Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Luận văn: Thực trạng hoạt động của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

2.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế – xã hội của huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên

2.1.1. Về điều kiện tự nhiên

Vị trí địa lý: Tây Hòa là một huyện thuộc tỉnh Phú Yên, được thành lập theo Nghị định số 62/2005/NĐ-CP ngày 16/5/2005 của Chính Phủ và chính thức đi vào hoạt động ngày 01/7/2005; nằm phía Tây Nam của tỉnh Phú Yên; có tọa độ: 12⁰45’07” đến 12⁰45’15” Vĩ độ Bắc, 109⁰15’13” đến 109⁰15’29” Kinh độ Đông. Phía Bắc giáp huyện Phú Hòa và Sơn Hòa; phía Đông giáp huyện Đông Hòa; phía Tây giáp huyện Sông Hinh; phía Nam giáp huyện Vạn Ninh (tỉnh Khánh Hoà)[48].

Về địa hình: Huyện Tây Hòa nằm ở sườn Đông của dãy Trường Sơn, nơi tiếp giáp giữa đồng bằng và miền núi với nhiều dãy núi cao và đồi núi thấp. Tây Hòa có hai dạng địa hình: Vùng đồi núi nằm về phía Nam, trải dài từ Tây sang Đông, chiếm trên 50% diện tích tự nhiên, độ cao trung bình 500 – 600m so với mặt nước biển, các núi có độ cao lớn tập trung ở xã Hòa Mỹ Tây: Hòn Giù (1.470 m), Hòn Chúa (1.310 m), Hòn Kỳ Đà (1.193 m), Hòn Ông (1.110 m), Hòn Chảo (742 m); địa hình phức tạp, độ đốc lớn và chia cắt mạnh; có một số hang động tự nhiên có giá trị về lĩnh vực quân sự quốc phòng. Vùng đồng bằng nằm về phía Bắc, trải dài từ Tây sang Đông, chiếm gần 50% diện tích tự nhiên. Phía Tây là vùng đất đỏ Bazan có độ cao trung bình từ 30 – 40m, phù hợp cho phát triển cây công nghiệp ngắn và dài ngày. Phía Đông là vùng đất phù sa, đây là vùng đồng bằng, trồng lúa lớn của tỉnh, sản lượng lúa bình quân hằng năm chiếm gần 1/3 tổng sản lượng lúa toàn tỉnh (trên 99.000/320.000 tấn), ngoài bảo đảm an ninh lương thực tại chỗ còn cung cấp cho các vùng khác; đồng thời dọc theo các bờ sông, tương lai sẽ là vành đai rau xanh của tỉnh, với sự bồi lắng phù sa của sông Ba (Đà Rằng) và sông Bánh Lái (Bàn Thạch)[48].

Đơn vị hành chính: Huyện Tây Hòa có 10 xã và thị trấn Phú Thứ, trong đó có 06 xã đồng bằng là Hòa Bình 1, Hòa Phong, Hòa Phú, Hòa Mỹ Đông, Hòa Đồng, Hòa Tân Tây; 04 xã miền núi là Hòa Thịnh, Hòa Mỹ Tây, Sơn Thành Đông và Sơn Thành Tây. Trung tâm của huyện nằm trên địa bàn thị trấn Phú Thứ, là trung tâm hành chính, chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội, quốc phòng – an ninh của huyện. Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

Diện tích tự nhiên là 62.375,16ha, trong đó: Đất sản xuất nông nghiệp 16.241,50ha, chiếm 26,04%; đất lâm nghiệp 37.409,20ha, chiếm 59,97%; đất chuyên dung 3.297,02ha, chiếm 5,29%, đất ở 711,89ha, chiếm 1,14%[1].

Về dân số: Dân số trung bình 119.247 người, trong đó: Nam 59.723 người, nữ 59.524 người. Dân số trung bình thành thị phân theo xã/thị trấn thuộc huyện 13.715 người, dân số trung bình nông thôn phân theo xã/thị trấn thuộc huyện 105.532 người. Mật độ dân số trung bình 191 người/km²[1]. Đồng bào dân tộc thiểu số có 581 người, gồm 11 dân tộc: Ê Đê, Tày, Nùng, Ba Na, Chăm, Chăm H’roi, Thái, Hoa, Prai, Mường, Tà Ôi (chủ yếu sống tập trung ở 02 thôn: Lạc Đạo, Đá Mài thuộc xã Sơn Thành Tây).

Nhìn chung, đất đai của huyện Tây Hòa chiếm phần lớn là đất nông nghiệp và đất lâm nghiệp. Thế mạnh của huyện là trồng cây lương thực, lúa nước, nuôi trồng thuỷ sản (trên diện tích chuyên nuôi và diện tích xen canh một lúa, một cá). Ngoài ra, đất đai của huyện còn tạo thuận lợi cho phát triển các loại cây công nghiệp dài ngày như hồ tiêu, cây ăn trái. Định hướng đến năm 2020 huyện Tây Hòa vẫn là huyện nông nghiệp, diện tích đất sử dụng cho nông nghiệp chiếm 79,56% so với tổng diện tích tự nhiên của huyện.

2.1.2. Về kinh tế – xã hội, quốc phòng – an ninh Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

Về kinh tế: Là huyện mới được thành lập năm 2005, với sự nổ lực phấn đấu vượt qua khó khăn của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, kết cấu hạ tầng của huyện từng bước được đầu tư xây dựng, nâng cấp hoàn thiện, tình hình kinh tế – xã hội của địa phương ngày càng phát triển, đời sống nhân dân từng bước được nâng lên.

Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2011-2015 (theo giá cố định 1994) đạt 12,54%/năm [32, tr.5]. Năm 2016, tốc độ tăng giá trị sản xuất đạt 7,58%; thu nhập bình quân đầu người (theo giá hiện hành) đạt 27,37 triệu đồng. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch đúng hướng, ngành Nông nghiệp chiếm tỷ trọng 32,04%, Công nghiệp – Xây dựng chiếm 34,73%, Dịch vụ chiếm 33,23%. Thu ngân sách nhà nước năm 2016 đạt 102,891 tỷ đồng, tăng 53,51% so năm 2015[33].

Sản xuất nông – lâm – ngư nghiệp duy trì được sự tăng trưởng ổn định. Tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học – kỹ thuật, giống mới, cơ giới hoá vào sản xuất, giá trị sản xuất trên một đơn vị diện tích canh tác được nâng lên. Công nghiệp – xây dựng có bước phát triển khá, giá trị sản xuất năm 2016 (giá so sánh năm 2010) đạt 1.478 tỷ đồng. Các cơ sở sản xuất Công nghiệp – TTCN phát triển về số lượng, hoạt động ổn định và hiệu quả. Vốn đầu tư phát triển toàn xã hội trong 5 năm (2011-2015) đạt 3.881 tỷ đồng [32, tr.7]; năm 2016 đạt 1.390 tỷ đồng [33]. Dịch vụ phát triển khá nhanh, chất lượng được nâng lên đáp ứng tốt hơn cho sản xuất và đời sống nhân dân; giá trị sản xuất năm 2016 (theo giá so sánh năm 2010) đạt 1.592,906 tỷ đồng [36]. Các thành phần kinh tế trên địa bàn huyện phát triển theo đúng quy định của pháp luật. Kinh tế hợp tác xã được củng cố, đổi mới, từng bước hoạt động hiệu quả theo Luật Hợp tác xã năm 2012. Kinh tế tư nhân, kinh tế hộ gia đình phát triển nhanh. Toàn huyện có: 102 doanh nghiệp đang hoạt động; 2.072 hộ kinh doanh cá thể.

Huyện đã triển khai thực hiện có hiệu quả Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới. Các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, đạt kết quả quan trọng, nổi bật là việc bê tông hóa đường giao thông nông thôn được nhân dân đồng tình hưởng ứng, trở thành phong trào lớn của huyện, kết quả đã bê tông hóa được 382,794km, đặc biệt thực hiện Nghị quyết số: 75/2013/NQ-HĐND ngày 29/3/2013 của Hội đồng nhân dân tỉnh Phú Yên về đề án bê tông hóa đường giao thông nông thôn tỉnh Phú Yên giai đoạn 2013-2015, trong 03 năm (2013, 2014 và 2015) đã làm được 361,632km; bình quân mỗi xã, thị trấn đạt hơn 34,8km, tăng gấp 11,6 lần so chỉ tiêu nghị quyết. Đến cuối năm 2016, bình quân mỗi xã đạt 18,5 tiêu chí, có 08 xã được Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Yên công nhận “Xã đạt chuẩn nông thôn mới”[33].

• Về văn hóa – xã hội: Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

Phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa được triển khai sâu rộng nhận được sự ủng hộ tích cực của người dân, hàng năm có khoảng 85% số hộ gia đình, 89% số thôn, khu phố và 100% cơ quan được công nhận danh hiệu văn hóa.

Quy mô, chất lượng giáo dục đào tạo được nâng lên. Giữ vững huyện đạt chuẩn quốc gia về phổ cập giáo dục, xóa mù chữ. Cơ sở vật chất, thiết bị trường học được đầu tư theo hướng chuẩn quốc gia. Đến năm 2015, toàn huyện có 21 trường đạt chuẩn quốc gia. Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục đều có trình độ chuyên môn đạt chuẩn và trên chuẩn. Phong trào khuyến học, khuyến tài tiếp tục được đẩy mạnh, đạt kết quả thiết thực.

Việc ứng dụng, chuyển giao tiến bộ khoa học, công nghệ vào sản xuất và đời sống được đẩy mạnh, nhất là trong nông nghiệp góp phần tăng năng suất, chất lượng cây trồng, vật nuôi, thúc đẩy phát triển sản xuất và phục vụ thiết thực đời sống nhân dân. Các phần mềm ứng dụng phục vụ cho công tác quản lý theo các chuyên ngành được áp dụng rộng rãi trong các cơ quan, đơn vị; tỷ lệ gửi, nhận văn bản điện tử giữa các cơ quan, đơn vị thay thế văn bản giấy đạt khoảng 40%. Quản lý khoa học, công nghệ có tiến bộ; đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật phát triển cả số lượng và chất lượng.

Tỷ lệ lao động được đào tạo nghề tăng từ 25,27% năm 2010 lên 40% năm 2015, đạt 100% chỉ tiêu; trong 05 năm giải quyết việc làm mới cho 15.659 lao động, vượt 1,03% chỉ tiêu. Nâng tỷ lệ sử dụng thời gian lao động ở khu vực nông thôn lên 87% năm 2015. Công tác giảm nghèo, chăm sóc thương binh, gia đình liệt sỹ, người có công; bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em được triển khai thực hiện đầy đủ, kịp thời, đúng quy định. Xây dựng 416 nhà ở cho hộ nghèo, với tổng số tiền hơn 7,5 tỷ đồng; tỷ lệ hộ nghèo năm 2015 ước giảm xuống còn 2,78%; công tác bình đẳng giới được triển khai thực hiện có hiệu quả.

