa luận: Thực trạng chống buôn lậu tại địa bàn tỉnh Lào Cai

Tại thị trường nội địa, tình trạng vận chuyển, buôn bán thực phẩm không qua kiểm dịch, hàng hóa không có nguồn gốc, xuất xứ, hàng giả, hàng kém chất lượng, thuốc bảo vệ thực vật còn diễn ra tại một số nơi, nhất là tại địa bàn TP. Lào Cai, các huyện Sa Pa, Bảo Thắng, Bát Xát, Mường Khương… tập trung vào các nhóm hàng thiết yếu, có nhu cầu tiêu thụ cao như: Rượu, bia, nước giải khát, bánh, kẹo, sản phẩm công nghệ, quần áo, giày dép, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thuốc bảo vệ thực vật…

Trên tuyến biên giới, hiện tượng gian lận thông qua vận chuyển hàng nhỏ lẻ (dạng cư dân biên giới), tập kết tại các nhà dân ven đường chờ thời cơ gom hàng vận chuyển vào sâu nội địa còn phổ biến. Quản lý thị trường đã phối hợp với các lực lượng chức năng kiểm tra, bắt giữ một số hàng hóa nhập lậu như chân gà, thực phẩm chức năng, bánh kẹo, đồ chơi trẻ em… Đặc biệt năm 2019, phát hiện 16 container chứa hạt dẻ cười, số lượng 440.688,32 kg có tem nhãn của nước ngoài, nhưng chưa có ai nhận.

Công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu trên tuyến biên giới còn có một số khó khăn, vướng mắc, nhất là từ đầu năm 2020 đến nay do ảnh hưởng nặng nề của dịch Covid-19, hoạt động xuất, nhập khẩu hàng hóa qua tuyến biên giới, cửa khẩu Lào Cai có thời gian ngưng trệ hẳn, đặc biệt là thời gian cuối tháng 8/2021 cho đến nay, phía Trung Quốc đồng loạt xây dựng hàng rào dây thép gai dọc tuyến biên giới, qua đó hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới giảm so với những năm trước. Song lợi dụng các quy định về công tác phòng chống dịch Covid-19, một số đối tượng đã đưa hàng hóa vào cửa khẩu chờ để đưa hàng nhập lậu qua biên giới trái phép hoặc hoạt động thương mại điện tử (bán hàng qua mạng) để tập kết và kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc trong khu vực biên giới. Công tác phối hợp giữa các lực lượng chức năng trong đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại có lúc, có đơn vị chưa thường xuyên.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>>  Dịch Vụ Viết Thuê Luận Tốt Nghiệp Ngành Kinh Tế

2.1.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai Khóa luận: Thực trạng chống buôn lậu tại địa bàn tỉnh Lào Cai

2.1.2.1. Nhân tố khách quan

Thứ nhất, hệ thống văn bản pháp luật.

Đây có thể coi là cơ sở để phát triển và xử phạt đối với hành vi buôn lậu và gian lận thương mại. Những văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hướng dẫn càng chi tiết, cụ thể, rõ ràng, nghiêm minh càng giúp các đối tượng buôn lậu và gian lận thương mại không còn tìm ra các kẽ hợ của chính sách, pháp luật để lợi dụng cho hành vi phạm tội.

Hiện nay, hệ thống pháp luật và cơ chế chính sách của nước ta còn tồn tại nhiều bất cập, sơ hở nhưng chậm sửa đổi, bổ sung, nhiều văn bản chưa thống nhất, chưa đồng bộ, chồng chéo nhau gây khó khăn cho người thi hành pháp luật trong việc xử lý những vi phạm. Bởi vậy dù liên tục kiện toàn lực lượng, triển khai nhiệm vụ chống buôn lậu, gian lận thương mại được đẩy mạnh nhưng hành lang pháp lý chưa vững chắc sẽ không thể tạo điều kiện cho hoạt động chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại của đất nước ta đạt được hiệu quả cao nhất.

Thứ hai, sự phát triển của nền kinh tế.

Một nền kinh tế thực sự phát triển, chất lượng hàng hóa sản xuất ra đáp ứng được nhu cầu và thị yếu người tiêu dùng, giá cả hợp lý, cân đối được giữa cung và cầu sẽ góp phần không nhỏ cho việc giảm thiểu tệ nạn gian lận thương mại trên thị trường.

Nền kinh tế thị trường luôn tuân theo quy luật cung – cầu và giá trị hàng hóa, hàng tốt, rẻ sẽ chiến thắng hàng xấu, chất lượng kém, giá thành cao; đây là quy luật phổ biến và vận hành trong bất kỳ nền kinh tế hàng hóa nào. Nhiều mặt hàng chất lượng kém, không phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng, chi phí sản xuất và giá thành cao, chưa đủ sức cạnh tranh với hàng hóa ngoại nhập. Trong khi một số nước trong khu vực hàng hóa luôn trong tình trạng dư thừa, phong phú về chủng loại, khá tốt về chất lượng, giá cả lại thấp hơn hoặc ngang bằng hàng hóa cùng loại sản xuất trong nước, có nước thực hiện chính sách bù lỗ bằng con đường buôn lậu đã đẩy hàng hóa ế thừa vào thị trường nước ta.

Bởi vậy, một khi nền kinh tế trong nước có phát triển, đảm bảo được số lượng và chất lượng, giá cả hàng hóa cho người tiêu dùng trong nước, thì vấn nạn buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại mới có thể được đẩy lùi. Và ngược lại, một khi những tệ nạn này được xóa bỏ thì nền kinh tế trong nước sẽ trở nên khởi sắc và cạnh tranh được với các nước trên thế giới.

2.1.2.2. Nhân tố chủ quan

Thứ nhất, năng lực của cán bộ thực thi công tác chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại.

Lực lượng công chức, viên chức thực thi công vụ trong buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại. Đây là yếu tố rất quan trọng, nếu chúng ta có lực lượng trong sạch, tinh thông về nghiệp vụ, có ý thức trách nhiệm cao, chắc chắn sẽ là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả công tác chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại.

Có thể thấy lực lượng chức năng thực hiện phòng chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại của ta vẫn còn mỏng và yếu. Nhiều vụ việc phát hiện nhưng còn mất nhiều thời gian xác minh, kéo dài, không tập trung giải quyết dứt điểm. Trình độ đội ngũ cán bộ công chức còn chưa đồng đều, điều này gây ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả hoạt động. Khóa luận: Thực trạng chống buôn lậu tại địa bàn tỉnh Lào Cai

Thêm vào đó, nếu trong lực lượng đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại có những cán bộ tha hóa, biến chất, tiếp tay cho bọn gian lận thương mại để kiếm lợi ích riêng, sẽ gây nên những hậu quả nghiêm trọng và lâu dài cho bộ máy quản lý của nhà nước ta. Điều này tạo nên những lỗ hổng trong bộ máy quản lý, gây mất niềm tin đối với người dân và còn đe dọa đến an ninh quốc gia.

Vì vậy, một khi đã xây dựng được lực lượng cán bộ, công chức, nhân viên đảm bảo được số lượng và chất lượng và trong sáng về đạo đức, sẽ tạo nên một bước tiến lớn trong hoạt động phòng chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại của nước ta. Làm nòng cốt tham mưu cho chính quyền địa phương cùng toàn dân đẩy lùi tệ nạn này, tạo dựng sự tin tưởng của nhân dân và an toàn xã hội.

Thứ hai, đạo đức của người kinh doanh.

