Luận văn: Thực trạng PL về chứng thực của UBND quận Gò Vấp

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Luận văn: Thực trạng PL về chứng thực của UBND quận Gò Vấp hay nhất năm 2025 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Luận văn: Thực trạng thực hiện pháp luật về chứng thực từ thực tiễn hoạt động của Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp, thành phố HCM dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

2.1 Các đặc điểm về chứng thực của Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp

2.1.1. Đặc điểm tự nhiên – kinh tế xã hội

Quận Gò Vấp thuộc khu vực nội thành của thành phố Hồ Chí Minh: phía Đông giáp Quận 12 và quận Bình Thạnh; phía Tây và Bắc giáp Quận 12; phía Nam giáp quận Tân Bình, quận Phú Nhuận và quận Bình Thạnh.

Toàn quận Gò Vấp có 16 phường, từ Phường 1 đến Phường 17 (không có Phường 2), tổng diện tích tự nhiên của quận Gò Vấp là 1.973,25 ha chiếm 13,9% tổng diện tích 13 quận nội thành và chiếm gần 1% tổng diện tích toàn Thành phố. Năm 2022, dân số toàn quận khoảng 679.366 người (tính đến 31/12/2022).

Về giao thông, quận Gò Vấp có trục đường chính là Quang Trung và Nguyễn Kiệm – Nguyễn Oanh, Phạm Văn Đồng, dự án Bến Cát – Tham Lương, có tuyến đường sắt Bắc Nam chạy qua tạo sự thuận tiện cho việc đi lại của người dân tại khu vực. Ngoài ra, quận Gò Vấp có kênh Tham Lương – sông Bến Cát chảy ra sông Sài Gòn với chiều dài 12 km, đây là điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc phát triển giao thông đường thủy, xây dựng công viên cây xanh.

Nhìn chung quận Gò Vấp có vị trí chiến lược của Thành phố, có tiềm lực về đất đai, thuận tiện về giao thông.

2.1.2. Các yếu tố tác động đến thực hiện pháp luật chứng thực

Với những điều kiện tự nhiên, ví trí địa lý có nhiều thuận lợi, điều kiện kinh tế thuộc khu vực phát triển hàng đầu cả nước, quận Gò Vấp đã có nhiều điểm nột bật trong phát triển kinh tế những năm qua. Với những thuận lợi trên đã và đang tác động đến thực hiện pháp luật chứng thực theo các hướng như sau:

Thứ nhất, nhu cầu chứng thực trên địa bàn quận Gò Vấp tương đối lớn. Vì đây là một trong những quận nội thành của Thành phố Hồ Chí Minh nên các hoạt động kinh tế – xã hội diễn ra sôi động. Trong khi đó, nhu cầu chứng thực tuy không phải chỉ có trong nền kinh tế thị trường nhưng khi nền kinh tế thị trường phát triển thì nhu cầu chứng thực tăng lên nhanh chóng. Hơn nữa, quận Gò Vấp cũng là khu vực có nền kinh tế hàng hóa phát triển sớm trong phạm vi cả nước với rất nhiều ngành nghề kinh tế kéo theo nhu cầu chứng thực trở nên đa dạng. Chính điều này làm cho các quan hệ pháp luật về chứng thực trên địa bàn quận Gò Vấp cũng rất đa dạng và phức tạp cần có sự quyết liệt trong thực hiện pháp luật chứng thực nhằm tạo ra một trật tự ổn định, an toàn, khách quan cho hoạt động này.

Thứ hai, cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ quan tâm tới hoạt động chứng thực nhằm đảm bảo cho hoạt động này diễn ra trong một trật tự hợp lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Do quan hệ pháp luật chứng thực trên địa bàn quận Gò Vấp phức tạp hơn nhiều so với khu vực kinh tế – xã hội chưa phát triển nên chính cơ quan nhà nước có thẩm quyền tại đây phải dành sự quan tâm cho hoạt động này theo hướng: (1) Đảm bảo đủ nguồn nhân lực phục vụ công tác chứng thực trên địa bàn; (2) Dự liệu những trường hợp vi phạm pháp luật về chứng thực thường xảy ra để có phương án phòng ngừa, xử lý.