Công tác y tế, dân số – kế hoạch hoá gia đình có nhiều tiến bộ; y tế dự phòng được đẩy mạnh, khống chế và ngăn chặn kịp thời các dịch bệnh. Năm 2015 có 11/11 xã, thị trấn đạt chuẩn quốc gia về y tế; 05/11 trạm y tế xã, thị trấn có bác sỹ; tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 60% so dân số; tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng giảm xuống còn 12,8%, tỷ lệ tăng dân số tự nhiên đạt 1,1%. Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững; phát hiện và chỉ đạo giải quyết kịp thời, có hiệu quả các vụ, việc phức tạp về an ninh trật tự trên địa bàn; công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và đảm bảo an toàn giao thông có chuyển biến tốt. Phong trào toàn dân tham gia bảo vệ an ninh Tổ quốc được đẩy mạnh, có hiệu quả. 100% số xã, thị trấn vững mạnh về an ninh – quốc phòng, trong đó có 60% số xã, thị trấn vững mạnh toàn diện.

Bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn những hạn chế, khuyết điểm đó là: Năng lực cạnh tranh của các thành phần kinh tế còn thấp, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, chuyển dịch cơ cấu ngành nông nghiệp còn chậm; việc triển khai thực hiện các mô hình trong vùng kinh tế chưa rõ nét, chưa có sự đột phá, liên kết hỗ trợ giữa các vùng; công tác quản lý, bảo vệ rừng chưa tốt; thu ngân sách thiếu bền vững; quản lý nhà nước về tài nguyên, môi trường có lúc, có nơi chưa chặt chẽ; công tác giảm nghèo, đào tạo nghề và giải quyết việc làm ở một số xã chưa bền vững; chất lượng công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân còn thấp; hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trên một số lĩnh vực chưa cao.

Như vậy, với những thuận lợi do điều kiện tự nhiên và những kết quả đạt được trong phát triển kinh tế – xã hội đã động tích cực đến hoạt động của các cấp chính quyền địa phương trên địa bàn huyện Tây Hòa. Tuy nhiên, kết quả phát triển kinh tế – xã hội của huyện vẫn còn những hạn chế, khuyết điểm, chưa tương xứng với thế mạnh của điều kiện tự nhiên, xã hội. Vấn đề đặt ra là cần phải có những chủ trương, giải pháp phù hợp để kinh tế – xã hội trên địa bàn huyện phát triển nhanh, bền vững, biến cơ hội thành hiện thực.

Thông qua những thuận lợi về điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội, quốc phòng – an ninh đem lại, cũng như những hạn chế, khuyết điểm trong phát triển kinh tế – xã hội chung của huyện đã có những tác động đối với hoạt động của Hội đồng nhân dân các xã trên địa bàn huyện. Nắm bắt các điều kiện trên giúp cho Hội đồng nhân dân xã có thể chủ động xây dựng chương trình, kế hoạch hoạt động, nội dung giám sát phù hợp, từ đó nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động để phát triển kinh tế – xã hội của xã nhanh, bền vững, tương xứng với điều kiện của từng xã. Vấn đề trên cũng đòi hỏi mỗi đại biểu Hội đồng nhân dân xã phải không ngừng nâng cao tinh thần trách nhiệm, năng lực, kỹ năng hoạt động, đề xuất những nhiệm vụ, giải pháp phù hợp để phát triển kinh tế – xã hội của địa phương, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân xã.

2.2. Thực trạng về tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

2.2.1. Thực trạng về cơ cấu, tổ chức của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên từ năm 2011 đến nay

Huyện Tây Hòa gồm có 10 xã, tổng số đại biểu Hội đồng nhân dân xã được cử tri 10 xã bầu trong nhiệm kỳ 2011-2016 là 280 đại biểu, nhiệm kỳ 2016 – 2021 là 283 đại biểu, các đại biểu Hội đồng nhân dân xã được bầu đều đảm bảo tiêu chuẩn của đại biểu Hội đồng nhân dân theo quy định của pháp luật. Cơ cấu từng nhiệm kỳ như sau:

Nhiệm kỳ 2011-2016: Tổng số đại biểu Hội đồng nhân dân 10 xã trên địa bàn huyện là 280 đại biểu, cơ cấu như sau: Đại biểu công tác tại cơ quan Đảng 24 đại biểu, tỷ lệ 8,57%; chính quyền 87 đại biểu, tỷ lệ 31,07%; Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên 42 đại biểu, tỷ lệ 15%; các thôn 87 đại biểu, tỷ lệ 31,07 %; các thành phần khác (Y tế, Giáo dục, Hợp tác xã) 40 đại biểu, tỷ lệ 14,29%. Đại biểu không phải là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam 26 đại biểu, tỷ lệ 9,29%; đại biểu nữ 47 đại biểu, tỷ lệ 16,79%; đại biểu tái cử 129 đại biểu, tỷ lệ 46,07% (Cơ cấu, số lượng cụ thể từng xã theo phụ lục 2.1 kèm theo).

Nhiệm kỳ 2016 – 2021: Tổng số đại biểu Hội đồng nhân dân 10 xã trên địa bàn huyện 283 đại biểu, cơ cấu như sau: Đại biểu công tác tại cơ quan Đảng 27 đại biểu, tỷ lệ 9,54%; chính quyền 99 đại biểu, tỷ lệ 34,98%; Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên 46 đại biểu, tỷ lệ 16,26%; các thôn 81 đại biểu, tỷ lệ 28,62%; các thành phần khác (Y tế, Giáo dục, Hợp tác xã) 30 đại biểu, tỷ lệ 10,60%. Đại biểu không phải là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam 22 đại biểu, tỷ lệ 7,77%; đại biểu nữ 55 đại biểu, tỷ lệ 19,43%; đại biểu tái cử 145 đại biểu, tỷ lệ 46,07% (Cơ cấu, số lượng cụ thể từng xã theo phụ lục 2.2 kèm theo).

Từ kết quả trên cho thấy: Cơ cấu đại biểu Hội đồng nhân dân xã trên địa bàn huyện tương đối hợp lý, chú trọng tỷ lệ đại biểu nữ, ngoài đảng, đại biểu đại diện cho các lĩnh vực y tế, giáo dục, Hợp tác xã. Tuy nhiên số lượng đại biểu là người ngoài Đảng chiếm tỉ lệ còn thấp, tỷ lệ chưa được 10% và có chiều hướng giảm (nhiệm kỳ 2016 – 2021 số lượng đại biểu là người ngoài Đảng chiếm tỷ lệ 7,77% thấp hơn so với nhiệm kỳ 2011 – 2016); đại biểu hoạt động trong bộ máy chính quyền của xã còn chiếm tỷ lệ cao (nhiệm kỳ 2011-2016: 87 đại biểu, tỷ lệ 31,07%; nhiệm kỳ 2016-2021: 99 đại biểu, tỷ lệ 34,98%), các đại biểu này chủ yếu thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, dành thời gian thực hiện nhiệm vụ đại biểu Hội đồng nhân dân còn ít, do đó sẽ hạn chế trong phát huy vị trí, vai trò của người đại biểu đại diện cho nhân dân, thời gian để tiếp xúc, gặp gỡ người dân để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng sẽ bị hạn chế; đồng thời các đại biểu này có thể bị tác động, chi phối bởi cán bộ lãnh đạo của xã ảnh hưởng đến hoạt động của đại biểu; mặt khác nhiều đại biểu là cán bộ, chuyên môn trong bộ máy chính quyền xã, điều này ảnh hưởng đến tính đại diện và hiệu quả hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân xã. Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

Về độ tuổi của đại biểu Hội đồng nhân dân xã trong hai nhiệm kỳ như sau: Nhiệm kỳ 2011-2016: Tổng số đại biểu 280 đại biểu, trong đó: Đại biểu dưới 35 tuổi 66 đại biểu, chiếm 23,57%; đại biểu từ 35 đến 50 tuổi 173 đại biểu, chiếm tỷ lệ 61,79%; đại biểu trên 50 tuổi 41 đại biểu, chiếm tỷ lệ 14,64%. Nhiệm kỳ 2016-2021: Tổng số đại biểu 283 đại biểu, trong đó: Đại biểu dưới 35 tuổi 74 đại biểu, chiếm 26,15%; đại biểu từ 35 đến 50 tuổi 142 đại biểu, chiếm tỷ lệ 50,18%; đại biểu trên 50 tuổi 67 đại biểu, chiếm tỷ lệ 23,67% (Số lượng cơ cấu độ tuổi từng xã theo phụ lục 2.3 kèm theo).

Cơ cấu độ tuổi đại biểu Hội đồng nhân dân xã trên địa bàn huyện Tây Hòa khá hợp lý, đại biểu trẻ tuổi chiếm tỷ lệ cao (nhiệm kỳ 2011-2016, chiếm 23,57%, nhiệm kỳ 2016-2021, chiếm 25,09%), nhiệm kỳ sau số lượng nhiều hơn nhiệm kỳ trước. Việc tỷ lệ đại biểu trẻ tuổi tăng có ưu điểm là có trình độ, nhạy bén trong công việc, tuy nhiên hạn chế là thiếu kinh nghiệm hoạt động thực tiễn. Tỷ lệ đại biểu trong độ tuổi từ 35 – 50 tuổi chiếm trên 50%, đây là những người trong độ chín, độ tuổi này đã trải qua hoạt động thực tiễn nên cũng đã có kinh nghiệm trong công tác, trong tiếp xúc với nhân dân. Tỷ lệ đại biểu trên 50 tuổi chiếm 14,64% (nhiệm kỳ 2011-2016) và chiếm 23,67% (nhiệm kỳ 2016-2021), đây là những đại biểu đa phần là tái cử, có nhiều kinh nghiệm trong hoạt động thực tiễn, những đại biểu này truyền đạt kinh nghiệm cho các đại biểu trẻ trong việc thực hiện nhiệm vụ người đại biểu nhân dân, tuy nhiên phần lớn số đại biểu này trình độ hạn chế, độ nhanh nhạy không như trước, cập nhập thông tin chậm… Song với cơ cấu hợp lý giữa ba độ tuổi, độ tuổi của đại biểu Hội đồng nhân dân xã từ 35 trở lên tương đối cao, họ đã có bề dày kinh nghiệm cuộc sống, góp phần quan trọng để thực hiện tốt nhiệm vụ của người đại biểu nhân dân, qua đó nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân xã.

