Luận văn: Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong điện lực

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Luận văn: Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong điện lực hay nhất năm 2025 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Luận văn: Áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực tại tỉnh Bắc Giang dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

PHẦN MỞ ĐẦU

1. Lý do xây dựng đề án

Do hoạt động của ngành điện lực có vị trí, vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của đất nước nên Đảng và Nhà nước luôn chú trọng phát triển cũng như ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến quản lý nhà nước về lĩnh vực điện lực (LVĐL) nhằm đảm bảo ngành điện hoạt động hiệu quả trong khuôn khổ pháp luật cũng như tăng cường hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý nhà nước trong LVĐL. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều hành vi vi phạm các quy định trong LVĐL vẫn diễn ra. Do đó, các cơ quan có thẩm quyền cần phải áp dụng pháp luật(ADPL)về xử lý vi phạm hành chính(VPHC) trong LVĐL để đảm bảo hiệu quả công tác đấu tranh, phòng chống VPHC trong LVĐL.

Bắc Giang là tỉnh có vị trí địa lý quan trọng, tiếp giáp với Quảng Ninh, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Dương. Đồng thời, tỉnh Bắc Giang liền kề với tam giác kinh tế phát triển Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh nên hoạt động của ngành điện lực trên địa bàn tỉnh Bắc Giang vừa có vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Bắc Giang nói riêng vừa rất quan trọng đối với sự phát triển kinh tế của các tỉnh, thành phố lân cận là Quảng Ninh, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Dương. Việc ngăn ngừa, đấu tranh phòng, chống và xử lý nghiêm các VPHC trong LVĐL trên địa bàn tỉnh Bắc Giang là đòi hỏi cấp thiết.

Trên thực tế, công tác áp dụng pháp luật về xử phạt VPHC trong LVĐL tại tỉnh Bắc Giang đã đạt được một số kết quả như: các quyết định xử phạt hành chính trong LVĐL trên địa bàn tỉnh đều được ban hành trên cơ sở pháp lý đầy đủ và vững chắc, các chủ thể xử phạt theo đúng thẩm quyền được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật; quy trình, thủ tục xử phạt VPHC trong LVĐL được thực hiện đầy đủ và đúng quy định; các hình thức xử phạt VPHC trong LVĐL được các cấp địa phương sử dụng linh hoạt. Vì vậy, các đối tượng vi phạm đều không có khiếu kiện đối với các quyết định xử phạt hành chính. Tuy nhiên, công tác này còn có những hạn chế như: số lượng các vụ VPHC trong LVĐL bị phát hiện và áp dụng quy phạm pháp luật để xử phạt còn ít; lực lượng có thẩm quyền thực hiện xử phạt thực tế còn hạn chế, chưa phát huy hết được trách nhiệm, chức năng và thẩm quyền trong hoạt động ADPL xử phạt VPHC trong LVĐL. Điều này do một số nguyên nhân như: hệ thống pháp luật về xử lý VPHC trong LVĐL còn chưa hoàn thiện, thiếu đồng bộ, thiếu thống nhất và chặt chẽ; hành vi VPHC trong LVĐL thường diễn ra một cách tinh vi và khó phát hiện; một bộ phận người dân vẫn chưa nhận thức đúng về những hậu quả nghiêm trọng của HVVP trong LVĐL; công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát quản lý, sử dụng điện và thực hiện xử phạt VPHC trong LVĐL của tỉnh còn có hạn chế và bất cập.

Do đó, việc nghiên cứu “Áp dụng pháp luật về xử phạt VPHC trong LVĐLtại tỉnh Bắc Giang”trong phạm vi đề án tốt nghiệp thạc sĩ có ý nghĩa cấp thiết về lý luận và thực tiễn nhằm tăng cường hiệu quả áp dụng pháp luật về xử phạt VPHC trong LVĐL tại tỉnh Bắc Giang thời gian tới.

2. Tổng quan tình hình nghiên cứu Luận văn: Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong điện lực.

Qua khảo sát các công trình nghiên cứu đã được công bố liên quan đến vấn đề ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL, học viên có thể liệt kê một số công trình tiêu biểu như:

Cuốn sách Chế tài hành chính – Lý luận và thực tiễn, của tác giả Vũ Thư, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia phát hành năm 2000 đã đề cập đến một số vấn đề lý luận của vi phạm hành chính, xử phạt hành chính, chế tài hành chính cũng như thực tiễn thực hiện các quy định pháp luật liên quan đến lĩnh vực này tại một số địa phương[24].

Luận văn thạc sĩ Luật học “Áp dụng pháp luật trong xử lý VPHC trong LVĐL – qua thực tiễn tỉnh Nghệ An”của tác giả Lương Huy Hoàng, Trường Đaị học Quốc gia Hà Nội bảo vệ 2017[9].

Luận văn thạc sỹ “Xử phạt VPHC trong LVĐL trên địa bàn tỉnh Hà Nam”của tác giả Trần Ngọc Quang, Viện Hành chính Quốc gia bảo vệ năm 2022 [12]

Hai Luận văn trên đều làm rõ những vấn đề lý luận, pháp lý về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực ở địa phương (trên địa bàn 1 tỉnh); Phân tích, đánh giá thực trạng xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Điện lực trên địa bàn tỉnh Nghệ an/Hà Nam thời gian qua và chỉ ra những ưu điểm, hạn chế, bất cập và nguyên nhân của ưu điểm, cũng như những hạn chế, bất cập đó; Đề xuất quan điểm, giải pháp nhằm hoàn thiện các quy định và bảo đảm xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực nói chung và trên địa bàn tỉnh trong thời gian tiếp theo.

Theo kết quả khảo sát của học viên, đã có một số công trình nghiên cứu về xử phạt VPHC trong các lĩnh vực khác nhau và có một số công trình nghiên cứu về xử phạt VPHC trong LVĐL ở một số địa phương, song hiện chưa có công trình nghiên cứu đã được công bố nào có tên là“ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL trên địa bàn tỉnh Bắc Giang”, nhất là trong khuôn khổ một đề án mang tính ứng dụng. Hầu hết các luận văn thạc sĩ liên quan đến vấn đề VPHC trong LVĐL được thực hiện theo hướng luận văn nghiên cứu chứ không phải đề án. Đó là khoảng trống trong nghiên cứu mà đề án của học viên hướng tới.

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: là việc ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL trên địa bàn tỉnh Bắc Giang.
• Phạm vi nghiên cứu:
• Phạm vi về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực của các chủ thể có thẩm quyền ở tỉnh Bắc Giang Luận văn: Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong điện lực.
• Phạm vi chủ thể: đề án nghiên cứu các chủ thể có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực ở tỉnh Bắc Giang, gồm: Chánh Thanh tra Sở Công Thương; Chủ tịch UBND tỉnh; Chủ tịch UBND huyện; Chủ tịch UBND xã; Thủ trưởng cơ quan điều tiết điện lực;Trưởng Công an huyện; Giám đốc công.an tỉnh và Thanh tra Sở xây dựng.
• Phạm vi về không gian: Trên địa bàn tỉnh Bắc Giang.
• Phạm vi về thời gian: Từ năm 2021 đến năm 2023

4. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu:đánh giá thực trạng để đưa ra các giải pháp nâng cao chất lượng ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL trên địa bàn tỉnh Bắc Giang cùng với lộ trình và các nguồn lực bảo đảm thực hiện các giải pháp.

