Chia sẻ chuyên mục Đề tài Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Luận văn: Thực trạng hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi hiện nay dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.
2.1. Khái quát về tổ chức bộ máy Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi
2.1.1. Về đại biểu và cơ cấu đại biểu
Tỉnh Quảng Ngãi nằm ở duyên hải Nam Trung Bộ, có tọa độ địa lý 14o32’ – 15o25’ vĩ Bắc, 108o06’ – 109o04’ kinh Đông; phía bắc giáp tỉnh Quảng Nam trên ranh giới các huyện Bình Sơn, Trà Bồng và Tây Trà; phía nam giáp tỉnh Bình Định trên ranh giới các huyện Đức Phổ, Ba Tơ; phía tây, tây bắc giáp tỉnh Quảng Nam và tỉnh Kon Tum trên ranh giới các huyện Tây Trà, Trà Bồng, Sơn Tây và Ba Tơ; phía tây nam giáp tỉnh Gia Lai trên ranh giới huyện Ba Tơ; phía đông giáp biển Đông, có đường bờ biển dài gần 130km với 5 cửa biển chính là Sa Cần, Sa Kỳ, cửa Đại, Mỹ Á và Sa Huỳnh.
Ngày 01/7/1989, tỉnh Nghĩa Bình tách ra thành tỉnh Quảng Ngãi, diện tích tự nhiên 5.151,5km2, bằng 1,7% diện tích tự nhiên cả nước, bao gồm 14 huyện, thành phố, 6 huyện đồng bằng ven biển, 6 huyện miền núi và 1 huyện đảo, trong đó có toàn tỉnh có 180 xã, 8 phường, 10 thị trấn và 150 xã; Quảng Ngãi là tỉnh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm miền Trung. Dân số 1.251.890 người.
Với vị trí địa lý đặc biệt như vậy; Quảng Ngãi là một mảnh đất giàu truyền thống yêu nước, hiếu học, đoàn kết, lao động cần cù, sáng tạo. Nơi đây các nhà khảo cổ học đã tìm được nhiều hiện vật về thời kỳ đồ đá, chứng tỏ mảnh đất này từng có con người sinh tụ và đã có sự hiện diện của một nền văn minh từ thời thượng cổ, là nơi phát hiện đầu tiên, cũng là cái nôi của nền văn minh – văn hóa Sa Huỳnh, có niên đại cách nay 2.500 – 3.000 năm, với những di chỉ hết sức phong phú ở Sa Huỳnh, Thạnh Đức, Lý Sơn. Kế tiếp Văn hóa Sa Huỳnh là Văn hóa Chămpa với kiến trúc thành Châu Sa, tháp Chánh Lộ quy mô, bề thế, mang một phong cách riêng, cùng nhiều di chỉ, di tích khác có niên đại cách đây hàng ngàn năm.
Với đặc điểm tự nhiên, đất đai, dân số và truyền thống văn hoá, cách mạng của mình, Quảng Ngãi có rất nhiều thuận lợi để phát triển kinh tế – xã hội một cách toàn diện và vững chắc. Trong thời gian gần đây, kinh tế – xã hội Quảng Ngãi đã có bước phát triển khá toàn diện, cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng, văn hoá xã hội có nhiều tiến bộ, cơ sở hạ tầng kỹ thuật được tăng cường, đời sống nhân dân được cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, so với cả nước, Quảng Ngãi vẫn là tỉnh còn nhiều khó khăn trên các mặt do điều kiện thiên tai, thời tiết khắc nghiệt, có nhiều yếu tố bất lợi về địa hình, địa lý. Tỉnh ở xa các trung tâm kinh tế, khoa học, kỹ thuật lớn của cả nước; đời sống của phần lớn nhân dân còn nhiều khó khăn, thu nhập bình quân đầu người còn thấp. Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.
Với dân số như đã nêu, theo quy định tại Luật bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân, Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi được bầu 55 đại biểu đại diện cho các tầng lớp nhân dân, tổ chức đoàn thể, dân tộc, tôn giáo… phân bổ trên địa bàn toàn tỉnh.
Hội đồng nhân dân (HĐND) tỉnh khóa XI, nhiệm kỳ 2011 – 2016 có 55 đại biểu. Cơ cấu, thành phần đầu nhiệm kỳ: nam 44 đại biểu (tỷ lệ 80%), nữ 11 đại biểu (tỷ lệ 20%); dân tộc ít người 06 đại biểu (10,91%); tôn giáo 01 đại biểu (1,81%); công tác tại các cơ quan thuộc khối Đảng 17 đại biểu (30,9%), chính quyền 25 đại biểu (45,5%), Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể 06 đại biểu (10,91%), Tổ chức xã hội, XH-NN 03 đại biểu (5,45%), doanh nghiệp 03 đại biểu (5,45%). Đến nay còn 53 đại biểu (02 đại biểu chuyển công tác ngoài tỉnh).
Số lượng đại biểu tham gia Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh 28 đại biểu, chiếm 52,8% (trong đó có 10 đại biểu là Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy).
Về trình độ chuyên môn có 13 đại biểu có trình độ sau đại học (02 Tiến sỹ và 11 Thạc sỹ) (24%), 37 đại biểu có trình độ đại học (69%), 01 đại biểu có trình độ cao đẳng (1,8%), 02 đại biểu có trình độ trung cấp (3,7%); về trình độ lý luận chính trị có 49/55 đại biểu có trình độ cử nhân, cao cấp chính trị (89%). 6/6 đại biểu chuyên trách của Hội đồng nhân dân tỉnh có trình độ chuyên môn đại học (trong đó về trình độ chuyên môn có 03 thạc sỹ), trình độ lý luận chính trị là cử nhân hoặc cao cấp.
Tại kỳ họp thứ nhất, Hội đồng nhân dân tỉnh khóa XI đã bầu Thường trực Hội đồng nhân dân gồm Chủ tịch, Phó Chủ tịch và Uỷ viên Thường trực; 04 Ban của Hội đồng nhân dân tỉnh: Ban Kinh tế và Ngân sách gồm có 07 thành viên, Ban Văn hoá – Xã hội, Ban Pháp chế và Ban Dân tộc, mỗi Ban 05 thành viên. Hiện tại, đại biểu hoạt động chuyên trách của Hội đồng nhân dân tỉnh có 06 người, gồm: Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh, Ủy viên Thường trực, Trưởng Ban Pháp chế, Trưởng Ban Văn hóa – Xã hội, Phó Trưởng Ban Kinh tế và Ngân sách và Phó Trưởng Ban Dân tộc; đồng chí Bí thư Tỉnh ủy đồng thời là Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh.
Như vậy có thể thấy rằng, việc tăng trình độ chuyên môn, lý luận chính trị của đại biểu do tăng số đại biểu ở các cơ quan, tổ chức cấp tỉnh, giảm số đại biểu ở các cơ quan, đơn vị cấp cơ sở nên tính đại diện giảm. Nhìn chung đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh nhiệm kỳ 2011 – 2016 cơ bản bảo đảm cơ cấu thành phần, chất lượng cao hơn, bảo đảm để hoàn thành các chức năng, nhiệm vụ.
2.1.2. Tổ chức của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.
Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh có 03 thành viên: Chủ tịch do Ủy viên dự khuyết Trung ương đảng, ủy viên ban thường vụ Tỉnh ủy kiêm nhiệm, Phó Chủ tịch (Ủy viên Ban thường vụ Tỉnh ủy) hoạt động chuyên trách, Ủy viên thường trực (Tỉnh ủy viên) hoạt động chuyên trách.
- Các Ban của Hội đồng nhân dân tỉnh: Ban Văn hoá – Xã hội, Ban Pháp chế và Ban Dân tộc, mỗi Ban 05 thành viên.
Ban Kinh tế và Ngân sách có 07 thành viên, Trưởng ban do Ủy viên thường trực kiêm nhiệm, 01 Phó Trưởng ban hoạt động chuyên trách. Ban Văn hóa – Xã hội và Ban Pháp chế đều có 05 thành viên, Trưởng ban hoạt động chuyên trách, 01 Phó Trưởng ban hoạt động kiêm nhiệm. Có 02 Trưởng ban là Tỉnh ủy viên, 01 Trưởng ban không phải là Tỉnh ủy viên. Mỗi Ban có hai thành viên là Bí thư huyện ủy – Chủ tịch Hội đồng nhân dân huyện đồng thời là Tổ trưởng Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân; các thành viên còn lại là những người công tác tại các cơ quan, tổ chức cấp tỉnh có trình độ chuyên môn cao.
- Đoàn Thư ký kỳ họp có 04 thành viên, trong đó Trưởng Đoàn Thư ký kỳ họp là Chánh Văn phòng Đoàn Đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân tỉnh.
- Các Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi
Từ đầu nhiệm kỳ đến cuối năm 2013 tỉnh Quảng Ngãi có 14 đơn vị hành chính cấp huyện; ở mỗi huyện, thành phố tổ chức 01 Tổ đại biểu.
2.2. Tình hình giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi những năm qua Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.
2.2.1. Về hoạt động giám sát tại kỳ họp
Kỳ họp Hội đồng nhân dân là hình thức hoạt động quan trọng và chủ yếu của Hội đồng nhân dân tỉnh nói chung và của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi nói riêng.
Thời gian tiến hành kỳ họp thường lệ từ 3 đến 4 ngày, kỳ họp bất thường từ một buổi đến một ngày. Các hình thức giám sát được Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi sử dụng trong các kỳ họp bao gồm:
- Giám sát qua việc xem xét các báo cáo công tác
Trong các báo cáo tại kỳ họp thì Hội đồng nhân dân tỉnh tập trung xem xét các báo cáo của Ủy ban nhân dân, là cơ quan hành chính nhà nước cùng cấp. Theo Báo cáo số 32/BC-UBND ngày 10/3/2016 của Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi về việc tổng kết về tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi nhiệm kỳ 2011-2016, Ủy ban nhân dân tỉnh đã đánh giá một cách sát sao hoạt động quản lý hành chính Nhà nước của Ủy ban nhân dân; báo cáo đã nêu tương đối cụ thể và chính xác về tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân tỉnh, đã chỉ ra được vai trò và kết quả hoạt động chủ yếu của Ủy ban nhân dân trong nhiệm kỳ vừa qua. Trong công tác chỉ đạo và điều hành của Ủy ban nhân dân, báo cáo cũng đã phản ánh một cách rõ nét những điểm tích cực và những mặt hạn chế, tồn tại… Tuy nhiên, báo cáo vẫn còn có những tồn tại cần phải khắc phục đó là báo cáo vân rơi vào tình trạng phản ảnh tình hình, những công việc cụ thể đã làm một cách chung chung mà nội dung báo cáo chưa chỉ ra được Ủy ban nhân dân đã thực hiện thẩm quyền và trách nhiệm của mình theo qui định của pháp luật như thế nào? Ưu và khuyết điểm ra sao? Nguyên nhân khách quan, chủ quan và trách nhiệm cụ thể của Ủy ban nhân dân. Chẳng hạn như:
Công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất còn chậm; quy hoạch cây, con chưa phù hợp với đất đai thổ nhưỡng ở từng vùng; vướng mắc trong xây dựng cơ bản, trong công tác đền bù, giải phóng mặt bằng chậm khắc phục;… Tình trạng lãng phí, thất thoát trong việc sử dụng nguồn lực tài chính nhà nước, trong sử dụng đất đai, trong đầu tư xây dựng cơ bản. Cải cách hành chính của các cơ quan nhà nước còn chậm; còn tình trạng đùn đẩy trách nhiệm, công việc lẫn nhau; hiệu lực, hiệu quả quản lý chưa cao.