Bên cạnh nhận thức của người tiêu dùng, thì đạo đức của các nhà kinh doanh cũng ảnh hưởng quan trọng đến việc đẩy lùi được buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại. Các đối tượng xấu trong buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại thực hiện vận chuyển hàng hóa nhập lậu trót lọt qua cửa khẩu biên giới, nhưng làm sao để hàng hóa đó có thể dễ dàng tiếp cận thị trường người tiêu dùng? Điều đó chính là nhờ những doanh nghiệp, những tiểu thương vì lợi ích trước mắt mà sẵn sàng tiếp tay cho những đối tượng xấu này để hàng hóa nhập lậu được phân phối tràn ngập trên thị trường hiện nay. Một số ít những người buôn bán không nhận thức được hành vi của mình là vi phạm pháp luật, nhưng hiện nay có rất nhiều cá nhân, doanh nghiệp vừa và nhỏ dù biết hành vi của mình là vi phạm pháp luật nhưng vẫn tìm mọi cách để kiếm lợi nhuận dựa vào việc buôn bán hàng hóa nhập lậu, hàng giả, hay sử dụng những mánh khóe lừa lọc, làm giả mạo nhãn hiệu, xuất xứ, giá cả,… của hàng hóa để chiếm đoạt quyền lợi của người tiêu dùng, làm thất thu ngân sách nhà nước và gây tổ hại cho kinh tế – xã hội.

Vì vậy, ngoài những yếu tố trực tiếp như tăng cường nhân lực, vận lực, công tác quản lý để phòng chống gian lận thương mại, thì những yếu tố khác trên thị trường, nhận thức của người dân, đạo đức doanh nghiệp cũng tác động rất lớn đến sự thành công của công cuộc đấu tranh đầy khó khăn và cam go này. Chính những nhân tố này là một phần quan trọng để đấu tranh trực tiếp chống lại đối tượng xấu về buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại mọi nơi, mọi lúc trên thị trường hàng hóa ngày càng phát triển hiện nay, nơi mà nếu chỉ có các cơ quan chức năng nhiều khi không thể kiểm soát một cách toàn diện được.

Thứ ba, nhận thức của người tiêu dùng.

Cuộc đấu tranh phòng chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại có thành công hay không còn chịu ảnh hưởng rất lớn từ tầng lớp nhân dân. Hiện nay nhận thức của người dân tại những khu vực thành phố lớn về mức độ nguy hiểm của buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại cũng như tính cấp thiết của việc phòng chống vấn nạn này đã được nâng cao hơn. Tuy nhiên, tại những vùng nông thôn, miền núi, khu vực biên giới, cửa khẩu, những khu vực kinh tế còn khó khăn trên cả nước, hiểu biết và nhận thức của người dân về vấn đề này còn rất hạn chế.

Chính vì vậy, bên cạnh những yếu tố trong khâu quản lý của cơ quan nhà nước, thì nhận thức, trách nhiệm của những người dân hàng ngày đang tiêu dùng hàng hóa trên thị trường cũng vô cùng quan trọng trong việc phòng chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại của đất nước. Một khi nhận thức của người dân được nâng cao, chúng ta sẽ hạn chế, ngăn chặn được sự lan rộng ngày một nhanh chóng của nạn buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên cả nước, từ trung ương đến địa phương.

2.2. Thực trạng về quản lý nhà nước về hoạt động chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai Khóa luận: Thực trạng chống buôn lậu tại địa bàn tỉnh Lào Cai

2.2.1. Hệ thống văn bản pháp luật điều chỉnh hoạt động chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai

Trong Bộ luật hình sự năm 2015 của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã quy định rõ về tội phạm và chế tài của hành vi buôn lậu và gian lận thương mại. Điều 188 (tội buôn lậu); Điều 189 (tội vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới); Điều 190 (tội sản xuất, buôn bán hàng cấm); Điều 191 (tội tàng trữ, vận chuyển hàng cấm); Điều 192 (tội sản xuất, buôn bán hàng giả); Điều 193 (tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm); Điều 194 (tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh); Điều 195 (tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thức ăn dùng để chăn nuôi, phân bón, thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật, giống cây trồng, vật nuôi); Điều 196 (tội đầu cơ); Điều 200 (tội trốn thuế). Việc quy định cụ thể như trên có thể thấy Nhà nước ta đã rất chú trọng trong công tác phòng chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trong thời kì đổi mới, góp phần giúp các cơ quan chức năng phát hiện những hành vi vi phạm và có chế tài xử phạt thích đáng đối với những tội danh này.

Ngoài ra, còn có Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015, luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016, Luật Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam năm 2016, Luật Hải quan năm 2014 cũng đã có quy định cụ thể làm cơ sở pháp lý cho việc đấu tranh phòng chống tội phạm về gian lận thương mại. Các hành vi gian lận thương mại bị xử lý vi phạm hành chính thì trước đây áp dụng theo pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính số 44/2002/PL UBTVQH10 của Uỷ ban thường vụ quốc hội ngày 02 tháng 7 năm 2002 (sửa đổi bổ sung vào năm 2007, 2008), nay được áp dụng theo Luật xử phạt vi phạm hành chính năm 2012 (có hiệu lực vào ngày 01 tháng 7 năm 2013). Khóa luận: Thực trạng chống buôn lậu tại địa bàn tỉnh Lào Cai

Trong tình hình thực tế hiện nay, hoạt động buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại được thực hiện ngày càng tinh vi, phức tạp. Ngày 9/6/2015, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 41/NQ – CP (Nghị quyết số 41) về việc đẩy mạnh công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong tình hình mới. Nghị quyết 41 quy định rõ, nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của xã hội và tạo được chuyển biến căn bản về đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong thời gian tới. Các Bộ, ngành, địa phương, các lực lượng chức năng cần nhận thức rõ những nguy hại của buôn lậu, gian lận thương mại và sản xuất, kinh doanh hàng giả đối với kinh tế – xã hội, an ninh trật tự, an toàn của cộng đồng, sức khỏe của con người, đề ra các giải pháp cụ thể, phù hợp và tổ chức thực hiện kiên quyết, hiệu quả. Theo đó, Nghị quyết 41 yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương, các lực lượng chức năng tổ chức quán triệt những quy định của pháp luật, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia về đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; xác định công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả là một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên của tất cả các Bộ, ngành, chính quyền địa phương các cấp và phải tập trung đấu tranh trên cả ba lĩnh vực: Buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Căn cứ đường lối của Đảng, các văn bản pháp luật của Nhà nước, Nghị quyết, nghị định của Chính phủ, trên địa bàn tuyến tỉnh, các cơ quan quản lý trên địa bàn Lào Cai đã nghiêm túc chấp hành, triển khai bằng việc lập ra các kế hoạch cụ thể theo thời gian, lĩnh vực, và phù hợp với đặc điểm từng địa bàn quản lý. Sau đó, các lực lượng chức năng sẽ tổ chức nhân lực, vật lực để thực hiện nhiệm vụ được giao, đặc biệt phải tuân theo, bám sát nội dung văn bản chỉ đạo, xử lí vi phạm theo đúng quy định của văn bản quy phạm pháp luật. Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Ban chỉ đạo 389 quốc gia, Ban chỉ đạo 389 tỉnh đã kịp thời tham mưu giúp UBND tỉnh ban hành nhiều văn bản chỉ đạo các ban, ngành, UBND, Sở Công thương các địa phương cùng phối hợp với Ban chỉ đạo 389 tỉnh. Cụ thể:

Cục QLTT tỉnh Lào Cai đã ban hành quyết định số 110/QĐ-QLTT ngày 03/6/2020 về việc phê duyệt kế hoạch cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn tỉnh Lào Cai năm 2020.

