Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình hay nhất năm 2024 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Khóa luận: Thực trạng thực hiện các biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

2.1. Thực trạng pháp luật về các biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình theo pháp luật Việt Nam

2.1.1. Nguyên tắc phòng ngừa bạo lực gia đình theo pháp luật Việt Nam

Nguyên tắc phòng chống bạo lực gia đình phải tuân thủ một số các nguyên tắc tại Điều 4 Luật Phòng chống bạo lực gia đình năm 2022 như sau:

Thứ nhất, phòng ngừa là chính, lấy người bị bạo lực gia đình là trung tâm. Tại Luật Phòng chống bạo lực gia đình năm 2022 nguyên tắc được chú trọng hơn, được đưa lên đầu và xuyên suốt là “Phòng ngừa là chính, lấy người bị bạo lực gia đình là trung tâm”. Nguyên tắc này đặt mục tiêu chính là ngăn chặn bạo lực gia đình bằng cách tập trung vào việc bảo vệ và hỗ trợ những người bị bạo lực gia đình Phòng ngừa là chính cho thấy sự ưu tiên của pháp luật là ngăn chặn sự bạo lực gia đình từ việc xảy ra. Thay vì chỉ tập trung vào xử lý hậu quả sau khi bạo lực đã xảy ra, nguyên tắc này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ngăn chặn và ngăn chặn sự bạo lực gia đình từ việc xảy ra ban đầu. Điều này có thể đạt được thông qua các biện pháp như giáo dục cộng đồng tăng cường nhận thức và đề cao vai trò của việc phòng ngừa.

Lấy người bị bạo lực gia đình là trung tâm đặt người bị bạo lực gia đình làm trung tâm trong quá trình phòng chống bạo lực gia đình. Điều này có nghĩa là hệ thống pháp luật và các biện pháp phòng ngừa được thiết kế và triển khai để bảo vệ và hỗ trợ những người bị bạo lực gia đình. Nguyên tắc này nhấn mạnh quyền tự do và an toàn của người bị bạo lực gia đình, và khuyến khích việc cung cấp cho họ sự hỗ trợ về mặt tâm lý, vật chất và pháp lý.

Đặc trưng của quan hệ gia đình, nhất là quan hệ gia đình ở nước ta thường là tách biệt với người ngoài. Nói cách khác, người bên ngoài ít có khả năng tham gia vào các mối quan hệ giữa các thành viên gia đình với nhau, ngay cả khi có những vấn đề xảy ra đối với quan hệ này. Quan hệ giữa cha mẹ và con cũng là trong những mối quan hệ tách biệt với bên ngoài. Mỗi gia đình thậm chí mỗi bậc làm cha, làm mẹ, đều có cách dạy con riêng sao cho phù hợp với hoàn cảnh gia đình, phù hợp với tâm lý, suy nghĩ, định hướng về cách dạy con được chính những người cha, người mẹ tiếp thu trong quá trình sống cũng phụ thuộc vào chính bản thân những người con Mỗi người con có một đặc điểm thể chất, tâm lý khác nhau, do đó, không phải mọi đứa trẻ đều phù hợp một cách ngẫu nhiên với mọi kiểu nuôi dạy, giáo dục hay chăm sóc của cha mẹ.

Thứ hai, tôn trọng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người có liên quan. Đặc biệt, phải bảo đảm lợi ích tốt nhất của trẻ em, ưu tiên bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị bạo lực gia đình là phụ nữ mang thai, phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, người cao tuổi, người khuyết tật, người không có khả năng tự chăm sóc, thực hiện bình đẳng giới.

Sau khi hành vi bạo lực đã xảy ra, vấn đề cần quan tâm nhất chính là khắc phục hậu quả mà hành vi bạo lực gia đình mang lại. Trong đó, đi nhiên đối tượng được quan tâm nhất chính là những nạn nhân của hành vi bạo lực gia đình Bởi vì họ chính là những người chịu hậu quả nặng nề nhất khi hành vi bạo lực gia đình xảy ra. Họ cũng chính là những người có quyền và lợi ích bị chủ thể thực hiện hành vi bạo lực gia đình xâm phạm. Do đó, yêu cầu quan trọng được nguyên tắc này đặt ra đó là bảo vệ và giúp đỡ kịp thời các nạn nhân bạo lực gia đình là vô cùng cần thiết. Tuy nhiên, hoàn cảnh mỗi nạn nhân khác nhau, mức độ bị xâm hại khác nhau, tâm lý- tư tưởng cũng khác nhau nên nguyên tắc đặt ra là phải có các tiếp cận phù hợp để giúp đỡ một cách hiệu quả và kịp thời đối với các nạn nhân của bạo lực gia đình.

Ở nước ta, nạn nhân bạo lực gia đình có thể nhận được sự giúp đỡ từ những người xung quanh những điều này vẫn còn là một hạn chế do tâm lý sợ can thiệp vào chuyện của người khác cũng như chính người trong cuộc cũng ngần ngại để cho những người ngoài gia đình can thiệp vào chuyện riêng. Do đó, việc giúp đỡ, bảo vệ, nhất là việc thực hiện một cách kịp thời để bảo vệ những người bị bạo lực gia đình vẫn còn gặp những hạn chế, trở ngại. Việc lựa chọn giúp đỡ, bảo vệ các nạn nhân của bạo lực gia đình bằng một cách phù hợp cũng không dễ dàng. Vì vậy, pháp luật cho phép việc sử dụng linh hoạt các biện pháp phù hợp tùy theo điều kiện hoàn cảnh cũng như khả năng của những người xung quanh nhằm tăng hiệu quả và mức độ kịp thời của việc bảo vệ. Đặc biệt, nguyên tắc tập trung nhấn mạnh đến việc ưu tiên các đối tượng là trẻ em, phụ nữ, người già là những đối tượng yếu thế dễ bị tổn thương trong bạo lực gia đình. Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình.

Thứ ba, chú trọng hoạt động tuyên truyền, giáo dục, tư vấn, hòa giải trong phòng, chống bạo lực gia đình. Trong nguyên tắc phòng, chống bạo lực gia đình thì công tác tuyên truyền, giáo dục, tư vấn, hòa giải là rất quan trọng góp phần định hưởng hành vi của mỗi người nhằm mục tiêu giúp nạn nhân được trang bị kiến thức để tự bảo vệ, người có thể có hành vi bạo lực sẽ nhận thức được tính chất, hậu quả của hành vi để tự kiềm chế tốt hơn, những người xung quanh biết được trách nhiệm tham gia phòng chống bạo lực gia đình và có ứng xử phù hợp. Việc tuyên truyền giáo dục kết hợp với truyền thống văn hóa, phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc sẽ phát huy hiệu quả tốt hơn, bởi vì người Việt Nam nói chung chịu tác động khá lớn từ những tư tưởng này. Đặc biệt, ở những quan niệm “phép vua thua lệ làng”, trình độ dân trí thấp thì việc giáo dục người dân thông qua các phong tục, tập quán sẽ phát huy hiệu quả lớn nhất.

Bên cạnh đó, việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi bạo lực có ý nghĩa quan trọng vì nếu không kịp thời ngăn chặn và xử lý nghiêm khắc thì có thể trở thành thói quen được chấp nhận với cả nạn nhân và người vi phạm; hành vi bạo lực càng kéo dài sẽ gây ra nhiều tổn thương cho nạn nhân, tổn thương tới mối quan hệ gia đình, xã hội.

Mặt khác, giúp đỡ nạn nhân, bảo vệ quyền, lợi ích của họ là điều cần thiết và được pháp luật ghi nhận như một nguyên tắc quan trọng mà mọi người đều phải tuân theo. Những vấn đề về gia đình trong đó có bạo lực gia đình thường không nhận được sự quan tâm sâu sắc và đúng đắn của những người xung quanh, vì họ coi đây là chuyện riêng tư, nội bộ của mỗi nhà. Từ đó, việc giúp đỡ nạn nhân trở nên hạn chế, nhất là khi họ còn lo sợ sự trả thù của người có hành vi bạo lực. Ngoài ra việc giúp đỡ nạn nhân như thế nào, bằng những phương tiện gì cũng gây cho họ những lúng túng nhất định Do vậy, pháp luật cho phép họ tùy khả năng tình hình mà đưa ra những xử sự phù hợp nhất, ưu tiên những đối tượng dễ bị tổn thương như trẻ em, phụ nữ, người cao tuổi…

2.1.2. Quyền và nghĩa vụ của các chủ thể trong bạo lực gia đình

2.1.2.1. Quyền của nạn nhân

Điều 5 Luật Phòng chống bạo lực gia đình năm 2007 chỉ quy định 05 quyền của nạn nhân bạo lực gia đình bao gồm: “Yêu cầu cơ quan tổ chức, người có thẩm quyền bảo vệ sức khỏe, tính mạng nhân phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp khác của mình; Yêu cầu cơ quan người có thẩm quyền áp dụng biện pháp ngăn chặn, bảo vệ, cấm tiếp xúc theo quy định của Luật này, Được cung cấp dịch vụ y tế, tư vấn tâm lý, pháp luật, Được bố trí nơi tạm lánh, được giữ bí mật về nơi tạm lánh và thông tin khác theo quy định của Luật này, Các quyền khác theo quy định của pháp luật”

Điều 9 Luật Phòng chống bạo lực gia đình năm 2022 bổ sung một số quyền của người bị bạo lực gia đình như yêu cầu người có hành vi bạo lực gia đình khắc phục hậu quả bồi thường tổn hại về sức khỏe, danh dự nhân phẩm và thiệt hại về tài sản, được thông tin về quyền và nghĩa vụ liên quan trong quá trình giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp giữa các thành viên gia đình, xử lý hành vi bạo lực gia đình, hay khiếu nại, tố cáo, khởi kiện đối với hành vi vi phạm pháp luật về phòng chống bạo lực gia đình.

Nạn nhân của bạo lực gia đình phải gánh chịu những hậu quả cả về thể chất và tinh thần do chính những người thân trong gia đình gây ra. Khi hành vi bạo lực diễn ra, rất khó cho những thành viên khác trong gia đình có thể bảo vệ nạn nhân của bạo lực gia đình bằng những biện pháp can thiệp mạnh mẽ dứt khoát và hiệu quả. Vì vậy, nạn nhân cần thêm sự giúp đỡ từ những người xung quanh cũng như các cơ quan tổ chức có thẩm quyền để bảo vệ tính mạng, sức khỏe, danh dự nhân phẩm cũng như lợi ích hợp pháp của mình. Việc pháp luật đưa ra những quy định cụ thể về quyền đối với nạn nhân của bạo lực gia đình có ý nghĩa quan trọng. Các quy định này giúp nạn nhân của bạo lực gia đình nhận thức rõ ràng hơn những quyền của mình được pháp luật bảo vệ khi xảy ra hành vi bạo lực, đồng thời cũng cho những chủ thể khác nhận thức được nghĩa vụ của mình trong việc bảo vệ, giúp đỡ các nạn nhân khi hành vi bạo lực gia đình xảy ra. Như vậy, đây có thể coi là cơ sở pháp lý nhằm cho phép, mở đường giúp cho việc bảo vệ những nạn nhân của bạo lực gia đình. Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình.