Công tác quản lý nhà nước về đô thị vẫn còn nhiều bất cập; một số quy hoạch đô thị chất lượng chưa cao. Kết cấu hạ tầng chưa đáp ứng yêu cầu phát triển; hạ tầng giao thông, đô thị chưa đồng bộ, một số công trình chất lượng thấp, kéo dài, chưa phát huy hiệu quả. Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.
Công tác xã hội hoá các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hoá, thể thao vẫn chưa được thực hiện đúng mức; công tác chăm sóc khám chữa bệnh cho nhân dân vẫn còn nhiều tồn tại yếu kém, nhất là tại tuyến huyện, tuyến xã vẫn chưa nâng cao được trình độ chuyên môn, chưa tạo được niềm tin cho nhân dân. Việc triển khai công tác phòng chống các tệ nạn xã hội chưa thường xuyên nên một số tệ nạn vẫn chưa được giải quyết triệt để.
Tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt thấp, khả năng thu hút các nguồn lực cho đầu tư phát triển của tỉnh còn hạn chế. Phần lớn các doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn tỉnh có qui mô nhỏ; một số doanh nghiệp hoạt động kém hiệu quả, dừng hoạt động; một số dự án sau khi cấp giấy chứng nhận đầu tư triển khai thực hiện chậm.
Sản phẩm hàng hóa còn ít, khâu quảng bá thương hiệu còn yếu, một số sản phẩm có tính truyền thống lâu đời, song chưa phát huy được trên thương trường; thiếu các dịch vụ hỗ trợ trực tiếp cho phát triển công nghiệp, so với mặt bằng chung các tỉnh lân cận còn nhỏ. Thu ngân sách cao nhưng trên địa bàn vẫn còn tình trạng thất thu, chưa chủ động khai thác một số nguồn thu, nhất là cấp cơ sở.
Kinh tế tiếp tục tăng trưởng, thu nhập bình quân đầu người cao nhưng thực tế thu nhập của đa số người dân thấp, Quảng Ngãi vẫn còn là tỉnh nghèo; đời sống của nhân dân lao động, nhất là nông dân còn nhiều khó khăn, đồng bào vùng sâu, vùng xa còn chịu nhiều thiệt thòi, thiếu thốn, một số chính sách xã hội triển khai còn chậm…Tất cả những vấn đề chúng tôi vừa nêu đều là những vấn đề bức xúc, “nhức nhối” thuộc trách nhiệm của các Sở ban ngành thuộc Ủy ban nhân dân và chính Ủy ban nhân dân tỉnh nhưng trong báo cáo lại không xác định cụ thể trách nhiệm thuộc về ai ? Nguyên nhân tại sao và hướng giải quyết như thế nào. Với cách báo cáo này, Ủy ban nhân dân tỉnh rất dễ dàng che dấu, bao biện cho những cá nhân có hành vi sai phạm hoặc năng lực yếu của mình và ” lách” Hội đồng nhân dân tỉnh trong việc báo cáo những hoạt động mà mình trực tiếp quản lý.
Tại các kỳ họp, Hội đồng nhân dân đã giám sát các báo cáo về tình hình thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội, xây dựng chính quyền; thu chi ngân sách; đầu tư xây dựng cơ bản… đồng thời xem xét việc giải quyết khiếu nại tố cáo, giải quyết ý kiến, kiến nghị của cử tri và tình hình thi hành pháp luật tại địa phương; giám sát báo cáo hoạt động của Hội đồng nhân dân và các Ban Hội đồng nhân dân; giám sát công tác điều hành của Ủy ban nhân dân. Nội dung giám sát tập trung vào kết quả triển khai và tổ chức thực hiện các Nghị quyết của Hội đồng nhân dân, việc thực hiện ―lời hứa‖ của thủ trưởng các cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương. Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.
Nhiệm kỳ 2011- 2016; trong năm 2017 và 6 tháng đầu năm 2018 Hội đồng nhân dân tỉnh tổ chức 22 kỳ họp, trong đó có 13 kỳ họp thường kỳ, 09 kỳ họp chuyên đề và bất thường. Tại 22 kỳ họp, Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành 247 nghị quyết, trong đó có 25 nghị quyết về công tác tổ chức, 172 nghị quyết thuộc các lĩnh vực,…
Các kỳ họp được tổ chức đúng quy định của pháp luật. Nội dung đưa ra xem xét, quyết định tại kỳ họp được lựa chọn phù hợp với chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, tập trung vào những vấn đề quan trọng của địa phương, liên quan đến an sinh xã hội, những vấn đề trong quá trình triển khai còn nhiều khó khăn, vướng mắc cần tháo gỡ kịp thời.
Quá trình xây dựng chương trình kỳ họp luôn có sự phối hợp chặt chẽ giữa Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh và các cơ quan hữu quan. Để nâng cao chất lượng kỳ họp, đúng quy trình theo luật định, Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh đã chú trọng việc tăng cường khảo sát thực tế, nâng cao chất lượng công tác thẩm tra.
Phương pháp điều hành kỳ họp luôn được cải tiến theo hướng linh hoạt, khoa học và đảm bảo đúng nguyên tắc. Trong điều hành thảo luận, Chủ toạ chốt lại những nội dung được thống nhất cao; định hướng xem xét những vấn đề còn những ý kiến khác nhau, nhất là những chỉ tiêu, mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng, tạo sự nhất trí cao, phát huy dân chủ, huy động trí tuệ của đại biểu Hội đồng nhân dân; gợi ý thảo luận những vấn đề bức xúc, nổi cộm được cử tri và dư luận xã hội quan tâm.
Thời gian mỗi kỳ họp thường kỳ của Hội đồng nhân dân tỉnh từ 3 đến 4 ngày; trong đó dành một buổi cho phiên thảo luận về tình hình kinh tế – xã hội và một buổi hoặc một ngày chất vấn – trả lời chất vấn; tùy theo số lượng và tính chất nội dung được trình tại kỳ họp để sắp xếp thời gian còn lại một cách hợp lý.
Một trong những yếu tố tác động đến việc thực hiện chức năng quyết định của Hội đồng nhân dân tỉnh là công tác thẩm tra của các Ban đối với dự thảo nghị quyết, đề án, tờ trình… do Ủy ban nhân dân tỉnh trình kỳ họp. Chú trọng đến vấn đề này, Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh luôn phân công các Ban theo dõi để thẩm tra những nội dung theo lĩnh vực của Ban ngay từ khi có chương trình xây dựng nghị quyết. Trên cơ sở các báo cáo, đề án, các Ban nghiên cứu tài liệu liên quan; đồng thời sử dụng thông tin qua tiếp xúc cử tri, qua giám sát để phục vụ công tác thẩm tra. Những vấn đề liên quan đến nhiều Ban thì Thường trực phân công các Ban phối hợp thẩm tra. Đối với những vấn đề quan trọng, trước khi lập báo cáo thẩm tra, các Ban làm việc với cơ quan, đơn vị chuẩn bị nội dung để nắm rõ thêm tình hình. Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.
Các tài liệu quan trọng của kỳ họp được gửi trước cho đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh nghiên cứu. Các báo cáo, đề án, tờ trình dài được trình bày tại kỳ họp bằng bản tóm tắt; báo cáo, đề án, tờ trình đầy đủ và tóm tắt đều gửi cho đại biểu nghiên cứu để tham gia thảo luận tại kỳ họp. Cách làm này đã giảm thời gian đọc báo cáo, dành thời gian để đại biểu thảo luận tại kỳ họp.
Công tác tuyên truyền trước, trong và sau kỳ họp được duy trì và thực hiện tốt. Trước kỳ họp, Thường trực Hội đồng nhân dân phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh tổ chức để đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh tiếp xúc cử tri; trước kỳ họp 7-10 ngày tổ chức họp đài báo để thông báo công khai nội dung, chương trình kỳ họp trên sóng phát thanh, truyền hình và báo chí theo quy định. Trong kỳ họp thường kỳ, các phiên họp khai mạc, chất vấn – trả lời chất vấn và bế mạc đều được truyền hình trực tiếp (mỗi kỳ họp thường kỳ Hội đồng nhân dân tỉnh có 03 buổi truyền hình trực tiếp);…
Tóm lại, việc tổ chức kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh trong nhiệm kỳ được chuẩn bị và tổ chức đảm bảo quy định, chất lượng và khoa học hơn. Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng còn có một số hạn chế nhất định, một số nội dung chuẩn bị của cơ quan chuyên môn chưa đảm bảo, thiếu tính chủ động, chưa bao quát, dự báo sát với thực tế của địa phương, đặc biệt là về nguồn lực; một số đại biểu chưa dành nhiều thời gian cho việc nghiên cứu tài liệu, chưa có nhiều ý kiến phát biểu tại kỳ họp; nhiều đại biểu không đọc tài liệu qua thư điện tử nên còn phải gửi tài liệu in khá nhiều…
- Giám sát hoạt động chất vấn, trả lời chất vấn
Chất lượng hoạt động chất vấn, trả lời chất vấn ngày càng được nâng lên, không khí các kỳ họp của Hội đồng nhân dân sôi động, việc thảo luận, chất vấn trả lời chất vấn tại các kỳ họp mang tinh thần cởi mở, thẳng thắn và thiết thực, nhiều tổ đại biểu, đại biểu Hội đồng nhân dân đã thực hiện tốt quyền chất vấn đối với các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân về các lĩnh vực Kinh tế xã hội và các chính sách liên quan đến đời sống người dân, các đại biểu đã thảo luận sôi nổi, có chất lượng, nêu ra nhiều vấn đề bức thiết của địa phương cần được giải quyết để các cơ quan chuyên môn và Ủy ban nhân dân giải trình, làm rõ tại phiên chất vấn; chủ tịch Ủy ban nhân dân trả lời, giải trình và báo cáo để cử tri rõ quá trình giải quyết ý kiến, kiến nghị cơ bản đã nhận được sự đồng thuận cao. Qua đó cho thấy trách nhiệm của đại biểu và các cơ quan chuyên môn trước nhân dân ngày càng được phát huy, cử tri phấn khởi, tin tưởng. Ngoài ra Thường trực Hội đồng nhân dân các cấp tổ chức các hội nghị chuyên đề giữa hai kỳ họp để các Ban Hội đồng nhân dân, tổ đại biểu, đại biểu Hội đồng nhân dân chất vấn những nội dung có tính chuyên môn sâu nhằm giải quyết những vướng mắc trong tổ chức thực hiện phát triển kinh tế – xã hội tại địa phương hoặc các vụ việc khiếu nại, tố cáo tồn đọng, kéo dài. Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.
Hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn là hình thức giám sát quan trọng của Hội đồng nhân dân các cấp nói chung và cấp tỉnh nói riêng. Chất lượng giám sát có được nâng cao hay không phụ thuộc rất nhiều vào hoạt động này.
Kỳ họp thứ nhất xác nhận tư cách đại biểu và bầu cử chức danh của Hội đồng nhân dân nên không có hoạt động chất vấn. Mỗi phần chất vấn thường có 5 – 10 ý kiến chất vấn. Hoạt động chất vấn của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi nhiệm kỳ này đã sôi nổi và sát thực tế, thẳng thắn hơn nhiệm kỳ trước rất nhiều. Nội dung chất vấn phong phú, đa dạng; không khí dân chủ, thẳng thắn giữa người chất vấn và đối tượng bị chất vấn. Các phiên chất vấn tại hội trường được truyền thanh, truyền hình trực tiếp và đưa tin kịp thời trên các phương tiện thông tin đại chúng của tỉnh với thời lượng tối đa nhằm giúp cho cử tri theo dõi sát diễn biến của kỳ họp và giám sát, đánh giá năng lực hoạt động của các đại biểu.
- Giám sát qua việc nghe báo cáo về tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và tình hình giải quyết khiếu nại tố cáo của cử tri
Điều 22 Quy chế hoạt động Hội đồng nhân dân các cấp năm 2005, vấn đề giải quyết kiến nghị của cử tri và khiếu nại, tố cáo của công dân là vấn đề được đông đảo cử tri quan tâm. Vì vậy, vấn đề này là một trong những nội dung phải có trong các kỳ họp định kỳ của Hội đồng nhân dân tỉnh và diễn ra trước phần chất vấn. Để giám sát vấn đề này, Hội đồng nhân dân nghe Thường trực Hội đồng nhân dân báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri, thông báo kết quả thực hiện chương trình và kế hoạch giám sát; nghe Ủy ban nhân dân cùng cấp báo cáo kết quả giải quyết ý kiến, kiến nghị của cử tri.
Trong nhiệm kỳ, Hội đồng nhân dân tỉnh thực hiện đầy đủ quyền giám sát thông qua các hình thức xem xét các báo cáo của Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh và xem xét việc trả lời chất vấn của Ủy ban nhân dân, thủ trưởng các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh tại các kỳ họp thường kỳ hằng năm theo quy định của pháp luật. Hội đồng nhân dân tỉnh xem đây là hình thức giám sát quan trọng, chủ yếu và được tiến hành thường xuyên tại các kỳ họp thường kỳ của Hội đồng nhân dân. Qua các hoạt động này, Hội đồng nhân dân định kỳ giám sát kết quả công tác của các cơ quan và kết quả giải quyết các vấn đề quan trọng về phát triển kinh tế – xã hội, về những vấn đề bức xúc, nổi cộm ở địa phương mà đại biểu Hội đồng nhân dân chất vấn và cử tri phản ảnh, kiến nghị.
Hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn: tại 13 kỳ họp thường kỳ, đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh đã có 124 câu hỏi chất vấn Ủy ban nhân dân tỉnh và các Sở, ban, ngành. Nội dung chất vấn bao gồm hầu hết các lĩnh vực, trong đó có một số vấn đề được cử tri đặc biệt quan tâm như: các chính sách của Đảng, nhà nước thực hiện trên địa bàn; công tác lãnh đạo, điều hành của chính quyền trên các lĩnh vực: xóa đói giảm nghèo, an sinh xã hội, bảo hiểm y tế, chất độc màu da cam, ô nhiễm môi trường; khám chữa bệnh; các dự án, công trình lãng phí, kém hiệu quả, ảnh hưởng đến đời sống sản xuất của nhân dân… Hoạt động chất vấn tại các kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh luôn diễn ra sôi nổi; chất lượng chất vấn ngày càng nâng cao, việc giám sát trả lời chất vấn ngày càng chặt chẽ, có những chất vấn phải trải qua 02 đến 03 kỳ họp mới giải quyết xong. Đến nay, đã giải quyết dứt điểm hoặc cơ bản dứt điểm 114 vấn đề đặt ra trong chất vấn, 10 vấn đề còn lại Ủy ban nhân dân tỉnh đang chỉ đạo tiếp tục giải quyết.
Tuy nhiên, tồn tại trong tiếp thu, giải quyết kiến nghị của cử tri là các Báo cáo của Ủy ban nhân dân tỉnh trong khi tiếp thu, thẳng thắn thừa nhận khá nhiều thiếu sót, khuyết điểm trong công tác quản lý, điều hành và có nêu đầy đủ phương hướng, giải pháp khắc phục nhưng lại không xác định trách nhiệm cụ thể của từng Sở, ngành. Do đó, tự Hội đồng nhân dân tỉnh cần phải cụ thể hóa hơn về nội dung, quy trình và trách nhiệm để đảm bảo góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh. Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.
- Giám sát việc lấy phiếu tín nhiệm những người giữ chức vụ do Hội đồng nhân dân tỉnh bầu
Tại kỳ họp giữa năm 2013 và kỳ họp cuối năm 2014, Hội đồng nhân dân các cấp tiến hành lấy phiếu tín nhiệm những người do Hội đồng nhân dân tỉnh bầu hoặc phê chuẩn đảm bảo quy trình, thủ tục, công khai, minh bạch trên nguyên tắc tập trung dân chủ, với các tinh thần trách nhiệm cao các đại biểu Hội đồng nhân dân cân nhắc thận trọng, khách quan, công tâm, công bằng khi thể hiện tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Hội đồng nhân dân tỉnh bầu. Kết quả lấy phiếu tín nhiệm góp phần để các chức danh do Hội đồng nhân dân bầu tự đánh giá và nỗ lực phấn đấu để hoàn thành ngày càng tốt hơn nhiệm vụ chức trách được giao.
Thông qua hoạt động bỏ phiếu tín nhiệm các Đại biểu Hội đồng nhân dân đã thực hiện quyền giám sát của mình một cách có hiệu quả. Điều này phản ánh trực tiếp thông qua số phiếu tín nhiệm đối với mỗi chức danh cụ thể. Tuy nhiên hiện nay cách thức bỏ phiếu tín nhiệm theo hình thức tín nhiệm cao, tín nhiệm và tín nhiệm thấp chưa thể hiện được một cách khách quan tinh thần của hình thức giám sát này. Bề ngoài thì cách thức này là hoàn toàn chính xác và đảm bảo khách quan, tuy nhiên với việc đưa ra ba mức tín nhiệm đã vô tình tạo ra sự không khách quan và không chính xác trong hoạt động lấy phiếu tín nhiệm bởi vì dù có bỏ phiếu theo cách thức nào thì các chức danh do Hội đồng nhân dân bầu vẫn có được sự tín nhiệm, chỉ có khác nhau là tín nhiệm cao hay thấp.
Hoạt động giám sát thông qua hình thức bỏ phiếu tín nhiệm đối với các chức danh do Hội đồng nhân dân bầu chỉ mới thực hiện lần đầu tiên nên vẫn còn nhiều tồn tại và hạn chế cần phải khắc phục để tạo tiền đề cho các hoạt động trong những năm tiếp theo thực hiện tốt hơn, đúng với tinh thần của hoạt động bỏ phiếu tín nhiệm.
2.2.2. Về hoạt động giám sát giữa hai kỳ họp
Trong nhiệm kỳ, Hội đồng nhân dân tỉnh thực hiện đầy đủ quyền giám sát thông qua các hình thức xem xét các báo cáo của Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh và xem xét việc trả lời chất vấn của Ủy ban nhân dân, thủ trưởng các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh tại các kỳ họp thường kỳ hằng năm theo quy định của pháp luật. Hội đồng nhân dân tỉnh xem đây là hình thức giám sát quan trọng, chủ yếu và được tiến hành thường xuyên tại các kỳ họp thường kỳ của Hội đồng nhân dân. Qua các hoạt động này, Hội đồng nhân dân định kỳ giám sát kết quả công tác của các cơ quan và kết quả giải quyết các vấn đề quan trọng về phát triển kinh tế – xã hội, về những vấn đề bức xúc, nổi cộm ở địa phương mà đại biểu Hội đồng nhân dân chất vấn và cử tri phản ảnh, kiến nghị
Hoạt động giám sát giám sát giữa hai kỳ họp của Hội đồng nhân dân tỉnh đã bám sát các quy định của pháp luật và yêu cầu nhiệm vụ chính trị của địa phương. Các cuộc giám sát, kiểm tra, khảo sát của Thường trực và các Ban của Hội đồng nhân dân tăng về số lượng, chất lượng, hiệu quả đảm bảo thực hiện đúng quy trình và đạt được những kết quả tích cực. Nội dung của các cuộc giám sát, khảo sát có trọng tâm, trọng điểm; liên quan đến hầu hết các lĩnh vực của đời sống kinh tế – xã hội, có ảnh hưởng trực tiếp và lâu dài đến đời sống của đông đảo nhân dân, được cử tri và dư luận quan tâm. Phương thức giám sát đã có những cải tiến nhất định, kết hợp nghe báo cáo với xem xét thực tế tại địa phương, cơ sở qua đó thu thập rất nhiều thông tin phục vụ hoạt động giám sát. Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.