Quyết định số 106/QĐ-QLTT ngày 30/12/2019 về Kế hoạch đấu tranh phòng ngừa, tuyên truyên phổ biến pháp luật và ký cam kết tại các địa bàn nổi cộm về hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đến hết năm 2020 trên địa bàn tỉnh Lào Cai.

Thực hiện Kế hoạch số 17/KH-TCQLTT ngày 24/11/2020 của Tổng cục Quản lý thị trường và kế hoạch số 279KH-BCĐ389 ngày 22/10/2020 của UBND tỉnh Lào Cai về cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trước, trong và sau Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021, Cục Quản lý thị trường tỉnh Lào Cai đã ban hành Quyết định số 247/QĐ-QLTT ngày 10/12/2020 về kế hoạch cao điểm kiểm tra, kiểm soát thị trường cuối năm 2020 và trước, trong, sau Tết Nguyên đán Tân Sửu năm 2021, thời gian thực hiện kế hoạch từ 15/12/2020 đến 25/02/2021.

2.2.2. Xây dựng và tổ chức thực hiện các kế hoạch nhằm phòng chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai Khóa luận: Thực trạng chống buôn lậu tại địa bàn tỉnh Lào Cai

Tổ chức thực hiện Kế hoạch số 17/KH-TCQLTT ngày 24 tháng 11 năm 2020 về Cao điểm kiểm tra, kiểm soát thị trường cuối năm 2020 và trước, trong, sau Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021. Thời gian triển khai từ ngày 25/11/2020- 25/02/2021:

Thứ nhất, tập trung kiểm tra, kiểm soát các mặt hàng trọng điểm.

• Tập trung lực lượng kiểm tra, kiểm soát đối với những mặt hàng thiết yếu, có nhu cầu tiêu dùng lớn trong dịp cuối năm và Tết Nguyên đán như hàng điện tử, điện lạnh, quần áo, giầy dép, lương thực, thực phẩm, bánh kẹo, đường, hoa quả, rượu bia, thuốc lá, xì gà, nước giải khát, xăng dầu, động vật và sản phẩm chế biến từ động vật… không để xảy ra tình trạng đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý; đảm bảo ổn định thị trường để phục vụ nhu cầu Tết cho nhân dân.
• Tập trung thực hiện các Chỉ thị, kế hoạch, văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Thủ trướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, Bộ Công Thương về các chuyên đề chống buôn lậu như thuốc lá; phân bón, thuốc bảo vệ thực vật giả, kém chất lượng; xăng dầu giả, kém chất lượng; động vật sống và các sản phẩm chế biến từ động vật không rõ nguồn gốc; nhóm hàng dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng và thuốc y học cổ truyền.
• Kiểm tra kiểm soát về công tác an toàn thực phẩm, nhóm mặt hàng nông lâm, thuỷ sản: đặc biệt phối hợp với các lực lượng chức năng tập trung vào khu vực các chợ đầu mối, siêu thị, kho chứa hàng đông lạnh; các đơn vị nhập khẩu, kinh doanh thực phẩm đông lạnh; các cơ sở sản xuất – kinh doanh thực phẩm đường phố.
• Kết hợp kiểm tra các biểu hiện của hành vi đầu cơ, găm hàng, tăng giá trái pháp luật; kiểm tra việc thực hiện đo lường hàng hoá (cân, đong, đóng gói hàng hoá), công bố chất lượng hàng hoá, ghi nhãn hàng hoá của các cơ sở sản xuất kinh doanh bán buôn, bán lẻ để phát hiện các thủ đoạn gian lận về giá hoặc lợi dụng đo lường, đóng gói để tăng giá; kiểm tra, kiểm soát việc thực hiện các quy định của pháp luật về giá, niêm yết giá và bán theo giá niêm yết.
• Kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm về vận chuyển, buôn bán hàng nhập lậu, hàng cấm, vật liệu nổ, pháo nổ, pháo hoa, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; kiểm tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về giá, đo lường, chất lượng và công tác đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm; hành vi vi phạm trong lĩnh vực xúc tiến thương mại, thương mại điện tử, các website, mạng xã hội, các ứng dụng bán hàng trực tuyến…
• Kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm các sản phẩm hàng hoá thuộc danh mục cấm nhập khẩu; các sản phẩm hàng hoá thuộc nhóm bình ổn thị trường.

Thứ hai, tập trung kiểm tra, kiểm soát địa bàn trọng điểm, tuyến trọng điểm.

• Tăng cường công tác quản lý địa bàn, rà soát các tổ chức, cá nhân kinh doanh trên địa bàn, tăng cường kiểm soát tuyến trọng điểm gần các cửa khẩu, các đường mòn, lối mở, khu vực tập kết hàng hoá gần biên giới; các chợ đầu mối, các trung tâm thương mại; các tuyến đường bộ, đường sắt, đường thuỷ, cảng hàng không.
• Xây dựng phương án tổ chức lực lượng, phân công rõ trách nhiệm quản lý cho từng địa bàn; bảo đảm liên thông trong khâu phối hợp thực hiện. Khóa luận: Thực trạng chống buôn lậu tại địa bàn tỉnh Lào Cai
• Chủ động tổ chức các đoàn thanh tra, kiểm tra liên ngành nhằm tập trung triệt phá tận gốc các đường dây buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, cửa khẩu quốc tế đang tồn tại trên địa bàn.

Thứ 3, tăng cường quản lý giám sát, giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương hành chính trong thực thi công vụ. Thực hiện hoạt động công vụ của lực lượng QLTT theo quy định tại Thông tư số 18/2019/TT-BCT ngày 30/9/2019 của Bộ trưởng Bộ Công Thương:

• Nâng cao tinh thần trách nhiệm và hiệu quả giải quyết công việc; nêu cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu;
• Thường xuyên kiểm tra, giám sát việc triển khai hoạt động công vụ của công chức do cấp mình quản lý để kịp thời đôn đốc, chấn chỉnh công chức hoàn thành nhiệm vụ được phân công, đảm bảo chất lượng và thời gian quy định;
• Kiên quyết xử lý nghiêm tập thể, cá nhân công chức tha hóa, bao che, tiếp tay cho các hành vi vi phạm pháp luật.
• Xây dựng và tổ chức kế hoạch số 07/KH-TCQLTT ngày 18 tháng 11 năm 2021 về Cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022:

Xác định tuyến, địa bàn, đối tượng, mặt hàng trọng điểm, xây dựng Kế hoạch, phương án cụ thể để triển khai có hiệu quả các văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Thủ trướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, Bộ Công Thương, Tổng cục QLTT trong đợt cao điểm;

Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường và xử lý vi phạm hành chính đối với hàng hóa là những mặt hàng thiết yếu có nhu cầu tiêu dùng cao trong dịp cuối năm và Tết Nguyên đán như bánh kẹo, rượu bia, nước giải khát, thuốc lá, các mặt hàng thực phẩm tươi sống…, các mặt hàng thiết bị y tế phục vụ phòng, chống dịch Covid-19; không để xảy ra tình trạng đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý; đảm bảo ổn định thị trường để phục vụ nhu cầu Tết cho nhân dân.

Tăng cường công tác phối hợp với các lực lượng chức năng kiểm tra, kiểm soát thường xuyên tại các khu vực, kho bãi, điểm tập kết hàng hóa gần biên giới, các chợ đầu mối, các tuyến đường bộ, đường sắt… nhất là các địa bàn trọng điểm tại các tỉnh biên giới.

Ứng dụng công nghệ thông tin để xử lý các hành vi kinh doanh hàng cấm, hàng nhập lậu, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ….qua mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử.