Vấn đề quan trọng bậc nhất cấp bách nhất của việc ngăn chặn bạo lực gia đình một cách kịp thời, cấp bách là phải cách ly nạn nhân kịp thời khỏi chủ thể thực hiện hành vi bạo lực. Để làm được điều đó, ngoài những biện pháp củng rắn khi cần thiết thì một điều quan trọng là có những tư vấn tâm lý và kiến thức để nạn nhân của bạo lực gia đình nhận thức được mức độ nghiêm trọng của hành vi bạo lực gia đình và trách nhiệm mà chủ thể của hành vi bạo lực gia đình phải gánh chịu. Nạn nhân bạo lực gia đình cũng cần cách ly trên thực tế đối với người thực hiện hành vi bạo lực. Điều này giúp cho các bên có thời gian để trước mắt là giải quyết hậu quả của hành vi bạo lực trên thực tế, sau là để bảo vệ nạn nhân của bạo lực gia đình khỏi những hành vi bạo lực có thể tái diễn trong tương lai, và cũng để có thêm thời gian tìm ra giải pháp hữu hiệu và phù hợp giải quyết vấn đề. Đặc biệt cần thiết phải có một nơi tạm trú đối với nạn nhân của bạo lực gia đình. Nạn nhân cần một nơi tạm lãnh để có thể cách ly triệt để đối chủ thể thực hiện hành vi bạo lực gia đình nếu đối tượng này trở nên hung hãn và nguy hiểm. Việc giúp đỡ nơi lánh nạn cho nạn nhân vẫn còn dè dặt, do những lo ngại nhất định nhất là với những người không có quan hệ họ hàng đối với nạn nhân.

2.1.2.2. Quyền và nghĩa vụ của người có hành vi bạo lực gia đình

Theo Điều 10 về trách nhiệm của người có hành vi bạo lực gia đình đề cập đến một số trách nhiệm như chấm dứt hành vi bạo lực gia đình, chấp hành yêu cầu, quyết định của cơ quan tổ chức, cá nhân có thẩm quyền khi áp dụng biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn, bảo vệ, hỗ trợ và xử lý vi phạm pháp luật về phòng chống bạo lực gia đình, kịp thời đưa người bị bạo lực gia đình đi cấp cứu, điều trị. Chăm sóc người bị bạo lực gia đình, trừ trường hợp người bị bạo lực gia đình, người giảm hộ hoặc người đại diện theo pháp luật của người bị bạo lực gia đình từ chối, và bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả do mình gây ra cho người bị bạo lực gia đình người tham gia phòng chống bạo lực gia đình và tổ chức, cá nhân khác.

Trước hết, khi thực hiện hành vi bạo lực và bị phát hiện, người có hành vi bạo lực gia đình phải chấm dứt ngay hành vi bạo lực.

Chấp hành quyết định của cơ quan tổ chức có thẩm quyền cũng là nghĩa vụ của người có hành vi bạo lực. Trong lĩnh vực phòng chống bạo lực gia đình những chủ thể có thẩm quyền có thể đưa ra những chế tài như góp ý, phê bình trong cộng đồng dân cư, áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn Việc bị xử lý hành vi bạo lực gia đình vốn không quen thuộc với người Việt, vì rất nhiều nghĩ đó là quyền của họ. Do đó, quy định người có hành vi bạo lực có nghĩa vụ chấp hành quyết định của cơ quan tổ chức có thẩm quyền là cần thiết để tạo ra cơ sở pháp lý mạnh mẽ, buộc chủ thể phải thực hiện bảo đảm hiệu quả của công tác phòng chống bạo lực gia đình Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình.

Với những trường hợp nạn nhân bị tổn thương về thể chất hoặc tinh thần, cần tới sự can thiệp của y tế thì người thực hiện hành vi bạo lực phải kịp thời đưa nạn nhân đi cấp cứu điều trị, chăm sóc nạn nhân bạo lực gia đình, trừ trường hợp nạn nhân từ chối. Đây tưởng chừng như điều hiển nhiên, là ứng xử bắt buộc của các thành viên gia đình đối với nhau, nhưng lại là điều rất khó thực hiện khi một bên là chủ thể, một bên là nạn nhân của hành vi bạo lực. Người có hành vi bạo lực khi đã nhẫn tâm ra tay thì rất khó có chuyện thương xót, lo lắng cho nạn nhân mà đưa họ đi chữa trị, chăm sóc, hoặc có khi họ nhận thấy sai lầm của mình nhưng do sợ bị phát hiện, sợ phải gánh trách nhiệm nên không dám đưa nạn nhân tới cơ sở chữa trị

Luật Phòng, chống bạo lực gia đình không nhắc tới quyền mà chỉ quy định nghĩa vụ của người có hành vi bạo lực gia đình Điều này trước hết có lẽ bởi vì những người này đã thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, nên họ phải chịu những trách nhiệm nhất định và không được hưởng sự bảo vệ của pháp luật trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, nếu nhìn nhận theo một khía cạnh thì có thể thấy nghĩa vụ mà Luật nêu lên cũng đã hàm chứa một số quyền của họ quyền nhận được sự can thiệp hợp pháp, quyền được thực hiện các hành động nhằm khắc phục hậu quả do hành vi của mình gây ra. Nếu nhìn nhận một cách tổng quát, có thể thấy rằng những hành vi bạo lực gia đình xuất phát từ sự nhẫn tâm, tàn ác, đê hèn không nhiều mà do những quan niệm sai lầm, do thiếu hiểu biết, do không được trang bị kỹ năng giải quyết tranh chấp hoặc do nóng giận. Do đó, pháp luật cũng cần phải cho họ những cơ hội để giác ngộ, sửa chữa sai lầm, cũng là tạo cơ hội cho gia đình của họ được hàn gắn.

2.1.3. Trách nhiệm của gia đình và của cơ quan, tổ chức khác Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình.

2.1.3.1. Trách nhiệm của gia đình

Theo, Điều 11 thành viên gia đình có các trách nhiệm trong phòng, chống bạo lực gia đình như giáo dục, nhắc nhở thành viên gia đình thực hiện quy định của pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình, hôn nhân và gia đình bình đẳng giới và quy định khác của pháp luật có liên quan, hòa giải mâu thuẫn, tranh chấp giữa các thành viên gia đình; yêu cầu người có hành vi bạo lực gia đình chấm dứt ngay hành vi bạo lực gia đình, tham gia chăm sóc người bị bạo lực gia đình..

Các thành viên gia đình có quan hệ gắn bó với chủ thể thực hiện hành vi bạo lực cũng như nạn nhân của bạo lực gia đình khi chứng kiến các hành vi bạo lực, họ chính là những người chịu ảnh hưởng trực tiếp về tinh thần từ hành vi bạo lực gia đình, giống như nạn nhân của bạo lực gia đình Nhưng do ở gần với nơi xảy ra hành vi bạo lực gia đình nên họ có khả năng vận dụng những hiểu biết, tình cảm với người thực hiện hành vi bạo lực gia đình để áp dụng các biện pháp can thiệp, ngăn chặn kịp thời trước khi hành vi đó để lại hậu quả nghiêm trọng hơn.

Tuy nhiên, trên thực tế ở nước ta, chính những thành viên gia đình đôi khi lại là người khuyến khích, thậm chí là nguyên nhân gây ra bạo lực gia đình giữa các thành viên khác với nhau. Có thể các thành viên khác trong trường hợp đó không cố ý gây nên hành vi bạo lực gia đình nhưng những người này không nhận thức được mức độ nghiêm trọng khi hành vi của mình gây ảnh hưởng tiêu cực đến các thành viên khác trong gia đình nguyên nhân dẫn đến bạo lực gia đình.

Pháp luật quy định gia đình và các thành viên gia đình đều phải có trách nhiệm chủ động phòng chống bạo lực gia đình, thông qua việc nhắc nhở, giáo dục, hòa giải các thành viên khi mâu thuẫn xảy ra, ngăn người có hành vi bạo lực, chăm sóc nạn nhân… Dù đây là quy định không bắt buộc, nhưng quy định của pháp luật có tác dụng nâng cao ý thức của người dân trong việc thực hiện trách nhiệm phòng chống bạo lực gia đình.

2.1.3.2. Trách nhiệm của cơ quan tổ chức khác

Luật Phòng chống bạo lực gia đình năm 2007 cũng như là luật Phòng chống bạo lực gia đình năm 2022 đã nêu lên trách nhiệm của rất nhiều cơ quan tổ chức trong lĩnh vực này, trong đó có thể kể tới Trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc cơ quan có vai trò giám sát, phản biện xã hội, đặc biệt là trong phòng chống bạo lực gia đình viên:

“Điều 52. Trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành

1. Giám sát, phản biện xã hội; tham gia giám sát, phản biện xã hội trong xây dựng thực hiện chính sách pháp luật về phòng chống bạo lực gia đình
2. Tuyên truyền, giáo dục, khuyến khích động viên thành viên, hội viên, quần chúng nhân dân chấp hành pháp luật về phòng chống bạo lực gia đình và quy định khác của pháp luật có liên quan Thực hiện tuyên truyền giáo dục kỹ năng kiểm soát hành vi bạo lực gia đình trong cơ quan, tổ chức mình và Nhân dân
3. Kiến nghị những biện pháp cần thiết với cơ quan nhà nước có liên quan để thực hiện pháp luật về phòng chống bạo lực gia đình và quy định khác của pháp luật có liên quan; tham gia phòng chống bạo lực gia đình chăm sóc, hỗ trợ và bảo vệ người bị bạo lực gia đình này.
4. Chủ trì, phối hợp phòng chống bạo lực gia đình theo quy định của Luật”.

Ngoài ra, Luật cũng quy định về Nội dung quản lý nhà nước về phòng chống bạo lực gia đình (Điều 46) – Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về phòng chống bạo lực gia đình và điều phối liên ngành về phòng chống bạo lực gia đình Trách nhiệm của các Bộ khác, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, chính quyền địa phương các cấp, Tòa án nhân dân Viện kiểm sát nhân dân các cấp, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội nghề nghiệp, tổ chức kinh tế cũng được nêu rõ tại Luật Phòng chống bạo lực gia đình năm 2022.

2.1.4. Nội dung các biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình

Luật phòng, chống bạo lực gia đình đã quy định cụ thể một số biện pháp ngăn ngừa tại Chương II, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 để giúp nâng cao nhận thức, tìm hiểu và hiểu rõ hơn về các biện pháp phòng ngừa, tránh được những hậu quả mà bạo lực gia đình mang tới như sau: Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình.

 2.1.4.1. Biện pháp về việc thực hiện hoạt động thông tin, truyền thông, giáo dục trong công tác phòng, chống bạo lực gia đình

• Khái niệm về việc thực hiện hoạt động thông tin, truyền thông, giáo dục trong công tác phòng, chống bạo lực gia đình.

Biện pháp thông tin, truyền thông, giáo dục về phòng, chống bạo lực gia đình tại Điều 13 – 15 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 là những biện pháp được thực hiện thông qua những hình thức như truyền tải qua các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội, các hoạt động giáo dục tại các trường học để truyền kỹ năng, nhận thức về phòng, chống bạo lực gia đình. Thông tin, truyền thông, giáo dục thường sử dụng phương thức truyền tải thông tin qua các phương tiện thông tin đại chúng, các bài báo, qua mạng xã hội, ngoài ra còn được phố biến thường xuyên qua các buổi tư vấn tại trường học, qua các buổi sinh hoạt, lớp tập huấn,… Biện pháp thông tin, truyền thông, giáo dục đang được thực hiện phổ biến trong đời sống, để nâng cao nhận thức của công dân, giúp họ nhận thức rõ được vai trò, vị trí của mình cũng như chủ động hơn và biết bảo vệ mình hơn.