Về trình độ học vấn và trình độ chuyên môn của đại biểu Hội đồng nhân dân xã: Nhiệm kỳ 2011-2016: Về trình độ học vấn: 76 đại biểu tốt nghiệp Trung học cơ sở, chiếm 27,14%; 204 đại biểu tốt nghiệp Trung học phổ thông, chiếm 72,86%. Trình độ chuyên môn: Đại học 65 đại biểu, chiếm 23,21%; Cao đẳng, Trung cấp 88 đại biểu, chiếm 31,43%; chưa qua đào tạo chuyên môn 127 đại biểu, chiếm 45,36%. Trình độ lý luận chính trị: Cao cấp 04 đại biểu, chiếm 1,43%; Trung cấp 129 đại biểu, chiếm 46,07%; Sơ cấp 48 đại biểu, chiếm 17,14%; chưa qua đào tạo 99 đại biểu, chiếm 35,36% (Cụ thể từng xã theo phụ lục 2.4 kèm theo).

Nhiệm kỳ 2016 – 2021: Về trình độ học vấn: có 38 đại biểu trình độ Trung học cơ sở, chiếm 13,43%; 245 đại biểu tốt nghiệp Trung học phổ thông, chiếm 86,57%. Trình độ chuyên môn: Sau đại học 02 đại biểu, chiếm 0,71%; Đại học 127 đại biểu, chiếm 44,88%; Cao đẳng, Trung cấp 85 đại biểu, chiếm 30,04%; chưa qua đào tạo chuyên môn 69 đại biểu, chiếm 24,37%. Trình độ lý luận chính trị: Cao cấp 09 đại biểu, chiếm 3,18%; Trung cấp 155 đại biểu, chiếm 54,77%; Sơ cấp 38 đại biểu, chiếm 13,43%; chưa qua đào tạo 81 đại biểu, chiếm 28,62% (Cụ thể từng xã theo phụ lục 2.5 kèm theo). Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

Qua kết quả bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa trong hai nhiệm kỳ (2011 – 2016 và 2016 – 2021) cho thấy chất lượng của đại biểu Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa ngày càng tăng, điều này tạo điều kiện thuận lợi cho các đại biểu hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, góp phần nâng cao vị thế của Hội đồng nhân dân ở chính quyền địa phương. Bên cạnh đó, tỷ lệ đại biểu chưa qua đào tạo vẫn còn chiếm tỷ lệ khá cao, vấn đề này có ảnh hưởng nhất định đến chất lượng, hiệu quả hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân và Hội đồng nhân dân xã. Vấn đề đặt ra là cần phải có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn, lý luận chính trị cho số đại biểu này để đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ của người đại biểu nhân dân.

Về tổ chức bộ máy của Hội đồng nhân dân các xã: Căn cứ quy định của Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân năm 2003 (nhiệm kỳ 2011-2016) và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 (nhiệm kỳ 2016-2021), tại kỳ họp thứ nhất, Hội đồng nhân dân các xã trong huyện đã bầu đủ số lượng thành viên Thường trực Hội đồng nhân dân gồm Chủ tịch, một Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân. Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã là Bí thư Đảng ủy kiêm nhiệm, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã hoạt động chuyên trách. Việc Bí thư Đảng ủy kiêm Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã đã góp phần tăng cường được sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng đối với hoạt động của Hội đồng nhân dân.

Ngoài ra, theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015, Hội đồng nhân dân xã nhiệm kỳ 2016-2021 được thành lập Ban pháp chế và Ban kinh tế – xã hội, hoạt động của các Ban của Hội đồng nhân dân xã sẽ góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân xã, tuy nhiên thành viên các Ban của Hội đồng nhân dân xã là kiệm nhiệm nên trong quá trình hoạt động sẽ gặp những khó khăn nhất định về thời gian, chịu sự tác động, chi phối trong hoạt động chuyên môn, ảnh hưởng đến hoạt động giám sat và thẩm định.

Về trình độ chuyên môn và trình độ lý luận chính trị của Thường trực Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên nhiệm kỳ 2011-2016 và nhiệm kỳ 2016- 2021:

Qua số liệu trên cho thấy, trình độ chuyên môn và lý luận chính trị của Thường trực Hội đồng nhân dân xã được nâng lên, nhiệm kỳ sau cao hơn nhiệm kỳ trước, cụ thể: nhiệm kỳ 2011-2016 có 02 người có trình độ chuyên môn là Đại học, 02 người chưa qua đào tạo, đến nhiệm kỳ 2016-2021 có 19 người có trình độ chuyên môn đại học, 01 người trình độ trung cấp; về lý luận chính trị, nhiệm kỳ 2011-2016 có 18 người có trình độ trung cấp, 02 người trình độ sơ cấp, đến nhiệm kỳ 2016-2021 có 08 người trình độ cao cấp, 12 người trình độ trung cấp. Với trình độ của Thường trực Hội đồng nhân dân xã như vậy là điều kiện thuận lợi để Thường trực Hội đồng nhân dân xã thực hiện tốt nhiệm vụ, quyền hạn của mình, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Thường trực Hội đồng nhân dân xã trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân xã.

2.2.2. Thực trạng hoạt động của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên từ năm 2011 đến nay. Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

• Kỳ họp của Hội đồng nhân dân xã

Xác định kỳ họp Hội đồng nhân dân là hình thức hoạt động chủ yếu và quan trọng của Hội đồng nhân dân xã, trong thời gian qua Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa đã tổ chức các kỳ họp theo đúng quy định của Hiến pháp và pháp luật. Ngoài hai kỳ họp thường lệ hàng năm, Hội đồng nhân dân một số xã đã tổ chức các kỳ họp bất thường để giải quyết những vấn đề quan trọng mang tính cấp thiết, bức xúc tại địa phương. Trong nhiệm kỳ 2011-2016, Hội đồng nhân dân các xã đã tổ chức 124 kỳ họp, trong đó có 13 kỳ họp bất thường; nhiệm kỳ 2016-2021, Hội đồng nhân dân các xã đã tổ chức 30 kỳ họp. Các kỳ họp của Hội đồng nhân dân xã được tổ chức theo đúng quy định của pháp luật, chủ yếu là họp công khai, thời gian họp 01 ngày. Công tác chuẩn bị, xây dựng nội dung, chương trình kỳ họp đúng quy trình quy định, đảm bảo chất lượng, hiệu quả. Trước kỳ họp, Thường trực Hội đồng nhân dân xã phối hợp với Ủy ban nhân dân xã thống nhất dự kiến chương trình, nội dung, phân công chuẩn bị các báo cáo và các điều kiện đảm bảo cho kỳ họp; phối hợp Ủy ban nhân dân và Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã tổ chức cho đại biểu Hội đồng nhân dân xã tiếp xúc cử tri (trước đây theo Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân năm 2003 và Quy chế hoạt động của Hội đồng nhân dân ban hành kèm theo Nghị quyết số 753/2005/NQ-UBTVQH11 ngày 02/4/2005 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XI, Hội đồng nhân dân xã thành lập các Tổ đại biểu, Tổ đại biểu tiếp xúc cử tri theo chỉ đạo của Hội đồng nhân dân xã và sự phối hợp của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã).

Các báo cáo trình ra kỳ họp Hội đồng nhân dân xã được Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã chuẩn bị chu đáo. Đại biểu tham gia kỳ họp phát huy dân chủ thẳng thắn phát biểu ý kiến. Chủ tọa kỳ họp đã phát huy vai trò trong định hướng nội dung cần thảo luận, làm rõ để thống nhất ra nghị quyết. Việc chất vấn và trả lời chất vấn được tiến hành nghiêm túc tại kỳ họp đảm bảo phát huy dân chủ; các ý kiến chất vấn được trả lời nghiêm túc, rõ ràng, đáp ứng cơ bản yêu cầu người chất vấn. Các nghị quyết của Hội đồng nhân dân xã cơ bản đã đáp ứng được yêu cầu của địa phương, thể hiện được vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương.

Tuy nhiên, với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân xã theo quy định của pháp luật là rất rộng, với nhiều lĩnh vực khác nhau nhưng thời gian mỗi kỳ họp quá ngắn, chỉ trong một ngày nên dẫn đến một số vấn đề chưa được bàn bạc thảo luận đầy đủ đã đưa ra nghị quyết thực hiện, dẫn đến nghị quyết có thể không phù hợp với thực tiễn, khó thực hiện; mặt khác các nghị quyết chỉ điều chỉnh một số lĩnh vực, còn nhiều lĩnh vực khác chưa được đưa ra bàn bạc, thảo luận. Công tác xây dựng nghị quyết của Hội đồng nhân dân ở một số xã chưa được quan tâm đúng mức, chưa bảo đảm quy trình xây dựng và tính dân chủ trong việc lấy ý kiến nhân dân về một số vấn đề quan trọng theo quy định của pháp luật. Một số báo cáo trình ra kỳ họp chất lượng chưa cao. Các đại biểu Hội đồng nhân dân chưa quan tâm phát biểu thảo luận, tranh luận để xây dựng nghị quyết.

• Hoạt động của Thường trực Hội đồng nhân dân xã Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

Thường trực Hội đồng nhân dân xã do Hội đồng nhân dân xã bầu ra theo nhiệm kỳ của Hội đồng nhân dân, gồm Chủ tịch và một Phó Chủ tịch. Thường trực Hội đồng nhân dân xã giữ vai trò quan trọng trong việc điều hòa, phối hợp, duy trì các hoạt động của Hội đồng nhân dân. Trong thời gian qua, Thường trực Hội đồng nhân dân xã đã khẳng định được vị trí, vai trò của mình: hoạt động thường xuyên, đảm bảo việc tổ chức các hoạt động của Hội đồng nhân dân giữa hai kỳ họp, đảm bảo sự giám sát thường xuyên của Hội đồng nhân dân với Ủy ban nhân dân. Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã đã phối hợp với Ủy ban nhân dân trong việc chuẩn bị các nội dung điều kiện cho kỳ họp, thực hiện tốt nhiệm vụ chủ tọa, điều hành các kỳ họp, đảm bảo để các kỳ họp của Hội đồng nhân dân thực hiện đúng chương trình đề ra, phát huy tính dân chủ trong mỗi kỳ họp. Thường trực Hội đồng nhân dân đã làm tốt nhiệm vụ điều hoà, giữ mối liên hệ với các đại biểu, báo cáo hoạt động của mình lên cấp huyện. Công tác tiếp dân, đôn đốc việc giải quyết, trả lời đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân đã được Thường trực Hội đồng nhân dân quan tâm hơn.