Đẩy mạnh công tác thông tin, truyền thông, kết hợp công tác kiểm tra, xử lý phạm với việc vận động các tổ chức, cá nhân hoạt động thương mại trên thị trường tham gia đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả bằng các hình thức đa dạng, thiết thực; thực hiện ký cam kết không kinh doanh hàng giả, hàng lậu, kém chất lượng; kiểm tra đối với những cơ sở kinh doanh đã ký cam kết và xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm.

Thường xuyên kiểm tra, giám sát việc triển khai hoạt động công vụ của công chức do cấp mình quản lý để kịp thời đôn đốc, chấn chỉnh công chức hoàn thành nhiệm vụ được phân công, đảm bảo chất lượng và thời gian quy định; kiên quyết xử lý nghiêm tập thể, cá nhân công chức tha hóa, bao che, tiếp tay cho các hành vi vi phạm pháp luật.

2.2.3. Tổ chức bộ máy quản lý, phân công trách nhiệm và phối hợp thực thi chính sách, pháp luật đối với hoạt động chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai Khóa luận: Thực trạng chống buôn lậu tại địa bàn tỉnh Lào Cai

2.2.3.1. Các lực lượng chức năng thanh tra, kiểm tra, kiểm soát phòng, chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai

Sở công thương tỉnh Lào Cai: Chủ trì sự hợp tác trong quản lý và kiểm tra, kiểm tra đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả và gian thương mại đối với các lĩnh vực: Kinh doanh sản xuất, công nghiệp tiêu dùng, công ty phẩm và công ty khác chế biến, xúc tiến thương mại, công ty thương mại, dịch vụ thương mại, quản lý cạnh tranh, kiểm tra. độc quyền chống bán phá giá, bảo vệ quyền lợi người dùng.

Chỉ cục Quản lý thị trường: Chủ trì phối hợp với các cơ quan chức năng các cấp triển khai công tác Quản lý thị trường trên địa bàn tỉnh; Hướng dẫn kiểm tra, kiểm soát việc thực hiện quy định của pháp luật về kinh doanh, lưu thông hàng hóa, các hoạt động thương mại trên thị trường, hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, dịch vụ thương mại, chống đầu cơ, găm hàng, tung tin thất thiệt, tăng giá quá mức, việc niêm yết giá và bán theo giá niêm yết, các vi phạm về giá, ghi nhận hàng hoá và các hành vi buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại kinh doanh trái phép khác: xử lý các hành vi vi phạm theo quy định pháp luật.

Cục Hải quan tỉnh: Trong phạm vi địa bàn hoạt động Hải quan chủ trì kiểm tra, giám sát, kiểm soát đối với hàng hóa, phương tiện vận tải: thực hiện tổ chức công tác phối hợp trong phòng, chống buôn lậu, vận chuyển các hàng hóa qua biên giới và các hành vi vi phạm pháp luật Hải quan; xử lý các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật. Ngoài phạm vi địa bàn hoạt động của Hải quan, cơ quan hải quan có trách nhiệm phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước thực hiện các biện pháp phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới và các hành vi khác vi phạm pháp luật Hải quan.

Cục Thuế Lào Cai: Chủ trì thanh tra, kiểm tra và giám sát việc chấp hành chính sách, pháp luật về thuế, chủ trì phối hợp với các cơ quan chức năng khác ở các ngành, các cấp trong phòng, chống gian lận về thuế, xử lý các hành vi vi phạm về thuế theo thẩm quyền.

Công an tỉnh chịu trách nhiệm: Chỉ đạo lực lượng chức năng phát hiện, điều tra xác minh làm rõ đường dây, ổ nhóm buôn lậu, buôn bán hàng cấm, hàng giả có giá trị lớn để xử lý theo quy định của pháp luật, đồng thời có trách nhiệm phổi hợp hỗ trợ các cơ quan chức năng, các ngành trong việc kiểm tra, xử lý những vụ việc chống người thi hành công vụ và buôn lậu, gian lận thương mại sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng cấm theo quy định. Chỉ đạo lực lượng cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ chịu trách nhiệm tiến hành các kế hoạch, biện pháp nghiệp vụ để phòng ngừa phát hiện, đấu tranh điều tra tội phạm buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới, buôn bán hàng cấm, kinh doanh trái phép trốn thuế, hàng giả, gian lận thương mại theo quy định của Bộ luật hình sự.

Sở Thông tin và truyền thông: Chủ trì, phối hợp với các sở, ngành thanh tra, kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm trong việc nhận, gửi kiện, gói hàng hóa, xuất bản phẩm, sản phẩm in không phải là xuất bản phẩm được nhập khẩu, xuất bản, in và phát hành trái phép, viễn thông và công nghệ thông tin. Kiểm tra, quản lý chấn chinh việc đưa thông tin, quảng cáo các loại sản phẩm, hàng hóa sai sự thật, không đúng với chất lượng, công dụng, hiệu quả gây hậu quả xấu, làm ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người tiêu dùng; Chỉ đạo các cơ quan thông tấn, báo chí phối hợp với các cơ quan chức năng, tổ chức tuyên truyền về công tác đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại, những tác động xấu đối với kinh tế xã hội của hành vi buôn lậu, sản xuất, kinh doanh hàng giả và gian lận thương mại.

2.2.3.2. Ban chỉ đạo phòng chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai Khóa luận: Thực trạng chống buôn lậu tại địa bàn tỉnh Lào Cai

Nhiệm vụ, quyền hạn của Ban Chỉ đạo 389 tỉnh:

Xây dựng đề án, phương án, chương trình, kế hoạch chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn tỉnh trong từng thời kỳ. Chỉ đạo, kiểm tra đôn đốc, hướng dẫn các sở, ban, ngành và các huyện, thị xã, thành phố thực hiện công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Chỉ đạo việc phối hợp giữa các cơ quan và các lực lượng chức năng phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn, xử lý các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn tỉnh.

Chỉ đạo các sở, ngành, cơ quan chức năng đề xuất cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan nhằm nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Chỉ đạo phối hợp liên ngành để kiểm tra việc xử lý các vụ buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả lớn; kiểm tra tình hình chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tại một số địa bàn trọng điểm của tỉnh.

Tổng hợp tình hình, kết quả hoạt động chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn tỉnh báo cáo UBND tỉnh, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia theo định kỳ và đột xuất.

Đề xuất khen thưởng đối với tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Chỉ đạo xử lý các tổ chức, cá nhân có dấu hiệu bao che, bảo kê, tiếp tay cho buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Phối hợp với các cơ quan thông tấn, báo chí xây dựng Chương trình, kế hoạch tuyên truyền về chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Thực hiện các nhiệm vụ khác do Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia và UBND tỉnh giao. Giúp việc cho Trưởng Ban và Ban Chỉ đạo 389 tỉnh có Văn Phòng Thường trực đặt tại Chi cục Quản lý thị trường. Tổ chức và hoạt động của Văn phòng Thường trực do Trưởng Ban quyết định theo đề nghị của Phó Trưởng Ban thường trực.

2.2.4. Thanh tra, kiểm tra và xử lý các vi phạm hoạt động chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai Khóa luận: Thực trạng chống buôn lậu tại địa bàn tỉnh Lào Cai

2.2.4.1. Thanh tra, kiểm tra các vi phạm hoạt động chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai

Trong những năm qua, Sở Công thương tỉnh Lào Cai luôn tích cực nỗ lực, chủ động phối hợp với các sở ban ngành và cơ quan chức năng khác trong tỉnh để thực hiện tốt công tác chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại.