Thứ ba, cá nhân, tổ chức có nhu cầu về chứng thực bắt buộc phải tìm hiểu những quy định về chứng thực để đảm bảo thực hiện đúng và hiệu quả. Bởi vì, nếu không hiểu hết các quy định pháp luật về chứng thực thì các cá nhân, tổ chức có thể thực hiện không đúng giới hạn quyền và nghĩa vụ pháp lý của mình. Ngoài ra, sự thiếu hiểu biết pháp luật cũng có thể làm cho cá nhân, tổ chức có nhu cầu chứng thực tốn kém thời gian, công sức để thực hiện các nghĩa vụ trong chứng thực.

2.2 Thực tiễn thực hiện pháp luật chứng thực của Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp Luận văn: Thực trạng PL về chứng thực của UBND quận Gò Vấp.

Việc bố trí nguồn nhân lực nhằm tiếp nhận hồ sơ chứng thực tại trụ sở Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp giống như những Ủy ban nhân dân khác. Theo đó, có một công chức được bố trí ở bộ phận hành chính một cửa của Phòng Tư pháp để nhận hồ sơ chứng thực. Trường hợp nhận hồ sơ không hợp lệ thì công chức có thẩm quyền thực hiện thủ tục phải viện dẫn các quy định của pháp luật đến người yêu cầu chứng thực một cách chính xác nhất.

Phòng Tư pháp sẽ có Thông báo chức năng nhiệm vụ của Trưởng phòng và hai Phó phòng trong đó có nhiệm vụ chứng thực hồ sơ tại Bộ phận một cửa của UBND quận.

Hệ thống cơ sở vật chất phục vụ công tác chứng thực tại Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp đáp ứng nhu cầu: Khu vực này gồm một phòng rộng rãi để người dân đến nộp hồ sơ, nhận kết quả có chỗ ngồi (khi chờ tới lượt) và có máy lấy số, kêu theo thứ tự nên không có sự phân biệt trước và sau, luôn minh bạch, có camera giám sát.

Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp thực hiện nhập liệu số chứng thực lưu trữ những thông tin đã được chứng thực bản sao từ bản chính vào biểu mẫu thể hiện trong máy vi tính. Hiện nay, khi trả kết quả chứng thực, cơ quan nhà nước không giữ lại một bản giấy (đã chứng thực) như trước đây. Chế độ lưu trữ hồ được thực hiện theo quy định.

Với những điều kiện về nguồn nhân lực, cơ sở vật chất như trên, Phòng Tư pháp quận Gò Vấp đã và đang thực hiện tốt chức năng chứng thực của mình. Phòng Tư pháp quận đã thực hiện các số lượng việc với mức thu lệ phí cụ thể trong giai đoạn 2014 đến 2017 như sau:

Bảng 2.1 Bảng thống kê số việc chứng thực, số lệ phí chứng thực được thực hiện tại Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp giai đoạn 2014-2017 Luận văn: Thực trạng PL về chứng thực của UBND quận Gò Vấp.

Như vậy, ở giai đoạn 2014-2017, lượng công việc chứng thực được thực hiện bởi Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp tương đối nhiều. Mỗi năm, số lượng đầu việc cần chứng thực đều duy trì khoảng 40.000 – 60.000 việc. Tương ứng với đó là khoản lệ phí thu được tương đối lớn cho ngân sách nhà nước ngoài các nguồn thu khác.