• Nhiệm vụ nghiên cứu:
• Nghiên cứu cơ sở lý luận của ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL;
• Phân tích, đánh giá tình hình ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL trên địa bàn tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2021-2023;
• Đề xuất giải pháp, lộ trình và các nguồn lực bảo đảm thực hiện các giải pháp nâng cao chất lượng ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL trên địa bàn tỉnh Bắc Giang trong thời gian tới.

5. Phương pháp nghiên cứu

Đề án chủ yếu sử dụng các phương pháp nghiên cứu gồm: thu thập tài liệu thứ cấp, thống kê, so sánh, phân tích và tổng hợp.

Trong chương 1, học viên chủ yếu sử dụng phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp và phương pháp phân tích để hệ thống hóa và làm rõ cơ sở lý luận và pháp lý về xử phạt vi phạm hành chính trong LVĐL góp phần nâng cao lý luận nhận thức về xử phạt vi phạm hành chính trong LVĐL.

Trong chương 2, học viên chủ yếu sử dụng phương pháp thống kê, so sánh với các Bảng thống kê, biểu đồ so sánh và phương pháp phân tích, tổng hợp để làm rõ thực trạng xử phạt và trình tự thủ tục xử phạt VPHC trong LVĐL trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, từ đó chỉ ra những ưu điểm, hạn chế, bất cập và nguyên nhân của những ưu điểm và hạn chế đó trong xử phạt VPHC trong LVĐL trên địa bàn tỉnh Bắc Giang.

Trong chương 3, học viên chủ yếu sử dụng phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp và phương pháp phân tích, tổng hợp để đưa ra các giải pháp nâng cao chất lượng ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL trên địa bàn tỉnh Bắc Giang cùng với lộ trình và các nguồn lực bảo đảm thực hiện các giải pháp.

6. Hiệu quả của đề án ứng dụng trong thực tiễn Luận văn: Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong điện lực.

Thứ nhất, về phía các chủ thể có thẩm quyền ADPL về xử phạt VPHCtrong LVĐL trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, đề án giúp các chủ thể này nâng cao chất lượng ADPL từ đó đảm bảo hiệu quả công tác quản lý nhà nước trong LVĐL trên địa bàn tỉnh Bắc Giang.

Thứ hai, về phía Công ty Điện lực Bắc Giang (PC Bắc Giang), đề án góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của Công ty khi các hành vi VPHC trong LVĐL được xử lý nghiêm, từ đó phòng ngừa và hạn chế vi phạm.

Thứ ba,về phía người lao động trong PC Bắc Giang và người dân trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, đề án góp phần nâng cao hiểu biết pháp luật về quản lý hành chính trong LVĐL, từ đó người lao động và người dân cũng được hưởng lợi khi hoạt động điện lực có hiệu quả hơn.

7. Kết cấu của đề án

Đề án gồm phần mở đầu, kiến nghị, kết luận và 3 chương chính như sau:

• Chương 1. Cơ sở lý luận và pháp luật của ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL
• Chương 2. Thực trạng ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL trên địa bàn tỉnh Bắc Giang
• Chương 3. Giải pháp, lộ trình và các nguồn lực bảo đảm thực hiện các giải pháp nâng cao chất lượng ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL trên địa bàn tỉnh Bắc Giang trong thời gian tới.

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT CỦA ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC ĐIỆN LỰC

1.1. Khái niệm, đặc điểm và cấu thành vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực

1.1.1. Khái niệm vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 2 Luật Xử lý VPHC năm 2012 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2013), VPHClà hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm các quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt VPHC. Đây là một khái niệm đầy đủ về VPHC. Có thể thấy nội dung của VPHC bao gồm: Là hành vi của cá nhân hoặc tổ chức vi phạm các quy định pháp luật trong các lĩnh vực cụ thể của quản lý nhà nước (làm trái, không làm đúng các quy định…) nhưng không phải là tội phạm (mức độ nguy hiểm cho xã hội thấp hơn mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội), có lỗi (cố ý hoặc vô ý); Hành vi đó phải được pháp luật quy định là bị xử phạt VPHC (quy định chung trong Luật xử lý VPHC, quy định cụ thể trong các Nghị định quy định về xử phạt trong từng lĩnh vực cụ thể và các văn bản hướng dẫn thi hành khác).

Từ đó, có thể hiểu, “VPHC trong LVĐL là hành vi trái pháp luật liên quan đến LVĐL do cá nhân hoặc tổ chức có năng lực trách nhiệm hành chính thực hiện với lỗi vô ý hoặc cố ý xâm phạm trật tự quản lý hành chính nhà nước trong LVĐL và theo quy định của pháp luật phải bị áp dụng chế tài hành chính” [22]. Luận văn: Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong điện lực.

1.1.2. Đặc điểm của vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực

Vi phạm hành chính trong LVĐL trước hết cũng mang đầy đủ các đặc điểm của VPHC nói chung gồm: phải được thể hiện bằng hành vi (dưới dạng hành động hoặc không hành động); mang tính có lỗi (cố ý hoặc vô ý); do cá nhân, tổ chức thực hiện; xâm phạm đến trật tự, an toàn xã hội, xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân, nhưng không phải là tội phạm và sẽ phải bị xử phạt VPHC theo quy định của pháp luật.

Ngoài đặc điểm chung nêu trên, VPHC trong LVĐL có đặc điểm riêng về HVVP mang tính đặc thù của LVĐL và được quy định trong Nghị định 134/2013/NĐ-CP ngày 17/10/2013 của Chính phủ quy định về xử phạt VPHC trong LVĐL an toàn đập thủy điện, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; Nghị định số 17/2022/NĐ-CP của Chính phủ: Sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hóa chất và vật liệu nổ công nghiệp; điện lực, an toàn đập thủy điện, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và vảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; hoạt động dầu khí, kinh doanh xăng dầu và khí, theo đó, các nhóm HVVP trong LVĐL gồm: (i) nhóm HVVP quy định về giấy phép hoạt động điện lực;(ii) nhóm HVVP quy định về xây dựng, lắp đặt công trình điện;(iii) nhóm HVVP quy định về hoạt động phát điện, truyền tải điện, phân phối điện;(iv) nhóm HVVP quy định về hoạt động phân phối điện; (v) nhóm HVVP quy định về hoạt động bán buôn biện, bán lẻ điện; (vi) nhóm HVVP quy định về sử dụng điện; (vii) nhóm HVVP quy định về an toàn điện; (viii) nhóm HVVP quy định về điều độ hệ thống điện; (ix) nhóm HVVP quy định về thị trường điện lực; (x) nhóm HVVP quy định về vận hành an toàn đập, hồ chứa thủy điện, về bảo đảm an toàn đập thủy điện và vùng hạ du; (xi) nhóm HVVP quy định về bảo đảm an toàn vùng phụ cận bảo vệ đập thủy điện; (xii) nhóm HVVP quy định về kiểm toán năng lượng; (xiii) nhóm HVVP quy định về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong sản xuất công nghiệp, xây dựng, giao thông vận tải, sản xuất nông nghiệp; (xiv) nhóm HVVP quy định về quản lý và sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm; (xv) nhóm HVVP quy định về nhãn năng lượng trong hoạt động sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh, phân phối phương tiện, thiết bị tiêu thụ năng lượng; (xvi) nhóm HVVP quy định về sản xuất, nhập khẩu, lưu thông phương tiện, thiết bị sử dụng năng lượng thuộc Danh mục phương tiện, thiết bị phải loại bỏ và dán nhãn năng lượng; (xvii) nhóm HVVP quy định về định mức sử dụng năng lượng trong sản xuất, kinh doanh; (xviii) nhóm HVVP quy định về chế độ báo cáo sử dụng năng lượng, mua sắm của đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước.