Thường trực Hội đồng nhân dân xã đã chủ động phối hợp với Ủy ban nhân dân, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã thống nhất về thời gian tổ chức kỳ họp, chuẩn bị nội dung, chương trình và các điều kiện cho kỳ họp. Phân công nhiệm vụ và giao cho các cơ quan có liên quan chuẩn bị các báo cáo, tờ trình, dự thảo Nghị quyết gửi về Thường trực Hội đồng nhân dân xã để thẩm định.

Trước và sau các kỳ họp Hội đồng nhân dân xã, Thường trực Hội đồng nhân dân xã đã phối hợp với Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã tổ chức hội nghị với Tổ trưởng các tổ đại biểu Hội đồng nhân dân xã để triển khai kế hoạch tiếp xúc cử tri chuẩn bị cho kỳ họp Hội đồng nhân dân và báo cáo kết quả kỳ họp. Tuy nhiên, hiện nay theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 thì xã không thành lập Tổ đại biểu nên mối quan hệ giữa các đại biểu Hội đồng nhân dân trên một đơn vị bầu cử sẽ không thường xuyên và việc phân công đại biểu đại diện để thông tin tình hình liên quan đến kỳ họp không thuận lợi, không có sự bàn bạc giữa các đại biểu. Vấn đề đặt ra là cần có văn bản điều chỉnh hoạt động của các đại biểu Hội đồng nhân dân ở từng đơn vị bầu cử (địa bàn ứng cử). Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

Thường trực Hội đồng nhân dân xã đã thực hiện tốt việc giữ mối liên hệ thường xuyên với đại biểu Hội đồng nhân dân, đôn đốc và theo dõi được việc thực hiện chính sách đối với đại biểu Hội đồng nhân dân; đồng thời thực hiện tốt các mối quan hệ với các cơ quan hữu quan. Tuy nhiên, trên thực tế hoạt động của Thường trực Hội đồng nhân dân xã còn nhiều hạn chế: hoạt động của Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã chưa tương xứng với vị trí pháp lý được quy định trong luật. Thường trực chủ yếu làm nhiệm vụ triệu tập và chủ tọa các kỳ họp còn các nhiệm vụ khác hầu như ít được thực hiện hoặc được thực hiện mang hình thức. Thường trực Hội đồng nhân dân chưa đáp ứng được những điều kiện cung cấp thông tin kịp thời cho đại biểu, tiến hành kỳ họp chưa thực sự có hiệu quả. Trong các kỳ họp, tiếp xúc cử tri, công tác tổ chức giới thiệu đại biểu, trình bày báo cáo đã chiếm quá nhiều thời gian, thời gian còn lại không đủ để đại biểu phát biểu thảo luận, bên cạnh đó ưu tiên cán bộ lãnh đạo phát biểu; trong các cuộc tiếp xúc cử tri muốn phản ánh bày tỏ nguyện vọng cũng không còn thời gian. Một trong những nguyên nhân dẫn đến những hạn chế là pháp luật quy định cho Hội đồng nhân dân xã nhiều nhiệm vụ, quyền hạn mà giữa hai kỳ họp thực tế hoạt động của Hội đồng nhân dân xã chỉ gồm Chủ tịch và một Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã, trong đó Phó Chủ tịch hoạt động chuyên trách còn Chủ tịch Hội đồng nhân dân thường là Bí thư Đảng uỷ kiêm nhiệm. Do đó, hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân xã phụ thuộc nhiều vào tinh thần trách nhiệm của Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân chuyên trách.

• Hoạt động các Ban của Hội đồng nhân dân xã

Các Ban của Hội đồng nhân dân xã được thành lập trong nhiệm kỳ 2016-2021 theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015, gồm có: Ban pháp chế và Ban kinh tế – xã hội, thành viên các Ban này là đại biểu Hội đồng nhân dân xã hoạt động kiêm nhiệm. Vì mới thành lập và hoạt động trong thời gian ngắn, chưa có kinh nghiệm trong hoạt động nên các Ban của Hội đồng nhân dân xã thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình còn nhiều mặt hạn chế, bước đầu chỉ mới tham gia vào việc chuẩn bị nội dung kỳ họp của Hội đồng nhân dân xã liên quan đến lĩnh vực phụ trách; thẩm tra dự thảo nghị quyết, báo cáo liên quan đến lĩnh vực phụ trách theo phân công của Thường trực Hội đồng nhân dân; giám sát hoạt động của Ủy ban nhân dân xã trong các lĩnh vực phụ trách; giám sát văn bản quy phạm pháp luật thuộc phạm vi phụ trách và báo cáo công tác cho Hội đồng nhân dân xã Thường trực Hội đồng nhân dân xã. Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

Bên cạnh những việc làm được, các Ban của Hội đồng nhân dân xã hoạt động còn những mặt hạn chế như chưa thực hiện tốt hoạt động giám sát theo quy định của Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân năm 2015; hoạt động thẩm định, thẩm tra chất lượng chưa cao, Hội đồng nhân dân huyện Tây Hòa xác định: “Ban kinh tế – xã hội một số xã, thành viên của Ban không có chuyên môn trong lĩnh vực công tác tài chính nên gặp nhiều khó khăn trong việc thẩm định, thẩm tra hồ sơ dự toán, quyết toán ngân sách nhà nước”[6]; mặt khác các thành viên hoạt động kiêm nhiệm nên thời gian dành cho hoạt động của các Ban của Hội đồng nhân dân xã còn ít, dẫn đến ảnh hưởng đến hoạt động chung của Ban. Như vậy, trong thời gian đến để các Ban của Hội đồng nhân dân xã thực hiện tốt nhiệm vụ, quyền hạn của mình, đòi hỏi phải tập huấn, hướng dẫn chuyên môn và kỹ năng cho thành viên các Ban của Hội đồng nhân dân xã; từng thành viên các ban này phải nâng cao tinh thần trách nhiệm thực hiện nhiệm được giao; đồng thời cơ quan nhà nước cấp trên cần phải thể chế hóa cụ thể các quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương về lĩnh vực phụ trách, nhiệm vụ, quyền hạn của các Ban của Hội đồng nhân dân xã, cơ cấu, thành phần thành viên tham gia vào các Ban của Hội đồng nhân dân; đồng thời có những quy định về thời gian hoạt động nhằm tạo điều kiện để các thành viên thực hiện tốt nhiệm vụ vì thành viên các Ban này hoạt động kiêm nhiệm.

• Hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân xã

Đại biểu Hội đồng nhân dân xã là người đại diện cho nhân dân địa phương, do cử tri địa phương bầu ra, là yếu tố cấu thành Hội đồng nhân dân xã. Vị trí, vai trò của đại biểu Hội đồng nhân dân xã được quy định trong Hiến pháp và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015. Đại biểu Hội đồng nhân dân xã là những người gần dân, sát dân và thường xuyên tiếp xúc với dân, tạo nên sự gắn bó mật thiết của đại biểu Hội đồng nhân dân xã với cử tri, với nhân dân nơi cư trú. Với vai trò quan trọng như vậy, trong những năm vừa qua đại biểu Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa đã thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình, có nhiều đóng góp quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.

Các đại biểu Hội đồng nhân dân xã đã nghiêm túc tham dự đầy đủ các kỳ họp, chấp hành tốt nội quy kỳ họp. Tại kỳ họp, đại biểu Hội đồng nhân dân xã đã tham gia thảo luận, đóng góp ý kiến về những vấn đề thuộc nội dung, chương trình của kỳ họp, đồng thời thực hiện quyền chất vấn về những vấn đề được nhiều cử tri quan tâm, đề nghị các ngành chức năng giải trình, làm rõ biện pháp xử lý. Việc biểu quyết thông qua những vấn đề thuộc nội dung, chương trình kỳ họp cũng được các đại biểu thực hiện một cách nghiêm túc, đúng quy định. Qua đó tạo được không khí dân chủ, thẳng thắn, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân xã. Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

Đại biểu Hội đồng nhân dân xã đã thực hiện tốt việc tiếp xúc cử tri theo quy định, lắng nghe ý kiến tâm tư nguyện vọng của cử tri; đồng thời trao đổi với cử tri địa phương về những chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, là hoạt động thông tin hai chiều. Qua tiếp xúc cử tri, những kiến nghị của cử tri đã được các đại biểu phản ánh kịp thời tại kỳ họp. Sau mỗi kỳ họp, các đại biểu đã báo cáo nghiêm túc nội dung, kết quả kỳ họp và trả lời những yêu cầu, kiến nghị mà cử tri quan tâm. Nhìn chung, đại biểu Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa có nhiều cố gắng nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động tiếp xúc cử tri và giữ mối liên hệ với các tầng lớp nhân dân. Hoạt động tiếp xúc cử tri được Hội đồng nhân dân các xã thực hiện một cách nghiêm túc, đúng luật. Hình thức tiếp xúc cử tri cũng được mở rộng. Ngoài việc tiếp xúc cử tri trước và sau kỳ họp, một số đại biểu đã tiếp xúc cử tri nơi cư trú, nơi công tác. Kỹ năng tiếp xúc cử tri được nâng lên, không khí tiếp xúc theo hướng đối thoại nên khá thẳng thắn, cởi mở, đi vào những vấn đề cụ thể liên quan trực tiếp đến đời sống kinh tế – xã hội ở địa phương.

Giữa hai kỳ họp, đại biểu Hội đồng nhân dân xã đã thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, giữ vững phẩm chất, tư cách của người đại biểu nhân dân, gương mẫu chấp hành chính sách, pháp luật của Nhà nước. Mỗi đại biểu thực hiện nhiệm vụ giám sát việc thực hiện Hiến pháp, pháp luật, Nghị quyết của Hội đồng nhân dân xã ngay tại nơi mình cư trú, cơ quan mình công tác. Thông qua hoạt động này các đại biểu đã phát hiện những tồn tại, hạn chế của các cơ quan, tổ chức, những khó khăn, vướng mắc, tâm tư nguyện vọng của cử tri, kịp thời kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền xem xét.