• Vai trò của việc thực hiện hoạt động thông tin, truyền thông, giáo dục trong công tác phòng, chống bạo lực gia đình.

Có thể thấy tình hình bạo lực gia đình xảy ra càng ngày càng nghiêm trọng là do người dân còn thiếu hiểu biết, chưa được trang bị đầy đủ kiến thức về kiến thức trong phòng, chống bạo lực gia đình, không có sự tự vệ và chủ động trong việc tìm kiếm giải pháp đã dẫn đến những kết cục rất đau lòng.

 Xem xét các vụ việc đau lòng có thể thấy, các đối tượng là người gây ra bạo lực gia đình và nạn nhân dù là nam hay nữ đều không có kiến thức về phòng, chống bạo lực gia đình. Nếu được trang bị đầy đủ kiến thức, hiểu được cấp độ nguy hại cao nhất có thể xảy ra là bị tước đi mạng sống, thì họ đã có biện pháp ngăn ngừa, như: thông qua chính quyền sở tại, tìm kiếm sự hỗ trợ từ các tổ chức có trách nhiệm liên quan trong cơ quan nhà nước và tìm kiếm sự giúp đỡ trong cộng đồng…

Trước những vụ việc báo động và xác định nguyên nhân gây ra tình trạng bạo lực gia đình, cần triển khai kịp thời hơn những biện pháp tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình. Từ đó có thể thấy biện pháp tuyên truyền kiến thức pháp luật, nội dung tuyên truyền đã tập trung vào những đối tượng như trẻm em, phụ nữ để họ được nâng cao về mặt kiến thức, có kỹ năng xử lý khi gặp những tình huống bạo lực gia đình, đồng thời hiểu hơn về sự bình đẳng giới. Khi mỗi cá nhân, cơ quan, tổ chức có nhận thức đầy đủ về trách nhiệm và quyền lợi trong việc thực thi nghiêm túc các quy định của pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình sẽ góp phần xây dựng một xã hội thượng tôn pháp luật, cộng đồng an toàn, lành mạnh và những gia đình sẽ có một cuộc sống đầm ấm, hạnh phúc, phát triển bền vững.

• Mục đích, yêu cầu của việc thực hiện hoạt động thông tin, truyền thông, giáo dục trong công tác phòng, chống bạo lực gia đình

Các biện pháp phòng, chống bạo lực gia đình khi có tính thống nhất với nhau sẽ đạt được những hiệu quả tốt nhất trong việc phòng chống bạo lực gia đình, muốn đạt được hiệu quả thì quan trọng là việc chú trọng đến công tác thông tin, truyền thông, giáo dục về gia đình, tư vấn, hòa giải. Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình.

Xét trên phương diện thực tế trong cuộc sống, bạo lực gia đình xảy ra do nhiều yếu tố tác động khác nhau. Có thể thấy, đầu tiên là do xuất phát từ nhận thức sai lệch, không đúng đắn khi dùng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn trong gia đình. Chính vì vậy, mục đích của Thông tin, truyền thông, giáo dục về phòng, chống bạo lực gia đình là đem lại nhận thức, nâng cao kỹ năng cũng như định hướng về các hành vi ứng xử cho các thành viên trong gia đình để họ nhận thức được hành vi của mình, từ đó góp phần cho việc xóa bỏ vấn đề bạo lực gia đình. Điều này chứng tỏ việc Thông tin, truyền thông, giáo dục về phòng, chống bạo lực gia đình đóng vai trò rất quan trọng trong việc phòng, chống bạo lực gia đình,  giúp nâng cao thói quen tự giác tôn trọng pháp luật và nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật. Để mọi người dân có thể tiếp cận được những thông tin, truyền thông, giáo dục về phòng chống bạo lực gia đình cần phải đảm bảo các yêu cầu tại Khoản 2, Điều 13, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 như là: việc thông tin, truyền thông, giáo dục về phòng, chống bạo lực gia đình phải luôn được cập nhật thường xuyên, chính xác, rõ ràng, đơn giản, thiết thực; Những thông tin này phải đảm bảo yêu cầu là phù hợp với từng trình độ, nhận thức của các lứa tuổi, được quy định cụ thể tại điểm b điều này, cũng như phù hợp với đặc điểm kinh tế – xã hội của từng đối tượng; Những người có định kiến giới, phân biệt đối xử về giới và xúi dục những hành vi bạo lực cần được tập trung để thay đổi, nâng cao nhận thức của họ; Ngoài ra còn phải đảm bảo yêu cầu là bảo vệ danh dự nhân phẩm của những nạn nhân và những người có liên quan đang phải chịu bạo lực gia đình; Bảo đảm cho việc thông tin của cá nhân và gia đình luôn được bảo đảm an toàn, giữ bí mật.

Thứ nhất: Thông tin, truyền thông, giáo dục về phòng, chống bạo lực gia đình phải luôn được cập nhật thường xuyên, chính xác, rõ ràng, đơn giản, thiết thực. Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình.

Đây là yêu cầu cơ bản trong vấn đề thông tin, truyền thông về phòng, chống bạo lực gia đình. Những thông tin, tuyên truyền về phòng, chống bạo lực gia đình phải đảm bảo tính chính xác, mức độ đáng tin cậy của thông tin, việc truyền tải phải cụ thể, dễ hiểu và bám sát vào thực tiễn cuộc sống. Để mọi người có thể cập nhật và tiếp cận thông tin về vấn đề bạo lực gia đình một cách nhanh chóng thì luôn phải truyền tải thông tin và thực hiện biện pháp truyền thông.

Thứ hai: Thông tin, truyền thông, giáo dục về phòng, chống bạo lực gia đình phải đảm bảo yêu cầu là phù hợp với từng trình độ, nhận thức của các lứa tuổi.

Mỗi một đối tượng, trình độ, lứa tuổi, giới tính, truyền thống, văn hóa, bản sắc dân tộc, tôn giáo sẽ có mức độ nhận thức, sự tiếp cận khác nhau theo khả năng và điều kiện hoàn cảnh. Hơn nữa, hành vi bạo lực gia đình được gây ra dưới rất nhiều hình thức khác nhau nên việc thông tin, tuyên truyền, giáo dục để có những biện pháp thích hợp cho việc phòng, ngừa bạo lực gia đình phải phù hợp về các tiêu chí như trên. Vì chỉ khi đưa ra được những biệ pháp phù hợp thì mới đảm bảo đối tượng được thông tin, tuyên truyền có thể tiếp thu, thấu hiểu được hết các vấn đề trong quá trình thông tin, tuyên truyền và giáo dục.

Thứ ba, những người có định kiến giới, phân biệt đối xử về giới và xúi dục những hành vi bạo lực cần được tập trung để thay đổi, nâng cao nhận thức của họ.

Tư tưởng trọng nam khinh nữ đã tồn tại từ lâu trong xã hội, ảnh hưởng của tư tưởng này đã tạo nên trong suy nghĩ của một số người chồng đó là cần dùng bạo lực để giải quyết các vấn đề xảy ra trong gia đình. Phân biệt đối xử về giới khiến cho nam và nữ không có sự bình đẳng trong đời sống xã hội. Những nguyên nhân trên đã khiến cho việc phòng, chống bạo lực gia đình ngày càng khó khăn. Chính vì vậy cần phải có sự chú trọng thay đổi hành vi của người có những hành vi tiêu cực nêu trên bằng các biện pháp thông tin, truyền thông, giáo dục ở tại địa phương và trường học để giúp họ có thêm hiểu biết và nhận thức rõ hơn về hành vi của mình, từ đó có những thay đổi về vấn đề bình đẳng giới, không cổ xúy cho những hành vi bạo lực và phân biệt đối xử với những người yếu thế như phụ nữ, trẻ em, người cao tuổi.

• Thứ tư: Đảm bảo yêu cầu là bảo vệ danh dự nhân phẩm của những nạn nhân và những người có liên quan đang phải chịu bạo lực gia đình

Bạo lực gia đình xảy ra dưới nhiều hình thức, trong đó có cả hình thức bạo lực về tinh thần, điều này khiến cho người bị bạo lực gia đình bị làm tổn thương nghiêm trọng, cũng như xâm hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của họ. Qua đó, vấn đề bảo vệ danh dự, nhân phẩm cũng như uy tín của nạn nhân bị bạo lực gia đình thông qua việc thông tin, tuyên truyền, giáo dục phòng, ngừa bạo lực gia đình luôn được pháp luật đảm bảo thực hiện và quan tâm.

• Thứ năm: Bảo đảm cho việc thông tin của cá nhân và gia đình luôn được bảo đảm an toàn, giữ bí mật.

Vấn đề thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình đã được pháp luật quy định và bảo vệ với những biện pháp vô cùng chặt chẽ để bảo vệ quyền và lợi ích của các cá nhân khi bị xâm phạm. Khi bị xâm phạm đến những quyền này thì các cá nhân có thể yêu cầu các cơ quan có thẩm quyền xử lý, bảo vệ. Các quyền nhân thân về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình là những quyền mà không ai có thể xâm phạm đến, vì đây là những quyền được pháp luật bảo vệ. Người nào có hành vi xâm phạm đến những quyền này sẽ phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật, pháp luật sẽ yêu cầu người đó chịu trách nhiệm về hành vi của mình thông qua các biện pháp như thực hiện bồi thường thiệt hại cho nạn nhân, công khai xin lỗi về hành vi của mình và chấp nhận việc cải chính, giáo lục lại bản thân, người vi phạm sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự khi hành vi mà mình gây ra có mức độ thiệt hại nghiêm trọng. Những điều này mang tính răn đe nghiêm khắc, để người thực hiện hành vi nhận thức được lỗi sai của mình và không tiếp tục thực hiện hành vi tương tự.

• Nội dung thông tin, truyền thông, giáo dục  Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình.

Ngoài việc cần đảm bảo đạt được những yêu cầu nêu trên thì nội dung của thông tin, truyền thông, giáo dục về bạo lực gia đình được quy định tại Điều 14, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 được quy định cụ thể như sau: Nội dung phải nêu được đầy đủ những chính sách, pháp luật về công tác phòng, chống bạo lực gia đình; Quyền con người, quyền công dân, bình đẳng giới trong gia đình; Truyền đạt về những truyền thống tốt đẹp của con người, gia đình Việt Nam, từ đó biểu dương những người có trách nhiệm và hoàn thành tốt trong việc xây dựng và phòng chống bạo lực gia đình; Nêu được được rõ ràng những kiến thức về hôn nhân và gia đình; Đưa ra những kỹ năng ứng xử trong gia đình, kỹ năng bảo vệ, hỗ trợ người bị bạo lực gia đình và nâng cao kiến thức trong hôn nhân từ đó có thể phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý kịp thời những hành vi ấy; Lồng ghép được vào các hoạt động thông tin, truyền thông, giáo dục những kinh nghiệm phòng, chống bạo lực gia đình trong nước và quốc tế; Ngoài ra còn có những nội dung khác liên quan đến phòng, chống bạo lực gia đình.