1.1.3. Cấu thành của vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực

1.1.3.1. Mặt khách quan của vi phạm pháp luật trong lĩnh vực điện lực

Điều đầu tiên để nhận diện một vi phạm pháp luật là dựa vào mặt khách quan của nó. Đó là toàn bộ “sự thật” tồn tại của sự tác động trực tiếp hay gián tiếp trong cơ chế HVVP và vì vậy nó cung cấp đầy đủ, trung thực và khách quan nhất những cơ sở cho việc xem xét các yếu tố còn lại. Sự thật chỉ có một, nhưng những trạng thái diễn biến thay đổi thì vô cùng. “Sự thật” nói tới ở đây bao gồm những nội dung: Hành vi trái pháp luật; Hậu quả của hành vi đó; Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả; Các yếu tố bên ngoài khác như: thời gian, địa điểm, công cụ, phương tiện…

• Hậu quả của hành vi: Luận văn: Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong điện lực.

Theo diễn biến thông thường của quá trình hiện thực hóa hành vi thì trình tự của vi phạm xảy ra theo trật tự 1, 2, 3 nêu trên nhưng “hiện trường” mà hành vi để lại và luôn có thể xác định được lại là dấu hiệu hậu quả và như vậy, muốn tìm hiểu “sự thật” thì phải xét quá trình ngược: từ hậu quả đến hành vi và tìm mối liên hệ giữa hành vi và hậu quả vì hậu quả là trạng thái thực tế của sự biến đổi khách quan, là kết quả do sự tác động của hành vi lên các quan hệ xã hội mà pháp luật bảo vệ để lại. Hậu quả lớn hay nhỏ, nhiều hay ít sẽ thể hiện mức độ tác động trái pháp luật của hành vi. Hậu quả ở đây thường được đồng nhất với thiệt hại cho xã hội mà vi phạm pháp luật gây ra. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng vậy. Nhiều khi “hậu quả mà hành vi gây ra lại là một kết quả có ích cho xã hội- cái mà nhà làm luật đã “không lường trước” được khi quy định tính trái pháp luật cho hành vi. Vì vậy, việc xác định tính trái pháp luật và tính nguy hiểm cho xã hội của hành vi phải được nhìn nhận ở hai góc độ khác nhau. Góc độ thứ nhất là xem trạng thái biến đổi của quan hệ xã hội do tác động của hành vi. Góc độ thứ hai là xem lại cơ sở xác định tính trái pháp luật của hành vi khi xây dựng luật.

Từ góc độ thứ nhất, có thể thấy trạng thái của biến đổi xã hội do tác động của hành vi theo hướng tích cực hay tiêu cực, ta thường xét hậu quả theo hướng tiêu cực, tức là mức độ gây hại của hành vi, giúp ích cho việc đánh giá mức độ trách nhiệm pháp lý tương ứng. Tất nhiên, mức độ gây hại càng cao thì trách nhiệm pháp lý càng lớn. Điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc xác định cấu thành tăng nặng hay giảm nhẹ trách nhiệm pháp lý đối với vi phạm pháp luật (nhiều, ít hay chưa có thiệt hại thực tế). Cũng cần nói tới trạng thái biến đổi của các quan hệ pháp luật bị tác động bởi hành vi trái pháp luật để phân biệt các vi phạm pháp luật cấu thành hình thức hay cấu thành vật chất. Hậu quả trong thực tế không phải bao giờ cũng “vật chất hóa” được dưới các dạng có thể cân, đong, đo, đếm mang tính định lượng. Hậu quả ở đây chỉ mới dừng lại ở nguy cơ gây thiệt hại thực tế, trạng thái biến đổi của quan hệ xã hội bị xâm hại được thể hiện dưới dạng là sự tôn nghiêm của pháp luật đã bị xem thường, trật tự pháp luật bị phá vỡ, uy quyền của Nhà nước không được tôn trọng. Xem xét hậu quả của hành vi dưới góc độ này thì vừa xác được tính trái pháp luật, vừa xác định được mức độ nguy hiểm của hành vi. Theo góc độ thứ hai thì có thể thấy được tư tưởng và kỹ thuật pháp lý của nhà làm luật khi xác tính trái pháp luật cho một hành vi nào đó. Như đã nói ở trên, không phải bao giờ trạng thái biến đổi của quan hệ xã hội do hành vi trái pháp luật cũng có ý nghĩa tiêu cực, mang lại kết quả xấu. Khi xét trạng thái biến đổi đó, ta nên xuất phát từ các cơ sở xác định tính trái pháp luật của HVVP. Nếu chỉ nhân danh lợi ích Nhà nước, trật tự xã hội một cách thái quá sẽ triệt tiêu tự do cá nhân và hơn nữa làm mất khả năng sáng tạo của con người, biến con người thành một cái máy chỉ biết thực hiện các “lệnh” và mang tính thụ động.Ngược lại, quá đề cao quyền tự do cá nhân thì lợi ích Nhà nước, xã hội sẽ khó bề kiểm soát. Nhìn dưới góc độ thứ hai này thì hậu quả của hành vi trái pháp luật chính là một thực tế kiểm nghiệm mức độ hợp lý của các quy phạm pháp luật xác định tính trái pháp luật của một hành vi.

Tóm lại, cần xác định rõ hậu quả của HVVP quản lý hành chính về điện lực để kiểm nghiệm tính trái pháp luật của hành vi.

• Hành vi trái pháp luật: Luận văn: Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong điện lực.

Sau khi xét các biểu hiện của hậu quả để truy cứu trách nhiệm pháp lý, ta tìm ngược lại hành vi, nguyên nhân gây ra hậu quả. Hậu quả không phải bao giờ cũng có thể nhận thức được khi nó không được “vật chất hóa” bằng các thiệt hại xảy ra trong thực tế. Đây là một nguyên nhân quan trọng gây ra tình trạng vi phạm pháp luật ẩn do không hoặc khó xác định được hành vi, đặc biệt là dạng hành vi không hành động. Do vậy, việc xác định hành vi trái pháp luật phải dựa vào tính chất biến đổi của quan hệ xã hội bị tác động (kể cả trong cơ chế tác động chủ động hay bị động như đã phân tích ở phần cơ chế của HVVP. Thực ra, việc xét sự biến dạng, sự thay đổi của quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ cũng rất phức tạp khi xem xét hành vi phải dựa vào cá tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi và khả năng biến dạng trên thực tế của quan hệ xã hội được bảo vệ, và khi đó luôn phải xem xét mối quan hệ giữa hành vi và hậu quả (nhất là hậu quả trực tiếp là các thiệt hại của các quan hệ xã hội khi bị biến dạng).