Bên cạnh đó, hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân xã vẫn còn nhiều hạn chế như: Chất lượng hoạt động của các đại biểu mặc dù đã nâng lên nhưng chưa đều. Một số đại biểu còn hạn chế về trình độ, năng lực, kỹ năng hoạt động nên chưa thực hiện tốt vai trò, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của đại biểu Hội đồng nhân dân; một số đại biểu chưa thường xuyên học tập, rèn luyện, nghiên cứu, tìm hiểu Nghị quyết để nâng cao trình độ và phát huy vai trò của mình; một số đại biểu chưa nắm vững các quy định của pháp luật, chưa nghiên cứu kỹ các tài liệu liên quan đến kỳ họp nên còn hạn chế trong thảo luận và chất vấn tại các kỳ họp Hội đồng nhân dân xã. Nhiều đại biểu Hội đồng nhân dân xã trong các kỳ họp chưa phát huy được vị trí, vai trò của mình trong việc phát biểu thảo luận. Hoạt động tiếp xúc cử tri chỉ tập trung trước và sau kỳ họp, quy trình và phương pháp tiếp xúc cử tri chậm được đổi mới, tỷ lệ cử tri tham dự các buổi tiếp xúc cử tri thấp, nhiều cuộc tiếp xúc cử tri còn mang tính hình thức, chưa làm rõ hết các vấn đề bức xúc của cử tri. Hoạt động tiếp dân, theo dõi việc giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân, giám sát việc thi hành pháp luật ở nơi cư trú, nơi công tác chưa thường xuyên và hiệu quả chưa cao. Một số đại biểu chưa tận tâm, tận lực với công việc, không đấu tranh, ngại va chạm. Một số đại biểu hoạt động kiêm nhiệm nên thời gian làm nhiệm vụ người đại biểu nhân dân còn hạn chế, dẫn đến chưa thực hiện tốt vai trò của người đại biểu Hội đồng nhân dân.

Như vậy, hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa trong thời gian qua đã đạt được những kết quả tích cực, góp phần quan trọng trong xây dựng chính quyền địa phương vững mạnh. Bên cạnh đó, hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân xã ở huyện vẫn còn nhiều hạn chế cần phải khắc phục trong thời gian tới.

• Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân xã Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

Giám sát là một chức năng quan trọng của Hội đồng nhân dân nói chung và Hội đồng nhân dân xã nói riêng. Căn cứ quy định của pháp luật, trong những năm qua, Hội đồng nhân dân các xã ở huyện Tây Hòa đã quan tâm tổ chức thực hiện hoạt động giám sát, góp phần thực hiện thắng lợi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân xã – cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương.

Giám sát tại kỳ họp: Giám sát tại kỳ họp là một nội dung quan trọng trong hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân xã. Tại kỳ họp, Hội đồng nhân dân xã xem xét, thảo luận các báo cáo trình bày tại kỳ họp. Sau khi nghe báo cáo và chủ tọa kỳ họp gợi ý, các đại biểu tập trung thảo luận, góp ý về những vấn đề cùng quan tâm, những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, không khí phiên thảo luận ngày càng sôi nổi, dân chủ, thẳng thắn, thiết thực hơn. Số đại biểu tham gia đóng góp ý kiến, thảo luận, tranh luận ngày càng nhiều. Chất lượng thảo luận cũng được nâng lên. Bước đầu khắc phục tình trạng qua loa, đại khái, hình thức.

Hoạt động xem xét báo cáo tại kỳ họp đã có nhiều đổi mới. Tuy nhiên, hoạt động xem xét các báo cáo tại kỳ họp cũng còn có những hạn chế. Một số đại biểu chưa phát huy hết vị trí, vai trò của mình, thảo luận qua loa, hình thức, không nắm vững nội dung, không nghiên cứu trước tài liệu nên khi tham gia thảo luận còn nhiều lúng túng; kỹ năng thảo luận, phương pháp thuyết trình vấn đề chưa thực sự lôi cuốn, thuyết phục người nghe. Một số kỳ họp thảo luận vẫn chưa sôi nổi, chưa tạo được không khí đối thoại giữa đại biểu và các ban ngành chịu trách nhiệm trước những tồn tại, khuyết điểm để làm rõ nguyên nhân, tìm giải pháp khắc phục. Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

Hoạt động chất vấn: Hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn là một trong những nội dung quan trọng của kỳ họp Hội đồng nhân dân. Đây là một hình thức đối thoại trực tiếp vừa thể hiện quyền giám sát của các đại biểu tại kỳ họp, vừa thể hiện tính dân chủ trực tiếp của các đại biểu. Đối tượng chất vấn: Chủ tịch Hội đồng nhân dân; Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân, các thành viên Ủy ban nhân dân và cán bộ chuyên môn của Ủy ban nhân dân. Trong các kỳ họp vừa qua, Hội đồng nhân dân các xã ở huyện Tây Hòa đã coi trọng việc thực hiện chất vấn và giám sát trả lời chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân. Các ý kiến chất vấn đều trên tinh thần xây dựng và phản ánh đúng những vấn đề còn tồn tại của địa phương. Việc trả lời chất vấn của Ủy ban nhân dân xã được chuẩn bị chu đáo, nghiêm túc bằng văn bản. Một số vấn đề cần thời gian nghiên cứu được chủ tọa kỳ họp quyết định trả lời sau kỳ họp và đã trả lời cho đại biểu theo đúng quy định.

Các đại biểu Hội đồng nhân dân xã đã tham gia chất vấn sôi nổi, thẳng thắn, có tính xây dựng, làm rõ được nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp khắc phục những vướng mắc, làm rõ hơn những nhiệm vụ và giải pháp trong phát triển kinh tế – xã hội ở địa phương. Thông qua hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn, vai trò của Hội đồng nhân dân xã trong công tác giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước tại địa phương được thể hiện rõ nét và ngày càng có tác dụng tích cực, tác động nhất định đến tâm tư, tình cảm của nhân dân, củng cố lòng tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước[13, tr.4].

Có thể khẳng định, hoạt động chất vấn của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa trong nhiệm kỳ 2011-2016 đã có nhiều đổi mới, có chất lượng. Nội dung chất vấn ngày càng rõ ràng, có trọng tâm, thể hiện được những vấn đề bức xúc của cử tri. Tại kỳ họp việc tiến hành chất vấn và trả lời chất vấn cũng được thực hiện khá đầy đủ, có tính khoa học. Một số xã đã truyền thanh trực tiếp kỳ họp của Hội đồng nhân dân xã cho nhân dân toàn xã theo dõi để có thể đóng góp kịp thời khi phát hiện thấy những vấn đề của mình đưa ra chưa được kỳ họp Hội đồng nhân dân giải quyết. Điều này đã góp phần giúp cho Hội đồng nhân dân xã có thể giải quyết kịp thời những bức xúc của quần chúng nhân dân. Bên cạnh đó, hoạt động chất vấn vẫn còn những hạn chế, có những nội dung chất vấn chưa thiết thực, chưa sát với tình hình thực tế, chưa phản ánh được những bức xúc của cử tri. Có một số đại biểu trong suốt cả nhiệm kỳ chưa một lần thực hiện quyền chất vấn của mình. Một số đại biểu ít tham gia chất vấn, nhất là đại biểu hoạt động kiêm nhiệm. Một số đại biểu còn hạn chế về kỹ năng chất vấn nên thiếu tự tin, không đủ thông tin để đi sâu và đi đến tận cùng của sự việc. Trong các kỳ họp một số đại biểu Hội đồng nhân dân xã chưa phát huy tốt tinh thần trách nhiệm trong thảo luận, chất vấn[18, tr. 3].

Hoạt động giám sát việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân xã: Hội đồng nhân dân xã giám sát việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân cùng cấp là xem xét tính hợp hiến và hợp pháp của văn bản đó. Qua báo cáo của Hội đồng nhân dân các xã cho thấy hoạt động giám sát này của Hội đồng nhân dân xã hiện nay chưa được chú trọng, một số văn bản chưa được tổ chức lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức có liên quan và nhân dân. Một trong những nguyên nhân là do việc hiểu biết pháp luật của đại biểu Hội đồng nhân dân xã còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu công việc. Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

Hoạt động giám sát thông qua hình thức bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Hội đồng nhân dân bầu: Các chức danh do Hội đồng nhân dân xã bầu gồm có Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã, Trưởng ban và thành viên các Ban của Hội đồng nhân dân xã (nhiệm kỳ 2016-2021); Chủ tịch, Phó Chủ tịch, thành viên Ủy ban nhân dân xã. Đây là một công cụ rất hữu hiệu giúp tăng cường hiệu quả hoạt động giám sát. Bỏ phiếu tín nhiệm vừa là công cụ, hình thức giám sát, vừa là hậu quả pháp lý của hoạt động giám sát kết quả bỏ phiếu tín nhiệm có thể dẫn tới việc miễn nhiệm, bãi nhiệm người không được tín nhiệm. Trong nhiệm kì 2011 – 2016, thực hiện Nghị quyết số 35/2012/NQ-QH13 ngày 21/11/2012 của Quốc hội khóa XIII về việc lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Quốc hội, Hội đồng nhân dân bầu hoặc phê chuẩn, Hội đồng nhân dân các xã ở huyện Tây Hòa đã tổ chức 2 lần (2013, 2015) lấy phiếu tín nhiệm những người giữ chức vụ do Hội đồng nhân dân xã bầu, tổng số người được lấy phiếu tín nhiệm là 60 người, 100% số người được lấy phiếu tín nhiệm đều đạt số phiếu tín nhiệm cao trên 50%.

• Hoạt động giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân:

Về xây dựng chương trình giám sát: Căn cứ quy định của pháp luật, Thường trực Hội đồng nhân dân các xã đã quan tâm xây dựng chương trình giám sát hàng năm của Hội đồng nhân dân xã trình kì họp cuối năm để Hội đồng nhân dân xã thông qua bằng Nghị quyết và có giá trị thực hiện trong năm sau. Tuy nhiên, một số Hội đồng nhân dân xã chưa xây dựng chương trình giám sát hàng năm trình Hội đồng nhân dân thông qua bằng Nghị quyết mà chỉ xây dựng chương trình giám sát thể hiện trong báo cáo hoạt động của Hội đồng nhân dân năm trước và nhiệm vụ năm sau. Thường trực Hội đồng nhân dân tổ chức thực hiện giám sát bằng cách thành lập các đoàn giám sát để thực hiện giám sát, trong nhiệm kỳ 2011 – 2016, tổ chức 45 cuộc giám sát, một số đơn vị thực hiện tương đối tốt như: Hội đồng nhân dân xã Hòa Phong, Hội đồng nhân dân xã Hòa Tân Tây, Hội đồng nhân dân xã Hòa Thịnh, Hội đồng nhân dân xã Sơn Thành Đông. Nội dung giám sát tập trung vào các lĩnh vực như: giám sát quản lý, sử dụng đất đai (điển hình là Hội đồng nhân dân xã Hòa Thịnh, Hội đồng nhân dân xã Sơn Thành Đông); giám sát quản lý, sử dụng tài chính, ngân sách (điển hình là Hội đồng nhân dân xã Hòa Tân Tây, Hội đồng nhân dân xã Sơn Thành Đông); giám sát thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới (điển hình là Hội đồng nhân dân xã Hòa Đồng, Hội đồng nhân dân xã Hòa Phong, Hội đồng nhân dân xã Hòa Tân Tây); giám sát điều tra, khảo sát hộ nghèo, hộ cận nghèo (điển hình là Hội đồng nhân dân xã Hòa Phong, Hội đồng nhân dân xã Hòa Tân Tây); giám sát việc xem xét, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân (HĐND xã Hòa Đồng)… Qua giám sát đã góp phần giải quyết những vấn đề bức xúc của nhân dân ngay tại cơ sở, nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân của chính quyền địa phương, đồng thời nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động quản lý, điều hành của Ủy ban nhân dân xã trong việc thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, Nghị quyết của Hội đồng nhân dân xã. Thường trực Hội đồng nhân dân xã thực hiện tốt việc tiếp công dân tại trụ sở theo định kỳ, qua đó nghe và nắm bắt thông tin, diễn biến sự việc do nhân dân phản ánh, kiến nghị và tham gia ý kiến trong việc giải quyết các kiến nghị đó; trong nhiệm kỳ 2011-2016 đã giải quyết 79 khiếu nại, tố cáo của cử tri; các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của cử tri được cơ quan chức năng có thẩm quyền xem xét, giải quyết kịp thời.