Biểu đồ 2.2.4.1. Tổng số vụ buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại kiểm tra và xử lý của Sở Công thương tỉnh Lào Cai giai đoạn 2018 – 8 tháng năm 2021

Sở Công thương tỉnh Lào Cai đã cử các cán bộ tham gia các đoàn kiểm tra liên ngành để giải quyết kịp thời những vấn đề nổi cộm, phát sinh trên địa bàn như: ngăn chặn hoạt động buôn bán, vận chuyển hàng cấm (pháo nổ, vũ khí, ma tuý, công cụ hỗ trợ, đồ chơi trẻ em mang tính bạo lực,…), nội tạng động vật, gia cầm và các sản phẩm gia súc, thực phẩm đông lạnh, thực phẩm chế biến, xì gà, bánh, kẹo, giày, dép, đồ gia dụng, rác thải độc hại. Sở đã phối hợp với các các cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý 2.877 vụ vi phạm xử lý vi phạm: 685 vụ; tổng giá trị xử lý 5.754.294.000 đồng. Trong đó phạt vi phạm hành chính: 1.334.080.000 đồng (tăng 8,1% so với cùng kỳ năm 2017); trị giá hàng hoá vi phạm: 4.420.214.000 đồng. Hàng hóa vi phạm chủ yếu: tỏi khô, bánh kẹo các loại, hàng đông lạnh (thịt bò, xương lợn, chân gà, vịt…), bánh nướng, giày dép, phế liệu sắt vụn, cá tầm giống, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc tân dược….

Năm 2019, tình hình buôn lậu, vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn không có điểm nóng, vụ việc nổi cộm. Tuy nhiên, phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi; các đối tượng sử dụng phương tiện thông tin hiện đại, lợi dụng địa hình sông suối, các đường mòn qua lại biên giới, đêm tối, giờ cao điểm để tập kết hàng hóa ở khu vực giáp biên giới, sau đó chia nhỏ, thuê cư dân vận chuyển trái phép qua biên giới. Nhờ tăng cường kiểm tra, kiểm soát, tính đến thời điểm này, Sở Công Thương kết hợp với các ban ngành, Cục Hải quan Lào Cai đã đã tiến hành kiểm tra 1.427 vụ; phát hiện và xử lý 490 vụ (chiếm 34,3% tổng số vụ), với tổng giá trị xử phạt 5.266,8 triệu đồng. Tập trung vào các mặt hàng cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu như: Pháo nổ, ma túy, đồ chơi trẻ em mang tính bạo lực, rượu bia, thuốc lá, quặng các loại, phế liệu, gia súc, gia cầm… Khóa luận: Thực trạng chống buôn lậu tại địa bàn tỉnh Lào Cai

Năm 2020, các cơ quan thành viên Ban Chỉ đạo 389 tỉnh đã bắt giữ, xử lý về buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả là 1.333 vụ. Tổng giá trị xử lý hơn 288 tỷ đồng, trong đó: Xử phạt vi phạm hành chính 1.042 vụ, với số tiền gần 204 tỷ đồng, tăng hơn 4 lần so với cùng kỳ; xử phạt bổ sung, truy thu thuế hơn 77 tỷ đồng, bằng 43,7% so với cùng kỳ; trị giá hàng hóa vi phạm là hơn 7 tỷ đồng, bằng 58% so với cùng kỳ. Khởi tố 218 vụ/288 đối tượng với hành vi vi phạm chủ yếu là về buôn bán, tàng trữ, vận chuyển trái phép ma túy, pháo nổ, phá rừng, khai thác rừng trái phép.

8 tháng đầu năm 2021, lợi dụng tình hình dịch Covid-19, hạn chế đi lại và nhu cầu tiêu dùng của người dân nên hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả vẫn diễn ra với một số nhóm mặt hàng như: Thực phẩm đông lạnh, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, giày dép, đồ chơi trẻ em, hàng tiêu dùng. Ban Chỉ đạo 389 tỉnh đã kiểm tra, phát hiện, bắt giữ 801 vụ (tăng 122 vụ so với cùng kỳ). Trong đó: Buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng lậu là 361 vụ (tăng 42 vụ so với cùng kỳ); gian lận thương mại là 423 vụ (tăng 69 vụ so với cùng kỳ); hàng giả 17 vụ (tăng 11 vụ so với cùng kỳ). Xử lý vi phạm hành chính là 629 vụ (tăng 106 vụ so với cùng kỳ). Tổng giá trị xử lý trên 19,1 tỷ đồng, giảm hơn 10 lần so với cùng kỳ (năm 2020, Cục Hải Quan tỉnh, Cục Thuế tỉnh xử phạt vi phạm hành chính và truy thu thuế với số tiền lớn). Trong đó: Xử phạt vi phạm hành chính số tiền trên 5,28 tỷ đồng (giảm hơn 30 lần so với cùng kỳ); phạt bổ sung, truy thu thuế là 8 tỷ 506,92 triệu đồng (giảm hơn 3 lần so với cùng kỳ); trị giá hàng hóa vi phạm là 4,3 tỷ đồng (tăng 1,5% so với cùng kỳ); tiền bán thanh lý hàng tịch thu là 990,1 triệu đồng.

2.2.4.2. Một số vụ việc về hoạt động buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai giai đoạn từ năm 2018 đến 8 tháng đầu năm 2021

Thực hiện chỉ đạo của Chính Phủ, Ban chỉ đạo 389 quốc gia và UBND tỉnh Lào Cai, Ban chỉ đạo 389 tỉnh Lào Cai kết hợp với cơ quan chức năng có liên quan như Sở Công Thương, Bộ Công Thương tỉnh Lào Cai đã tích cực chủ động trong công tác phòng chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại. Có thể kể đến một số vụ buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại do các cơ quan chức năng thống kê trong giai đoạn từ năm 2018 đến 8 tháng đầu năm 2021 như sau:

Theo tài liệu điều tra của Cục Điều tra chống buôn lậu, từ tháng 12/2017 đến tháng 10/2018, Công ty CP Diệp Bảo Anh mở 79 tờ khai xuất khẩu 79 lô hàng với tên khai báo “Xỉ có thành phần chính là Fe2O3, SiO2… thu được từ công nghệ luyện thép đã được tinh chế dạng bột” với tổng khối lượng 56.781,29 tấn, sang Trung Quốc qua cửa khẩu quốc tế Lào Cai. Tuy nhiên, qua công tác điều tra, xác minh, Cục Điều tra chống buôn lậu có đủ căn cứ kết luận toàn bộ số hàng hóa nêu trên là “Tinh quặng sắt” không có tên trong danh mục hàng hóa được phép xuất khẩu theo quy định tại Thông tư 41/2012/TT-BCT, được sửa đổi tại Thông tư 12/2016/TT-BCT của Bộ Công Thương. Toàn bộ số hàng hóa trên không có nguồn gốc hợp pháp, trị giá hàng hóa vi phạm lớn khoảng 66,6 tỷ đồng. Căn cứ kết quả điều tra, cơ quan Hải quan xác định, Công ty CP Diệp Bảo Anh đã có nhiều hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Đó là, cố ý khai báo sai về tên hàng, lập khống hồ sơ nguồn gốc đầu vào, sử dụng chứng từ giả mạo đưa vào bộ hồ sơ hải quan để xuất khẩu hàng hóa thuộc diện không được phép xuất khẩu.