Tóm lại, để xác định VPPL trong LVĐL, cần xác định rõ hành vi là trái quy định nào trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến quản lý nhà nước về điện lực.

• Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả:

Khi tìm hiểu nguyên nhân gây ra hậu quả, cần phải phân tích các yếu tố tác động trong cơ chế hành vi. Theo chủ nghĩa duy vật biện chứng ở cặp phạm trù nhân quả thì nguyên nhân bao gồm những yếu tố, bộ phận của sự vật hiện tượng, tương tác với nhau và gây ra sự biến đổi ở một sự vật, hiện tượng nào đó, còn hậu quả chính là biểu hiện cụ thể của sự việc, hiện tượng đã bị biến đổi sau khi bị tác động. Việc xem xét như vậy là để tránh hiện tượng suy diễn mà phải tìm hiểu hậu quả thiệt hại thực tế (theo nghĩa hẹp).Vì vậy, cần phải xác định rõ mối quan hệ nhân quả giữa hành vi trái quy định pháp luật về quản lý hành chính nhà nước trong LVĐL với hậu quả tất yếu do hành vi đó gây ra.

• Các yếu tố bên ngoài khác:

Cùng với hành vi, hậu quả và mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả trong mặt khách quan, yếu tố điều kiện, hoàn cảnh, công cụ, phương tiện vi phạm cũng cần xem xét để thấy một cách đầy đủ, toàn diện hơn đối với một vi phạm pháp luật. Nó vừa là “hiện tượng”, vừa là “môi trường”, “điều kiện” của vi phạm. Ở đây, phải xác định rõ thêm điều kiện, hoàn cảnh VPHC trong LVĐL là gì? Các công cụ, phương tiện để thực hiện vi phạm đó là gì. Có vậy, việc xác định mặt khách quan của VPHC trong LVĐL mới thật sự được đầy đủ, toàn diện. Luận văn: Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong điện lực.

1.1.3.2 Khách thể của vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực

Khi nói tới cấu thành của vi phạm pháp luật thì việc xác định khách thể của vi phạm là một yếu tố rất có ý nghĩa. Việc xác định các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ thể hiện thái độ của Nhà nước liên quan chặt chẽ với những cơ sở để quy định một hành vi là vi phạm pháp luật, trong đó tùy từng giai đoạn mà Nhà nước có ưu tiên bảo vệ cho các quan hệ xã hội ấy ở các mức độ khác nhau dựa theo những cơ sở đó. Sự ưu tiên đó sẽ xác định quan hệ xã hội ở thời điểm nào là quan trọng hơn, từ đó, Nhà nước sẽ có thái độ phản ứng như thế nào qua việc xác định trách nhiệm quản lý tương ứng cho một hành vi bị quy định là vi phạm. Do vậy, việc xác định trách nhiệm pháp lý tương ứng với vi phạm pháp luật còn tùy thuộc vào hành vi thực tế xâm hại các quan hệ xã hội như thế nào.

1.1.3.3 Mặt chủ quan của vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực

Đây là vấn đề hết sức trừu tượng và chỉ có thể nhận thức được nhờ xét mối quan hệ giữa chủ thể với hoàn cảnh thực hiện hành vi thuộc mặt khách quan. Nếu quan niệm như vậy thì mặt chủ quan chỉ có thể biết được, đánh giá được qua sự suy xét (mang tính chủ quan của người áp dụng). Mặt chủ quan được xác định gồm các yếu tố: lỗi, động cơ và mục đích.

• Lỗi:

Khi phân tích dấu hiệu của vi phạm pháp luật về lỗi, chúng ta nói tới lỗi của cá nhân và của tổ chức, trong đó lỗi của tổ chức suy cho cùng vẫn được quy về cho cá nhân. Vì vậy, phần này chỉ nói tới lỗi trong hoạt động tâm lý của cá nhân. Bản thân lỗi không tồn tại một cách độc lập trong trạng thái ý thức của con người mà chỉ có thể khi nó liên hệ với thế giới khách quan thì “trạng thái tâm lý” mới được bộc lộ. Thế giới khách quan ở đây bao gồm cả môi trường xã hội mà chủ thể của hành vi trái pháp luật hoạt động liên quan đến các hoạt động sống, đến khả năng xử sự của con người do mức độ hiểu biết và năng lực nhận thức. Theo đó, lỗi là trạng thái tâm lý có thực ở chủ thể vi phạm (diễn biến, thái độ tâm lý đối với hành vi và hậu quả của hành vi tại thời điểm thực hiện hành vi) hay lỗi được các chủ thể ADPL trong truy cứu trách nhiệm pháp lý đối với vi phạm pháp luật quy kết theo hiện thực biểu hiện ở mặt khách quan.

Việc xác định điều kiện có lỗi là chủ thể có thể nhận thức được về hành vi trong ý thức phải đặt trong mối liên hệ với môi trường hoạt động của mình và chủ thể đó có thể kiểm soát được hành vi của mình bằng cách lựa chọn xử sự phù hợp. Khi đó, không thể nói rằng lỗi được xác định bởi trạng thái khi thực hiện hành vi là có thực hay không có thực và cũng không thể nói là sự quy kết do cảm nhận chủ quan của người ADPL. Luận văn: Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong điện lực.

Ngoài việc phải gắn với mặt khách quan thì khi xét lỗi, cũng cần lưu ý đến dấu hiệu chủ thể. Thông thường, dấu hiệu chủ thể được xem xét ở hai khía cạnh là khả năng ý chí và lý trí gắn với độ tuổi. Tuy vậy, trong điều kiện môi trường xã hội mà chủ thể sống và năng lực bản thân của mỗi chủ thể lại có sự khác nhau nên điều kiện “có thể nhận thức được” và “không thể nhận thức được” là khác nhau. Điều này sẽ được phân tích kỹ ở dấu hiệu chủ thể trong cầu thành vi phạm pháp luật.

Tóm lại, khi xác định VPPL trong LVĐL, cần xác định rõ lỗi của đối tượng thực hiện hành vi.

• Động cơ, mục đích:

Trong một số trường hợp, việc tìm hiểu nguyên nhân vi phạm được thực hiện thông qua việc xác định động cơ, mục đích thực hiện hành vi của đối tượng vi phạm. Vì lẽ đó, ngoài việc để truy cứu trách nhiệm pháp lý, người ta còn có thể tìm ra biện pháp khắc phục nguyên nhân từ việc xem xét động cơ, mục đích của sự vi phạm pháp luật..

