Khóa luận: Giải pháp xét xử tội lợi dụng chức vụ quyền hạn

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Khóa luận: Giải pháp xét xử tội lợi dụng chức vụ quyền hạn hay nhất năm 2024 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Khóa luận: Thực tiễn xét xử và một số giải pháp nâng cao chất lượng xét xử Tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong thi hành công vụ dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

2.2. Giải pháp nâng cao chất lượng xét xử về Tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ

2.2.1. Tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật hình sự về Tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong thi hành công vụ

Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 đã mang lại cho công tác đấu tranh tội phạm tham nhũng nhiều kết qủa tích cực, trong đó đã định lượng được thiệt hại về tài sản chiếm đoạt và gây thiệt hại khác đối với tội tham nhũng nói chung và Tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ nói riêng.

Bên cạnh đó thì vẫn còn những quy định gây khó khăn, vướng mắc nhưng lại chưa được kịp thời hướng dẫn sửa đổi, bổ sung và giải quyết. Cụ thể quy định về dấu hiệu “gây thiệt hại khác đến lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân” tại khoản 1 Điều 356 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017 còn mang tính chất trìu tượng, chưa có hướng dẫn cụ thể dẫn đến có nhiều cách hiểu, quan điểm, đánh giá khác của cơ quan thi hành pháp luật, từ đó xác định hình phạt giữa các Tòa án không có sự thống nhất. Vì vậy, cần có văn bản hướng dẫn thi hành một số quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 giải thích rõ, chi tiết hóa dấu hiệu nêu trên. Việc giải thích rõ những quy định đó có thể là những hậu quả về an ninh chính trị, kinh tế, xã hội như làm mất uy tín, danh dự của tổ cức, cá nhân; gây làn sóng phẫn nộ trong lòng quần chúng nhân dân…những thiệt hại này không thể quy về một giá trị định lượng cụ thể. Chính vì thế việc quy định chi tiết làm cơ sở cho các cơ quan tiến hành tố tụng xác định tính chất, mức độ hậu quả mà người phạm tội gây ra. Đồng thời giúp cho cơ quan bảo vệ pháp luật áp dụng thống nhất về việc xác định hậu quả, đánh giá mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội. Và cần xây dựng án lệ tạo cơ sở cho việc xem xét, đánh giá và áp dụng xét xử trong các vụ án về Tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ có những sự kiện hoặc vấn đề pháp lý tương tự.

Ngoài ra, cần bổ sung thêm các dấu hiệu định khung tăng nặng khác ngoài các dấu hiệu thiệt hại về tài sản như tính mạng, sức khỏe hay thiệt hại phi vật có thể là bôi nhọ danh dự Đảng, Nhà nước; thực hiện trái với các đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước; làm mất ổn định, trật tự xã hội…Bởi trên thực tế, người phạm Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ là những người có chức vụ cao, am hiểu pháp luật, họ nắm bắt được những quy định phát luật liên quan tới hành vi phạm tội của mình, do vậy họ sẽ thực hiện hành vi thông qua những khe hở, những chi tiết mà pháp luật quy định còn mang tính khái quát để phòng trường hợp khi bị phát giác thì họ vẫn có thể luồn lách, trốn tránh trách nhiệm, hành vi của mình.

2.2.2. Nâng cao hiệu quả thực tiễn xét xử Tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ Khóa luận: Giải pháp xét xử tội lợi dụng chức vụ quyền hạn.

Thứ nhất, tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao nhận thức, trình độ và đạo đức của cán bộ tiến hành tố tụng. Sự phát triển nền kinh tế hay sự ổn định chính trị thì cần có sự phối hợp tổng thể trong xã hội từ quy định pháp luật, đường lối Đảng, Nhà nước cho đến yếu tố con người (bao gồm người thi hành pháp luật và toàn thể nhân dân). Song song với quá trình hoàn thiện thể chế thì cần phải tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực và trình độ chuyên môn cho các cán bộ Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân đáp ứng các yêu cầu trong giai đoạn hiện nay. Thực tiễn xét xử phân tích trên đã cho thấy quá trình từ điều tra, thu thập, tổng hợp chứng cứ đến lúc ra các bản án, quyết định chưa có sự thống nhất, chứng cứ thiếu khách quan, chưa đầy đủ, việc định tội danh sai, áp dụng hình phạt chưa thỏa đáng…Họ là những con người hết sức quan trọng, giữ vai trò “cầm cân, nảy mực” nên mọi việc làm từ lời nói đến hành động trong quá trình điều tra, xét xử ảnh hưởng trực tiếp tới sinh mạng chính trị của người phạm tội và sâu xa là gia đình của người phạm tội hay tránh tình trạng oan sai, bỏ lọt tội phạm.