Hoạt động giám sát giữa hai kỳ họp đã đem lại nhiều kết quả tích cực, giúp cho các cấp, các ngành kịp thời phát hiện những tồn tại, khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực thi chính sách pháp luật của Nhà nước và nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh. Từ đó có những điều chỉnh kịp thời trong chỉ dạo, điều hành, tổ chức thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội. Nhiều đề xuất, kiến nghị của Thường trực, Hội đồng nhân dân, của các Ban và đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh đã giúp cho các cơ cơ quan, đơn vị, địa phương nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, kịp thời đưa ra những giải pháp khắc phục. Trong nhiệm kỳ qua, hoạt động giám sát giữa hai kỳ họp của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi
- Hoạt động giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh
- Giám sát tại kỳ họp
Luật Tổ chức Chính quyền địa phương năm 2015 và Quy chế hoạt động của Hội đồng nhân dân quy định chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Hội đồng nhân dân các cấp một cách cụ thể và có nhiều đổi mới trong hoạt động của Thường trực Hội đồng nhân dân. Hiện nay Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh không những có nhiệm vụ đôn đốc, kiểm tra, điều hòa, phối hợp hoạt động của các ban mà còn là một trong những chủ thể giám sát quan trọng của Hội đồng nhân dân.
Theo các quy định của pháp luật, Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi đã góp phần tích cực vào hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh một cách có hiệu quả thể hiện trước hết ở hoạt động chuẩn bị cho các kỳ họp một cách chu đáo và nghiêm túc. Chính hoạt động này đã góp phần quan trọng đảm bảo việc giám sát tại kỳ họp đi vào trọng tâm, dành thời gian cần thiết để giải quyết những vấn đề nổi cộm của tình hình kinh tế xã hội cũng như ý kiến thắc mắc, khiếu nại của cử tri đặt ra. Từ đó nâng cao chất lượng hiệu quả giám sát, tránh được sự tràn lan thiếu hiệu lực, hiệu quả.
- Giám sát giữa 2 kỳ họp (giám sát chuyên đề) Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.
Trên cơ sở các quy định của pháp luật, Từ năm 2011 đến 6 tháng đầu năm 2018, Thường trực và các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh đã tổ chức thực hiện 55 cuộc giám sát và hơn 53 cuộc khảo sát đối với các cơ quan, đơn vị và chính quyền các cấp (có phụ lục 2 và 3 kèm theo). Nội dung giám sát, khảo sát bao gồm hầu hết các lĩnh vực, trong đó tập trung vào những vấn đề quan trọng về kinh tế – xã hội, các chính sách liên quan trực tiếp đến đời sống của nhân dân và lĩnh vực tư pháp.
Báo cáo kết quả giám sát của Thường trực, các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh đã giúp cho các cấp, các ngành thấy được những kết quả đạt được cùng những hạn chế trong công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành và có những giải pháp, biện pháp khắc phục những tồn tại, yếu kém. Nổi bật trong nhiệm kỳ là các giám sát về: dự án đã cấp Giấy chứng nhận đầu tư, giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư nhưng chậm triển khai thực hiện từ 2001 đến tháng 6/2011; công tác quản lý và sử dụng nhà thuộc sở hữu nhà nước trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi; việc thực hiện các Chương trình đầu tư phát triển trên địa bàn 6 huyện miền núi từ năm 2006 – 2012; về cơ sở vật chất, bố trí bác sĩ và công tác khám, chữa bệnh tại các Trạm y tế cấp xã trên địa bàn tỉnh; việc thực hiện pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế trên địa bàn tỉnh; việc thực hiện chế độ ưu đãi đối với người hoạt động kháng chiến và con đẻ của họ bị nhiễm chất độc hóa học; việc thực hiện chính sách hỗ trợ sản xuất, tạo việc làm, tăng thu nhập theo Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP ngày 27/12/2008 của Chính phủ và dự án hỗ trợ phát triển sản xuất thuộc Chương trình 135;…
Bên cạnh công tác giám sát, Thường trực và các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh cũng rất quan tâm đến công tác khảo sát; nhiều cuộc khảo sát được chuẩn bị và thực hiện công phu, có chất lượng.
Ví dụ: một số cuộc khảo sát nổi trội như: khảo sát việc thực hiện dự án đường Làng Tranh, khảo sát tình hình quy hoạch, quản lý và thực hiện các quy hoạch trên địa bàn tỉnh, khảo sát công tác thi hành án dân sự, khảo sát tình hình thực hiện quy định về an toàn thực phẩm trên địa bàn tỉnh; việc một số nhà thầu ứng vốn nhưng chậm triển khai thực hiện dự án hoặc dừng thi công ở một số huyện miền núi; việc thực hiện các quy định về thu, chi của các trường tiểu học, mầm non trên địa bàn tỉnh,…
Qua giám sát, khảo sát, Thường trực, các Ban Hội đồng nhân dân đã đánh giá một cách khách quan, chính xác những kết quả đạt được và cũng chỉ rõ những tồn tại, hạn chế, yếu kém trong công tác chỉ đạo, điều hành, quản lý và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội tại địa phương; đồng thời, có những kiến nghị xác đáng đến cấp có thẩm quyền có biện pháp chỉ đạo, xử lý và khắc phục kịp thời. Kết quả hoạt động giám sát, khảo sát của Hội đồng nhân dân được cử tri và nhân dân đánh giá cao, đặc biệt là hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh được Ban Thường vụ Tỉnh ủy đánh giá cao trong các báo cáo hằng năm của Tỉnh ủy. Có những giám sát, khảo sát được Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thường trực Tỉnh ủy có Thông báo kết luận chỉ đạo để Ủy ban nhân dân tỉnh thực hiện. Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.
- Từ năm 2011 đến 6 tháng đầu năm 2018, qua giám sát, khảo sát
Thường trực và các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh đã kiến nghị 619 nhóm vấn đề, vấn đề đến Ủy ban nhân dân tỉnh, các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, Tòa án nhân dân tỉnh, Công an tỉnh, Cục thi hành án dân sự tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự tỉnh, các cơ quan chức năng có liên quan và Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố xem xét, giải quyết, thực hiện. Trên cơ sở các kiến nghị của Hội đồng nhân dân tỉnh, Ủy ban nhân dân tỉnh và các cơ quan, địa phương có liên quan đã tích cực chỉ đạo xử lý, giải quyết các kiến nghị có hiệu quả. Tính đến nay, đã thực hiện, giải quyết dứt điểm được 405/619 kiến nghị với thời gian và chất lượng giải quyết cơ bản đạt yêu cầu. Để đạt được kết quả này, Thường trực, các Ban và đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh liên tục theo dõi, đôn đốc và giám sát chặt chẽ việc thực hiện các kiến nghị, theo đó Ủy ban nhân dân tỉnh và các cơ quan có liên quan tích cực chỉ đạo thực hiện.
Ngoài ra, Thường trực và các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh luôn theo dõi, giám sát việc ban hành văn bản của Ủy ban nhân dân tỉnh và các cơ quan liên quan, khi nhận thấy có nội dung chưa phù hợp với quy định của pháp luật thì Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh có ý kiến bằng văn bản để Ủy ban nhân dân tỉnh nghiên cứu điều chỉnh hoặc yêu cầu các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh sử dụng thông tin này đưa vào báo cáo kết quả thẩm tra cuối năm để báo cáo Hội đồng nhân dân tỉnh (ví dụ: Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh cũng đã có ý kiến về thời gian nộp tiền sử dụng đất của dự án Bệnh viện Đa khoa Nhân Tâm và một số trường hợp phân bổ vốn chưa đúng thẩm quyền.
- Việc tham gia, phối hợp của các cơ quan, tổ chức của địa phương trong hoạt động giám sát
Trong tổ chức thực hiện giám sát ở địa phương, Đoàn giám sát của Thường trực và các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh có mời các cơ quan chức năng có liên quan (ví dụ như UBKT, Thanh tra, Mặt trận…) và Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban Hội đồng nhân dân các huyện, thành phố và tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh tại địa phương được giám sát cùng tham gia.
Phối hợp với Hội đồng dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, các cơ quan của Ủy ban thường vụ Quốc hội, Kiểm toán Nhà nước Khu vực III, Đoàn đại biểu Quốc hội trong hoạt động giám sát của Ủy ban thường vụ Quốc hội và các cơ quan này tại địa phương.
Khi có Đoàn giám sát của các cơ quan trên về giám sát tại địa phương, Hội đồng nhân dân tỉnh đều bố trí đại diện Thường trực, các Ban Hội đồng nhân dân tham gia cùng Đoàn (nếu được mời) theo quy định; cung cấp tài liệu, thông tin cho Đoàn kiểm toán Nhà nước khu vực III và bố trí đại diện Thường trực, Ban Kinh tế và Ngân sách tham gia khi Đoàn kiểm toán công bố kết quả kiểm toán tại các cơ quan đơn vị. Đ) Hoạt động tiếp xúc cử tri, tiếp công dân và đôn đốc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân
Nhiệm vụ tiếp xúc cử tri, tiếp công dân và đôn đốc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân đã được đại đa số đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh thực hiện tốt. Trước các kỳ họp thường kỳ, Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh đều chuẩn bị tài liệu, tổ chức cho đại biểu tiếp xúc cử tri theo quy định. Trong thời gian gần đây, Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh thống nhất với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh tổ chức tiếp xúc cử tri sớm hơn một tháng so với những năm trước (trước 2 tháng so với kỳ họp) để sớm tổng hợp ý kiến chuyển cho cấp thẩm quyền giải quyết và trả lời cho cử tri. Theo đề nghị của một số huyện và thành phố Quảng Ngãi, Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh mời lãnh đạo các sở, ngành tỉnh cùng tham dự để trực tiếp trả lời cho cử tri về những vần đề thuộc thẩm quyền, hạn chế việc ―tiếp thu, tổng hợp, báo cáo‖. Do vậy, số ý kiến, kiến nghị chuyển sang trả lời tại kỳ họp sau giảm; đồng thời chất lượng giải quyết và trả lời kiến nghị cử tri được nâng cao, cơ bản đáp ứng được yêu cầu của cử tri. Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.