Nhìn chung, hoạt động giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân xã được quan tâm thực hiện, tuy nhiên chưa được thường xuyên, số lượng các cuộc giám sát quá ít, bình quân mỗi đơn vị trong nhiệm kỳ chỉ tổ chức 4 cuộc giám sát, nội dung và phương pháp giám sát còn lúng túng, hiệu quả giám sát còn hạn chế. Vì vậy, đổi mới và đề ra các giải pháp để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân xã là vấn đề cần được quan tâm trong việc đề ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

2.2.3. Thực trạng mối quan hệ giữa Hội đồng nhân dân xã với Đảng ủy, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội của xã Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

• Mối quan hệ giữa Hội đồng nhân dân xã với Đảng ủy xã

Nhận thức được vai trò lãnh lãnh đạo của Đảng, trong mối quan hệ giữa Hội đồng nhân dân xã với Đảng ủy xã, Hội đồng nhân dân xã luôn nắm vững, quán triệt nghiêm túc và thể chế hóa kịp thời các Nghị quyết của Đảng ủy trong việc phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng – an ninh của địa phương…; định kỳ báo cáo kết quả hoạt động cho Đảng ủy, Thường trực Hội đồng nhân dân xã tham dự đầy đủ các cuộc họp của Đảng ủy, tiếp nhận những ý kiến chỉ đạo từ Đảng ủy, những vấn đề liên quan đến hoạt động của Hội đồng nhân dân và đại biểu Hội đồng nhân dân xã.

Với vai trò lãnh đạo, Đảng ủy xã đã lãnh đạo tốt công tác nhân sự của Hội đồng nhân dân nhiệm kỳ 206-2021 gồm nhân sự Thường trực Hội đồng nhân dân xã, các Ban của Hội đồng nhân dân xã và đại biểu Hội đồng nhân dân xã. Đối với nhân sự Thường trực Hội đồng nhân dân xã trình cấp thẩm quyền xem xét, quyết định trước khi Hội đồng nhân dân xã bầu. Trong công tác chuẩn bị nhân sự cho việc bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân xã, cấp ủy Đảng lãnh đạo, chỉ đạo trong việc lựa chọn và giới thiệu các ứng cử viên để bầu vào Hội đồng nhân dân theo quy chế về công tác cán bộ của Đảng, sự lãnh đạo đều tuân thủ theo đúng quy định của pháp luật.

Sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng đối với Hội đồng nhân dân xã ngoài thông qua các chủ trương, Nghị quyết của Đảng ủy, còn thông qua công tác cán bộ, thông qua đảng viên là đại biểu Hội đồng nhân dân. Với tổ chức và cơ cấu hiện nay, Chủ tịch Hội đồng nhân dân các xã ở huyện Tây Hòa do đồng chí Bí thư Đảng ủy kiêm nhiệm, do đó vai trò lãnh đạo của cấp ủy Đảng đối với Hội đồng nhân dân xã được đảm bảo và phát huy hiệu quả. Qua thực tế cho thấy, xã nào mà cấp ủy Đảng quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo đối với hoạt động của Hội đồng nhân dân thì Hội đồng nhân dân xã đó hoạt động có chất lượng, hiệu quả, kinh tế – xã hội phát triển, đời sống nhân dân được nâng lên. Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

• Mối quan hệ giữa Hội đồng nhân dân xã với Ủy ban nhân dân xã

Trong mối quan hệ giữa Hội đồng nhân dân xã với Ủy ban nhân dân xã, Ủy ban nhân dân xã là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân xã, hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân xã một phần quan trọng được đánh giá bằng kết quả hoạt động, điều hành của Ủy ban nhân dân xã. Với địa vị pháp lý là cơ quan quyền lực nhà nước ở xã, Hội đồng nhân dân các xã ở huyện Tây Hòa đã thực hiện nghiêm túc, đúng quy định của pháp luật về việc bầu Chủ tịch, Phó Chủ tịch và các thành viên khác của Ủy ban nhân dân xã, kết quả bầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã được Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện thống nhất phê chuẩn.

Trong hoạt động, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân xã có mỗi quan hệ chặt chẽ với nhau. Trong công tác chuẩn bị, tổ chức kỳ họp và triển khai thực hiện Nghị quyết của Hội đồng nhân dân xã, Thường trực và các Ban của Hội đồng nhân dân xã phối hợp chặt chẽ với Ủy ban nhân dân xã, các bộ phận chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân xã trong việc chuẩn bị nội dung, chương trình kỳ họp, dự thảo nghị quyết, báo cáo, đề án trình Hội đồng nhân dân xã, tổ chức họp liên tịch với Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã để bàn bạc thống nhất; phối hợp giải quyết những vấn đề phát sinh khi thực hiện nghị quyết của Hội đồng nhân dân xã về nhiệm vụ kinh tế – xã hội, quốc phòng – an ninh, ngân sách xã; tổ chức triển khai thực hiện nghị quyết của Hội đồng nhân dân xã trong thời gian giữa hai kỳ họp. Đại diện Thường trực Hội đồng nhân dân xã được mời dự các phiên họp của Ủy ban nhân dân xã, đại diện Ủy ban nhân dân xã được mời dự các cuộc họp thường kỳ và các cuộc họp khác của Thường trực Hội đồng nhân dân xã khi xét thấy cần thiết; thành viên Ủy ban nhân dân xã được mời tham dự các kỳ họp của Hội đồng nhân dân xã, thực hiện tốt việc thảo luận về những vấn đề có liên quan đến lĩnh vực phụ trách. Ngược lại, Ủy ban nhân dân xã mời Thường trực Hội đồng nhân dân xã tham dự các cuộc họp, hội nghị của Ủy ban nhân dân xã.

UBND xã thực hiện tốt việc cung cấp các nội dung, tài liệu phục vụ cho hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân xã; dự thảo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân xã; tổ chức và chỉ đạo việc thi hành Hiến pháp, pháp luật, các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên và Nghị quyết của Hội đồng nhân dân xã. Ủy ban nhân dân các xã thường xuyên báo cáo và tranh thủ xin ý kiến của Thường trực Hội đồng nhân dân xã để điều hành và giải quyết những vấn đề cụ thể trong các Nghị quyết của Hội đồng nhân dân xã đã đề ra. Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

Có thể nói rằng, trong nhiệm kỳ 2011- 2016 và năm đầu của nhiệm kỳ 2016-2021, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân các xã ở huyện Tây Hòa đã thực hiện tốt mối quan hệ trong hoạt động của mình theo quy định của pháp luật, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương.

• Mối quan hệ giữa Hội đồng nhân dân xã với Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội của xã

Mối quan hệ giữa Hội đồng nhân dân xã với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội của xã là mối quan hệ phối hợp. Theo quy định của pháp luật, Hội đồng nhân dân các xã ở huyện đã thực hiện tốt việc thông báo định kỳ mỗi năm hai lần vào giữa năm và cuối năm bằng văn bản đến Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã và các tổ chức thành viên về tình hình hoạt động của Hội đồng nhân dân xã, kiến nghị Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã những vấn đề cần thiết trong công tác củng cố, xây dựng chính quyền, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, thực hiện Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã. Hội đồng nhân dân xã tạo điều kiện để Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội động viên nhân dân tham gia xây dựng và củng cố chính quyền nhân dân, tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nước, giám sát, phản biện xã hội đối với hoạt động của chính quyền địa phương. Trong kỳ họp thường lệ của Hội đồng nhân dân, các cuộc giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân xã đều có mời Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã tham dự; tại kỳ họp, Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc xã hoạt động của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã trong việc tham gia xây dựng chính quyền và những ý kiến kiến nghị đối với Hội đồng nhân dân và đại biểu Hội đồng nhân dân xã. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các xã đã thực hiện tốt việc chủ trì tổ chức tốt các cuộc tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân xã, tổng hợp đầy đủ các ý kiến, kiến nghị của cử tri gửi đến Thường trực Hội đồng nhân dân xã; phối hợp giải quyết các kiến nghị, khiếu nại, tố cáo và những vấn đề bức xúc mà cử tri quan tâm.

• Thực hiện một số điều kiện đảm bảo cho hoạt động của Hội đồng nhân dân xã

HĐND các xã trên địa bàn huyện Tây Hòa đã triển khai thực hiện đầy đủ các chế độ theo quy định tại Nghị quyết số 73/2012/NQ-HĐND ngày 13/12/2012 của Hội đồng nhân dân tỉnh Phú Yên về việc quy định một số chế độ chi tiêu bảo đảm hoạt động của Hội đồng nhân dân các cấp tỉnh Phú Yên. Theo đó, đại biểu Hội đồng nhân dân xã được hỗ trợ kinh phí mua báo 200.000/tháng, hỗ trợ may trang phục 1.500.000 đồng/đại biểu, phụ cấp trách nhiệm hằng tháng bằng 0,3 mức lương cơ sở (các chế độ này được thực hiện đến tháng 5/2016). Hiện nay, các chế độ đối với Hội đồng nhân dân và đại biểu Hội đồng nhân dân xã thực hiện theo Nghị quyết số 81/2016/NQ-HĐND ngày 16/12/2016 của Hội đồng nhân dân tỉnh Phú Yên sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 73/2012/NQ-HĐND ngày 13/12/2012 của Hội đồng nhân dân tỉnh Phú Yên về việc quy định một số chế độ chỉ tiêu bảo đảm hoạt động của Hội đồng nhân dân các cấp tỉnh Phú Yên. Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

Kinh phí hoạt động của Hội đồng nhân dân xã được phân bổ trên cơ sở dự toán ngân sách địa phương hằng năm, tuy ngân sách địa phương còn khó khăn nhưng kinh phí hoạt động cho Hội đồng nhân dân xã được phân bổ hợp lý đảm bảo cho hoạt động của Hội đồng nhân dân xã. Ngoài ra, Hội đồng nhân dân xã được bố trí phòng làm việc, các trang thiết bị cần thiết phục vụ cho hoạt động của Hội đồng nhân dân xã.