Thứ nhất, nội dung của những chính sách, pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình, từ đó nhận thức được bình đẳng giới, quyền và nghĩa vụ của các thành viên gia đình.

Bình đẳng giới là nam và nữ bình đẳng về mọi mặt, được thực hiện vai trò và có vị trí ngang nhau trong xã hội. Quyền và nghĩa vụ của các thành viên trong gia đình là như nhau, được pháp luật quy định rõ ràng trong các chính sách, để các thành viên trong gia đình đều được hưởng và không bị hạn chế về những quyền lợi chính đáng. Nghĩa vụ của các thành viên trong gia đình được hiểu là khi Nhà nước đòi hỏi thì các thành viên ấy phải thực hiện những hành vi cần thiết khi Nhà nước yêu cầu, những đòi hỏi này mang tính bắt buộc và được đảm bảo thực hiện bằng nhiều biện pháp từ thuyết phục, giáo dục cho đến cưỡng chế. Từ đó có thể thấy, nội dung đầu tiên của biện pháp thông tin, tuyên truyền, giáo dục về phòng, chống bạo lực gia đình là cần phải phổ biến về các chính sách và pháp luật đến với mọi người, để họ nâng cao kiến thức, có nhận thức đúng đắn và thực hiện tốt các quyền và nghĩa vụ của mình. Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình.

Thứ hai, truyền đạt về những truyền thống tốt đẹp của con người, gia đình Việt Nam, từ đó biểu dương những người có trách nhiệm và hoàn thành tốt trong việc xây dựng và phòng chống bạo lực gia đình.

Trong đời sống của mỗi gia đình của Việt Nam có rất nhiều truyền thống tốt đẹp kế thừa từ ngày xa xưa, được tiếp thu và phát huy đến tận ngày nay như: truyền thống đoàn kết, hiếu thảo, biết ơn ông bà cha mẹ;…..Trước sự biến đổi không ngừng của đời sống xã hội, gia đình Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi từ truyền thống sang hiện đại. Đây là những yếu tố thúc đẩy giúp các thành viên trong gia đình yêu thương, quan tâm, thấu hiểu nhau hơn. Vì vậy cần phải thực hiện tốt công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục để đưa những giá trị đạo đức truyền thống, văn hóa ứng xử tốt đẹp trong gia đình và trong cộng đồng, giúp cho mỗi gia đình đều vừa có thể giữ gìn vẻ đẹp của truyền thống ngày xưa vừa hướng tới những giá trị hiện đại, góp phần gắn kết các thành viên trong gia đình và giảm thiểu bạo lực gia đình.

Thứ ba, đưa ra những kỹ năng ứng xử trong gia đình, kỹ năng bảo vệ, hỗ trợ người bị bạo lực gia đình và nâng cao kiến thức trong hôn nhân từ đó có thể phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý kịp thời những hành vi ấy.

Bạo lực gia đình là hành vi gây tổn hại nghiêm trọng đến tinh thần, thể chất và kinh tế của nạn nhân bị bạo lực gia đình, gây mất đoàn kết trong gia đình, ảnh hưởng tới toàn thể xã hội, làm đẩy lùi sự phát triển về kinh tế- văn hóa của đất nước. Để ngăn ngừa, ngăn chặn những hành vi bạo lực xảy ra trong gia đình pháp luật đã hướng dẫn, quy định thông qua việc thông tin, truyền thông, giáo dục dưới nhiều hình thức để mọi người có thể dễ dàng tiếp cận và nâng cao kỹ năng ứng xử trong gia đình; kỹ năng tự bảo vệ bản thân, trợ giúp khi thấy những người bị bạo lực gia đình; phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý hành vi bạo lực gia đình. Quy định nội dung này để nâng cao nhận thức về tác hại của bạo lực gia đình để các thành viên trong gia đình có những phương pháp giải quyết mâu thuẫn trong gia đình phù hợp thay vì dùng bạo lực gia đình.

Thứ tư, lồng ghép được vào các hoạt động thông tin, truyền thông, giáo dục những kinh nghiệm phòng, chống bạo lực gia đình trong nước và quốc tế.

Trên thực tế, bạo lực gia đình mang tính chất khép kín, nội bộ trong gia đình. Vì vậy việc đưa nội dụng về các biện pháp, mô hình, kinh nghiệm trong hoạt động thông tin, tuyên truyền, giáo dục là cần thiết giúp cho nạn nhân của bạo lực gia đình biết cách phòng ngừa, tự bảo vệ bản thân trước hành vi bạo lực. Bạo lực gia đình là một vấn đề đang xảy ra ở mọi nơi trên thế giới. Mặc dù đã có những tiến bộ đáng kể về tình trạng kinh tế, xã hội của phụ nữ nhưng thực trạng bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái vẫn là hành vi vi phạm quyền con người phổ biến nhất và chưa được giải quyết trên thế giới. Nhiều nước đã đối phó hiệu quả với vấn nạn này và Việt Nam có thể học hỏi một số hình phòng, chống bạo lực gia đình hiệu quả.

Thứ năm, ngoài ra còn có những nội dung khác liên quan đến phòng, chống bạo lực gia đình

Ngoài những nội dung được pháp luật quy định cụ thể thì trong công tác thực hiện việc thông tin, tuyên truyền, giáo dục về phòng, chống bạo lực gia đình có thể lồng ghép những nội dung khác có liên quan đến vấn đề phòng, chống bạo lực gia đình sao cho phù hợp, đúng mục đích và yêu cầu theo quy định của pháp luật.

• Hình thức thông tin, truyền thông, giáo dục. Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình.

 Tại Điều 15, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 đã quy định về thông tin, tuyên truyền về phòng, chống bạo lực gia đình được thực hiện thông qua các hình thức sau đây: Tổ chức các hoạt động như hội nghị hội thảo, tập huấn, nói chuyện chuyên đề; phổ biến pháp luật trực tiếp; Đưa các thông tin về bạo lực gia đình và các quy định pháp luật liên quan thường xuyên trên phương tiện thông tin đại chúng, loa truyền thanh, internet,….; Tại các cơ sở giáo dục như môi trường trường học lồng ghép các chương trình và hoạt động về bạo lực gia đình; Thường xuyên tổ chức các cuộc thi cũng như đưa các hoạt động văn học, nghệ thuật, thể thao vào các buổi sinh hoạt của cộng đồng để truyền tải về mô hình phòng, chống bạo lực gia đình.

Thứ nhất: Tổ chức các hoạt động như hội nghị hội thảo, tập huấn, nói chuyện chuyên đề; phổ biến pháp luật trực tiếp

Các buổi tọa đàm, tập huấn, nói chuyện chuyên đề về chống bạo lực gia đình; tuyên truyền phòng, chống bạo lực gia đình từ các tổ chức;…… được tổ chức liên tục và thường xuyên, vì đây là hình thức trực tiếp nên dễ dàng cho người dân tiếp cận và thực hiện.

Thứ hai: Đưa các thông tin về bạo lực gia đình và các quy định pháp luật liên quan thường xuyên trên phương tiện thông tin đại chúng, loa truyền thanh, internet,….

Phương tiện thông tin đại chúng được sử dụng để thông tin, tuyên truyền về vấn nạn bạo lực gia đình cũng như cách phòng trách chúng, vì có sự tiếp cận rất nhiều nên thông qua hình thức này có thể đem đến sự nhận thức với nhiều đối tượng hơn. Ngày nay với sự phát triển không ngừng của mạng xã hội, nên với hình thức đưa các biện pháp thông tin, tuyên truyền, giáo dục về phòng, chống bạo lực gia đình qua phương tiện thông tin đại chúng có thể tiếp cận được đến nhiều đối tượng, mang đến lượng thông tin cần thiết được cập nhật mỗi ngày.

Thứ ba: Tại các cơ sở giáo dục như môi trường trường học lồng ghép các chương trình và hoạt động về bạo lực gia đình.

Nhà trường được xem là nơi thứ hai sau gia đình có nhiệm vụ nuôi dạy, bảo ban trẻ em. Nhà trường trong công tác ngăn ngừa, giảm thiểu vấn đề bạo lực gia đình có đóng vai trò vô cùng quan trọng, đầu tiên là nơi trang bị kiến thức về bạo lực gia đình để học sinh có thể hiểu và tránh thực hiện các hành vi bạo lực nói chung, bạo lực gia đình nói riêng, hoặc có những kỹ năng chống lại bạo lực gia đình; Và cuối cùng nhà trường có thể là có thể trợ giúp, lắng nghe, hỗ trợ các học sinh là nạn nhân của nạn bạo lực gia đình. Các cơ quan, cá nhân xây dựng chương trình giáo dục, các cơ quan hoạch định chính sách cần phải nắm bắt các môn học, các chương trình giáo dục hiện nay dưới góc nhìn về bình đẳng giới để loại bỏ những nội dung ngôn ngữ hay hình ảnh còn thể hiện định kiến giới, khuôn mẫu giới, những điều này giúp cho biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình qua thông tin, tuyên truyền và giáo dục được thực hiện có hiệu quả hơn.

Thứ tư: Tổ chức cuộc thi, chiến dịch truyền thông Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình.

Việc tổ chức các cuộc thi, chiến dịch truyền thông là hoạt động khuyến khích mọi người tìm hiểu về công tác gia đình và phòng, chống bạo lực gia đình; phát hiện, nêu gương, nhân rộng những mô hình gia đình tiêu biểu trong việc xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, hạnh phúc, các tổ chức, cá nhân có nhiều đóng góp trong công tác gia đình và phòng, chống bạo lực gia đình. Đồng thời, thông qua các cuộc thi tạo sự lan toả và tôn vinh những giá trị tốt đẹp của gia đình Việt Nam, đề cao chuẩn mực đạo đức, lối sống và truyền thống văn hoá tốt đẹp của gia đình. Từ những cuộc thi này đã góp phần truyền tải cũng như mang tới sự giáo dục truyền thống văn hoá và giá trị của gia đình từ thời xưa, từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm của mọi người dân trong việc giữ gìn, bảo tồn và phát huy truyền thống văn hoá tốt đẹp của gia đình, có thêm nhiều kiến thức và kỹ năng về vấn đề bạo lực gia đình.

Thứ năm: Thường đưa các hoạt động văn học, nghệ thuật, thể thao vào các buổi sinh hoạt của cộng đồng để truyền tải về mô hình phòng, chống bạo lực gia đình.

Việc đưa các hoạt động văn học, nghệ thuật, thể thao vào các buổi sinh hoạt của cộng đồng để truyền tải về mô hình phòng, chống bạo lực gia đình; mô hình phòng, chống bạo lực gia đình. Đây là những hoạt động phát huy các năng khiếu, phục vụ nhu cầu giải trí được đông đảo quần chúng tham gia. Chính vì vậy, việc thông tin, tuyên truyền và giáo dục về phòng, chống bạo lực gia đình sẽ truyền tải tới được nhiều đối tượng và mang lại được hiệu quả cao.