Khoảng thời gian dịch bệnh Covid diễn ra (2020-2022) nhiều hoạt động kinh tế – xã hội bị đình trệ. Tuy nhiên, nhu cầu chứng thực của cá nhân, tổ chức thực hiện tại Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp không giảm nhiều. Số lượng được duy trì đều đặn qua các năm 2021, 2021, 2022 (khoảng 30.000 – 40.000 việc chứng thực). Sang năm 2023, nền kinh tế đã phục hồi không chỉ ở Việt Nam mà ở nhiều quốc gia trên thế giới do đó nhu cầu chứng thực vẫn được duy trì ở mức cao. (Bảng 2.2)

Bảng 2.2 Bảng thống kê số việc chứng thực tại Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp giai đoạn 2020-2023

Đối với chứng thực hợp đồng, giao dịch thì do có sự thay đổi về quy định của nhà nước và sự chỉ đạo của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh nên Ủy ban nhân dân cấp quận không còn thực hiện hoạt động chứng thực đối tượng này. Yêu cầu này bắt đầu từ chỉ đạo của Bộ Tư pháp, khởi đầu từ Công văn số 1213/BTP-BTTP ngày 29/4/2010 của Bộ Tư pháp về việc chuyển giao thẩm quyền chứng thực hợp đồng, giao dịch sang tổ chức hành nghề công chứng: “…Đối với những địa phương đã ban hành quyết định chuyển giao ở một số địa bàn cấp huyện thì cần tiếp tục thực hiện các biện pháp phát triển tổ chức hành nghề công chứng ở địa phương theo quy hoạch và lộ trình hợp lý để tiếp tục xem xét, quyết định chuyển giao ở những địa bàn còn lại …”.

Trong thời gian qua, việc chứng thực bản sao từ bản chính, chứng thực chữ ký được UBND quận Gò Vấp thực hiện đúng theo quy định của NĐ số 23 và các văn bản hướng dẫn thi hành của Bộ Tư pháp, CT 17… cho thấy số lượng bản sao từ bản chính do Phòng Tư pháp thực hiện rất lớn.

2.3 Đánh giá chung về thực hiện pháp luật chứng thực của Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp

2.3.1. Ưu điểm Luận văn: Thực trạng PL về chứng thực của UBND quận Gò Vấp.

Tổng hợp những phân tích phía trên cho thấy, hoạt động thực hiện pháp luật chứng thực của Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp trong những năm qua đã thu nhiều thành tựu đáng ghi nhận. Điều đó thể hiện sự nỗ lực của cán bộ chứng thực của Phòng Tư pháp quận Gò Vấp. Những thành tựu đó thể hiện dưới các khía cạnh sau đây:

Phòng Tư pháp quận đã chủ động ban hành kế hoạch và triển khai thực hiện công tác chứng thực tại UBND quận và UBND 16 phường, thường xuyên phối hợp chặt chẽ với Sở Tư pháp tổ chức Hội nghị tập huấn, báo cáo chuyên đề về chứng thực, qua đó kịp thời tháo gỡ khó khăm, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện.

Hoạt động thực hiện pháp luật về chứng thực của Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp tổ chức thực hiện nghiêm túc với các chương trình, kế hoạch, văn bản chỉ đạo hướng dẫn sát sao, phù hợp với thực tiễn.

Cán bộ công chức tại UBND quận cũng như UBND các phường được chuẩn hóa và sắp xếp theo Đề án vị trí việc làm nên thúc đẩy tính năng động, dám làm và dám chịu trách nhiệm.

Điều kiện về cơ sở vật chất phục vụ công tác chứng thực tại Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp đạt chuẩn chứng nhận tiêu chuẩn Việt Nam ISO 9001:2008 phục vụ ngày càng tốt hơn cho thực hiện pháp luật về chứng thực. Đặc biệt với sự hỗ trợ của khoa học công nghệ thông tin, dữ liệu về chứng thực được lưu trữ mà không cần lưu lại bản giấy như trước kia. Điều đó tạo thuận lợi khi không gian lưu trữ của Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp không nhiều.

Người dân ngày càng hiểu biết pháp luật hơn nên khi thực hiện thủ tục chứng thực đã hiểu rõ giới hạn quyền và nghĩa vụ pháp lý. Đó là một trong những điều kiện thuận lợi giúp công tác chứng thực nhanh chóng, hiệu quả.