1.1.3.4 Chủ thể của vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực

Dù vi phạm pháp luật được thể hiện bởi cá nhân hay tổ chức thì cuối cùng việc xác định vi phạm như thế nào đều phải thông qua hành vi cụ thể của cá nhân, người thực hiện hành vi. Việc xác định chủ thể vi phạm là tổ chức chủ yếu là nói tới quy mô và tính chất của sự liên kết hành vi của các cá nhân vi phạm, do vậy xét cá nhân với tư cách chủ thể vi phạm là có thể thấy được chủ thể là tổ chức và để cá thể hóa trách nhiệm pháp lý.

Khi nói chủ thể vi phạm pháp luật phải là chủ thể có năng lực trách nhiệm pháp lý, tức là chủ thể đó có khả năng nhận thức, đánh giá và kiểm soát hành vi; đồng thời phải có khả năng gánh chịu hậu quả pháp lý phát sinh từ việc thực hiện các hành vi đó. Nội dung dấu hiệu năng lực chủ thể của vi phạm pháp luật, chủ yếu là nói tới khả năng nhận thức, đánh giá kiểm soát hành vi theo khả năng ý chí và lý trí (điều kiện cần) và lứa tuổi (điều kiện đủ). Như vậy, việc xác định mức độ chịu trách nhiệm pháp lý ở các chủ thể không thể chỉ theo tiêu chuẩn ý chí và lý trí một cách chung chung.

Đối với các VPHC trong LVĐL, chủ thể vi phạm có độ tuổi từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi đối với các vi phạm hành chính do lỗi cố ý; cá nhân từ đủ 16 tuổi trở lên là chủ thể đầy đủ của VPHC.

Nói tóm lại, việc phân tích những bộ phận trong cấu thành cơ bản là để nhận thức được một cách sâu sắc về VPHC trong LVĐL, làm căn cứ chính xác cho việc truy cứu trách nhiệm pháp lý. Tuy nhiên, mỗi bộ phận đó không tồn tại một cách tách rời mà phải đặt chúng trong một thể thống nhất có liên hệ mật thiết với nhau, trong đó bộ phận này làm cơ sở để nhận thức bộ phận kia hoặc củng cố và khẳng định ngược lại. Đồng thời, đây cũng là cơ sở quan trọng để các chủ thể có thẩm quyền thực hiện việc ADPL để xử phạt VPHC trong LVĐL.

1.2. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực Luận văn: Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong điện lực.

1.2.1.Khái niệm áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực

• Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực

Xử phạt vi phạm hành chính là việc các cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền áp dụng những biện pháp hành chính (gồm các hình thức xử phạt vi phạm hành chính; các biện pháp khác phục hậu quả; các biện pháp ngăn chặn vị phạm hành chính và đảm bảo việc xử phạt vi phạm hành chính) đối với cá nhân, tổ chức thực hiện vi phạm hành chính nhằm đảm bảo trật tự và kỷ luật trong quản lý nhà nước. Cơ sở của xử phạt hành chính là hành vi vi phạm hành chính.

Xử phạt VPHC trong LVĐL là việc người có thẩm quyền xử phạt áp dụng hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính trong LVĐL theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong LVĐL.

Áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực Để đảm bảo cho pháp luật được thực hiện trong thực tế cuộc sống, các cá nhân, tổ chức, cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phải thực hiện pháp luật. Có bốn hình thức thực hiện pháp luật gồm: tuân thủ pháp luật, sử dụng pháp luật, thi hành pháp luật và ADPL. Áp dụng pháp luật là một trong những hình thức thực hiện pháp luật mang tính đặc biệt, có sự khác biệt cơ bản so với các hình thức thực hiện pháp luật khác ở chủ thể có thẩm quyền ADPL. Nếu như ở các hình thức thực hiện pháp luật khác, chủ thể có thể là cá nhân, tổ chức bất kỳ thì việc ADPL chỉ do chủ thể là cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc cá nhân, tổ chức được Nhà nước trao quyền.

Theo Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam, “ADPL là hoạt động mang tính tổ chức, thể hiện quyền lực nhà nước của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền, nhà chức trách hoặc các tổ chức xã hội khi được nhà nước trao quyền, nhằm cá biệt hóa những quy phạm pháp luật vào các trường hợp cụ thể đối với các cá nhân, tổ chức cụ thể” [22]. Từ khái niệm này, kết hợp với khái niệm VPHC trong LVĐL đã nêu ở trên, có thể đưa ra định nghĩa:“ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL là hoạt động mang tính tổ chức, thể hiện quyền lực nhà nước của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền, nhà chức trách khi được nhà nước trao quyền, nhằm áp dụng các hình thức xử phạt hành chính phù hợp với tính chất, mức độ nguy hiểm của HVVP đối với cá nhân, tổ chức VPHC trong LVĐL và theo quy định của pháp luật phải bị áp dụng chế tài hành chính”

1.2.2. Đặc điểm của áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực Luận văn: Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong điện lực.

• Đặc điểm về nguyên tắc áp dụng đúng văn bản quy phạm pháp luật

Áp dụng đúng văn bản quy phạm pháp luật là một yêu cầu bắt buộc của bất kỳ chủ thể nào thuộc quyền quản lý của Nhà nước, kể cả Nhà nước. Xử phạt VPHC là công cụ quan trọng nhằm duy trì trật tự kỷ cương xã hội, thể hiện ý chí quyền lực đơn phương của người có thẩm quyền trong cơ quan nhà nước. Để công tác xử phạt VPHC đạt hiệu quả thì ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL là vấn đề quan trong bởi vì nó tác động trực tiếp đến hiệu lực, hiệu quả thực hiện pháp luật về xử phạt VPHC. Do vậy, hoạt động ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL phải được tiến hành trên cơ sở quy định của pháp luật, áp dụng đúng các văn bản quy phạm pháp luật.

Áp dụng pháp luật về xử phạt VPHC trong LVĐL phải áp dụng đúng các văn bản quy phạm pháp luật là do xuất phát từ yêu cầu chung có tính nguyên tắc trong tổ chức hoạt động quản lý xã hội của nhà nước là bằng pháp luật. Yêu cầu áp dụng đúng các văn bản quy phạm pháp luật thể hiện ở việc ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL cũng như hoạt động của quản lý hành chính nhà nước phải có cơ sở và căn cứ pháp lý, đồng thời quản lý hành chính nhà nước là hoạt động thực thi pháp luật (tức hành pháp) nên phải dựa trên cơ sở quyền lực của lập pháp. Khi thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình, chủ thể ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL ban hành các văn bản pháp luật mang tính quyền lực nhà nước hoặc văn bản quản lý hành chính để điều chỉnh các quan hệ xã hội và giải quyết những vấn đề thuộc thẩm quyển của cơ quan mình. Những văn bản này không được trải Hiến pháp, luật…

• Đặc điểm về tính công khai, minh bạch, dân chủ

Yêu cầu công khai, minh bạch, dân chủ trong hoạt động quân lý về xử phạt VPHC thể hiện ở các điểm: chủ thể của quản lý tôn trọng nội dung và đồi tượng quản lý, có cơ chế đâm bảo để người dân tham gia vào các hoạt động quản lý phù hợp theo quy định. ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL phải được thực hiện một cách công khai, minh bạch, dân chủ, có như vậy mới thu hút đông đảo chủ thể tham gia, bảo vệ và kiểm soát việc ADPL. Luận văn: Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong điện lực.