2.1.4.2. Biện pháp tư vấn về phòng, chống bạo lực gia đình.

• Khái niệm biện pháp tư vấn về phòng, chống bạo lực gia đình

Tại Điều 16 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 quy định về biện pháp tư vấn phòng, chống bạo lực gia đình như sau: Tư vấn trong việc phòng, chống bạo lực gia đình giúp ngăn chặn và trợ giúp trong phòng, chống bạo lực gia đình. Việc hành vi bạo lực được phòng ngừa và ngăn chặn kịp thời có ý nghĩa quan trọng, vì nếu không được ngăn chặn kịp thời sẽ có thể dẫn đến hậu quả rất nghiêm trọng.

Những người bị bạo lực gia đình khi gặp vấn đề họ rất nhiều khó khăn khi tìm kiếm sự hỗ trợ. Kinh nghiệm từ một số quốc gia đi trước trong phòng, chống bạo lực gia đình cho thấy, phát triển mô hình tư vấn chuyên nghiệp là biện pháp để hỗ trợ những người bị bạo lực gia đình có thể nhận biết được quyền của bản thân và thực hiện quyền để bảo vệ mình và con cái của họ.

• Vai trò biện pháp tư vấn về phòng, chống bạo lực gia đình.

Bạo lực gia đình là một cụm từ không còn mới mẻ nhưng nó vẫn luôn là vấn đề nóng cần đến sự can thiệp của cộng đồng. Trước hết để tới sự can thiệp của xã hội cộng đồng, thì nạn nhân bị bạo hành cần phải được tư vấn để có sự phòng ngừa, cùng những cách đối phó với nạn bạo lực gia đình để bảo vệ tính mạng và sức khỏe cho chính bản thân mình. Biện pháp tư vấn về phòng, chống bạo lực gia đình chú trọng đến công tác tư vấn hàn gắn tình cảm, hòa giải và đưa ra những lời khuyên, phân tích đúng sai để giảm thiểu tình trạng bất hòa trong gia đình. Biện pháp tư vấn giúp công dân khi gặp các vấn đề về bạo lực gia đình có hướng giải quyết các khó khăn, rắc rối trong mối quan hệ gia đình, ngăn chặn hành vi bạo lực gia đình xảy ra cũng như có hướng giải quyết tốt nhất khi bạo lực gia đình xảy ra nhằm đảm bảo quyền lợi, lợi ích, an toàn của bản thân.

• Nội dung biện pháp tư vấn về phòng, chống bạo lực gia đình.

Tại Khoản 1, Điều 16 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 đã quy định cụ thể về biện pháp tư vấn về phòng, chống bạo lực gia đình bao gồm: Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình.

Đưa những thông tin, kiến thức, pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình, hôn nhân và gia đình, giới, bình đẳng giới và quy định của pháp luật có liên quan vào nội dung từ vấn được hiểu là: Tư vấn nhằm cung cấp thông tin cơ bản và đưa ra những giải pháp để giải quyết về những vấn đề phòng, chống bạo lực gia đình, quyền và trách nhiệm của người bị bạo lực gia đình, cũng như các quy định pháp luật liên quan đến hôn nhân và gia đình. Điều này giúp mọi người hiểu rõ về quyền của họ và cách bảo vệ mình khỏi bạo lực gia đình.

Kỹ năng ứng xử trong gia đình, tổ chức đời sống gia đình, xây dựng gia đình hạnh phúc, xử lý khi xảy ra hành vi bạo lực gia đình, chăm sóc người bị bạo lực gia đình: Việc tư vấn này tập trung vào việ người tham gia tư vấn giúp cho những người đang gặp vấn đề về bạo lực gia đình có kỹ năng và chiến lược để quản lý mối quan hệ gia đình, xây dựng gia đình hạnh phúc và biết cách ứng phó khi gặp phải hành vi bạo lực gia đình. Đồng thời, tư vấn cũng hướng dẫn cách chăm sóc và hỗ trợ người bị bạo lực gia đình, giúp họ khôi phục và có thể hòa nhập vào cuộc sống gia đình và xã hội một cách an toàn và hạnh phúc.

Theo quy định này, nội dung tư vấn về phòng chống bạo lực gia đình đảm bảo cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết để đối phó với bạo lực gia đình và xây dựng một môi trường gia đình lành mạnh và hạnh phúc.

• Những đối tượng mà việc tư vấn về phòng, chống bạo lực gia đình cần tập trung: 

Ngoài ra, tại Khoản 2, Điều 16 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 đã quy định việc tư vấn còn cần phải tập trung vào các đối tượng sau đây:

“Người bị bạo lực gia đình: Những người mắc kẹt trong tình huống bạo lực gia đình, bất kể giới tính hay độ tuổi, được ưu tiên nhận được sự tư vấn và hỗ trợ cần thiết;

Người có hành vi bạo lực gia đình: Các cá nhân có hành vi bạo lực gia đình, bất kể là người đàn ông hay phụ nữ, sẽ được tư vấn để thúc đẩy thay đổi hành vi và giảm bạo lực trong gia đình;

Trẻ em, phụ nữ mang thai, phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, người cao tuổi, người khuyết tật, người không có khả năng tự chăm sóc: Các đối tượng này được xem là nhóm đặc biệt yếu thế trong xã hội, họ sẽ nhận được sự quan tâm đặc biệt và hỗ trợ để bảo vệ quyền và an toàn của họ;

Người sống ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn: Những người sống trong các khu vực khó khăn như vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, hay các vùng kinh tế – xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn cũng luôn được ưu tiên nhận sự tư vấn và hỗ trợ bởi họ đang sống tại những khu vực ít được tiếp cận với pháp luật vì vậy họ không nắm bắt và hiểu rõ được những quy định này và trở thành nạn nhân, chính vì vậy tư vấn kịp thời là điều rất cần thiết; Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình.

Người thường xuyên có hành vi cổ xúy cho bạo lực, kỳ thị, phân biệt đối xử về giới, giới tính, định kiến giới: Các cá nhân này dựa trên giới tính sẽ được tư vấn để thay đổi quan điểm và hành vi của họ sao cho phù hợp với từng hoàn cảnh;

Người chuẩn bị kết hôn: Người sắp kết hôn cũng được hướng dẫn và tư vấn để xây dựng mối quan hệ gia đình lành mạnh và tránh việc gia đình bị bạo lực”.

 Theo quy định này, việc tư vấn về phòng chống bạo lực gia đình tập trung vào những đối tượng nêu trên để bảo vệ quyền lợi và đảm bảo an toàn cho tất cả mọi người trong xã hội.

• Trách nhiệm thực hiện tư vấn về gia đình ở cơ sở.

Những cơ quan có trách thực hiện tư vấn về gia đình ở cơ sở được Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 quy định tại Khoản 3, Điều 16 quy định đó là những cơ quan như Ủy ban nhân dân các cấp phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ cùng cấp và cơ quan, tổ chức, cá nhân khác hướng dẫn, và luôn tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động tư vấn; bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng về phòng, chống bạo lực gia đình , chống bạo lực gia đình ở cơ sở cho tư vấn viên.

Theo quy định tại các điều luật nêu trên, người thực hiện tư vấn về gia đình ở cơ sở là công chức làm công tác tư pháp và công chức làm công tác văn hóa – xã hội, cán bộ Ủy ban nhân dân các cấp, Hội Liên hiệp Phụ nữ cùng cấp và cơ quan, tổ chức, cá nhân khác. Tư vấn viên sau khi được bồi dưỡng và đào tạo kỹ năng sẽ thực hiện tư vấn trực tiếp tại cơ sở, để có thể cung cấp thông tin kiến thức cần thiết đến những cá nhân đang cần được tư vấn, để họ hiểu hơn về vấn đề bạo lực gia đình.

Tư vấn là biện pháp cần thiết trong công tác phòng, chống bạo lực gia đình. Các nạn nhân trong hoàn cảnh bị bạo lực gia đình thì họ có quyền được nhận tư vấn, như tư vấn về tâm lý, tư vấn về các kỹ năng để ứng phó với bạo lực gia đình đây là hai vấn đề vô cùng quan trọng và cần thiết mà nạn nhân khi bị bạo lực cần được tư vấn. Ngoài ra, người gây ra hành vi bạo lực gia đình, cũng là đối tượng cần phải được tư vấn, khi kịp thời được tư vấn thì sẽ giảm thiểu được khả năng gây ra bạo lực rất là lớn, giúp họ kiểm soát được hành vi của bản thân. Các quy định của luật cũng hướng tới khuyến khích các trung tâm tư vấn mang tính chuyên nghiệp, việc thành lập nhiều trung tâm tư vấn chuyên nghiệp sẽ mang tới rất nhiều hiệu quả, giúp cho các đối tượng thuộc diện tư vấn sẽ được tiếp cận với hệ thống các dịch vụ một cách dễ dàng và thuận lợi hơn.

2.1.4.3. Biện pháp hòa giải trong phòng, chống bạo lực gia đình.

• Khái niệm về biện pháp hòa giải

Tại Khoản 1, Điều 17, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 quy định biện pháp hòa giải trong phòng, chống bạo lực gia đình là việc khi các thành viên trong gia đình xảy ra mâu thuẫn và tranh chấp sẽ được người tiến hành hòa giải hướng dẫn các biện pháp để giải quyết những vấn đề này, để các thành viên có thể hiểu ra vấn đề và không tiếp tục xảy ra mâu thuẫn và hành vi bạo lực gia đình . Được hiểu là các biện pháp được thực hiện nhằm hóa giải những mâu thuẫn trong gia đình, ngăn ngừa các hành vi bạo lực gia đình tiếp tục tái diễn.

• Vai trò của biện pháp hòa giải Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình.

Bạo lực gia đình không chỉ ảnh hưởng tiêu cực đến việc xây dựng một gia đình ấm no, hạnh phúc; mà còn đem đến những hậu quả nặng nề với các thành viên trong gia đình. Vì vậy, những tác động tích cực mà công tác hòa giải vi phạm pháp luật về bạo lực gia đình đem lại đã giúp cho việc xây dựng gia đình ấm no, hạnh phúc được thực hiện một cách dễ dàng hơn; giúp quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của phụ nữ, trẻ em luôn được bảo vệ; đảm bảo cho trẻ em được sống trong môi trường gia đình hoàn thiện, tác động tích cực vào quá trình hình thành và phát triển nhân cách của trẻ một cách tiến bộ.

Có rất nhiều cách thức ngăn ngừa các hành vi vi phạm bạo lực gia đình, nhưng hòa giải ở cơ sở là một giải pháp góp phần quan trọng giúp giải quyết kịp thời, có hiệu quả hành vi bạo lực gia đình. Công tác hòa giải ở cơ sở được thực hiện tốt, hòa giải viên đã kịp thời nắm bắt và ngăn chặn được những hành vi vi phạm pháp luật về gia đình. Đồng thời, thông qua quá trình hòa giải, hòa giải viên đã phổ cập được cho các thành viên trong gia đình về những quy định pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình, cùng với đó là nhận thức và trách nhiệm khi thực hiện những hành vi bạo lực gia đình do mình gây ra. Từ đó giải quyết những khúc mắc trong gia đình, ngăn ngừa tội phạm; xây dựng một gia đình đoàn kết, yêu thương nhau, giúp cho xã hội được trật tự và an toàn hơn.