2.3.2. Hạn chế

Bên cạnh những ưu điểm, thành tựu kể trên, tổng hợp đánh giá thực tiễn, chúng ta thấy hoạt động thực hiện pháp luật tại Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp còn một số khó khăn, vướng mắc như sau:

Vẫn còn xảy ra một số trường hợp sai sót về trong thực hiện thực hiện pháp luật chứng thực. Sai sót này chủ yếu do Ủy ban nhân dân một số phường trực thuộc Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp. Tức là Ủy ban nhân dân các phường chứng thực sai thẩm quyền (đáng lẽ loại giấy tờ đó phải do Phòng Tư pháp của Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp chứng thực theo hướng dẫn tại Công văn số 1352/HTQTCT-CT ngày 10/3/2015 của Cục Hộ tịch, Quốc tịch, Chứng thực về việc triển khai thực hiện Nghị định số 23/2015/NĐ-CP). Luận văn: Thực trạng PL về chứng thực của UBND quận Gò Vấp.

Sự bất cập trong việc chứng thực chữ ký liên quan tới nội dung được thể hiện trong giấy tờ của người dân, đơn vị, tổ chức…dẫn đến người thực hiện công tác này còn lúng túng, đùn đẩy chuyển qua nơi khác thực hiện như: Phòng Công chứng, Văn phòng Công chứng…gây phiền hà, tạo tâm lý không yên tâm khi giao dịch dân sự tại UBND quận.

Công chức thực hiện thủ tục chứng thực, sao y chưa được đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ: phát hiện giấy tờ giả, người chứng thực đôi khi giả mạo…nên tạo điều kiện học tập nâng cao nghiệp vụ thông qua các lớp bồi dưỡng, sử dụng công nghệ thông tin liên thông giữa các đơn vị trên cả nước.

Khối lượng công việc về chứng thực tại Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp ngày càng lớn và theo sự phát triển kinh tế – xã hội như hiện nay thì khối lượng công việc sẽ còn tăng lên nhưng số lượng cán bộ thụ lý hồ sơ còn ít nên nhiều trường hợp sẽ bị quá tải.

Một bộ phận nhân dân chưa hiểu rõ quy định của pháp luật về chứng thực do cơ chế tiếp cận chưa thuận lợi hoặc hoặc động tuyên truyền, phổ biến pháp luật chưa hiệu quả triệt để. Do đó, khi người dân thực hiện quyền yêu cầu cơ quan nhà nước chứng thực thì họ còn lúng túng nên kéo dài thời gian giải quyết vụ việc.

2.3.3. Nguyên nhân của hạn chế

• Khó khăn trong quá trình triển khai công tác. Cụ thể:

Hiện nay một số cơ quan, tổ chức chưa chấp hành nghiêm túc Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về một số biện pháp chấn chỉnh tình trạng lạm dụng yêu cầu nộp bản sao có chứng thực đối với giấy tờ, văn bản khi thực hiện thủ tục hành chính; như cơ quan, tổ chức vẫn yêu cầu phải nộp giấy tờ bản sao có chứng thực, bộ phận tiếp nhận hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính do tâm lý ngại đối chiếu, sợ trách nhiệm nên đã yêu cầu cá nhân, tổ chức nộp bản sao chứng thực.

Nghị định số 23/2015/NĐ-CP quy định tại Khoản 2 Điều 14: “chứng thực bản sao từ bản chính thì không lưu trữ” là chưa phù hợp với thực tế. Vì nếu có trường hợp bản sao đã được chứng thực, nhưng người yêu cầu chứng thực lại có hành vi gian dối, sửa chữa bản sao sau khi đã được chứng thực để thực hiện những hành vi gian dối khác thì cơ quan, tổ chức thực hiện chứng thực không có cơ sở để đối chiếu khi có tranh chấp, sai sót xảy ra liên quan đến bản sao đã được chứng thực.