Ngày 8/7/2020, kho hàng lậu tại thành phố Lào Cai được ngụy trang rất kỹ, nhìn từ bên ngoài vào không ai nghĩ bên trong kinh doanh hàng lậu online bởi toàn bộ xung quanh được dựng kín bằng tôn và treo những tấm biển quảng cáo không liên quan đến các sản phẩm buôn bán mà chỉ là lắp khung nhôm kính. Bên trong kho hàng rộng khoảng 10.000m2 chứa hàng trăm nghìn mặt hàng gồm giày, dép, đồng hồ, túi xách… không rõ nguồn gốc xuất xứ, thậm chí còn nghi giả mạo nhãn hiệu của các hãng lớn như Nike, Adidas, LV, Chanel, Gucci… Sau 4 ngày kiểm đếm, QLTT ghi nhận kho này có 237 chủng loại hàng hóa, với hơn 158.000 sản phẩm. Trong đó, hơn 151.300 sản phẩm không rõ nguồn gốc và 6.688 sản phẩm có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu của các thương hiệu nổi tiếng thế giới. Toàn bộ số hàng này phải chất vào 34 container mới đủ chỗ để niêm phong. Khóa luận: Thực trạng chống buôn lậu tại địa bàn tỉnh Lào Cai

Trong 9 tháng đầu năm 2020, dịch Covid-19 bùng phát, tại Lào Cai, hoạt động vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, buôn lậu, gian lận thương mại tuy có giảm so với cùng kỳ năm 2019, song buôn bán, vận chuyển trái phép các mặt hàng khẩu trang y tế và các trang thiết bị, nguyên liệu, vật tư y tế… phục vụ nhu cầu phòng, chống dịch Covid- 19 phát sinh gia tăng. Từ triển khai công tác nghiệp vụ, Cục QLTT tỉnh Lào Cai đã xử lý 34 vụ việc kinh doanh vi phạm pháp luật về giá, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, vi phạm về nhãn hàng hóa… đối với các mặt hàng vật tư y tế, khẩu trang, găng tay y tế (6.000 găng tay y tế, 152.050 chiếc khẩu trang…), với tổng giá trị xử lý vi phạm khoảng 270 triệu đồng (xử phạt hành chính khoảng 79 triệu đồng, trị giá hàng hóa vi phạm khoảng 191 triệu đồng).

Ngày 18/3/ 2021, kết quả khám phát hiện 70 hộp cat tông có chứa Mực khô ăn liền do nước ngoài sản xuất, số lượng 350 kg (5kg/hộp x 70 hộp), trị giá gần 100 triệu đồng. Tại thời điểm khám, chủ lô hàng không xuất trình được các hóa đơn chứng từ theo quy định của pháp luật đối với hàng hóa nhập khẩu lưu thông trên thị trường. Đội QLTT số 5 đã tiến hành tạm giữ toàn bộ hàng hóa, lập biên bản vi phạm hành chính và trình cấp có thẩm quyền ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng hóa nhập lậu với số tiền xử phạt vi phạm hành chính 70 triệu đồng.

Ngày 21/7/2021, thực hiện chỉ đạo của Cục Quản lý thị trường tỉnh Lào Cai về tăng cường công tác kiểm tra, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, Tổ QLTT số 2 thuộc Đội QLTT số 1 đã kiểm tra và thu giữ hơn 400 sản phẩm hàng hóa nhập lậu. Tại thời điểm kiểm tra phát hiện 203 sản phẩm gồm: Ngũ cốc, bánh, mỳ chính; 219 sản phẩm gồm: mỹ phẩm, nước giặt, sữa rửa mặt, lăn nách…toàn bộ số hàng trên do nước ngoài sản xuất, không có hóa đơn chứng từ kèm theo. Đội QLTT số 1 đã ra quyết định tạm giữ toàn bộ số hàng trên để xử lý theo quy định.

Ngày 22/8/2021, Phòng Cảnh sát Kinh tế – Công an tỉnh phối hợp với Cục Cảnh sát giao thông – Bộ Công an phát hiện xe ô tô mang biển kiểm soát 24H – 004.86 lưu thông trên cao tốc Nội Bài – Lào Cai, hướng Lào Cai đi Hà Nội có dấu hiệu vận chuyển hàng hóa nhập lậu nên đã tiến hành dừng xe để kiểm tra. Bước đầu cơ quan công an xác định trên xe chở theo các loại hàng hóa gồm: 2.380 sản phẩm nghi là bộ van máy thở đựng trong hộp giấy màu xanh có chữ Regulator; 6.750 sản phẩm nghi là bộ test SARS-CoV-2, mỗi sản phẩm được đựng trong gói có dòng chữ SARS-CoV-2 Antigen Rapid Test kit; 5.200 sản phẩm nghi là tuýp mỡ màu đỏ trắng có ghi nhiều chữ nước ngoài trong đó có chữ Skin Doctor; 1.480 sản phẩm nghi là máy xay, trên thành hộp có ghi nhiều chữ nước ngoài và trên 1 nghìn sản phẩm nghi chứa các viên giặt OMO. Qua làm việc với cơ quan chuyên môn của Sở Y tế xác định các sản phẩm và thiết bị y tế trên chưa được Bộ Y tế cấp phép lưu hành theo quy định.

Thông qua những vụ việc về buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại điển hình nói trên, có thể nói rằng tình trạng buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại đã và đang diễn ra phổ biến dưới nhiều hình thức khác nhau trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Những vụ buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại nói trên đã đưa vào thị trường thiêu thụ và mang đến những hậu quả vô cùng lớn đối với sức khoẻ cộng đồng, đồng thời ảnh hưởng đến nền kinh tế Việt Nam nói chung và kinh tế tỉnh Lào Cai nói riêng.

2.2.4.3. Xử lý các vi phạm hoạt động chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai Khóa luận: Thực trạng chống buôn lậu tại địa bàn tỉnh Lào Cai

Xử lý các vi phạm hoạt động chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai được thực hiện theo các quy định của Nhà nước về các hình thức xử phạt, mức phạt đối với từng nhóm cá nhân, tổ chức vi phạm theo quy định của pháp luật: Luật doanh nghiệp 2014, Luật hình sự 2005, Nghị định số 148/2016/NĐ-CP ngày 04/11/2016 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Pháp lệnh Quản lý thị trường, Nghị định số 10/CP ngày 23/01/1995 của Chính phủ về tổ chức nhiệm vụ và quyền hạn của Quản lý thị trường, Nghị định số 27/2008/NĐ-CP ngày 13/03/2008 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nhị định số 10/CP, Thông tư số 09/2013/TT-BCT ngày 24/01/2018 của Bộ trưởng Bộ Công Thương về Kế hoạch đấu tranh phòng, chống các hành vi vi phạm trong sản xuất, kinh doanh hàng hoá giả mạo xuất xứ tại các địa bàn trọng điểm đến hết năm 2020, Nghị định số 185/2013/NĐ-CP Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng,… Căn cứ vào kết quả kiểm tra, kiểm soát hoạt động buôn lâụ, hàng giả và gian lận thương mại tuỳ từng mức độ vi phạm của các cá nhân, tổ chức, Sở Công thương kết hợp với các cơ quan chức năng chuyển hồ sơ cho cảnh sát điều tra để tiến hành điều tra và xử lý theo quy định của pháp luật.

Trong giai đoạn 2018 – 8 tháng đầu năm 2021, các vụ việc điển hình xử lý vi phạm đối với hoạt động chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai được thể hiện ở Phụ lục 2.2.2.