• Nguyên tắc của biện pháp hòa giải

Các nguyên tắc mà việc hòa giải trong phòng, chống bạo lực gia đình phải đảm bảo đáp ứng được quy định tại Khoản 2, Điều 17, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 như sau: Đầu tiên là nguyên tắc chủ động, kịp thời, kiên trì; Sự tự nguyện của các bên cần được tôn trọng và phải bảo đảm an toàn của người bị bạo lực gia đình; Cần bảo đảm nguyên tắc khách quan, bình đẳng, cần phải có lý, có tình, phù hợp với quy định của pháp luật và truyền thống tốt đẹp của dân tộc, con người Việt Nam; Đặc biệt là nguyên tắc phải thực hiện việc bảo đảm bí mật thông tin về đời sống riêng tư của các thành viên gia đình được hòa giải; Cũng như phải tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của người khác; không được xâm phạm hay gây hại đến lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng.

Từ những quy định nêu trên có thể thấy việc hòa giải trong phòng, chống bạo lực gia đình phải tuân thủ một số nguyên tắc cơ bản. Trong đó, việc phải đảm bảo bí mật về thông tin cũng như đời sống riêng tư của các thành viên gia đình được hòa giải luôn được xem là một trong những yếu tố quan trọng. Điều này nhấn mạnh rằng thông tin cá nhân, những vấn đề nhạy cảm về cuộc sống gia đình không nên được tiết lộ hoặc sử dụng một cách không đúng đắn trong quá trình hòa giải.

Việc bảo mật thông tin cá nhân trong quá trình hòa giải không chỉ là vấn đề đạo đức mà còn là một quy định pháp lý quan trọng. Việc tiết lộ thông tin có thể gây ra những hậu quả không lường trước được, từ việc tạo ra thêm xung đột trong gia đình đến việc gây ra nguy cơ cho sự an toàn của các bên liên quan. Do đó, việc bảo vệ bí mật thông tin về đời sống riêng tư là một trách nhiệm không chỉ của các bên tham gia vào quá trình hòa giải mà còn của các cơ quan và tổ chức thực hiện quy trình này. Khi nạn nhân biết rằng thông tin của mình sẽ được bảo mật và giữ kín, họ sẽ cảm thấy tự tin hơn trong việc chia sẻ và tham gia vào quá trình giải quyết xung đột.

Bên cạnh đó, việc đảm bảo bí mật thông tin cũng thể hiện sự tôn trọng và sự quan tâm đến tâm lý của các thành viên gia đình. Khi họ biết rằng thông tin của mình sẽ không bị tiết lộ và sẽ được đối xử một cách tôn trọng, họ có thể cảm thấy thoải mái hơn khi chia sẻ những mối lo ngại và nhu cầu của mình. Nhìn chung, việc bảo vệ bí mật thông tin về đời sống riêng tư của các thành viên gia đình trong quá trình hòa giải là một yếu tố không thể thiếu, không chỉ từ góc độ đạo đức mà còn từ pháp lý và tâm lý. Điều này không chỉ giúp tạo ra một môi trường an toàn và tin cậy cho các bên tham gia mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hòa giải diễn ra một cách thành công và bền vững.

• Chủ thể thực hiện biện pháp hòa giải Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình.

Về chủ thể tiến hành hòa giải rất đa dạng khác nhau, được quy định tại Điều 18 của Luật phòng, chống bạo lực gia đình bao gồm những chủ thể sau:

• Các thành viên trong gia đình, dòng họ khi phát sinh mâu thuẫn, tranh chấp cần phải có trách nhiệm hòa giải đồng thời ngăn ngừa hành vi này tiếp tục tái diễn.
• Trong những trường hợp cần thiết các thành viên trong gia đình có thể đề nghị mời những cơ quan có thẩm quyền, người trong cơ quan, tổ chức để có thể hòa giải mâu thuẫn giữa các thành viên trong gia đình, nếu cần phải phối hợp thì cần phải hợp tác để cùng các cơ quan này đưa ra các phương thức hòa giải hợp lý nhất.
• Tổ hòa giải ở cơ sở theo như quy định của Luật Hòa giải ở cơ sở cần phải thực hiện công tác hòa giải hay giải quyết những mâu thuẫn, tranh chấp cho các thành viên trong gia đình đang cần được hòa giải.
• Ủy ban nhân dân cấp xã chủ trì, phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp luôn kiểm tra và đưa ra những hướng dẫn kịp thời để bồi dưỡng kiến thức chuyên môn, cũng như những kỹ năng hòa giải cho người thực hiện hòa giải ở cơ sở.

Thông qua các quy định trên cho thấy, việc chỉ đạo, tổ chức thực hiện tốt công tác hòa giải trong phòng, chống bạo lực gia đình luôn được quan tâm sát sao để có thể đạt được những tác động tích cực vào việc xây dựng gia đình ấm no, hạnh phúc; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của những nạn nhân đang chịu cảnh bạo lực gia đình; đảm bảo cho trẻ em được sống trong môi trường gia đình hạnh phúc, giúp cho trẻ em luôn được học tập và phát triển toàn diện; xây dựng một cộng đồng an toàn và bình đẳng. Đồng thời cùng các cơ quan có thẩm quyền thực hiện phòng, chống bạo lực gia đình, có thái độ nghiêm khắc và lên án hành vi bạo lực gia đình.

2.2. Đánh giá thực tiễn thực hiện pháp luật về biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình.

2.2.1. Kết quả đạt được

Trong quá trình xây dựng và phát triển thành phố Hà Nội, các chủ trương, của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về phòng ngừa bạo lực gia đình được triển khai một cách nghiêm túc, toàn diện. Nhận thức về công tác phòng ngừa bạo lực gia đình và quyết tâm thực hiện pháp luật của lãnh đạo thành phố, các cơ quan, ban ngành, đội ngũ cán bộ công chức và nhân dân được nâng lên.

Trên cơ sở Kế hoạch số 2310/KH-UBND ngày 25/3/2013 về thực hiện các mục tiêu của Chiến lược phát triển gia đình Việt Nam đến năm 2020; Kế hoạch số 7259/KH-UBND ngày 29/8/2016 về triển khai Chương trình giáo dục đời sống gia đình đến năm 2020 trên địa bàn thành phố. Có thể nói đây là các văn bản pháp luật quan trọng để thực hiện Chỉ thị số 16/2008/CT-TTg ngày 30/5/2008 của Thủ tướng Chính phủ về việc tổ chức triển khai thi hành Luật phòng, chống bạo lực gia đình và Công văn số 3226A/BVHTTDL-GĐ ngày 12/9/2008 của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch về việc thực hiện Chỉ thị số 16/2008/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ với nội dung thực hiện có hiệu quả nhất công tác phòng chống bạo lực gia đình, cụ thể như:

Thứ nhất, các biện pháp phòng, ngừa bạo lực gia đình được thực hiện tốt, mang lại hiệu quả cao. Nhìn chung qua các năm triển khai thi hành Luật Phòng chống bạo lực gia đình đã có những tác động tích cực, góp phần nâng cao nhận thức của người dân phát huy vai trò vị trí của gia đình trong xã hội, thực hiện tốt chủ trương đường lối của Đảng chính sách, pháp luật của nhà nước đối với công tác gia đình,… góp phần giảm thiểu các vụ bạo lực gia đình. Theo số liệu thống kê của Bộ VHTTDL tổng hợp từ báo cáo của các tỉnh thành trong giai đoạn 2009-2019, tổng số vụ bạo lực gia đình các địa phương đã phát hiện trên cả nước là 297.498 vụ. Trong giai đoạn này, số vụ bạo lực gia đình giảm dần qua các năm năm 2009 là 53.206 vụ, giảm xuống còn 20.108 vụ trong năm 2015 và chỉ còn 8.176 vụ trong năm 2019 [18].

Những năm đầu triển khai thực hiện Luật Phòng chống bạo lực gia đình năm 2007, chỉ những vụ bạo lực nghiêm trọng về thể chất trong gia đình mới được can thiệp, việc trình báo và sự tham gia can thiệp của cộng đồng khi hành vi bạo lực gia đình đối với các gia đình xảy ra chưa nhiều do hầu hết người dân cho rằng bạo lực gia đình là chuyện riêng của gia đình. Sau hơn 10 năm triển khai thực hiện Luật Phòng chống bạo lực gia đình năm 2007, công tác thông tin truyền thông được đẩy mạnh Tổng hợp báo cáo của các cơ quan tổ chức từ Trung ương đến cơ sở trong 10 năm qua cho thấy, các cơ quan tổ chức đã biên soạn và phân phối hàng triệu tờ rơi, tờ gấp; tranh cổ động áp phích và tài liệu tuyên truyền liên quan tới xây dựng gia đình; tổ chức hàng nghìn hội thảo, tập huấn về Phòng chống bạo lực gia đình cho hàng trăm nghìn lượt người có liên quan thuộc các ban ngành, đoàn thể, thực hiện trợ giúp pháp lý, thăm khám và bố trí nơi tạm lánh cho nạn nhân bạo lực gia đình. Ước tính, đến nay có trên 90% hộ gia đình có ít nhất 1 người được tiếp cận thông tin về Phòng chống bạo lực gia đình qua các kênh khác nhau. Người dân đã cơ bản hiểu được bản chất và tác hại của bạo lực gia đình nên từng bước tích cực tham gia Phòng chống bạo lực gia đình, số lượng trẻ em là nạn nhân bạo lực gia đình khai báo đã tăng lên… [19]

Khi để cập đến điểm mới của Luật Phòng chống bạo lực gia đình không thể không nói đến Điều 7, theo đó, tháng 6 hàng năm được chọn để tổ chức các hoạt động nhằm thúc đẩy việc phòng chống bạo lực gia đình và tôn vinh giá trị gia đình Các hoạt động để tổ chức Tháng hành động quốc gia phòng chống bạo lực gia đình sẽ do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, chỉ đạo, hướng dẫn. Năm 2022, Nhà nước còn phát động cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu kiến thức Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022”. Thông qua cuộc thi, cán bộ, hội viên, phụ nữ đã có cơ hội nhằm nâng cao hiểu biết pháp luật về phòng chống bạo lực gia đình, về quyển, trách nhiệm của cá nhân và các tổ chức liên quan trọng công tác phòng, chống bạo lực gia đình Có thể thấy, Nhà nước ta vẫn luôn chú trọng vào công tác tuyên truyền truyền thông đẩy mạnh thông tin về Luật cho người dân cả nước [20]. Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình.

Ngoài ra, từ năm 2009 đến năm 2019 đã có 17.415 người gây bạo lực và 17841 nạn nhân bạo lực gia đình đã được tư vấn về các kiến thức, kỹ năng hành vi Phòng chống bạo lực gia đình. Những con số này thể hiện những tác động tích cực của các biện pháp phòng chống bạo lực gia đình do Nhà nước ban hành [21].

Thứ hai, công tác xử lý các hành vi vi phạm bạo lực gia đình được thực hiện kịp thời, bảo đảm, góp phần bảo vệ công lý, quyền và lợi ích chính đáng. Thông qua đánh giá tổng quát về thực trạng xử lý vi phạm về bạo lực gia đình nói chung. Từ năm 2012 – 2019, có 101.740 vụ bạo lực gia đình đã được cơ quan chức năng xử lý. Nhìn chung công tác xử lý hành vi bạo lực gia đình đã đạt được những hiệu quả nhất định. Điều này cho thấy sự quan tâm kịp thời của cơ quan chức năng tổ chức, cộng đồng đối với vấn nạn bạo lực gia đình [22].