Theo quy định của Nghị định số 23/2015/NĐ-CP hồ sơ yêu cầu chứng thực các hợp đồng, giao dịch đều giống nhau, không phân biệt sự khác nhau trong hồ sơ yêu cầu chứng thực các hợp đồng, giao dịch cụ thể. Điều đó có thể gây ra những hậu quả pháp lý liên quan đến những hợp đồng, giao dịch đã được chứng thực.

Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về chứng thực đôi khi chưa hấp dẫn nên không thu hút được sự quan tâm của người dân. Hình thức tuyên truyền chủ yếu vẫn là phổ biến trên website của Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp trong khi đó không phải người dân nào cũng dễ dàng tiếp cận với hình thức tuyên truyền này.

Chưa phát huy vai trò của các tổ chức tự quản trong thực hiện pháp luật về chứng thực trong khi đó lực lượng này tương đối gần gũi với nhân dân sẽ hiểu rõ nhu cầu về chứng thực và những điểm yếu trong nhận thức về pháp luật chứng thực của người dân.

• Lực lượng cán bộ phục vụ chứng thực còn ít nên trong nhiều trường hợp khi hồ sơ nhiều sẽ dẫn đến quá tải.
• Việc ứng dụng khoa học công nghệ vào thực hiện pháp luật chứng thực còn chưa đạt hiệu quả như mong muốn. Đôi khi cán bộ chứng thực còn lúng túng trong sử dụng khoa học công nghệ.

Tiểu kết Chương 2 Luận văn: Thực trạng PL về chứng thực của UBND quận Gò Vấp.

Với đề tài “Thực hiện pháp luật về chứng thực, từ thực tiễn hoạt động của Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh”, Chương 2 của đề án đã phân tích đánh giá được những nội dung như sau:

Đề cập những nét khái quát về điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế – xã hội trên địa bàn quận Gò Vấp và những tác động của điều kiện đó với thực hiện pháp luật chứng thực. Theo đó, đặc điểm nổi bật nhất là quận Gò Vấp là một trong những quận nội thành của Thành phố Hồ Chí Minh nên các hoạt động kinh tế diễn ra sôi động và chính vì vậy nhu cầu chứng thực cũng cao. Điều đó đòi hỏi Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp phải chuẩn bị nguồn nhân lực, cơ sở vật chất để thực hiện chức năng quản lý nhà nước này.

Đề án phân tích cơ sở pháp lý cho thực hiện pháp luật của Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp bao gồm những văn bản pháp luật của cơ quan nhà nước ở trung ương, văn bản của Ủy ban nhân dân Thành phố HCM, Sở Tư pháp Thành phố HCM. Trên cơ sở đó, Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp có nhiều hoạt động triển khai thực hiện những văn bản đó.

Thực hiện pháp luật trên địa bàn quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Mình với khối lượng đầu việc tương đối lớn so với các địa phương khác. Qua nghiên cứu, phân tích, tác giả cũng đã nêu ra những ưu điểm, thành công và thiếu sót, hạn chế của hoạt động thực hiện về chứng thực tại Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh.

Đề án đánh giá nguyên nhân của những tồn tại, khó khăn trong thực hiện pháp luật tại quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh. Trong đó có nhiều nguyên nhân khách quan như hệ thống pháp luật, điều kiện cơ sở vật chất… và cả những nguyên nhân chủ quan như hoạt động tuyên truyền pháp luật của Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp chưa đạt hiệu quả, nhận thức của người dân chưa đồng đều về pháp luật chứng thực… Luận văn: Thực trạng PL về chứng thực của UBND quận Gò Vấp.

Những nội dung phân tích ở Chương 2 của đề án được đề cập là cơ sở đề ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật chứng thực tại Ủy ban nhân dân quận Gò Vấp, Tp. Hồ Chí Minh.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ:  

===>>> Luận văn: Giải pháp PL về chứng thực của UBND quận Gò Vấp