Theo đánh giá của các nhân, các tổ chức doanh nghiệp về mức xử lý đối với hoạt động chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai như sau:

Biểu đồ 2.2.4.3. Đánh giá của các cửa hàng, doanh nghiệp kinh doanh trên địa bàn tỉnh Lào Cai về mức độ xử lý đối với hoạt động buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại

Qua kết quả khảo sát ý kiến của 50 cửa hàng, doanh nghiệp kinh doanh trên địa bàn tỉnh về mức độ xử lý đối với hoạt động buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại cho thấy 100% các cửa hàng, doanh nghiệp kinh doanh cho rằng mức độ xử lý chưa đáp ứng yêu cầu thực thi nhiệm vụ QLNN về phòng chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại. Trong đó có: 54% số các cửa hàng, doanh nghiệp kinh doanh được hỏi cho rằng mức xử lý đối với hoạt động chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại hiện nay không phù hợp; 12% cho rằng mức xử phạt có thể chấp nhận được; 20% cho rằng rất không phù hợp và 14% cho rằng phù hợp. Nguyên nhân được các cửa hàng, doanh nghiệp kinh doanh cho biết hiện nay mức xử phạt đang áp dụng đối với hành vi buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại vẫn còn rất nhẹ, chưa đảm bảo được tính răn đe với các đối tượng vi phạm. Đặc biệt là các đối tượng vi phạm nhiều lần chưa có các mức phạt riêng dẫn tới tình trạng bị xử phạt nhiều lần nhưng vẫn xảy ra, song mức phạt thấp nên các đối tượng vẫn tiếp tục sản xuất kinh doanh hàng giả và gian lận thương mại do lợi nhuận cao mà hoạt động này mang lại. Bởi vậy, cần có những biện pháp, các quy định xử phạt nặng hơn đối với các hành vi buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại nhằm bảo vệ lợi ích của người sản xuất chân chính và bảo vệ quyền lợi cho người tiêu dùng.

2.3. Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai

2.3.1. Thành công

Trong những năm qua, quản lý nhà nước đối với hoạt động chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã đạt được nhiều thành công. Dưới sự chỉ đạo sát sao của cơ quan cấp thành phố, UBND tỉnh, Cục quản lý thị trưởng tỉnh, Sở Công thương đã tích cực kiểm tra, kiểm soát, xử lí vi phạm cũng như tuyên truyền về các hành vi buôn lậu và gian lận thương mại.Từ kết quả phân tích thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai có những kết quả chính như sau:

Thứ nhất, công tác xây dựng, ban hành các văn bản pháp luật đã có nhiều tiến bộ nhất định. Đơn vị quản lý thị trường dưới vai trò cơ quan thường trực của Ban chỉ đạo 389 tỉnh, đã nắm bắt, cập nhật liên tục các văn bản chỉ đạo của cấp trên, kịp thời tham mưu, đề xuất các vấn để trọng tâm, trọng điểm, phát hiện những vấn đề mới phát sinh, nổi cộm trên địa bàn để Trưởng ban kịp thời ban hành các Kế hoạch, triển khai văn bản chỉ đạo. Một số vấn đề đã được Ban chỉ đạo 389 tỉnh đề xuất để triển khai trên địa bản tỉnh như:

• Kế hoạch đấu tranh phòng ngừa, kiểm tra, xử lý vi phạm tại các địa bàn, tụ điểm nổi cộm về hàng giả, không rõ nguồn gốc xuất xứ và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đến hết năm 2020; Khóa luận: Thực trạng chống buôn lậu tại địa bàn tỉnh Lào Cai
• Công tác thông tin tuyên truyền về hoạt động lực lượng Quản lý thị trường trong công tác đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại;
• Công tác chỉ đạo triển khai và các giải pháp thực hiện Kế hoạch cao điểm kiểm tra, kiểm soát trước, trong và sau Tết Nguyên đán Tân Sửu năm 2021 trên địa bàn tỉnh Lào Cai.

Thứ hai, công tác triển khai các Kế hoạch, công văn chỉ đạo của cấp trên được thực hiện tốt. Căn cứ vào các văn bản chỉ đạo của Ban chỉ đạo 389 tỉnh, lực lượng như Sở Công thương phối hợp với các cơ quan chức năng khác đã tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường về cơ bản hoàn thành nhiệm vụ được giao, phát hiện và xử lý kịp thời nhiều vụ vi phạm điển hình được người dân và các ban ngành quan tâm.

Thứ ba, các ngành thành viên Ban Chỉ đạo 389 tỉnh đã thực hiện tốt việc phối hợp giữa các ngành chức năng với chính quyền các địa phương trong công tác kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm, giải quyết kịp thời những vấn đề nổi cộm; thường xuyên trao đổi cung cấp thông tin giữa các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương, tạo mạng lưới thông tin rộng rãi, đảm bảo chất lượng phục vụ tốt công tác chỉ đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Ban Chỉ đạo 389 tỉnh thường xuyên theo dõi, đôn đốc Ban Chỉ đạo các huyện, thành phố và chính quyền các địa phương trong công tác tuyên truyền, kiểm tra, xử lý, ngăn chặn các hành vi vi phạm; cử cán bộ tham gia các Đoàn kiểm tra liên ngành, qua đó đã góp phần giải quyết và xử lý kịp thời các vụ việc phức tạp, liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực.

Thứ tư, việc xử lý đối với hoạt động chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại được Sở Công thương tỉnh Lào Cai thực hiện theo đúng các quy định của pháp luật. Đồng thời, Sở Công thương phối hợp với các cơ quan chức năng và Công an tỉnh Lào Cai để điều tra và chuyển hồ sơ nếu có dấu hiệu vi phạm hình sự của các đối tượng buôn lâụ, hàng gỉa và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh.

Thứ năm, công tác điều tra cơ bản với các doanh nghiệp, hộ kinh doanh được thực hiện thường xuyên, liên tục. Ngoài ra Sở Công thương cũng có những chính sách khuyến khích các doanh nghiệp, người dân cung cấp thông tin cho các lực lượng chức năng giúp phát hiện, xử lý các cơ sở, các ổ nhóm có hành vi buôn lậu, buôn bán hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai.

2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân của hạn chế Khóa luận: Thực trạng chống buôn lậu tại địa bàn tỉnh Lào Cai

2.3.2.1. Hạn chế

Bên cạnh những mặt đã làm được, vẫn còn một số tồn tại, hạn chế trong việc thực hiện nhiệm vụ chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai trong thời gian qua:

Thứ nhất, hệ thống văn bản pháp luật, hướng dẫn còn nhiều thiếu sót, hạn chế. Nhiều văn bản pháp luật, nghị định xử phạt về buôn lậu và gian lận thương mại còn nhiều kẽ hở, chế tài xử phạt chưa đủ sức răn đe với các đối tượng phạm tội. Các mức độ phạt đối với những hành vi này còn quá thấp, dẫn đến tình trạng chưa giải quyết được tận gốc vấn đề này, nhiều hộ kinh doanh, doanh nghiệp dù đã kiểm tra và xử phạt nhiều lần nhưng vẫn tiếp tục vi phạm. Do vậy, muốn giải quyết triệt để các vi phạm buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại cần phải giải quyết từ các quy định pháp luật, phải chặt chẽ, khung xử phạt nặng tạo sức răn đe với đối tượng vi phạm.

Thứ hai, hạn chế về nguồn nhân lực phục vụ cho hoạt động quản lý, kiểm tra, kiểm soát thị trường, cụ thể: Trong quá trình thực thi công vụ, vẫn tổn tại một số cán bộ, công chức tiếp tay cho các hành vi buôn lậu và gian lận thương mại; hoặc có thái độ ứng xử, cử chỉ không đúng mực, đây là một vấn đề khó giải quyết trong tình hình hiện nay.