Tại các cuộc tiếp xúc cử tri, cử tri đã phản ánh ý kiến, kiến nghị trên tinh thần dân chủ, thẳng thắn và xây dựng, góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý, điều hành nhà nước và hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật. Qua việc tiếp xúc cử tri, Hội đồng nhân dân tỉnh đã trực tiếp thu thập nhiều thông tin cụ thể, có tính đa chiều, bổ ích phục vụ cho công tác lãnh đạo, điều hành của chính quyền và trong việc xem xét, quyết định các vấn đề quan trọng về kinh tế – xã hội, quốc phòng – an ninh trên địa bàn tỉnh. Công tác phối hợp giữa các cơ quan hữu quan trong tổ chức, phục vụ hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh ngày càng được tăng cường và nhịp nhàng.
Các ý kiến, kiến nghị của cử tri được Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh phối hợp chặt chẽ với Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh tổng hợp, báo cáo tại các kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh. Tổng số ý kiến, kiến nghị cử tri gửi đến tại các kỳ họp đến nay là 1019 đơn Hội đồng nhân dân tỉnh đã trả lời và chuyển đến các cơ quan chức năng có thẩm quyền giải. Các nội dung kiến nghị chính đáng của cử tri đều được các cơ quan chức năng xem xét, giải quyết, trả lời theo thẩm quyền hoặc tiếp thu để điều chỉnh, bổ sung hoàn thiện các quy định, cơ chế để chỉ đạo điều hành. Đặc biệt, một số kỳ họp, Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh đã phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh chọn những kiến nghị bức xúc của cử tri đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh trả lời ngay tại kỳ họp có truyền hình trực tiếp để cử tri theo dõi.
Tóm lại, nhiệm kỳ qua, Thường trực và các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh đã thực hiện tốt công tác giám sát theo quy định; phương pháp, hình thức luôn được nghiên cứu đổi mới cho phù hợp. Kết quả giám sát luôn được theo dõi, đôn đốc các cơ quan liên quan giải quyết; việc tái giám sát được chú trọng, đánh giá kết quả giải quyết để báo cáo cho Hội đồng nhân dân tỉnh tại kỳ họp thường kỳ; chất lượng, hiệu quả giám sát của Thường trực, các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh ngày càng được nâng lên rõ rệt. Tuy nhiên, vẫn còn một số tồn tại, hạn chế như: tuy chất lượng, hiệu quả được nâng lên nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu cuộc sống và nguyện vọng của nhân dân; việc giám sát có lúc chưa được thường xuyên, bao quát; chưa có quy định chế tài xử lý rõ ràng nên việc giải quyết kiến nghị sau giám sát của một số cơ quan chưa được nghiêm túc, đảm bảo theo quy định.
- Hoạt động giám sát của các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh
Trong hoạt động giám sát, các Ban của của Hội đồng nhân dân có nhiệm vụ giúp Hội đồng nhân dân giám sát hoạt động của Ủy ban nhân dân, các cơ quan chuyên môn thuộc
UBND, hoạt động của Toàn án nhân dân và Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh; giúp Hội đồng nhân dân giám sát cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân và công dân trong việc thi hành Hiến pháp, luật, các văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên và nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh.
- Ban Kinh tế và Ngân sách Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.
Theo quy định của Luật Tổ chức Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015: Ban Kinh tế và Ngân sách phụ trách lĩnh vực kinh tế, ngân sách, khoa học, công nghệ, tài nguyên và môi trường.
Trong nhiệm kỳ 2011 – 2016; năm 2017 và 6 tháng đầu năm 2018 Ban kinh tế và Ngân sách đã thực hiện 134 cuộc giám sát, khảo sát thường xuyên tại một số cơ quan, đơn vị địa phương để nắm tình hình thực hiện Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh về nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội, điều hành ngân sách của địa phương. Trong đó Ban đã thực hiện 06 cuộc giám sát chuyên đề.
Ví dụ: Năm 2015 Ban đã tổ chức giám sát, khảo sát tại một số ban, ngành, đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh về phí, lệ phí (viện phí, học phí và một số loại phí khác) để nắm rõ tình hình tổ chức thu, nộp, quản lý và sử dụng phí, lệ phí theo quy định của nhà nước. Qua giám sát, Ban đã có một số đánh giá, ghi nhận những kết quả mà các đơn vị đã đạt được và chỉ ra những tồn tại, hạn chế trong công tác tổ chức, quản lý, thực hiện theo quy định của pháp luật đồng thời đưa ra những kiến nghị để các đơn vị có biện pháp tháo gỡ, khắc phục khó khăn.
Nhiệm kỳ 2011 – 2016 năm 2017 và 6 tháng đầu năm 2018 Ban Kinh tế và Ngân sách sách đã triển khai 3 cuộc giám sát chuyên đề, gồm: giám sát về Đầu tư công vào lĩnh vực nông nghiệp trên địa bàn tỉnh từ năm 2012 đến năm 2013; giám sát về tình hình chấp hành quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn tỉnh từ năm 2012 đến tháng 6 năm 2013 và giám sát về tình hình phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh, giám sát về giám sát Đầu tư công vào lĩnh vực nông nghiệp trên địa bàn tỉnh từ năm 2012 đến năm 2015, kết quả giám sát đã được ban Kinh tế và Ngân sách báo cáo Hội đồng nhân dân tỉnh tại kỳ họp, trong đó đã chỉ ra những hạn chế, bất cập trong cơ chế, chính sách đầu tư, trong quy hoạch ngành nông nghiệp cũng như trong quản lý đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng kỹ thuật; chất lượng, hiệu quả của các công trình, dự án đầu tư đầu tư vào nông nghiệp trên địa bàn tỉnh trong thời gian qua; đồng thời đưa ra những kiến nghị, đề xuất nhằm khắc phục những hạn chế, yếu kém, nâng cao chất lượng, hiệu quả của đầu tư công vào nông nghiệp trong thời gian tới.
Trong năm 2013 Ban Kinh tế và Ngân sách tổ chức 02 cuộc khảo sát, gồm: Khảo sát trách nhiệm của một số đơn vị được giao làm chủ đầu tư xây dựng cơ bản thuộc nguồn vốn ngân sách nhà nước và năng lực của một số đơn vị tư vấn trên địa bàn tỉnh và khảo sát tình hình thu, quản lý, sử dụng các loại phí, lệ phí trên địa bàn tỉnh từ năm 2011 đến tháng 6/2013. Kết thúc các cuộc khảo sát, Ban đã có báo cáo kết quả khảo sát gửi Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh, Ủy ban nhân dân tỉnh và các sở, ngành, địa phương có liên quan; đã kiến nghị, đề xuất với Ủy ban nhân dân tỉnh và các sở ngành liên quan khắc phục những tồn tại, hạn chế trong công tác đầu tư xây dựng cơ bản và trong công tác thu, quản lý và sử dụng phí, lệ phí trên địa bàn tỉnh. Trong đó có nhiều nội dung kiến nghị được Ủy ban nhân dân tỉnh tiếp thu, kịp thời chỉ đạo các ngành, địa phương, đơn vị thực hiện, góp phần tháo gỡ những khó khăn vướng mắc, khắc phục những tồn tại, hạn chế và nâng cao chất lượng công tác quản lý, tăng cường kỷ cương, pháp luật trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.
Trong nhiệm kỳ 2011 – 2016; năm 2017 và 6 tháng đầu năm 2018 đến nay Ban đã thẩm tra 13 báo cáo, 10 dự thảo nghị quyết và 15 tờ trình của Ủy ban nhân dân tỉnh và Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh. Từ năm 2011 đến nay, Ban Kinh tế và Ngân sách đã đạt được những kết quả nhất định trong hoạt động giám sát, tuy nhiên trong hoạt động của Ban vẫn có những tồn tại, hạn chế nhất định. Mặc dù đã tích cực trong hoạt động tuy nhiên trong một số nội dung quan trọng Ban chưa tổ chức giám sát. Một số nội dung giám sát chưa sâu, chưa toàn diện. Các cuộc giám sát phần lớn tập trung cho báo cáo thẩm tra trước kỳ họp, nội dung giám sát chuyên đề còn ít. Một số kiến nghị sau khi giám sát vẫn chưa được các cơ quan chức năng quan tâm giải quyết kịp thời.
- Ban văn hóa- xã hội
Theo quy định của Luật Tổ chức Chính quyền địa phương năm 2015: Ban Văn hóa – xã hội phụ trách lĩnh vực y tế, giáo dục, xã hội, văn hóa, thông tin, thể thao và chính sách tôn giáo
Nhiệm kỳ 2011 – 2016, năm 2017 và 6 tháng đầu năm 2018 Ban Văn hóa – xã hội đã thực hiện 164 cuộc giám sát, khảo sát tại các cơ quan, đơn vị, địa phương. Nội dung giám sát đề cập đến các lĩnh vực như: Giáo dục – đào tạo; y tế, dân số, môi trường; văn hóa, thể thao, thông tin, truyền thông; lao động, thương binh, thực hiện các chính sách xã hội; công tác dân tộc, tôn giáo. Ngoài các cuộc giám sát, khảo sát thường lệ chuẩn bị cho các kỳ họp, Ban đã tổ chức giám sát và khảo sát, chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan giám sát các chuyên đề.
Ví dụ: Năm 2012, Ban đã tổ chức giám sát tình hình đầu tư xây dựng thiết chế văn hóa, thông tin đồng bộ và phát triển đời sống văn hóa ở cơ sở tại các đơn vị Sở Văn hóa, Thông tin và Du lịch, các huyện Đức Phổ, Bình Sơn, Lý Sơn, Trà Bồng và thành phố Quảng Ngãi và khảo sát tại một số xã, trong đó đã nêu một số kiến nghị nhằm đẩy mạnh việc xây dựng các thiết chế văn hóa, thông tin đồng bộ. Ban cũng đã đề nghị Sở Thông tin và Truyền thông tăng cường công tác quản lý nhà nước về quy hoạch, đầu tư xây dựng các trạm thu phát sóng mạng di động đảm bảo mỹ quan, an toàn.
Trong nhiệm kỳ 2011 – 2016, năm 2017 và 6 tháng đầu năm 2018 Ban đã triển khai giám sát chuyên đề về việc thực hiện chế độ, chính sách đối với người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học trên địa bàn tỉnh năm 2011. Tại đơn vị giám sát, Ban đã xem xét báo cáo của Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố và chất vấn làm rõ một số nội dung liên quan về việc thực hiện các chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật đối với người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học.