Sự phát triển của xã hội ngày nay đã mở ra cơ hội cho người phạm tội thực hiện hành vi một cách tinh vi với những phương thức và thủ đoạn phức tạp. Chính vì thế, có rất nhiều vụ án khó với đông đảo các đồng phạm, gây ra hậu quả lên tới hàng trăm tỷ đồng. Do vậy, việc đào tạo, bồi dưỡng năng lực trình độ của cán bộ là hết sức cần thiết, giúp cho các cơ tiến hành dễ dàng giải quyết công việc, mang lại hiểu quả cao.

Thường xuyên tổ chức các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ, trao đổi kinh nghiệm trong quá trình giải quyết các vụ án tham nhũng lớn từ đó rút ra các kỹ năng thực tiễn, tổ chức tập huấn các buổi chuyên sâu để các cán bộ có đủ trình độ, nhằm trang bị kiến thức pháp luật vững vàng, các kiến thức chuyên ngành cần thiết; kiến thức nghiệp vụ điều tra nhuần nhuyễn; đáp ứng đầy đủ yêu cầu của một Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán…Ngoài ra cần cải tiến nội dung, hình thức, phương pháp đào tạo, bồi dưỡng phù hợp với xu thế, thực tiễn trong giai đoạn phạm tội hiện nay.

Đồng thời các cấp cần có quy định về việc tổng kết, sơ kết theo quý thông qua đó đánh giá những ưu điểm, nhược điểm, rút kinh nghiệm về nghiệp vụ điều tra qua các vụ án cụ thể đã thụ lý, khởi tố, điều tra; đánh giá kinh nghiệm điều tra tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp; tội phạm tham nhũng, chức vụ xảy ra trong hoạt động tư pháp. Bản thân mỗi một cán bộ luôn phải đề cao, chú trọng công tác tự bồi dưỡng, tự đào tạo thay cho hình thức “cầm tay, chỉ việc”; phải thường xuyên học hỏi, tìm tòi những kiến thức mới từ các lĩnh vực khác nhau, bắt kịp những quy định mới của pháp luật, nắm bắt được phương thức, thủ đoạn phạm tội đang diễn ra ngày một nhiều trong xu thế hiện nay [22]. Khóa luận: Giải pháp xét xử tội lợi dụng chức vụ quyền hạn.

Đi đôi với việc đào tạo năng lực, trình độ chuyên môn thì cần phải bồi dưỡng phẩm chất đạo đức cho các cán bộ. Chủ thể phạm tội của Tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ là chủ thể đặc biệt, họ là những cá nhân đại diện cho toàn thể nhân dân Việt Nam thực hiện sứ mệnh bảo vệ đất nước, ổn định chính trị, phát triển kinh tế…được nhân dân tín nhiệm, tin tưởng và luôn ủng hộ. Vì vậy, mọi hành động, việc làm của các cán bộ luôn phải đặt lợi ích của Nhân dân, toàn thể xã hội lên hàng đầu. Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đề cao vai trò của những cán bộ, Người cho rằng một bộ máy có vận hành tốt và lâu dài hay không, phải phụ thuộc từ điểm đầu tới điểm cuối của dây chuyền, nếu động cơ có tốt bao nhiêu, có chạy bao nhiêu nhưng dây chuyền không tốt, không chạy thì toàn bộ máy cũng tê liệt. Cán bộ là những người đem chính sách, đường lối của Nhà nước và Đảng, của đoàn thể thi hành trong quần chúng nhân dân, họ là những người đi đầu, làm gương cho nhân dân do vậy nếu cán bộ dở thì chính sách, đường lối có hay đến mấy cũng không thể thực hiện được [3]. Phải khẳng định rằng, chức vụ càng cao thì trách nhiệm càng lớn, việc bồi dưỡng nhận thức, vai trò, trách nhiệm của các cán bộ là vô cùng quan trọng.