• Đặc điểm về tính trách nhiệm cao của cơ quan có thẩm quyền ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL

Cần hiểu trách nhiệm ở đây theo nghĩa tích cực, nghĩa là các cơ quan có thẩm quyền ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL làm việc hết mình, làm việc theo cách tốt nhất có thể để đạt được hiệu quả công việc cao nhất trong phạm vi chức trách, nhiệm vụ được giao. Trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL đã được quy định trong pháp luật nhưng sẽ mãi mãi chỉ trên giấy tờ nếu không thực hiện trên thực tế.

Việc thực hiện trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền quản lý sẽ trực tiếp hoặc gián tiếp ảnh hưởng tới lợi ích của các tổ chức, cá nhân trong xã hội thông qua việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, văn bản ADPL, xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch, thanh tra, kiểm tra, Vì vậy, cơ quan có thẩm quyền ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL cần phải phát huy được vai trò, trách nhiệm của mình thì công tác xử phạt VPHC mới đạt được hiệu quả.

• Đặc điểm về yêu cầu có sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa các cơ quan Nhà nước có liên quan và người dân

Sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa các đơn vị liên quan khi thực tiển công tác ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL sẽ là yêu cầu quan trọng trong ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL để triển khai thực hiện các quy định pháp luật, chủ trương, kế hoạch cũng như tổng hợp báo cáo, đánh giá kết quả hoạt động về xử phạt VPHC. Đó là sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan thực hiện kiểm tra, thiết lập hồ sơ xử phạt VPHC với cơ quan thẩm định hồ sơ xử phạt VPHC, giữa cơ quan có thẩm quyền xử phạt cấp đươi với cơ quan có thẩm quyền xử phạt cấp trên khi chuyển hồ sơ xử phạt không thuộc thẩm quyền sao cho đảm bảo quyết định xử phạt VPHC được ban hành đúng thẩm quyền, đúng thời hạn, trình tự thủ tục. Đó còn là sự phối hợp giữa các cơ quan có thẩm quyền xử phạt trong cùng một đơn vị hành chính để tổng hợp số liệu báo cáo cơ quan quản lý Nhà nước cấp trên.

Khi cơ quan Nhà nước tiếp nhận tin báo, tố giác VPHC của người dân thìcơ quan đó có trách nhiệm kiểm tra, nếu thấy có HVVP, cơ quan Nhà nước phải kịp thời xử lý vi phạm. Ngược lại, khi cơ quan ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL phát hiện, xử lý người có hành vi VPHC thì người vi phạm phải tích cực phối hợp, thực hiện chấp hành đúng các yêu cầu của nội dung quyết định xử phạt, không trốn tránh trách nhiệm.

• Đặc điểm về yêu cầu thực hiện tốt công tác thanh tra, kiểm tra trong công tác ADPL về xử phạt VPHC

Thanh tra, kiểm tra có vai trò rất quan trọng, không thể thiếu trong công tác quản lý nhà nước nói chung và ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL nói riêng.Thanh tra, kiểm tra về xử phạt VPHC trong LVĐL là một phương thức bảo đảm pháp chế xã hội chủ nghĩa. Với tư cách là một chức năng của quản lý Nhà nước, thanh tra, kiểm tra xử phạt VPHC trong LVĐL chính là hoạt động xem xét việc làm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan có đúng chính sách, quy định pháp luật về xử phạt VPHC về thẩm quyển, thủ tục, hồ sơ thiết lập xử phạt VPHC hay không. Nếu họ làm sai thì yêu cầu khắc phục sửa chữa và làm cho đúng,qua đó phòng ngừa xử lý những vi phạm.

1.2.3. Vai trò của áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực

Thứ nhất, việc ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL nhằm đảm bảo thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước trong LVĐL, đồng thời cũng mang tính răn đe, giáo dục đối với những chủ thể có khả năng vi phạm trong lĩnh vực này [15]. Bên cạnh đó, ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL cũng tạo nên một hành lang pháp lý cho các chủ thể hoạt động trong LVĐL thực hiện mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh, sử dụng điện theo khuôn khổ pháp luật. Luận văn: Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong điện lực.

Thứ hai, việc ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL có vai trò quan trọng trong việc thiết lập và duy trì trật tự quản lý hành chính nhà nước trong LVĐL, có tác dụng tích cực trong phòng ngừa và chống VPHC trong LVĐL; giáo dục người dân trong xã hội có ý thức tôn trọng pháp luật, khắc phục tâm lý “vi phạm pháp luật mà không bị xử lý”, đảm bảo mọi VPHC trong LVĐL được phát hiện, ngăn chặn kịp thời và xử lý nghiêm minh, công khai, khách quan, đúng thẩm quyền, đúng quy định của pháp luật [11].

1.2.4. Chủ thể áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực

Có hai loại chủ thể áp dụng pháp luật là chủ thể lập biên bản và chủ thể xử phạt. Chủ thể có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực bao gồm nhiều chủ thể ở Trung Ương và địa phương. Trong đó, ở địa phương xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực do các chủ thể sau: Chánh Thanh tra Sở Công Thương; Chủ tịch UBND tỉnh; Chủ tịch UBND huyện; Chủ tịch UBND xã và Thủ trưởng cơ quan điều tiết điện lực;Trưởng Công an huyện; Giám đốc công.an tỉnh và Thanh tra Sở xây dựng

Như vậy, thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính được trao cho rất nhiều chủ thể khác nhau, tuy nhiên với nguyên tắc mọi hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực đều phải được phát hiện kịp thời và phải bị đình chỉ ngay.

1.2.5. Trình tự áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực

• ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL bao gồm các bước sau:

Bước 1: Kiểm tra, phát hiện vi phạm

Trong quá trình kiểm tra cá nhân hoặc tổ chức sử dụng và quản lý, cấp điện thì chủ thể kiểm tra (Kiểm tra viên điện lực, Thanh tra sở, cán bộ quản lý ngành điện lực; các lực lượng khác theo quy định) có phát hiện HVVP có trách nhiệm đánh giá mực độ vi phạm và lực chọn các quy định pháp luật để xác minh và xử lý HVVP, thẩm quyền, thủ tục lập biên bản.

Bước 2: Lập biên bản ghi nhận HVVP

Cán bộ kiểm tra xác nhận có HVVP tiến hành lập biên bản theo mẫu quy định.Cụ thể:

• Đối với cấp xã: Chủ tịch UBND cấp xã; công chức, viên chức thuộc UBND cấp xã hoặc cơ quan khác đang thi hành công vụ, nhiệm vụ;
• Đối với cấp huyện: Chủ tịch UBND cấp huyện; công chức, viên chức thuộc UBND cấp huyện hoặc cơ quan khác đang thi hành công vụ, nhiệm vụ;
• Đối với cấp tỉnh: Chủ tịch UBND tỉnh; Chánh thanh tra Sở; thanh tra viên của Sở; Trưởng đoàn thanh tra chuyên ngành [3].
• Kiểm tra viên điện lực Luận văn: Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong điện lực.