Nhiệm kỳ 2011 – 2016, năm 2017 và 6 tháng đầu năm 2018 Ban đã có 21 báo cáo thẩm tra về tình hình thực hiện các quy định của pháp luật và nghị quyết của Hội đồng nhân dân về nhiệm vụ Kinh tế – xã hội hàng năm của tỉnh tại các kỳ họp. Trực tiếp thẩm tra dự thảo nghị quyết của Hội đồng nhân dân và đề án xã hội hóa các hoạt động giáo dục – đào tạo, y tế, văn hóa và thể dục thể thao của Ủy ban nhân dân tỉnh tại kỳ họp thứ 8. Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.
Từ năm 2011 đến nay, Ban Văn hóa – xã hội đã đạt được những thành tựu nhất định trong hoạt động giám sát, tuy nhiên các thành viên chủ yếu hoạt động kiêm nhiệm nên đã ảnh hưởng nhất định đến hoạt động của Ban. Trong hoạt động, có thành viên chưa dành thời gian để tham gia. Có những cuộc giám sát, các thành viên tham gia ít đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động của Ban.
Trong hoạt động giám sát, có những nội dung quan trọng mà thực tế đặt ra nhưng Ban vẫn chưa giám sát hoặc giám sát chưa đầy đủ để có kiến nghị, đề xuất các giải pháp thực hiện hiệu quả hơn như: Tình hình thực hiện các chế độ, chính sách đối với các đối tượng có công với cách mạng theo quy định của pháp luật; kết quả thực hiện một số chương trình, dự án phát triển kinh tế – Xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi; việc thực hiện các quy định của pháp luật về lao động. Có nội dung giám sát chưa sâu, chưa toàn diện, các cuộc giám sát phần lớn để tập trung cho báo cáo thẩm tra trước kỳ họp, nội dung giám sát chuyên đề còn ít. Nhiều kiến nghị sau giám sát chưa được các cơ quan chức năng quan tâm giải quyết kịp thời. Kinh nghiệm, kỹ năng hoạt động của các thành viên trong thời gian đầu chưa nhiều, ít được bồi dưỡng, tập huấn nên ảnh hưởng đến quá trình hoạt động, nhất là hoạt động giám sát, thẩm tra. Kết quả thực hiện sau các cuộc giám sát vẫn còn hạn chế.
- Ban pháp chế
Theo quy định của Luật Tổ chức Chính quyền địa phương năm 2015: Ban Pháp chế phụ trách lĩnh vực thi hành pháp luật, quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội, xây dựng chính quyền địa phương và quản lý địa giới hành chính.
Trong nhiệm kỳ 2011 – 2016, năm 2017 và 6 tháng đầu năm 2018 Ban đã thực hiện 112 cuộc giám sát trực tiếp tại các cơ quan có liên quan, như: Tòa án nhân dân tỉnh, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, Cục Thi hành án dân sự, Thanh tra tỉnh, Sở nội vụ, Sở tư pháp, Công an tỉnh, Bộ chỉ huy quân sự tỉnh…
Qua hoạt động thẩm tra báo cáo, Ban đã nắm bắt thông tin, đánh giá đúng tình hình pháp luật trên địa bàn tỉnh, đã kiến nghị với Ủy ban nhân dân tỉnh và các cơ quan chuyên môn thực hiện củng cố, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cấp xã bảo đảm an ninh, trật tự ở cơ sở; đẩy mạnh công tác phổ biến, giáo dục pháp luật bảo đảm thực hiện kịp thời các quy định của pháp luật và nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh trong các lĩnh vực. Các ý kiến đã giúp cho Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân nhìn nhận đúng thực tế về chất lượng công tác, những tồn tại, hạn chế để khắc phục, từng bước nâng cao chất lượng truy tố, kiểm sát và xét xử các loại án. Những nhận định, đánh giá của Ban đã cung cấp thông tin sát thực, toàn diện làm căn cứ cho Hội đồng nhân dân tỉnh thảo luận, quyết định các vấn đề trong lĩnh vực thi hành pháp luật.
Trong nhiệm kỳ 2011 – 2016, năm 2017 và 6 tháng đầu năm 2018 Ban pháp chế đã triển khai giám sát chuyên đề về tình hình thực hiện quy định của pháp luật về tiếp công dân, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị tiếp nhận thông qua hoạt động tiếp dân từ và tiếp xúc cử tri. Qua hoạt động giám sát, Đoàn giám sát đã đưa ra những kiến nghị tới các cơ quan có liên quan nhằm hoàn thiện và nâng cao chất lượng trong công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo trong thời gian tới. Tuy nhiên hoạt động của Ban vẫn có những tồn tại, hạn chế nhất định. Cụ thể như sau:
Đa phần thành viên trong ban đều kiêm nhiệm cho nên đôi lúc chưa tham gia đầy đủ các hoạt động của Ban, nhất là hoạt động giám sát. Do không nắm bắt được nhiều thông tin nên khi xây dựng, thông qua các báo cáo giám sát việc đóng góp ý kiến còn ít và đôi lúc chưa sát thực tế. Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.
Số lượng các cuộc giám sát và khảo sát chuyên đề còn ít, chưa sâu, chưa toàn diện, chưa thực hiện được việc giám sát các vụ việc cụ thể mà dư luận quan tâm thuộc lĩnh vực giám sát của Ban.
Nhìn chung chất lượng hoạt động giam sát của Ban vẫn còn có những hạn chế; một số nhận xét đánh giá chưa sâu, kiến nghị, đề xuất đôi khi còn mang tính định hướng chung chung, thiếu cụ thể. Chưa theo dõi, nắm bắt kịp thời, đầy đủ thông tin việc các cơ quan, đơn vị thực hiện các kiến nghị của Ban qua giám sát và khảo sát.
- Hoạt động giám sát của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh
Hoạt động của Tổ đại biểu trong nhiệm kỳ qua đã được quan tâm hơn, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả của Hội đồng nhân dân tỉnh. Tổ đại biểu đã phối hợp tốt với Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các huyện/thành phố trong công tác tiếp xúc cử tri, cũng như thực hiện một số nhiệm vụ khác theo quy định tại Quy chế hoạt động của Hội đồng nhân dân năm 2005 của UBTV Quốc hội… Đa số đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh đã tham dự đầy đủ các kỳ họp của Hội đồng nhân dân.
2.2.3. Hoạt động giám sát chuyên đề
Hàng năm, căn cứ vào tình hình thực tế của địa phương, căn cứ vào các văn bản pháp luật đã được ban hành, Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban của Hội đồng nhân dân lựa chọn nội dung đưa vào giám sát chuyên đề. Thường trực và mỗi Ban của Hội đồng nhân dân giám sát từ 1-2 nội dung chuyên sâu trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, ngân sách, xây dựng cơ bản, chấp hành pháp luật, giáo dục – đào tạo, y tế, văn hoá…
Trong nhiệm kỳ vừa qua, và từ năm 2017 đến nay Thường trực Hội đồng nhân dân và các Ban của Hội đồng nhân dân tỉnh đã tổ chức 35 cuộc giám sát chuyên đề.
Nội dung giám sát tập trung vào những lĩnh vực thuộc thẩm quyền, có trọng tâm, trọng điểm. Phương thức tiến hành giám sát tiếp tục đổi mới, kết hợp nghe báo cáo với xem xét thực tế tại địa phương, cơ sở (trước, sau giám sát có tiến hành khảo sát, sử dụng phương pháp điều tra xã hội học hoặc thâm nhập thực tế), tìm hiểu khai thác thông tin phục vụ yêu cầu giám sát qua nhiều kênh khác nhau, qua đó thu thập nhiều thông tin có tính thời sự, phục vụ hoạt động giám sát và việc quyết định những nội dung quan trọng tại các kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh. Nhiều kiến nghị qua giám sát đã được các cơ quan hữu quan tiếp thu giải quyết kịp thời, thấu đáo. Đồng thời, thông qua hoạt động giám sát, Thường trực, các Ban Hội đồng nhân dân cũng có thêm những căn cứ thực tiễn phục vụ cho việc thẩm tra các dự thảo Nghị quyết trình kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh và kịp thời kiến nghị với các cơ quan có liên quan về những giải pháp cụ thể, kết quả đó đã góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của Hội đồng nhân dân tỉnh. Bên cạnh đó, kết quả giám sát của Thường trực, các Ban cũng đã cung cấp thông tin cho các đại biểu Hội đồng nhân dân một cách kịp thời để đại biểu có cơ sở xem xét xây dựng chương trình giám sát năm tới, thảo luận, chất vấn và quyết định các nội dung thuộc thẩm quyền tại kỳ họp. Nhiều Nghị quyết được xây dựng trên cơ sở kết quả giám sát đã thực sự có sức lan tỏa đối với cộng đồng, làm thay đổi tích cực về chính trị, kinh tế, an sinh xã hội, quốc phòng – an ninh… của tỉnh, được nhiều cơ quan, địa phương đánh giá cao, tổ chức thực hiện có hiệu quả và đạt được sự đồng thuận cao trong cử tri, nhân dân. Về cơ bản, trong nhiệm kỳ 2011-2016 và giai đoạn đầu của nhiệm kỳ 2016-2021 hoạt động giám sát chuyên đề của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi đã đạt được những kết quả tích cực. Mặc dù vậy, hoạt động giám sát chuyên đề của Hội đồng nhân dân tỉnh vẫn còn những tồn tại, hạn chế nhất định như: Hoạt động xem xét quyết định của Ủy ban nhân dân tỉnh và Nghị quyết của Ủy ban nhân dân cấp huyện có dấu hiệu trái pháp với Hiến pháp, luật, văn bản quy phạm pháp luật của Trung ương, Nghị quyết Hội đồng nhân dân tỉnh chưa thực hiện thường xuyên (trong năm 2016, mới chỉ có Ban Pháp chế thực hiện); một số nội dung chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp chưa đáp ứng yêu cầu của đại biểu Hội đồng nhân dân và cử tri tỉnh nhà; hoạt động chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh tại phiên họp thường kỳ hàng tháng của Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh đối với các ban, ngành liên quan chưa thực hiện nhiều, mới chỉ chủ yếu tập trung giải trình các vấn đề phát sinh giữa hai kỳ họp; sự tham gia của thành viên Đoàn giám sát một số cuộc còn ít; chất lượng một số cuộc giám sát chưa đáp ứng yêu cầu đề ra, một số kiến nghị giám sát còn chung chung, ngại va chạm,… Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.