Bởi con người luôn tồn tại “chủ nghĩa cá nhân”, đẩy người cán bộ, đảng viên rơi vào tình trạng thoái hoá, biến chất, lợi dụng chức vụ, quyền hạn mưu cầu lợi ích riêng, vun vén quyền lợi cho cá nhân, gia đình, vợ con, họ tộc hơn là chăm lo việc tập thể, việc cơ quan, việc dân, việc nước. Chủ nghĩa cá nhân đặt con người giữa bàn cân lợi ích cá nhân và lợi ích cộng đồng. Nếu họ kiên định đến cùng với đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước thì họ hoàn toàn chiến thắng mặt trái của con người. Nhưng trên thực tế đã không ít cán bộ, Đảng viên bị chính đồng tiền, chức danh, quyền lực cảm hóa, họ chỉ coi trọng lợi ích cá nhân, coi nhẹ lợi ích cộng đồng, vô cảm, vô trách nhiệm trước vận mệnh của quốc gia và trước số phận của tầng lớp nhân dân còn khó khăn, thiếu thốn. Khóa luận: Giải pháp xét xử tội lợi dụng chức vụ quyền hạn.

Do vậy, việc đào tạo bồi dưỡng cán bộ là việc kết hợp song song giữa năng lực trình độ và phẩm chất đạo đức, đúng với câu nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh tài và đức luôn phải song hành cùng nhau, người có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó.   

Thứ hai, tăng cường sự hợp tác trong tiến hành tố tụng với đấu tranh phòng chống tội phạm [9]. Trong những năm qua, với những trách nhiệm của mình, CQĐT, Viện kiểm sát, Tòa án nhân dân đã có sự liên hệ, tác động qua lại nhằm điều tra, thu thập, tổng hợp, truy tố và xét xử kịp thời, nghiêm minh những vụ án tham nhũng lớn gây dự luận xôn xao trong xã hội. Tuy nhiên, bên cạnh đó thì có những vụ án Tòa án vẫn phải trả lại hồ sơ để thu thập, bổ sung thêm tài liệu, kéo dài quá trình xét xử. Chính vì vậy, trong thời gian tới nhằm xác định tội danh chính xác, thống nhất; kịp thời kê biên tài sản, quá trình xét xử diễn ra thuận lợi, nhanh chóng thì cần đặt ra những giải pháp cụ thể sau đây:

Cơ quan bảo vệ pháp luật bao gồm Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án nhân dân tăng cường hơn nữa mối quan hệ phối hợp qua lại, thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của từng ngành đối với công tác quản lý, điều tra, xử lý tội phạm.

Cơ quan bảo vệ pháp luật cần thường xuyên tổ chức các cuộc họp trao đổi, phối hợp để tìm các giải pháp khắc phục khó khăn, vướng mắc trong các vấn đề đối với tội phạm lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ để đảm bảo quá trình xét xử đúng với quy định pháp luật. Việc phối hợp qua lại sẽ hạn chế được tư tưởng bảo thủ, e dè, quan ngại, không xử lý triệt để vụ án hoặc xử lý không tương xứng với mức độ phạm tội.

Thứ ba, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, phối hợp giữa các cơ quan nhà nước và toàn thể nhân dân trong toàn xã hội đấu tranh quyết liệt và tích cực đối với tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ nói riêng và tội tham nhũng nói chung – xác định đấu tranh chống lại tội phạm này là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, từ cấp địa phương tới cấp trung ương, từ kinh tế, chính trị đến y tế, giáo dục. Sự lãnh đạo của Đảng phải cần có những chủ trương, biện pháp, chính sách đúng đắn, phù hợp với thực tiễn phạm tội hiện nay. Đồng thời, cần phải kiểm soát, giám sát quyền lực của các cán bộ, quá trình kiểm soát, giám sát diễn ra mọi lúc, mọi nơi, mọi lĩnh vực, không có vùng cấm, hạn chế.  Xử lý nghiêm minh những cán bộ, đảng viên có hành vi suy thoái đạo đức làm bài học cho đắt giá; từ đó, hạn chế được cá nhân có ý định thực hiện hành vi phạm Tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Thực trạng tham nhũng nói chung ngày một nhiều đặt ra cho chúng ta một câu hỏi: “Nếu đãi ngộ đối với những người có chức, có quyền đã phù hợp thì liệu có còn tệ nạn tham nhũng hay không?”. Do vậy, việc phối hợp và thực hiện đủ 3 cơ chế trên có lẽ tệ nạn tham nhũng sẽ hạn chế được phần nào.