Thứ ba, nhận thức về Phòng chống bạo lực gia đình nói riêng và về vai trò của gia đình trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước nói chung đã nâng cao đáng kể. Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật Phòng chống bạo lực gia đình đã được các tỉnh thành triển khai trên diện rộng và được lồng ghép vào các phong trào của từng ngành, đoàn thể gắn với các tiêu chí xây dựng gia đình văn hóa. Ví dụ như tại tỉnh Điện Biên, tỉnh từ năm 2007 đến năm 2017, cấp tỉnh đã xây dựng trên 10 chương trình thông tin tuyên truyền tổng hợp với các hình thức phong phú như tuyên truyền miệng văn nghệ, câu chuyện thông tin với nội dung tuyên truyền Luật Bình đẳng giới, Phòng chống bạo lực gia đình… Năm 2010 và năm 2012, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phối hợp với Đài Phát thanh – Truyền hình tỉnh tuyên truyền trên loa truyền thanh bằng 02 thứ tiếng (tiếng phổ thông và tiếng dân tộc Thái) với tổng số 43 bài tuyên truyền nội dung chủ yếu về gia đình Phòng chống bạo lực gia đình, bình đẳng giới trong gia đình, gương điển hình tiên tiến … Tổ chức 22 lớp tập huấn về công tác gia đình cho các cán bộ làm công tác gia đình cấp huyện, cấp xã và phó chủ tịch xã, chủ tịch Hội phụ nữ xã, chủ tịch MTTQ xã phụ trách gia đình Tuyên truyền cổ động mặt đường và đi phục vụ cơ sở tại các xã vùng sâu, vùng xa, vùng cao biên giới tại các xã, huyện trong tỉnh trên 600 buổi, thu hút hàng ngàn lượt người nghe [23].

Thứ tư, công tác tổ chức cán bộ trong lĩnh vực Phòng chống bạo lực gia đình được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả, góp phần nâng cao năng lực, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ làm công tác Phòng chống bạo lực gia đình. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong thời gian qua đã tổ chức các khóa tập huấn bồi dưỡng kiến thức chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ làm công tác gia đình cấp tỉnh. Cán bộ làm công tác gia đình cấp tỉnh tiếp tục tổ chức tập huấn cho đội ngũ cán bộ cấp huyện và công chức văn hóa-xã hội về nghiệp vụ chuyên môn, trong đó, tập trung nội dung xác định hành vi gia đình và thu nhập, báo cáo thông tin về bạo lực gia đình [24].

Mặt khác, trong những năm qua, việc bảo vệ quyền cũng như lợi ích của con người hay bảo vệ sự an toàn cho các cá nhân trong gia đình và xã hội luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm. Theo Tuyên truyền về chủ đề và các thông điệp Ngày Gia đình Việt Nam và Tháng hành động quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình năm 2023 được tổ tại thành phố Cao Bằng, đề ra việc để thực hiện tốt công tác phòng ngừa bạo lực gia đình đạt được những kết quả tốt, Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh đã yêu cầu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các cấp, ngành liên quan tiếp tục đẩy mạnh “Xây dựng nhân cách con người Việt Nam”, bắt đầu từ việc trong gia đình các thành viên cần được giáo dục về đạo đức [25]. Thông qua việc đẩy mạnh công tác truyền thông về phòng, chống bạo lực gia đình, đã đem đến những hiệu quả vô cùng tích cực như việc nhận thức của người dân được nâng cao hơn, các thành viên trong gia đình hiểu rõ vai trò và vị trí của mình trong gia đình, cộng đồng cùng nhau chung tay xây dựng một môi trường nói không với bạo lực gia đình, từ những điều này đã giúp cho cuộc sống trở nên văn minh, tiến bộ hơn. Khi có những hành vi bạo lực gia đình xảy ra đều được kịp thời ngăn chặn và xử lý, nạn nhân ít phải chịu thiệt thòi hơn khi phải gánh chịu những hành vi này. Qua đó còn đưa ra các chính sách khuyến khích, cũng như biểu dương những gia đình có thành tích tốt trong việc xây dựng gia đình văn hóa, khen thưởng những cá nhân, tập thể tiêu biểu trong quá trình thực hiện công tác phòng ngừa bạo lực gia đình, hỗ trợ giảm thiểu tình trạng bạo lực gia đình.

Theo báo Lâm Đồng online đăng ngày 01/05/2024 về “Hỗ trợ phòng, chống bạo lực gia đình cho phụ nữ vùng Dân tộc thiểu số” đã cho biết về xã Tân Thanh có trên 54% dân số là người Dân tộc thiểu số. Toàn xã có 11 thôn, trong đó có 5 thôn đặc biệt khó khăn. Chị Phạm Thị Cẩm Dung – Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) xã cho hay, với phần đông hội viên phụ nữ là đồng bào Dân tộc thiểu số, trước đây trên địa bàn vẫn có tình trạng bạo lực gia đình, nạn nhân là phụ nữ và trẻ em gái. Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng này là do người đàn ông trong gia đình rượu chè, say xỉn, nhận thức về pháp luật của người dân còn hạn chế, kinh tế khó khăn… Đa số người bị bạo hành thường chọn cách hành xử là im lặng, chịu đựng vì nói ra sợ mọi người chê cười… Qua thống kê, trên địa bàn xã giai đoạn từ năm 2016 – 2021, có 8 vụ bạo lực gia đình cần được can thiệp, từ năm 2021 đến nay số vụ cần được can thiệp là 2 vụ [26].

Theo thống kê, năm 2021, trên địa bàn tỉnh có 175 vụ bạo lực gia đình, năm 2022 còn 115 vụ, đến năm 2023, giảm xuống còn 92 vụ, nạn nhân bạo lực gia đình chủ yếu là phụ nữ [27]. Từ những thực trạng trên, trong thời gian qua, các cấp ủy Đảng, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở đã có nhiều hoạt động tuyên truyền nhằm giảm thiểu các vụ bạo lực gia đình. Trong đó, các cấp Hội Liên hiệp phụ nữ trong toàn tỉnh có nhiều hoạt động tuyên truyền phòng, chống bạo lực gia đình, tổ chức các hội thi phòng, chống bạo lực gia đình, các hoạt động hội thảo, diễn đàn… Đồng thời, chú trọng các biện pháp phát hiện, ngăn ngừa các hành vi bạo lực, giúp đỡ nạn nhân, hóa giải mâu thuẫn trong gia đình.

2.2.2. Một số hạn chế Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, những tác động tích cực đem lại, những biện pháp phòng ngừa vấn đề bạo lực gia đình vẫn còn nhiều hạn chế, tồn tại như:

Thứ nhất, bất cập trong quy định của pháp luật hiện hành

Một là, điểm a khoản 1 Điều 25 Luật Phòng chống bạo lực gia đình năm 2022 quy định về biện pháp cấm tiếp xúc, cụ thể: “Trong trường hợp cơ quan tổ chức, cá nhân có thẩm quyền đề nghị thì phải được sự đồng ý của người bị bạo lực gia đình hoặc người giám hộ người đại diện theo pháp luật của người bị bạo lực gia đình”. Quy định này khi đưa vào thực tế thi hành có phần chưa khả thi bởi trẻ em – nạn nhân của bạo lực gia đình thường là đối tượng phụ thuộc rất nhiều vào người lớn trong gia đình Nhiều em dù phải sống trong môi trường chứa đầy hành vi bạo lực nhưng vẫn lựa chọn im lặng. Trong nhiều trường hợp, người giám hộ hoặc người đại diện theo pháp luật lại chính là người thực hiện hành vi bạo lực gia đình đối với các em thì việc “phải được sự đồng ý của người giám hộ người đại diện theo pháp luật của người bị bạo lực gia đình” có thực sự hợp lý không?.

Hai là,  đó là hành vi “Cưỡng ép thành viên gia đình học tập” theo Điều 3 Luật Phòng chống bạo lực gia đình năm 2022, đây là một hành vi chưa có sự nhận thức đúng đắn từ cha mẹ. Bởi cha mẹ Việt Nam nói riêng cũng như cha mẹ Châu Á nói chung thường rất kỳ vọng vào con vì thế thường mong con học hành giỏi giang và đạt được điểm cao trong các kỳ thi. Vậy là tần suất học một tuần kín lịch, các em thậm chí còn không có thời gian để chơi đùa, thư giãn đầu óc. Chưa kể với tâm lý muốn con bằng bạn bằng bé, cha mẹ sẽ yêu cầu con học hành nhiều hơn để không thua kém với bạn chung quanh. Như vậy, các bạn sẽ không chỉ chịu áp lực gắt gao từ bố mẹ mà còn chịu một áp lực vô hình khác là áp lực đồng trang lứa khi mà sẽ sinh ra sự so sánh giữa bạn này bạn kia, hơn thua trong học hành điểm số. Học hành là một chuyện tốt, thế nhưng không phải đứa trẻ nào cũng có năng lực học hành tốt, không phải đứa trẻ nào cũng có thể học được tất cả các kiến thức.

Ba là, theo Điều 12 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 về Quyền và trách nhiệm của cá nhân trong phòng, chống bạo lực gia đình quy định cá nhân khi phát hiện hành vi bạo lực gia đình có trách nhiệm sau đây:

• “a) Báo tin tố giác ngay cho cơ quan tổ chức, cá nhân có thẩm quyền quy định tại khoản 1 Điều 19 của Luật này
• b) Tham gia bảo vệ hỗ trợ người bị bạo lực gia đình và các hoạt động phòng chống bạo lực gia đình ở cộng đồng

Như vậy, điều đáng ra các cư dân nên làm là báo tin và tố giác ngay cho UBND phường nơi tòa chung cư tọa lạc. Quan niệm phổ biến vẫn là bạo lực gia đình chỉ xảy ra thì mới gây ra hậu quả xấu. Tư tưởng phòng chống bạo lực gia đình, việc tham gia các cơ sở tư vấn về pháp luật về bạo lực gia đình của người dân rất hiểm hai, thường chỉ cần tới tư vấn pháp lý khi hành vi bạo lực gia đình đã xảy ra. Đa số người dân chưa nắm rõ các quy định về pháp luật phòng bạo lực gia đình Đối với nhiều người, khái niệm bạo lực gia đình vẫn còn tương đối mơ hồ. Người dân đơn thuần chỉ hiểu hành vi bạo lực gia đình là hành vi bạo lực về thể chất giữa cha mẹ và con Đối với các dạng bạo lực khác như bạo lực về kinh tế hay không ý thức được nghĩa vụ khai ngăn chặn bạo lực. Nhiều quan niệm sai lầm về bạo lực gia đình vẫn được duy trì.

Thứ hai, bất cập trong thực tiễn thực thi các biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình

Mặc dù công tác tuyên truyền và giáo dục pháp luật thường xuyên được quan tâm, nhưng vẫn còn những vấn đề cần được cải thiện. Các hoạt động tuyên truyền ở các cấp và ngành thưởng chỉ là hình thức, thiếu sự đa dạng và chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về chất lượng và tiến độ. Đặc biệt, tại cấp cơ sở, triển khai vẫn chưa đủ phong phú [28].