Bước 3: Xác minh vi phạm

Trong bước này, người có thẩm quyền xác minh một số nội dung gồm: có VPHC hay không?;nhân thân đối tượng vi phạm (ngày, tháng, năm sinh; số CMND/ hộ chiếu…);tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ; tính chất, mức độ thiệt hại do VPHC gây ra;vụ việc có thuộc trường hợp không ra quyết định xử phạt VPHC?

Bước 4: Xác định thẩm quyền xử phạt

• Thẩm quyền xử phạt được xác định theo các điều từ 33 đến điều 36 trong
• Chương 3 của Nghị định số 17/2022/NĐ-CP của Chính phủ. Theo đó:
• Chủ tịch UBND cấp xã có quyền xử phạt đối với các hành vi quy định ại khoản 1 Điều 6; từ khoản 1 đến khoản 3 Điều 11; khoản 1, khoản 2 Điều 12; khoản
• Điều 15 Nghị định 17/2022/NĐ-CP;
• Chủ tịch UBND cấp huyện có quyền xử phạt đối với các hành vi quy định tại ại khoản 1 Điều 6; khoản 1, 2 Điều 9; từ khoản 1 đến khoản 7 Điều 11; từ khoản đến khoản 6 và khoản 8 Điều 12; từ khoản 1 đến khoản 4 Điều 15; khoản 1, khoản
• Điều 16; Điều 18; khoản 1, khoản 2 Điều 19; khoản 1, 2 Điều 20; Điều 21; Điều 22; Điều 24; Điều 25; từ khoản 1 đến khoản 3 Điều 26; Điều 27; Điều 28; Điều 29; khoản 1, 4, 5 Điều 30 và Điều 31 Nghị định 17/2022/NĐ-CP;
• Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền xử phạt đối với các hành vi vi phạm quy định tại Điều 5; Điều 6; khoản 1, 2, 3 Điều 9; khoản 1 Điều 10; Điều 11; Điều 12 và các điều từ Điều 15 đến Điều 32 Nghị định 17/2022/NĐ-CP;
• Trưởng Công an cấp huyện có thẩm quyền xử phạt các HVVP theo quy định tại khoản 1 Điều 6; khoản 3 Điều 11; khoản 1 Điều 12; khoản 1, điểm a và điểm d khoản 2; điểm a, điểm b, điểm đ và điểm m khoản 3 Điều 15 Nghị định 17/2022/NĐ-CP;
• Giám đốc Công an cấp tỉnh có thẩm quyền xử phạt các hành vi vi phạm theo quy định tại khoản 1 Điều 6, khoản 3 Điều 11; khoản 1 Điều 12; khoản 1, điểm a và điểm d khoản 2, điểm a, điểm b, điểm đ và điểm m khoản 3, điểm a và điểm c khoản 4 Điều 15; Điều 18 Nghị định 17/2022/NĐ-CP;

Chánh Thanh tra Sở Công Thương, Trưởng đoàn thanh tra chuyên ngành cấp sở, Trưởng đoàn thanh tra chuyên ngành của cơ quan quản lý nhà nước được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành về lĩnh vực điện lực, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả có quyền xử phạt đối với các hành vi vi phạm quy định tại các điều, khoản từ khoản 1 đến khoản 3 Điều 5; khoản 1, khoản 2 Điều 6; từ khoản 1 đến khoản 5 Điều 9; từ khoản 1 đến khoản 7 Điều 11; từ khoản 1 đến khoản 6 và khoản 8 Điều 12; từ khoản 1 đến khoản 4 Điều 15; khoản 1, khoản 2 Điều 16; từ khoản 1 đến khoản 3 Điều 17; Điều 18; khoản 1, khoản 2 Điều 19; khoản 1, khoản 2 Điều 20; Điều 21; Điều 22; Điều 24; Điều 25; từ khoản 1 đến khoản 3 Điều 26; Điều 27; Điều 28; Điều 29; từ khoản 1 đến khoản 5 Điều 30; Điều 31; khoản 1 Điều 32 Nghị định 17/2022/NĐ-CP;

• Chánh Thanh tra Sở Xây dựng có thẩm quyền xử phạt đối với các hành vi vi phạm quy định tại điểm d và điểm e khoản 2, điểm d khoản 3 Điều 15, Điều 24, Điều 25 Nghị định 17/2022/NĐ-CP;
• Cục trưởng Cục Điều tiết điện lực có thẩm quyền xử phạt đối với các hành vi phạm quy định tại Điều 5 và các điều từ Điều 7 đến Điều 14 Nghị định 17/2022/NĐ-CP. Luận văn: Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong điện lực.

Bước 5: Ban hành quyết định xử phạt

Người có thẩm quyền phải rà soát, xem xét kỹ lưỡng hồ sơ xử phạt để xác định đúng về đối tượng, HVVP, mức phạt, thẩm quyền xử phạt, thời hạn… khi có đủ đầy đủ căn cứ thì ký ban hành Quyết định.

Bước 6: Gửi và thi hành quyết định xử phạt

Trong vòng 2 ngày làm việc kể từ ngày ban hành, Quyết định xử phạt VPHC trong LVĐL phải được gửi cho đối tượng có HVVP. Đối tượng vi phạm nhận được Quyết định phải thi hành Quyết định trong vòng 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định. Nếu đối tượng vi phạm không nhận hoặc không thi hành thì đều phải lập biên bản về việc không nhận hoặc không thi hành quyết định.

Bước 7: Cưỡng chế thi hành

Quá 10 ngày kể từ ngày Quyết định xử phạt được ban hành hoặc quá thời hạn ghi trong Quyết định, nếu đối tượng vi phạm không thi hành thì chủ thể có thẩm quyền ra Quyết định xử phạt ban hành Quyết định cưỡng chế thi hành và tổ chức việc cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt VPHC trong LVĐL.

1.3. Các yếu tố ảnh hưởng tới áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực

1.3.1. Các yếu tố khách quan

• Yếu tố pháp luật:

Để thực hiện được việc áp dụng đúng pháp luật và nhanh chóng, kịp thời việc xử phạt VPHC trong LVĐL đòi hỏi hệ thống pháp luật về xử phạt VPHC, trong đó có LVĐL phải được hoàn thiện, có chất lượng tốt. Do đó, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật LVĐL và xử phạt VPHC trong LVĐL càng hoàn thiện thì việc ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL càng thuận lợi và có hiệu quả. Nếu hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong LVĐL cũng như quy phạm pháp luật về xử phạt hành chính còn mâu thuẫn, chồng chéo sẽ gây ra nhiều bất cập cũng như khó khăn, vướng mắc trong quá trình ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL cho cả chủ thể có thẩm quyền ADPL cũng như đối tượng vi phạm.

• Yếu tố vật chất – kỹ thuật:

ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL chỉ có thể thực hiện được tốt trên cơ sở các điều kiện về vật chất và kỹ thuật được đảm bảo. Để thực hiện các quy định pháp luật liên quan đến quản lý nhà nước trong LVĐL, cần có chi phí về nhân lực và trang thiết bị. Trong nhiều trường hợp, nếu không có hệ thống trang thiết bị tốt thì chủ thể có thẩm quyền không thể phát hiện ra vi phạm và do đó không thể thực hiện xử phạt VPHC trong LVĐL. Do đó, vật chất, kỹ thuật là một yếu tố quan trọng để đảm bảo hiệu quả trong việc ADPL này. Ngoài ra, cần quan tâm đến đời sống của những người thực hiện pháp luật này và gia đình họ, giúp họ giảm bớt khó khăn về vật chất để họ có thể tập trung vào công việc mà không bị ảnh hưởng bởi lợi ích cá nhân.