Thứ tư, tuyên truyền, phổ biến pháp luật để người dân nắm bắt được các quy định pháp luật về Phòng chống tham nhũng và nghiêm chỉnh thực hiện đúng các quy định. Khóa luận: Giải pháp xét xử tội lợi dụng chức vụ quyền hạn.

Đưa nội dung Phòng chống tham nhũng vào giảng dạy tại các cơ sở giáo dục, đào tạo và chương trình bồi dưỡng kiến thức cho cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn các tỉnh nhằm nâng cao nhận thức, hiểu biết về phát luật cho cán bộ, nhân dân và góp phần phòng ngừa tội phạm. Từ đó khuyến khích người dân đẩy mạnh công tác phát hiện, tố cáo các hành vi tham nhũng. Đồng thời cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm trong việc đứng ra bảo vệ những cá nhân đứng ra tố tạo hành vi lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành tham nhũng nói riêng và hành vi tham nhũng nói chung để họ có thể yên tâm phối hợp với các cơ quan chức năng mà không bị lo sợ hay e dè.

Thứ năm, việc xử lý các hành vi phạm tội phải kịp thời, nghiêm minh, khách quan, chính xác, kiên quyết loại trừ tình trạng người phạm tội chạy án bất kể người đó là ai, giữ chúc vụ gì. Thường xuyên đổi mới hình thức tuyên truyền, phổ biến pháp luật về Phòng chống tham nhũng, thu hút đông đảo toàn thể nhân dân tham gia, chú trọng hướng tới các cơ sở, đặc biệt là các địa bàn mà người dân tiếp cận thông tin bị hạn chế như vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Ngoài ra, các ngành các cấp cần chủ động công khai thông tin chính xác, khách quan, minh bạch về kết quả thanh tra, kiểm tra, xử lý các vụ án từ khâu khởi tố, điều tra đến xét xử, ra quyết định cho toàn thể nhân dân nắm bắt. Từ đó, tạo niềm tin, sự ủng hộ của nhân dân cũng như nâng cao uy tín, danh dự của Đảng và Nhà nước. Có thể thấy, công tác phổ biến, giáo dục đóng một vai trò to lớn trong việc đưa pháp luật vào cuộc sống, hiện thực hóa những điều luật thành hành động cụ thể. 

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 Khóa luận: Giải pháp xét xử tội lợi dụng chức vụ quyền hạn.

Nghiên cứu số liệu tại Tòa án nhân dân Tối cao từ năm 2018 đến năm 2021 và nghiên cứu thực tiễn áp dụng các quy định Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 về Tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong thi hành công vụ khóa luận có các kết luận sau:

Qua số liệu bảng thống kê về số vụ và số bị cáo được xét xử sơ thẩm hàng năm từ 2018 đến 2021 cho thấy số vụ án hình sự về Tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ được Tòa án xét xử tăng lên không đồng đều từ năm 2018 đến năm 2021. Năm có số vụ án được đưa ra xét xử nhiều nhất là năm 2021 với 59 vụ và 256 bị cáo, năm có số vụ án đưa ra xét xử ít nhất là năm 2018 với 53 vụ và 159 bị cáo.

Trong các tội phạm tham nhũng được quy định tại chương các tội phạm về chức vụ từ Điều 353 đến Điều 359 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung 2017 thì Tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong thi hành công vụ có tỷ lệ vụ án đã được thụ lí nhưng sau đó phải trả lại hồ sơ cho Viện kiểm sát tương đối lớn so với tỷ lệ trả lại hồ sơ nói chung.

Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ thường được thực hiện bằng thức đồng phạm. Người đồng phạm khi thực hiện tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội rất khác nhau căn cứ vào vai trò, vị trí trong đồng phạm và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự nên cải tạo không giam giữ được áp dụng cho trường hợp phạm tội có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội không cao, còn những trường hợp khác thường bị áp dụng hình phạt tù có thời hạn với các mức độ khác nhau, phổ biến là hình phạt tù từ 3 năm trở xuống.

Để đấu tranh chống Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ có hiệu quả cao nhất cần áp dụng nhiều biện pháp khác nhau, trước hết cần hoàn thiện các quy định pháp luật, nâng cao năng lực trình độ và kinh nghiệm thực tiễn cho đội ngũ cán bộ tiến hành tố tụng. Đồng thời, tuyên truyền phổ biến pháp luật tới toàn thể nhân dân.

KẾT LUẬN Khóa luận: Giải pháp xét xử tội lợi dụng chức vụ quyền hạn.

Tham nhũng và đấu tranh phòng, chống tham nhũng đang là vần đề đáng quan tâm ở các quốc gia hiện nay. Ở Việt Nam, tham nhũng được nhận diện là một quốc nạn, gây ra thiệt hại lớn đối với ngân sách nhà nước, tài sản của nhân dân, tổ chức, doanh nghiệp. Vì vậy, đấu tranh phòng chống tham nhũng luôn được Đảng và Nhà nước ta đặt lên hàng đầu và được xác định là cuộc đấu tranh lâu dài, khó khăn và phức tạp cần sự phối hợp của toàn thể nhân nhân, từ trung ương tới địa phương, giữa các cấp ban ngành và các lĩnh vực khác nhau. Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ là một dạng của hành vi tham nhũng, được Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 kế thừa và phát triển từ những Bộ luật hình sự trước. Quá trình nghiên cứu đề tài tôi đã làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và pháp lý cùng với đó là thực tiễn xét xử hiện nay, cuối cùng là một số giải pháp nâng cao chất lượng xét xử nhằm mang lại hiệu quả trong công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng nói chung trong thời gian tới. Qua quá trình nghiên cứu tôi có thể đưa ra các kết luận sau:

Tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ là hành vi lợi dụng chức vụ quyền hạn làm trái công vụ do người có chức vụ quyền hạn thực hiện vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác, gây ra thiệt hại về tài sản hoặc gây thiệt hại khác đến lợi ích Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 đã quy định rõ dấu hiệu pháp lý và trách nhiệm hình sự đối với tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ tại 4 khoản cụ thể.

Không phải bất kỳ cá nhân nào phạm tội cũng trở thành chủ thể của tội phạm nêu trên mà phải là người có chức vụ quyền hạn được giao thực hiện công việc nhất định và có đủ điều kiện để thực hiện công việc được giao. Nhưng chủ thể này lại lợi dụng chức vụ quyền hạn đó thực hiện những hành vi sai trái, đi ngược lại với lợi ích Nhà nước, quyền và lợi ích của tổ chức, cá nhân, đây được xem là hành vi khách quan để thực hiện phạm tội.

Theo số liệu thống kê số vụ án và số bị cáo từ năm 2018 đến năm 2021 thì số vụ án được Tòa án thụ lý có sự tăng giảm không đồng đều qua các năm. Đồng thời qua số liệu đã thể hiện tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ không thực hiện một cách đơn lẻ mà trung bình mỗi vụ từ 3 bị cáo trở lên. Thực tiễn xét xử đã cho thấy rằng tội phạm diễn ra trong tất cả các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội và gây những hậu quả rất lớn đến toàn xã hội.

Trong quá trình xét xử cơ quan tiến hành tố tụng vẫn còn gặp những hạn chế, khó khăn bao gồm trên phương diện quy định của pháp luật và trên phương diện các cán bộ tiến hành tố tụng. Từ đó, tôi đã đề ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng xét xử, hiệu quả trong phòng chống tham nhũng nói chung, tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ nói riêng. Ngoài ra, tuyên truyền, phổ biến các quy định pháp luật để người dân nắm bắt được các và thực hiện nghiêm chỉnh các quy định pháp luật. Khóa luận: Giải pháp xét xử tội lợi dụng chức vụ quyền hạn.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Khóa luận: Thực tiễn xét xử tội lợi dụng chức vụ quyền hạn