Một số đơn vị và địa phương thường trông chờ quá mức vào hướng dẫn từ cấp trên, không thực hiện vai trò tham mưu đề xuất với cấp quản lý và lãnh đạo cơ quan. Kinh phí cho công tác tuyên truyền cũng chưa được chú ý đúng mức, dẫn đến việc thực hiện các đợt tuyên truyền không liên tục do thiếu nguồn lực. Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình.

Đội ngũ cán bộ chuyên trách và tuyên truyền viên đã được củng cố về số lượng nhưng vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tế. Các báo cáo viên tại cơ sở chưa đồng đều và một số có hạn chế về trình độ. Thành viên tổ chức thưởng đối mặt với nhiều công việc khác nhau làm cho việc thực hiện tuyên truyền pháp luật trở thành công việc phụ, thiếu tinh thần đồng đội và sự hỗ trợ phối hợp.

Bên cạnh đó, các quy định về báo cáo tình hình và kết quả phòng chống bạo lực gia đình tại địa phương phải được thể hiện trong báo cáo về tình hình kinh tế – xã hội của Ủy ban nhân dân trước Hội đồng nhân dân cùng cấp, tuy nhiên trong thực tế, việc báo cáo theo quy định của Luật chưa được thực hiện đầy đủ nghiêm túc. Ngoài ra, cũng chưa có chế tài để xử lý các địa phương trong việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng các quy định của Luật.

Các địa phương đặc biệt là ở cấp xã, đang gặp nhiều khó khăn trong việc bố trí ngân sách cho công tác phòng chống bạo lực gia đình. Thực tế, việc này thường không được thực hiện đầy đủ dẫn đến tình trạng nhiều nhiệm vụ phòng chống bạo lực gia đình không có nguồn lực để triển khai. Quy định về báo cáo số liệu về tình hình bạo lực gia đình đang tồn tại nhiều định hưởng tản mạn trong các văn bản khác nhau, thiếu sự thống nhất về tiêu chí, biểu mẫu, cách thức và cơ quan đầu mối tổng hợp số liệu. Việc đầu tư nguồn kinh phí cho biện pháp này còn eo hẹp; Chưa thực sự nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của các nhà quản lí, dân đến việc thiếu định hướng rõ ràng trong công tác phổ biến, giáo dục, tuyên truyền pháp luật về việc phòng, chống bạo lực gia đình tạo ra việc người dân còn chưa nhận thức được rõ ràng về vấn đề bạo lực gia đình; Ngoài ra các cán bộ thực hiện tuyên truyền vẫn còn thiếu kinh nghiệm, hạn chế trong việc truyền tải nội dung pháp luật, có những nơi còn thiếu hụt cán bộ; Công tác giải quyết vấn đề bạo lực gia đình còn gặp nhiều khó khăn khi người bị bạo lực hay người bạo lực chưa hiểu biết về hành vi của mình.

Sự phối hợp và chia sẻ số liệu giữa các ngành còn hạn chế và không đồng bộ về phương pháp và biểu mẫu, do đó, việc cập nhật số liệu và thông tin về phòng chống bạo lực gia đình còn nhiều bất cập và không đảm bảo độ tin cậy. Bởi vì bạo lực gia đình mang tính nội bộ nên rất khó cho việc có thể can thiệp và xử lý những vấn đề xảy ra. Đặc biệt là tình trạng bạo lực tình dục hay bạo lực tinh thần, là một vấn đề riêng tư và nhạy cảm, người bị bạo lực thường e ngại tiết lộ ra bên ngoài nên công tác hòa giải cũng như tư vấn còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là khi gặp gỡ và tiếp xúc với nạn nhân.

Trong nhiều trường hợp, những người tham gia can ngăn hành vi bạo lực gia đình phải đối mặt với thiệt hại về tài sản và thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành về phòng chống bạo lực gia đình chưa có quy định rõ ràng về hỗ trợ và đền bù, điều này làm cho công tác này khó huy động sự tham gia của cả xã hội.

Tuy đã được trải qua nhiều lớp bồi dưỡng, nâng cao kiến thức chuyên môn nhưng đội ngũ cán bộ tuyên truyền pháp luật, các hòa giải viên tại cơ sở nhưng vẫn còn nhiều hạn chế tồn động, chưa đảm bảo được yêu cầu mà thực tiễn đặt ra đó là về trình độ chuyên môn, cách xử lý, ứng xử khi gặp các tình huống phát sinh. Trình độ, năng lực của hòa giải viên là điều quan trọng để quyết định sự thành công của công tác hòa giải. Nhưng trên thực tế thì các hòa giải viên còn nhiều hạn chế kiến thức về giới và bạo lực gia đình nên khi giải quyết các vụ việc cần được hòa giải vẫn khó có thể phát hiện được bản chất sự việc, chưa hóa giải được mâu thuẫn, nên nhiều trường hợp bạo lực vẫn còn tiếp tục lặp lại. Thậm chí, một số cán bộ còn có tư tưởng phân biệt về giới cho nên khi hòa giải thường có hướng khuyên nhủ của phụ nữ cần nhường nhịn để gia đình được êm ấm, mà chưa thực sự quan tâm đến tâm lý, tình cảm, quyền lợi của họ vì vậy nên tình trạng hòa giải vẫn còn chưa đạt được nhiều hiệu quả tích cực.

2.2.3 Nguyên nhân của các hạn chế. Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình.

Thứ nhất, nguyên nhân dẫn đến sự hạn chế trong các quy định pháp luật về Phòng, chống bạo lực gia đình là do các quy định pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình còn quy định tản mạn trong nhiều văn bản pháp luật khác nhau, tạo ra nhiều khó khăn khi tiếp cận làm cho họ không hiểu hoặc chưa hiểu đúng dẫn đến các hành vi bạo lực gia đình. Luật Phòng, chống bạo lực gia đình là văn bản pháp luật điều chỉnh trực tiếp lĩnh vực này, nhưng một số quy định vẫn còn thiếu, chưa cụ thể, đặc biệt là chưa quy định rõ chế tài đối với hành vi bạo lực dẫn đến tính phòng ngừa và răn đe chưa cao. Các quy định của pháp luật về trách nhiệm phòng, chống bạo lực gia đình còn gây ra những khó khăn trong việc áp dụng pháp luật của các cơ quan, tổ chức.

Thứ hai, nhận thức của các cá nhân, gia đình, cộng đồng về vấn đề phòng, chống bạo lực gia đình vẫn còn nhiều hạn chế.

Quan niệm của người dân về vấn đề phòng, chống bạo lực gia đình còn bị coi nhẹ, tư tưởng gia trưởng, trọng nam khinh nữ còn hiện hữu trong mỗi gia đình, đặc biệt là ở những vùng nông thôn, những nơi còn gặp nhiều khó khăn về kinh tế. Do vậy, họ coi hành vi bạo lực gia đình là chuyện riêng tư của mỗi gia đình nên chưa ý thức đúng được trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc phát hiện, ngăn chặn và báo tin, tố giác các vụ việc bạo lực gia đình.

Sự hiểu biết pháp luật về quyền con người, cũng như về bình đẳng giới vẫn còn hạn chế, trong thực tế, nhiều vụ bạo lực gia đình khi bị phát hiện cho thấy người phụ nữ vì chưa hiểu đúng quyền của mình, về bạo lực gia đình nên thường tìm cách che đậy, lựa chọn cam chịu, không dám đấu tranh làm cho tình trạng bạo lực gia đình bị kéo dài, có những trường hợp để lại hậu quả nghiêm trọng.

Đối với trường hợp trẻ em bị bạo lực gia đình tuy có nhiều nguyên nhân dẫn đến, nhưng trong đó có phần nhận thức về quyền của trẻ em chưa đầy đủ, nên khi xảy ra bạo lực từ các thành viên trong gia đình thì những đối tượng này lại lo sợ, không biết cầu cứu ở đâu. Bạo lực từ gia đình khác với bạo lực từ bên ngoài ở mối quan hệ thân thiết, sự phụ thuộc của trẻ em với người bạo lực mình, nếu phản kháng lại thì không biết tìm ai để nương tựa cho nên hành vi bạo lực gia đình ở trẻ em thường diễn ra trong một thời gian dài, thậm chí chỉ khi để lại hậu quả đáng tiếc thì mới được phát hiện.

Thứ ba, hoạt động tuyên truyền về phòng, chống bạo lực gia đình tuy đã được thực hiện nhưng chưa thực sự hiệu quả, dẫn đến sự hiểu biết pháp luật, hiểu biết về quyền con người của nạn nhân chịu bạo lực gia đình còn bị hạn chế.

Thứ tư, trên thực tế ở công tác tư vấn, hòa giải, tổ tư vấn là những người có khả năng tiếp cận vụ việc bạo lực gia đình đầu tiên. Các cán bộ thực hiện công tác hòa giải còn chưa nắm chắc được kiến thức pháp luật và kỹ năng tư vấn hòa giải, điều này dẫn đến công tác hòa giải còn nhiều hạn chế tồn động, chưa đảm bảo được yêu cầu mà thực tiễn đặt ra.

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình.

Vấn đề phòng, chống bạo lực gia đình đã được Đảng và Nhà nước nêu rõ trong nhiều văn kiện và đặc biệt trong Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 quy định cụ thể, rõ ràng. Qua những quy định cụ thể được nêu trong luật thì khóa luận đi sâu vào phân tích những biện pháp của vấn đề phòng ngừa bạo lực gia đình như: biện pháp thông tin, tuyên truyền và giáo dục; biện pháp tư vấn về bạo lực gia đình; biện pháp hòa giải trong phòng, chống bạo lực gia đình. Từ những biện pháp này giúp cho các thành viên trong gia đình có thêm nhiều kiến thức để có thể phòng ngừa được những hành vi bạo lực gia đình gây ảnh hưởng tới sức khỏe, tinh thần của bản thân.

Bạo lực gia đình đã gây ra những tác động và ảnh hưởng xấu tới nhân cách và phẩm giá con người, hành vi này là một vấn đề cấp bách của xã hội cần phải được quan tâm và đưa ra các hướng giải quyết để bảo vệ những người đang là nạn nhân của hành vi này.

Phòng, chống bạo lực gia đình cần phải lấy phòng ngừa làm biện pháp quan trọng và cần thiết đồng thời phải được kết hợp đồng bộ với nhiều giải pháp. Trước hết công tác tuyên truyền, thông tin, giáo dục về gia đình ở xã hội cần phải luôn được chú trọng, đặc biệt trong môi trường trường học và làm tốt công tác tư vấn, hòa giải đi đôi với việc phòng, chống tệ nạn xã hội.

Tuy còn nhiều bất cập cũng như hạn chế trong công tác phòng ngừa bạo lực gia đình, nhưng không thể phủ nhận việc công tác tuyên truyền, thông tin, giáo dục và biện pháp tư vấn, hòa giải cũng đã và đang được thực hiện rất tốt giúp cho nhận thức của các thành viên trong gia đình được nâng cao, góp phần hạn chế được nhiều vụ bạo lực gia đình trong xã hội hiện nay. Khóa luận: Thực trạng biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Khóa luận: Giải pháp biện pháp phòng ngừa bạo lực gia đình