Thứ ba, thủ tục hành chính trong công tác kiểm tra đối với buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh Lào Cai chưa có sự nhanh nhạy, kịp thời ứng biến với mọi hành vi của đối tượng phạm tội. Bởi vẫn tồn tại nhiều vụ việc sau khi phát hiện đối tượng lại cần phải có phê duyệt bằng văn bản của cấp trên mới được phép tiến hành kiểm tra đối tượng. Chính vì vậy, nhiều vụ việc trong lúc chuẩn bị các thủ tục cần thiết để kiểm tra các đối tượng vi phạm đã kịp thời phân tán các tang vật vi phạm, gây khó khăn cho công tác kiểm tra của lực lượng chức năng. Khóa luận: Thực trạng chống buôn lậu tại địa bàn tỉnh Lào Cai

Thứ tư, công tác phối hợp và quản lý trên địa bàn tỉnh Lào Cai còn lỏng lẻo, hạn chế, chưa kịp thời cập nhật thông tin, tình hình sản xuất, kinh doanh của đối tượng quản lý; tinh thần, trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ của một số cán bộ công chức còn yếu, chưa nhiệt huyết với công việc, làm việc còn theo lối mòn, tư duy cũ;… Việc thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành của tỉnh còn chưa chặt chẽ trong việc phân định trách nhiệm và nhiệm vụ cụ thể cho từng ban, ngành dẫn đến sự thiếu thống nhất giữa các bên khi thực thi công việc. Qua khảo sát ý kiến của 50 cửa hàng, doanh nghiệp kinh doanh về mức độ phối hợp thường xuyên, hiệu quả của các bên liên quan trong công tác chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại đã phản ánh được tồn tại trên:

Biểu đồ 2.3.2.1. Mức độ phối hợp thường xuyên, hiệu quả của các bên liên quan trong công tác chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại

Thứ năm, công tác báo cáo, thông tin với hoạt động buôn lậu và gian lận thương mại còn chậm trễ. Việc trao đổi thông tin giữa các cơ quan chức năng của Ban chỉ đạo 389 tỉnh còn thiếu thường xuyên, gây khó khăn cho việc tổng hợp số liệu, theo dõi tình hình chung cũng như thiếu thông tin cho hoạt động quản lý, kiểm tra, kiểm soát. Từ đó, cần quy định rõ hơn về thông tin báo cáo giữa các thành viên Ban chỉ đạo một cách thống nhất; quy định mức khen thưởng và phê bình với những đơn vị, cá nhân làm tốt hoặc chưa tốt trong công tác tổng hợp, báo cáo trong Ban chỉ đạo.

Thứ sáu, ý thức của từng cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh còn yếu kém trong công tác chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại. Trên địa bàn tỉnh có rất nhiều hộ dân kinh doanh buôn bán tự phát, không có giấy phép đăng ký kinh doanh; hoặc kinh doanh hàng lậu, hàng giả nhưng không ý thức được hành vi của mình là trái pháp luật. Nhiều vụ việc vi phạm nhưng sau khi có quyết định xử phạt đối tượng không chịu chấp nhận, thậm chí có đối tượng đóng cửa và không kinh doanh nữa, Điều này gây khó khăn rất lớn cho lực lượng kiểm tra và xử lý.

Thứ bảy, công tác tuyên truyền của quản lý nhà nước về hoạt động chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại chưa thường xuyên. Do việc tuyên truyền giáo dục pháp luật cho các nhân và các cơ sở kinh doanh về vấn đề liên quan đến buôn lậu chưa phát huy hiệu quả. Vì vậy, nhận thức của người dân trên địa bàn tỉnh trong lĩnh vực này không cao, khó có thể lôi kéo tầng lớp nhân dân tham gia công tác phòng chống buôn lậu, hàng gải và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh. Ngoài ra, người tiêu dùng chưa có thói quen nói không với hàng lậu, hàng giả và cũng chưa biết tự bảo vệ quyền lợi của mình khi là nạn nhân của những hành vi vi phạm này.

2.3.2.2. Nguyên nhân của hạn chế Khóa luận: Thực trạng chống buôn lậu tại địa bàn tỉnh Lào Cai

Nguyên nhân khách quan:

Thứ nhất, vị trí địa lý: Lào Cai là tỉnh miền núi, biên giới, nằm ở vùng Tây Bắc của Việt Nam, có 182,086km đường biên giới giáp với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc). Vị trí địa lý thuận lợi, có cửa khẩu quốc tế Lào Cai – Hà Khẩu đóng vai trò trung tâm trên tuyến hành lang kinh tế Côn Minh – Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh, là cầu nối, cửa ngõ không chỉ của Việt Nam mà còn cả các nước ASEAN với thị trường tỉnh Vân Nam và miền Tây Nam (Trung Quốc), hệ thống giao thông liên vùng, liên quốc tế. Do tỉnh gần biên giới nên là điều kiện thuận lợi để tập trung các ổ buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại. Vì vậy cuộc chiến chống buôn lậu và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh vẫn luôn phức tạp.

Thứ hai, các trang thiết bị cho công tác phòng chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại còn thiếu và lạc hậu. Trang thiết bị nhận biết hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ, vi phạm chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm chưa đáp ứng được nhu cầu hiện nay. Thêm một điểm yếu nữa là kinh phí phục vụ cho công tác kiểm tra, giám định hàng hoá còn khá hạn chế; chi phí tổ chức tiêu huỷ hàng hoá tốn kém, ảnh hưởng môi trường. Đây là những vấn đề nan giải trong điều kiện kinh tế nước ta còn khó khăn.

Thứ ba, phương thức hoạt động của các đối tượng vi phạm buôn lậu và gian lận thương mại ngày càng tinh vi và phức tạp. Diện tích đất rộng, xuất hiện nhiều cung đường vận chuyển hàng hoá nên việc kiểm tra, kiểm soát ngày một khó khăn hơn. Ngoài ra, các đối tượng vi phạm sử dụng các bãi đất trống, những khu xây dựng đang tạm ngừng ít người qua lại để tận dùng làm kho hàng, cơ sở sản xuất hàng giả tránh việc kiểm tra và phát hiện.

Nguyên nhân chủ quan:

Thứ nhất, công tác kiểm tra, kiểm soát, xử lý vi phạm đã được các lực lượng chức năng, địa phương tăng cường phối hợp triển khai nhưng do lợi nhuận cao nên các đối tượng dùng mọi thủ đoạn để cất giấu, trà trộn, vận chuyển, buôn bán hàng cấm, hàng lậu với số lượng nhỏ, dưới mức truy cứu trách nhiệm hình sự,… Khi bị phát hiện, kiểm tra, bắt giữ các đối tượng thường không nhận là chủ sở hữu gây rất nhiều khó khăn trong công tác điều tra, xử lý.

Thứ hai, năng lực trình độ của cán bộ chuyên môn còn kém, chưa được đào tạo một cách hệ thống và toàn diện về các nghiệp vụ, thao tác xử lý vi phạm trong lĩnh vực buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại. Bên cạnh đó, vẫn còn những cán bộ tiếp tay cho những đối tượng phạm tội. Đây là một trong những nguyên nhân được xem là nghiêm trọng nhất, không chỉ tạo cơ hội cho đối tương gian lận thương mại mà còn là vấn nạn tham nhũng của quốc gia. Vấn đề này gây thiệt hại không chỉ về mặt vật chất mà còn gây mất lòng tin của nhân dân.

Thứ ba, hoạt động về công tác tuyên truyền, giáo dục ý thức pháp luật của cấp chính quyền, cơ quan quản lý còn khá hạn chế. Những bài phát thanh thông tin tuyên truyền, những buổi gặp gỡ giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý được thực hiện rất ít, đặt biệt trên địa bàn các huyện kém phát triển kinh tế của tỉnh Lào Cai. Khóa luận: Thực trạng chống buôn lậu tại địa bàn tỉnh Lào Cai

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Khóa luận: Giải pháp nâng cao chống buôn lậu tại Lào Cai