Có thể nói, hoạt động giám sát trực tiếp theo chuyên đề ngày càng theo trình tự, thủ tục quy định và mang lại hiệu quả rõ nét hơn. Để chuẩn bị giám sát, Thường trực, các Ban của Hội đồng nhân dân đã thành lập đoàn, tiến hành xây dựng đề cương, biểu mẫu, lựa chọn thời gian, đơn vị giám sát…. Kết thúc đợt giám sát đã xây dựng báo cáo kết quả giám sát, trong đó nêu và đánh giá được thực trạng vấn đề, nguyên nhân đạt được, chưa được, những hạn chế, vướng mắc, nguyên nhân khách quan, chủ quan và những kiết nghị, đề xuất giải pháp đối với Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, các cơ quan liên quan.
Đối với những vấn đề có tính thời sự, đang được sự quan tâm của nhiều đại biểu và cử tri có tính sâu rộng, liên quan đến nhiều ngành, nhiều địa phương thì thành lập Đoàn giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh. Theo hình thức này, Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh đã giám sát chuyên đề về biên chế và thực hiện các chính sách, chế độ đối với giáo viên. Đây là nội dung mà cán bộ, giáo viên, nhân dân bức xúc nhiều năm, tại nhiều kỳ họp đã được nêu ra, nhưng quan điểm của các ngành còn nhiều điểm khác nhau, thiếu thống nhất trong giải quyết. Qua giám sát, Hội đồng nhân dân tỉnh đã chỉ ra những bất cập, hạn chế trong thực hiện chế độ chính sách của nhà nước, công tác quản lý nhà nước về giáo dục, đào tạo, nhất là ở cấp huyện thiếu thống nhất, dẫn đến sự bất cập, chồng chéo trong tổ chức thực hiện. Đồng thời, chỉ ra nguyên nhân chủ yếu là do việc tổ chức thực hiện các nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh chưa nghiêm, hàng năm Ủy ban nhân dân tỉnh chưa tham mưu kịp thời cho Hội đồng nhân dân tỉnh bố trí đủ ngân sách để thực hiện các nghị quyết, như kinh phí hỗ trợ xây dựng trường chuẩn, trường chuyển đổi, chế độ chính sách đặc thù ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn;
Từ thực tế, một trong những kinh nghiệm giám sát có hiệu quả là việc tổ chức giám sát theo chuyên đề, tổ chức đối thoại giữa cơ quan dân cử, cơ quan chức năng với cử tri nơi phát sinh khiếu nại, kiến nghị kéo dài đã giải quyết triệt để nhiều vụ việc phức tạp, kéo dài, tạo được niềm tin trong nhân dân đối với hoạt động của Hội đồng nhân dân tỉnh.
Nhìn chung các hoạt động giám sát chuyên đề của Hội đồng nhân dân tỉnh so với các nhiệm kỳ trước đã có sự đổi mới, hướng về cơ sở, lựa chọn nội dung thiết thực, trọng tâm, quy trình tổ chức mang tính chuyên nghiệp hơn. Đáp ứng được nhiều nguyện vọng của cử của tỉnh nhà.
2.3. Đánh giá chung về Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.
2.3.1. Ưu điểm và nguyên nhân
Trong nhiệm kỳ, được sự lãnh đạo sâu sát, thường xuyên của Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân tỉnh đã thực hiện trách nhiệm, quyền hạn theo luật định, thể hiện được vai trò cơ quan quyền lực Nhà nước tại địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân.
HĐND tỉnh đã quyết định nhiều chủ trương, biện pháp quan trọng nhằm khơi dậy, phát huy tiềm năng, thế mạnh của địa phương, xây dựng và phát triển địa phương vững mạnh về kinh tế, ổn định xã hội, giữ vững quốc phòng, an ninh. Hoạt động giám sát chuyên đề của Hội đồng nhân dân tỉnh ngày càng đi vào chiều sâu, tăng cả về số lượng và chất lượng. Các hoạt động tiếp xúc cử tri, tiếp công dân, chất vấn và trả lời chất vấn ngày càng được chú trọng và cải tiến về nội dung, hình thức.
Đại biểu Hội đồng nhân dân thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ; luôn giữ mối liên hệ với cử tri và nắm bắt ý kiến, kiến nghị của cử tri, phát hiện nhiều bức xúc trong cuộc sống và đề xuất ý kiến tại kỳ họp để xem xét, thảo luận; nhiều đại biểu đã tích cực nghiên cứu, cung cấp những thông tin, đóng góp những ý kiến quan trọng, thiết thực, giúp Hội đồng nhân dân thực hiện tốt hơn chức năng, nhiệm vụ của mình; luôn gương mẫu nêu cao tinh thần trách nhiệm, tích cực tuyên truyền vận động nhân dân chấp hành các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước. Đại biểu tham dự các kỳ họp đạt tỷ lệ cao; tích cực tham gia dự kỳ họp Hội đồng nhân dân huyện, thành phố nơi ứng cử.
Công tác chuẩn bị, tổ chức và điều hành các kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh ngày càng khoa học hơn, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh, tạo chuyển biến ngày càng rõ nét trong hoạt động của Hội đồng nhân dân tỉnh.
Cách làm mới của Hội đồng nhân dân tỉnh khác với trước đây là sau giám sát không chỉ gửi kết luận đến Ủy ban nhân dân tỉnh đề nghị thực hiện, theo dõi, đôn đốc thực hiện kết luận, mà còn báo cáo tại kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh để đại biểu giám sát, chất vấn, trả lời chất vấn trực tiếp, sau đó, nội dung giám sát được ban hành thành nghị quyết riêng hoặc đưa thành nội dung trong Nghị quyết kinh tế, xã hội hàng năm có tính bắt buộc phải thực hiện, đồng thời quy định rõ thời gian thực hiện và thời gian báo cáo kết quả thực hiện tại một kỳ họp Hội đồng nhân dân lần sau. Việc đổi mới hình thức giám sát tại kỳ họp đã cung cấp được nhiều thông tin cho đại biểu, để đại biểu tham gia phát biểu, tranh luận, đối thoại sôi nổi. Từ đó, giải quyết được nhiều vấn đề ―nóng‖ dư luận quan tâm, nhưng lâu nay thường bị đùn đẩy, ách tắc do liên quan đến nhiều ngành, nhiều địa phương. Giám sát chuyên đề tại kỳ họp kết hợp với truyền hình trực tiếp, cử tri theo dõi hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân và thủ trưởng các cơ quan thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh trả lời đã thúc đẩy hoạt động của Hội đồng nhân dân tại kỳ họp trở nên sôi nổi, khắc phục được hoạt động hình thức, kém hiệu quả và nâng cao được vị thế và vai trò của cơ quan quyền lực nhà nước, cơ quan đại diện của dân.
Có được kết quả nêu trên là nhờ sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đối với Hội đồng nhân dân ngày càng được tăng cường; sự nỗ lực, quyết tâm, tinh thần trách nhiệm của đại biểu Hội đồng nhân dân, Thường trực và các Ban Hội đồng nhân dân ngày càng cao; tinh thần phối hợp, cộng tác chặt chẽ của Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các cơ quan tư pháp, các Sở, ban ngành tỉnh, của Thường trực Hội đồng nhân dân các huyện, thành phố, đặc biệt là sự đóng góp, ủng hộ của cử tri và nhân dân trong tỉnh.
2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.
Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi đã đạt được những kết quả nhất định tuy nhiên những kết quả đó so với vị thế, chức năng và nhiệm vụ của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh thì vẫn còn thấp. Điều này thể hiện ở chỗ: việc đôn đốc, kiểm tra thực hiện các kiến nghị đề xuất sau giám sát thiếu quyết liệt, thiếu liên tục, không sâu sát, nên vẫn còn hiện tượng sau giám sát đâu lại vào đấy; việc chất vấn trong các kỳ họp nhiều khi chưa đi đến quy kết trách nhiệm, chưa đưa ra các giải pháp khắc phục; đặc biệt các kiến nghị đề xuất của đoàn giám sát chưa được các đơn vị có trách nhiệm thực hiện nghiêm túc, nhưng đến nay Hội đồng nhân dân vẫn thiếu biện pháp khắc phục. Chính vì vậy báo cáo kết quả giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân và các Ban hiện nay mới chỉ dừng lại ở số lượng các đoàn giám sát, nội dung được giám sát hoặc các vấn đề được phát hiện trong đợt giám sát, các kiến nghị đề xuất đã đưa ra… còn giải quyết vấn đề đó như thế nào, mức độ đến đâu chưa được Hội đồng nhân dân quan tâm nhiều. Điều đó đã dẫn đến một hệ quả trong thực tế về mặt chỉ tiêu kế hoạch giám sát khả năng đáp yêu cầu đề ra, nhưng mức độ đạt được mục đích trong hoạt động giám sát đang còn hạn chế.
Công tác giám sát chưa đều, chủ yếu do Thường trực và các ban của Hội đồng nhân dân tiến hành; Giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân giữa hai kỳ họp chưa thường xuyên. Giám sát đối với Ủy ban nhân dân và cơ quan tư pháp cấp huyện tại các huyện thí điểm không tổ chức Hội đồng nhân dân còn hình thức. Việc tham gia hoạt động giám sát của các đại biểu còn hạn chế, chủ yếu mới giám sát tại kỳ họp; nội dung giám sát có lúc chưa sâu, chưa tập trung vào các vấn đề mang tính bức xúc ở địa phương, những vấn đề mà nhiều cử tri quan tâm. Kết luận của Đoàn giám sát đôi lúc còn sơ sài, chưa chỉ đúng căn nguyên, đúng trọng tâm vấn đề đề cập. Cũng có trường hợp kết luận của đoàn giám sát chưa được coi trọng, sự tiếp thu, khắc phục còn hạn chế. Ngoài ra, trong thực hiện giám sát vẫn còn có sự né tránh, nể nang, ngại va chạm… nên hiệu lực và hiệu quả giám sát của Hội đồng nhân dân chưa cao. Ở một số kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh, công tác chuẩn bị của Ủy ban nhân dân và các ngành ở một số báo cáo, đề án còn chậm, do đó việc thu thập thông tin, giám sát, phản biện bị hạn chế, khó khăn cho công tác thẩm tra, phản biện dẫn đến chất lượng ban hành một số nghị quyết chưa cao, có nghị quyết tính khả thi còn thấp.