1.3.2. Các yếu tố chủ quan Luận văn: Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong điện lực.

Hiểu biết pháp luật và chuyên môn ngành điện của chủ thể có thẩm quyền ADPLvề xử phạt VPHC trong LVĐL:

Để thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình, các chủ thể có thẩm quyền ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL cần có đầy đủ năng lực, hiểu biết sâu cả về pháp luật và chuyên môn ngành điện. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều trường hợp, chủ thể có thẩm quyền chỉ có hiểu biết pháp luật hoặc chỉ có chuyên môn ngành điện, thậm chí không có đủ cả hai năng lực này. Khi đó, việc ADPL của chủ thể có thẩm quyền sẽ khó khăn và có thể sai sót dẫn đến công tác ADPL không hiệu quả, gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước trong LVĐL.

• Ý thức chấp hành pháp luật của chủ thể hoạt động trong LVĐL:

Ý thức pháp luật không chỉ là sự nhận thức về tính hợp pháp của hành vi, mà còn là hiểu biết về vai trò và giá trị của pháp luật trong xã hội. Các quyết định ADPL phải tuân theo quy định của pháp luật, không được ảnh hưởng bởi động cơ cá nhân hay cục bộ. Tất cả các bên liên quan, từ cơ quan có thẩm quyền đến những người áp dụng và bị ADPL, đều cần phải có ý thức pháp luật để điều chỉnh hành vi sao cho phù hợp với quy định của pháp luật. Để đảm bảo tính đúng đắn và hiệu quả của quá trình ADPL, cần có sự nâng cao ý thức pháp luật của các cá nhân liên quan. Đồng thời, cần thiết phải có các biện pháp kiểm tra, giám sát chặt chẽ và xử lý nghiêm minh những vi phạm pháp luật.

1.4.Kinh nghiệm áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực của một số địa phương và giá trị tham khảo đối với Bắc Giang. Luận văn: Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong điện lực.

1.4.1. Kinh nghiệm của Hà Nam

Tỉnh Hà Nam đã tích cực thực hiện nghiêm các quy định liên quan đến ADPL về xử phạt VPHC trong LVĐL. Các quyết định xử phạt hành chính trong lĩnh vực điện lực trên địa bàn tỉnh đều được ban hành trên cơ sở pháp lý đầy đủ và vững chắc, các chủ thể xử phạt theo đúng thẩm quyền được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật.

Thủ tục xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực được thực hiện đầy đủ và đúng quy định thể hiện. Các hình thức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực được các cấp địa phương sử dụng linh hoạt bao gồm cả phạt cảnh cảo và phạt tiền và tịch thu tang vật vi phạm, đảm bảo phù hợp với các quy định của pháp luật.Người dân đã có ý thức chủ động chấp hành các quyết định xử phạt vi phạm của các cấp có thẩm quyền.

Công tác phối hợp trong công tác xử phạt VPHC trong lĩnh vực điện lực, Sở Công Thương và điện lực Hà Nam đã phối hợp và tham mưu cho các cơ quan thẩm quyền địa phương xử lý các hành vi VPHC trong lĩnh vực điện lực đối với các trường hợp khách hàng sử dụng điện có hành vi trộm cắp điện; vi phạm tài sản của bên bán điện gây thiệt hại về tài sản và làm ảnh hưởng đến việc cung cấp điện của Công ty Điện lực Hà Nam.

1.4.2. Kinh nghiệm của Nghệ An

Các chủ thể có thẩm quyền áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong LVĐL ở tỉnh Nghệ An đã thường xuyên sát sao với công tác kiểm tra, phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm sử dụng điện trên địa bàn toàn tỉnh. Bên cạnh đó, Công ty Điện lực Nghệ An cũng rất chú trọng, tăng cường và thực hiện tốt công tác kiểm tra sử dụng điện trên địa bàn toàn tỉnh; kiên quyết xử lý triệt để tình trạng vi phạm về sử dụng điện, góp phần hoàn thành nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh của toàn Công ty.

Theo thống kê của Phòng Kiểm tra, giám sát mua bán điện – Công ty Điện lực Nghệ An, năm 2022, toàn Công ty đã phát hiện và xử lý 90 vụ khách hàng vi phạm sử dụng điện, tổng sản lượng điện năng bồi thường là hơn 300.000 kWh, tương đương hơn 1 tỷ đồng.

Trước thực trạng đó,Công ty Điện lực Nghệ An đã có nhiều văn bản chỉ đạo các Điện lực trực thuộc thực hiện các giải pháp nhằm phòng, chống trộm cắp điện; đồng thời phối hợp với các lực lượng chức năng, chính quyền địa phương tuyên truyền, kiểm tra, kịp thời xử lý và phạt vi phạm hành chính theo đúng quy định. Công ty đã quyết liệt trong công tác xử lý vi phạm sử dụng điện; tăng cường công tác kiểm tra ngày đêm; thực hiện thay thế công tơ có chức năng giám sát từ xa; phối hợp với chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng tuyên truyền, cảnh báo hậu quả của hành vi sai phạm này.

1.4.3. Giá trị tham khảo đối với Bắc Giang Luận văn: Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong điện lực.

Qua kinh nghiệm của hai tỉnh Hà Nam và Nghệ An, có thể rút ra một số bài học có giá trị tham khảo đối với Bắc Giang gồm:

Thứ nhất, các chủ thể quản lý nhà nước trong LVĐL cần thường xuyên thực hiện tốt công tác kiểm tra sử dụng điện trên địa bàn toàn tỉnh, đẩy mạnh các biện pháp nhằm giảm tổn thất điện năng, đi đôi với các giải pháp kỹ thuật, vận hành lưới điện an toàn, ổn định, thực hiện các giải pháp nhằm phòng, chống trộm cắp điện; đồng thời phối hợp với các lực lượng chức năng, chính quyền địa phương tuyên truyền, kiểm tra, kịp thời xử lý và phạt vi phạm hành chính theo đúng quy định.

Thứ hai, các chủ thể có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực cần thường xuyên sát sao với công tác kiểm tra, phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm sử dụng điện trên địa bàn toàn tỉnh. Các quyết định xử phạt hành chính trong lĩnh vực hiện lực trên địa bàn tỉnh đều phải được ban hành trên cơ sở pháp lý đầy đủ và vững chắc, các chủ thể xử phạt theo đúng thẩm quyền được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật.

Thứ ba, cần đẩy mạnh việc tuyên truyền, giáo dục ý thức chấp hành pháp luật của người dân trong sử dụng điện. Luận văn: Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong điện lực.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ:  

===>>> Luận văn: Thực trạng về xử phạt vi phạm hành chính trong điện lực