Từng lúc, từng nơi tiếng nói, ý kiến của nhân dân, của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh chưa được phản ảnh đầy đủ cho các cấp ủy đảng; mặt khác có những vấn đề kiến nghị rất nhiều lần, nhiều năm nhưng các cơ quan chức năng chưa thực sự quyết tâm giải quyết một cách bài bản, thấu đáo. Mặc dù việc thể chế hóa, cụ thể hóa các nghị quyết, chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước nghiêm túc, đầy đủ nhưng có những chỉ tiêu, mục tiêu, nhiệm vụ của một số nghị quyết Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành chưa sát với tình hình thực tiễn địa phương.
Những hạn chế trong hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi do những nguyên nhân chủ yếu như sau:
- Nhận thức về vai trò giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban của Hội đồng nhân dân, Đại biểu Hội đồng nhân dân của một số các cơ quan, tổ chức chưa Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.
Hiện nay thực tế đang tồn tại tư tưởng xem nhẹ vai trò, vị trí và tầm quan trọng của Hội đồng nhân dân. Các cơ quan, tổ chức và cá nhân vẫn còn xem Hội đồng nhân dân là một cơ quan hoạt động mang tính hình thức, không có hiệu lực và hiệu quả. Nhận thức của chính các đại biểu về vai trò giám sát của Hội đồng nhân dân vẫn còn nhiều hạn chế. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng của hoạt động giám sát nói riêng và hoạt động của Hội đồng nhân dân nói chung.
- Một số Đại biểu Hội đồng nhân dân chưa có đủ trình độ, năng lực và điều kiện để đảm đương công tác giám sát của Hội đồng nhân dân
Qua các báo cáo của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi qua hai nhiệm kỳ gần đây cho thấy trình độ học vấn và trình độ lý luận chính trị của đại biểu ngày càng được nâng cao. Tuy nhiên về cơ bản trình độ pháp lý, sự hiểu biết sâu sắc về Hiến pháp, pháp luật, kiến thức quản lý nhà nước của nhiều đại biểu còn hạn chế. Đặc biệt kỹ năng giám sát nhìn chung còn yếu, vì vậy trong thực tế không ít đại biểu không biết sử dụng đúng quyền năng giám sát của mình. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng và hiệu quả của hoạt động giám sát.
Phần lớn đại biểu Hội đồng nhân dân làm việc theo chế độ kiêm nhiệm nên họ rất ít có thời gian để làm nhiệm vụ đại biểu nói chung và công tác giám sát nói riêng, trong khi đó công việc giám sát đòi hỏi phải có nhiều thời gian.
Các quy định của pháp luật cho hoạt động giám sát chưa thống nhất Mặc dù, hệ thống pháp luật về hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân đã được sửa đổi, bổ sung khá nhiều nhưng chưa đồng bộ, thiếu thống nhất, thiếu cụ thể, đặc biệt thiếu hẳn những chế tài, biện pháp xử lý sau giám sát đối với các chủ thể bị giám sát. Trước đây, chúng ta đã có Luật giám sát của Quốc hội nhưng Hội đồng nhân dân thì chưa có, đến cuối năm 2015 mới có Luật hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân (ngày 1/7/2016 mới có hiệu lực) vì vậy, Hội đồng nhân dân chưa có công cụ pháp lý đủ mạnh và hữu hiệu trong hoạt động giám sát của mình.
- Sự phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh chưa nhịp nhàng.
Chưa có sự phối hợp chặt chẽ và hiệu quả giữa chức năng giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh với chức năng giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc VN cùng cấp. Bởi vì chức năng giám sát và phản biện xã hội có mối quan hệ chặt chẽ, tác động tích cực và tạo điều kiện cho Hội đồng nhân dân tỉnh thực hiện tốt hơn chức năng giám sát của mình.
- Sự thiếu tự tin và chưa quyết liệt Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.
Tư tưởng nể nang, ngại va chạm, biết nhưng không dám nói hoặc nói như thế nào để giữ hòa khí… vẫn còn trong một số ít đại biểu Hội đồng nhân dân. Thêm nữa, tính hình thức trong hoạt động của Hội đồng nhân dân vẫn còn, cơ chế cho hoạt động giám sát của từng đại biểu chưa rõ ràng làm cho một số đại biểu Hội đồng nhân dân thiếu tự tin và tin tưởng vào hoạt động Hội đồng nhân dân và công tác giám sát của Hội đồng nhân dân.
- về năng lực, trình độ của đại biểu Hội đồng nhân dân
Nội dung hoạt động Hội đồng nhân dân và công tác giám sát của Hội đồng nhân dân rất phong phú, đa dạng, có nhiều vấn đề mang tính nghiệp vụ chuyên sâu trong khi đa số các đại biểu Hội đồng nhân dân hoạt động kiêm nhiệm, mỗi người chỉ có năng lực chuyên môn trong từng lĩnh vực chuyên ngành nhất định, kỹ năng thảo luận, đánh giá vấn đề còn hạn chế. Điều này gây khó khăn đáng kể cho hoạt động Hội đồng nhân dân và công tác giám sát của Hội đồng nhân dân.
- Thiếu thông tin và thời gian
Để các hoạt động Hội đồng nhân dân và công tác giám sát của Hội đồng nhân dân có chất lượng, việc nắm bắt thông tin nhiều chiều có vai trò rất quan trọng. Tuy nhiên, điều kiện tiếp cận và cập nhật thông tin của các đại biểu Hội đồng nhân dân còn nhiều bất cập, nhiều cuộc giám sát của Hội đồng nhân dân còn thiếu thông tin, chỉ chủ yếu nghe báo cáo của cơ quan là đối tượng được giám sát sau đó đoàn giám sát kết luận, đánh giá. Từ đó có những cuộc giám sát chưa chỉ ra được đúng, sai và kiến nghị sâu sắc, thuyết phục. Thời gian giám sát thông qua công tác thẩm tra các báo cáo, tờ trình do Ủy ban nhân dân tỉnh trình trước kỳ họp quá ngắn. Theo quy định hiện nay thì ―trước khi khai mạc kỳ họp 10 ngày, dự thảo nghị quyết, báo cáo, đề án, tờ trình trình kỳ họp phải gửi đến Trường trực và các Ban Hội đồng nhân dân để thẩm tra‖ và ―tài liệu kỳ họp phải gửi đến đại biểu trước 5 ngày kể từ ngày khai mạc kỳ họp‖. Theo đó thực tế các Ban của Hội đồng nhân dân chỉ có 05 ngày để thẩm tra, không đủ thời gian để Thường trực và các Ban của Hội đồng nhân dân xem xét, thẩm tra và cho ý kiến, nhất là đối với các lĩnh vực thể hiện nhiều số liệu và các khoản mục mà không phải đại biểu nào cũng có thể hiểu rõ bản chất của các con số trong các báo cáo. Mặt khác đa số đại biểu Hội đồng nhân dân là Lãnh đạo chủ chốt của các sở, ngành và Ủy ban nhân dân các huyện, thị nên rất bận rộn với công tác chuyên môn, thời gian dành cho hoạt động của Hội đồng nhân dân còn ít. Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.
Đất nước ta đang trong tiến trình đổi mới về mọi mặt, với nhiệm vụ xây dựng Nhà nước Pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Do đó, vấn đề đặt ra là làm thế nào để Hội đồng nhân dân thực sự phát huy quyền lực thực tế của mình trong tổ chức hoạt động đã và đang là vấn đề quan tâm của Đảng và Nhà nước, đồng thời cũng là một trong những chủ trương quan trọng của vấn đề đổi mới của hệ thống chính trị. Trong đó hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân các cấp có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Hội đồng nhân dân ở địa phương. Đổi mới hoạt động giám sát, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân là yêu cầu cấp thiết hiện nay. Trước hết phải đổi mới nội dung giám sát; lựa chọn nội dung giám sát phải là những vấn đề được nhiều đại biểu, cử tri quan tâm, những vấn đề còn nhiều bức xúc trong xã hội, nếu không giải quyết kịp thời sẽ gây bất ổn về an ninh, chính trị, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế, xã hội của địa phương. Đồng thời phải lựa chọn phương thức giám sát, chủ thể, đối tượng giám sát phù hợp, việc giám sát không chỉ dừng lại ở kết luận, theo dõi giải quyết của các cơ quan chức năng, mà tùy vào tính cấp bách và phức tạp của từng vấn đề để lựa chọn đưa ra giám sát tại kỳ họp và khi cần thiết ban hành nghị quyết giám sát có tính bắt buộc phải thực hiện nghiêm và báo cáo trước Hội đồng nhân dân, có như vậy thì giám sát mới có hiệu quả, vai trò và vị thế của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương mới được nâng cao. Do đó cần có những giải pháp thiết thực, cụ thể trong hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân là một trong những hoạt động quan trọng của Hội đồng nhân dân để Hội đồng nhân dân ngày càng nâng cao vị thế người đại biểu dân cử trước cử tri.
Tiểu kết Chương 2
HĐND là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, các đại biểu được bầu vào Hội đồng không phải xuất phát từ lợi ích kinh tế mà vì danh dự, uy tín và trách nhiệm trước cử tri đã bầu ra mình. Do đó khi đánh giá hiệu quả giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh, không chỉ nhìn nhận từ góc độ kinh tế mà cần phải kết hợp cả yếu tố xã hội thì việc đưa ra các nhận định mới đảm bảo chính xác và triệt để. Như vậy, nếu sử dụng phương pháp đánh giá trên có thể khẳng định rằng: hiện nay hiệu quả giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi vẫn còn ở mức độ hạn chế chưa đáp ứng được mục đích, yêu cầu đề ra.
Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi trong thời gian vừa qua đã có nhiều chuyển biến mạnh mẽ. Các kết quả giám sát nhiều khi không được phản ánh một cách cụ thể song đã có những ảnh hưởng tích cực vào sự phát triển kinh tế – xã hội, ổn định an ninh chính trị trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, đặt trong điều kiện yêu cầu đổi mới đất nước hiện nay, hiệu quả giám sát Hội đồng nhân dân tỉnh nhìn chung vẫn còn thấp. Vì vậy, cần nghiên cứu tìm ra những nguyên nhân yếu kém và giải pháp phù hợp trong hoạt động giám sát của Hội đồng để sớm khắc phục hạn chế trên. Luận văn: Thực trạng giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi.
CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ:
===>>> Luận văn: Giải pháp giám sát của HĐNH tỉnh Quảng Ngãi
Dịch Vụ Viết Luận Văn Ngành Luật 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website: https://vietluanvanluat.com/ – Hoặc Gmail: vietluanvanluat@gmail.com