Bên cạnh đó, vẫn còn một số xã như: Sơn Thành Đông, Sơn Thành Tây, Hòa Mỹ Tây, Hòa Phong, Hòa Phú chưa bố trí được phòng làm việc riêng cho Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã; việc cấp phát tài liệu trước cho đại biểu Hội đồng nhân dân xã có lúc còn chậm đã phần nào ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân xã.

2.2.4. Đánh giá những ưu điểm, tồn tại, hạn chế và nguyên nhân

2.2.4.1 Ưu điểm và nguyên nhân

• Ưu điểm

Hoạt động của Hội đồng nhân dân, Thường trực Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa từ 2011 đến nay có nhiều đổi mới và tiến bộ rõ nét, phát huy được vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân. Dưới sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng, Hội đồng nhân dân xã phối hợp với Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận, các đoàn thể chính trị – xã hội của xã đã đề ra những nhiệm vụ, giải pháp phù hợp, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng – an ninh, trật tự an toàn xã hội, không ngừng cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân trên địa bàn xã.

Nhìn chung, các kỳ họp Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa được chuẩn bị chu đáo, đúng luật và ngày càng có chất lượng. Thường trực Hội đồng nhân dân xã đã chủ động phối hợp với Ủy ban nhân dân và Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận xã để thống nhất về chương trình, nội dung kỳ họp; lựa chọn những vấn đề trọng tâm ở địa phương để đưa ra thảo luận, xem xét và quyết định tại kỳ họp. Dự kiến chương trình, nội dung kỳ họp, tài liệu của các kỳ họp được gửi đến các đại biểu Hội đồng nhân dân xã đúng hạn. Việc điều hành kỳ họp của Thường trực Hội đồng nhân dân đã được cải tiến đáng kể, chú trọng định hướng những vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau, chưa được sự thống nhất cao, những vấn đề mà cử tri và nhân dân quan tâm để các đại biểu thảo luận. Do vậy, kỳ họp Hội đồng nhân dân ở nhiều xã đã tạo được không khí dân chủ, cởi mở, phát huy được trí tuệ tập thể khi thảo luận và biểu quyết. Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

Việc xây dựng Nghị quyết Hội đồng nhân dân xã được chú trọng, các Nghị quyết được Hội đồng nhân dân thông qua nhìn chung đạt sự thống nhất cao, có tính khả thi, đem lại hiệu quả thiết thực, tạo chuyển biến tích cực ở địa phương, đáp ứng được nguyện vọng chính đáng của nhân dân, góp phần ổn định chính trị, phát triển kinh tế – xã hội, từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần trong nhân dân. Nghị quyết Hội đồng nhân dân xã được thông tin, tuyên truyền, phổ biến sâu rộng, đồng thời vận động nhân dân cùng tham gia thực hiện.

Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân xã được chú trọng, nội dung chương trình giám sát thiết thực, tập trung chủ yếu vào những lĩnh vực nhạy cảm, có nhiều khuyết điểm, những vấn đề bức xúc được cử tri quan tâm như: quản lý, sử dụng đất đai; xây dựng nông thôn mới; quản lý, thu chi ngân sách; xóa đói giảm nghèo; giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân… Hội đồng nhân dân xã thực hiện quyền giám sát thông qua việc xem xét các báo cáo trình Hội đồng nhân dân tại các kỳ họp và tổ chức các cuộc giám sát giữa hai kỳ họp. Các đại biểu đã phát huy tinh thần trách nhiệm, trí tuệ để nghiên cứu, xem xét các báo cáo, đóng góp nhiều ý kiến, giải pháp, kiến nghị thiết thực để Ủy ban nhân dân xã, các cơ quan, tổ chức liên quan triển khai thực hiện có hiệu quả các văn bản của cơ quan Nhà nước cấp trên và Nghị quyết của Hội đồng nhân dân xã. Hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn từng bước được chú trọng. Chất lượng chất vấn và trả lời chất vấn ngày càng được nâng lên và đi vào thực chất; không khí trong phiên họp chất vấn cởi mở, thoải mái, có tính xây dựng, làm rõ được nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp khắc phục. Tổ chức thực hiện nghiêm túc việc lấy phiếu tín nhiệm đối với các chức danh do Hội đồng nhân dân xã bầu. Thường trực Hội đồng nhân dân xã đã phát huy được vai trò điều hòa, phối hợp với Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị – xã hội của xã trong hoạt động giữa hai kỳ họp.

Phối hợp với Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận xã tổ chức tốt các buổi tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân xã. Chất lượng, hiệu quả hoạt động tiếp xúc cử tri từng bước được nâng lên. Đại biểu Hội đồng nhân dân ngày càng nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động này, tham dự đầy đủ các buổi tiếp xúc cử tri, không khí tiếp xúc theo hướng đối thoại thẳng thắn, cởi mở, tập trung vào những vấn đề cụ thể liên quan đến đời sống kinh tế – xã hội ở địa phương, qua đó, đại biểu Hội đồng nhân dân xã nắm bắt được ý kiến, nguyện vọng của cử tri và ngược lại cử tri hiểu rõ hơn về hoạt động của Hội đồng nhân dân và đại biểu Hội đồng nhân dân xã. Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

• Nguyên nhân của những ưu điểm:

Đảng ủy các xã đã quan tâm lãnh đạo và tạo điều kiện thuận lợi để Hội đồng nhân dân xã phát huy vai trò của mình trong tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Hiến pháp và pháp luật.

Các văn bản quy phạm pháp luật ban hành đã kịp thời thể chế hóa đường lối, quan điểm đổi mới của Đảng về chính quyền địa phương, về tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân, đại biểu Hội đồng nhân dân đã tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho Hội đồng nhân dân xã thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của mình. Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân năm 2003 quy định đã có sự phân biệt giữa nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân xã, thị trấn với Hội đồng nhân dân phường; quy định cụ thể hơn về hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân nói chung và Hội đồng nhân dân xã nói riêng, đây là những cơ sở pháp lý quan trọng giúp cho Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa thực hiện chức năng pháp luật quy định. Hiện nay với việc ban hành Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân, Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân… đây là những hành lang pháp lý để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân xã nhiệm kỳ 2016-2021 và những nhiệm kỳ tiếp theo.

Cơ cấu đại biểu tương đối hợp lý, đảm bảo tính đại diện cho các thành phần dân cư, cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể ở địa phương, tỷ lệ nữ, ngoài Đảng; cơ cấu hợp lý giữa ba độ tuổi; trình độ chuyên môn, lý luận chính trị của đại biểu Hội đồng nhân dân được nâng lên. Đây là những điều kiện thuận lợi góp phần quan trọng để thực hiện tốt nhiệm vụ của đại biểu, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân xã trên địa bàn huyện.

HĐND các xã ở huyện Tây Hòa đã thực hiện tương đối tốt mối quan hệ với cấp ủy Đảng, Ủy ban nhân dân xã, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội của xã trong tổ chức và hoạt động của mình, góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Hiến pháp và pháp luật.

Các điều kiện đảm bảo của Hội đồng nhân dân đã được quan tâm, phân bổ kinh phí hoạt động hàng năm được nâng lên. Các xã thực hiện tốt các chế độ, chính sách đối với đại biểu Hội đồng nhân dân xã theo quy định của pháp luật; quan tâm trang bị phương tiện làm việc phục vụ cho hoạt động của Hội đồng nhân dân xã, như: Trang bị phòng làm việc cho Thường trực Hội đồng nhân dân xã, máy vi tính, điện thoại, văn phòng phẩm… Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

2.2.4.2 Tồn tại, hạn chế và nguyên nhân

• Tồn tại, hạn chế:

Chất lượng kỳ họp Hội đồng nhân dân các xã chưa thực sự đồng đều. Công tác chuẩn bị và tổ chức kỳ họp có nơi chưa đúng thời hạn theo quy định của pháp luật, trong nhiệm kỳ 2011-2016, có kỳ họp Hội đồng nhân dân xã gửi các tài liệu đến đại biểu để nghiên cứu trước còn chậm, như Hội đồng nhân dân các xã: Hòa Phong, Hòa Mỹ Đông, Hòa Thịnh. Việc gửi tài liệu của kỳ họp cho đại biểu Hội đồng nhân dân xã còn chậm, chưa kịp thời nên đại biểu Hội đồng nhân dân xã gặp khó khăn trong việc chuẩn bị ý kiến phát biểu, ảnh hưởng nhất định đến chất lượng các quyết định của Hội đồng nhân dân xã [13, tr.9].

Thời gian tổ chức kỳ họp ngắn, chỉ trong 01 ngày nhưng nội dung chương trình nhiều, công tác tổ chức và trình bày các báo cáo trước kỳ họp chiếm nhiều thời gian, thời gian dành cho thảo luận, chất vấn ít nên đã ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động của Hội đồng nhân dân xã. Một số kỳ họp ban hành nhiều Nghị quyết trong khi thời gian tổ chức kỳ họp ngắn, do đó việc xem xét thảo luận các vấn đề liên quan đến nội dung ban hành sẽ không cụ thể, rõ ràng dẫn đến khi ban hành Nghị quyết không phát huy được hiệu quả trên thực tế, phải sửa đổi, bổ sung như Hội đồng nhân dân xã Hòa Mỹ Đông. Đa số Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa chưa quan tâm tổ chức kỳ họp chuyên đề để xử lý những vấn đề nổi cộm ở địa phương.

Hoạt động của Thường trực Hội đồng nhân dân xã còn nhiều hạn chế, chưa tương xứng với vị trí pháp lý được pháp luật quy định. Thường trực chủ yếu làm nhiệm vụ triệu tập và chủ tọa các kỳ họp còn các nhiệm vụ khác hầu như ít được thực hiện hoặc thực hiện mang tính hình thức. Việc điều hành kỳ họp của Thường trực Hội đồng nhân dân một số xã chưa thực sự phát huy dân chủ và trí tuệ tập thể; việc định hướng nội dung thảo luận còn chung chung, chưa nêu vấn đề cụ thể cử tri quan tâm để thảo luận, giải quyết. Thường trực Hội đồng nhân dân chưa thực hiện tốt việc tổ chức để đại biểu Hội đồng nhân dân xã tiếp công dân, việc tiếp công dân chủ yếu do Thường trực Hội đồng nhân dân xã thực hiện, chưa sắp xếp lịch tiếp công dân của đại biểu Hội đồng nhân dân xã; chưa xây dựng các quy định, thủ tục về tiếp công dân theo quy định của pháp luật và phù hợp thực tế địa phương.

Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân xã được quan tâm thực hiện nhưng chưa thường xuyên, số lượng các cuộc giám sát còn ít, bình quân chỉ có 4 cuộc giám sát. Một số Hội đồng nhân dân xã hoạt động giám sát chất lượng chưa cao như Hội đồng nhân dân các xã: Hòa Mỹ Đông, Hòa Tân Tây, Hòa Đồng, Hòa Thịnh, Hòa Mỹ Tây. Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa chủ yếu thực hiện tại kỳ họp thông qua việc xem xét các báo cáo tại kỳ họp thông qua thảo luận của đại biểu Hội đồng nhân dân xã tham dự kỳ họp và hoạt động chất vấn của đại biểu. Song, số đại biểu đăng ký phát biểu trong phiên thảo luận và chất vấn chưa nhiều, chất lượng các ý kiến thảo luận, chất vấn cũng chưa cao như: đại biểu Hội đồng nhân dân các xã: Hòa Bình 1, Hòa Phú, Hòa Thịnh, Sơn Thành Tây; nhiều kiến nghị thông qua hoạt động giám sát chưa được các cơ quan có trách nhiệm quan tâm giải quyết kịp thời; việc giám sát giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân, công tác hòa giải ở cơ sở còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng chính đáng của nhân dân.

Số lượng chất vấn ở mỗi kỳ họp còn ít, chưa phản ánh hết những vấn đề bức xúc ở địa phương. Cách nêu câu hỏi chất vấn của một số đại biểu còn chung chung, không xác định rõ trọng tâm. Hoạt động chất vấn giữa hai kỳ họp chưa được chú trọng. Tình trạng đại biểu nể nang, né tránh, ngại va chạm trong hoạt động chất vấn vẫn còn phổ biến. Việc theo dõi, đôn đốc trả lời chất vấn chưa được quan tâm đúng mức nên tỉ lệ trả lời ở một số địa phương chưa cao.

Các Ban của Hội đồng nhân dân xã hoạt động còn những mặt hạn chế, chưa thực hiện tốt hoạt động giám sát theo quy định của Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân năm 2015; hoạt động thẩm định, thẩm tra chất lượng chưa cao; mặt khác các thành viên hoạt động kiêm nhiệm nên thời gian dành cho hoạt động của các Ban của Hội đồng nhân dân xã còn ít, dẫn đến ảnh hưởng đến hoạt động chung của Ban. “Ban kinh tế – xã hội của Hội đồng nhân dân một số xã, thành viên không có chuyên môn trong lĩnh vực công tác tài chính nên gặp nhiều khó khăn trong việc thẩm định, thẩm tra hồ sơ dự toán, quyết toán ngân sách nhà nước”[6]. Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

Hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân xã có nơi, có lúc còn mang tính hình thức, chất lượng chưa cao như Hội đồng nhân dân xã Hòa Thịnh; số lượng cử tri tham gia tiếp xúc còn ít. Kỹ năng hoạt động tiếp xúc cử tri của một số đại biểu còn yếu; việc phân loại ý kiến, kiến nghị cử tri chưa đúng lĩnh vực, thẩm quyền; việc theo dõi đôn đốc giải quyết chưa sát sao và thường xuyên nên tỉ lệ ý kiến, kiến nghị được giải quyết ở một số nơi còn thấp, không kịp thời, vì vậy chưa thực sự đáp ứng được lòng mong đợi của nhân dân. Một số đại biểu Hội đồng nhân dân chưa làm tròn trách nhiệm của người đại biểu dân cử, chưa dành thời gian cần thiết cho hoạt động của Hội đồng nhân dân, chưa thường xuyên tiếp công dân theo quy định. Một bộ phận đại biểu hoạt động kiêm nhiệm chưa dành thời gian thích đáng cho việc nghiên cứu tài liệu, không tham gia hoặc ít phát biểu ý kiến tại các buổi thảo luận, thậm chí có đại biểu chưa phát biểu lần nào.

Công tác tham gia xây dựng và tuyên truyền, phổ biến pháp luật, chủ trương của Đảng, Nhà nước, nghị quyết của Hội đồng nhân dân thiếu chủ động; tuyên truyền chưa thường xuyên, hình thức tuyên truyền chưa phong phú, đa dạng, chưa đến được đông đảo nhân dân.

Chất lượng nghị quyết Hội đồng nhân dân một số xã còn chưa cao, chưa đáp ứng với tình hình thực tiễn.

• Nguyên nhân của những hạn chế trong hoạt động của Hội đồng nhân dân xã:

Để có cơ sở khoa học và thực tiễn đề xuất những phương hướng, giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật Hội đồng nhân dân xã và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa, cần phải xác định đúng đắn những nguyên nhân hạn chế hiệu quả hoạt động của nó. Có thể xác định rằng, hoạt động của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa còn những hạn chế là do những nguyên nhân cơ bản sau: Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

Một số cấp ủy Đảng, cán bộ, đảng viên nhận thức chưa thực sự đầy đủ về vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân xã; công tác quy hoạch cán bộ Hội đồng nhân dân xã có nơi, có lúc chưa được quan tâm đúng mức, một số đại biểu sau khi được bầu đã không thực sự nhiệt tình, tâm huyết với hoạt động Hội đồng nhân dân xã.

Một số đại biểu Hội đồng nhân dân xã và nhân dân nhận thức về vai trò của người đại biểu nhân dân còn hạn chế. Đại biểu khi được nhân dân tin tưởng giao nhiệm vụ là người đại diện cho quyền lực của nhân dân vẫn chưa ý thức đúng về trọng trách được nhân dân giao phó. Một số đại biểu mặc dù nhận thức được tầm quan trọng của người đại biểu nhưng lại thờ ơ, thiếu tinh thần trách nhiệm với nhân dân khi thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình.

Các quy định của pháp luật về nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân xã chưa cụ thể; pháp luật quy định cho Hội đồng nhân dân xã nhiều nhiệm vụ, quyền hạn mà giữa hai kỳ họp thực tế hoạt động của Hội đồng nhân dân xã chỉ gồm Chủ tịch và một Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã, trong đó Phó Chủ tịch hoạt động chuyên trách còn Chủ tịch Hội đồng nhân dân thường là Bí thư Đảng uỷ kiêm nhiệm. Do đó, hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân xã phụ thuộc nhiều vào tinh thần trách nhiệm của Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân chuyên trách; Hội đồng nhân dân xã quyết định các vấn đề quan trọng ở địa phương với nhiều lĩnh vực khác nhau nhưng thời gian mỗi kỳ họp quá ngắn, chỉ trong một ngày nên dẫn đến một số vấn đề chưa được bàn bạc thảo luận đầy đủ đã đưa ra nghị quyết thực hiện sẽ dẫn đến nghị quyết có thể không phù hợp với thực tiễn, khó thực hiện; mặt khác các nghị quyết chỉ điều chỉnh một số lĩnh vực, còn nhiều lĩnh vực khác chưa được đưa ra bàn bạc, thảo luận.

Tổ chức của Hội đồng nhân dân xã chưa tương xứng với nhiệm vụ được giao, thể hiện ở chỗ Thường trực Hội đồng nhân dân xã chỉ gồm 2 thành viên là Chủ tịch và Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân, không có ủy viên thường trực. Trong đó, Phó chủ tịch Hội đồng nhân dân hoạt động chuyên trách, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã hoạt động kiêm nhiệm nên không có nhiều thời gian chỉ đạo, sâu sát tới mọi hoạt động thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân, do vậy hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân xã chưa Nhiệm kỳ 2016-2021, Hội đồng nhân dân xã được thành lập Ban pháp chế, Ban Kinh tế – xã hội, tuy nhiên các ban này mới thành lập nên chưa có kinh nghiệm trong hoạt động thực tiễn, thành viên của Ban hoạt động kiêm nhiệm nên thời gian dành cho hoạt động của Ban còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của Ban của Hội đồng nhân dân xã.

Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân xã còn hạn chế. Năng lực giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân xã so với yêu cầu nhiệm vụ còn hạn chế, hoạt động giám sát chuyên đề tuy đạt được những kết quả nhất định nhưng chưa đáp ứng so với yêu cầu, thành viên đoàn giám sát đa số là đại biểu kiểm nhiệm, ít có thời gian nghiên cứu những nội dung liên quan đến hoạt động giám sát nên chất lượng tham gia góp ý kiến còn hạn chế[13, tr. 9]. Nhiệm kỳ 2011-2016, hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân chỉ được qui định trong một chương của Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân năm 2003, Quy chế hoạt động của Hội đồng nhân dân các cấp năm 2005 chứ chưa có Luật giám sát của Hội đồng nhân dân đã ảnh hưởng phần nào đến hiệu quả hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân xã.

Hoạt động tiếp công dân chưa được quan tâm đúng mức, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã chưa tổ chức cho đại biểu Hội đồng nhân dân xã tiếp công dân. Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

Một số đại biểu Hội đồng nhân dân xã còn hạn chế về trình độ, năng lực, kỹ năng hoạt động và tiếp xúc cử tri; chưa nắm bắt đầy đủ về pháp luật và nhiệm vụ quyền hạn của người đại biểu, chưa phát huy được vai trò của người đại biểu đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân. Một số đại biểu trẻ tuổi chưa có kinh nghiệm trong hoạt động. Một số đại biểu trẻ ít tham gia ý kiến thảo luận tại các kỳ họp và các cuộc hội nghị tổ chức ở từng thôn, chưa phát huy tốt chức năng giám sát và vai trò đại diện cho cử tri[13, tr.10]. Đại biểu Hội đồng nhân dân xã đa số hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm, rất bận rộn với công tác chuyên môn nên thời gian tập trung làm nhiệm vụ đại biểu còn hạn chế[25, tr. 10].

Chưa đổi mới phương thức tổ chức hoạt động tiếp xúc cử tri, tỷ lệ cử tri tham gia các buổi tiếp xúc cử tri còn ít. Hiện nay thực hiện quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015, xã không thành lập Tổ đại biểu nên mối quan hệ giữa các đại biểu Hội đồng nhân dân trên một đơn vị bầu cử không được thường xuyên và việc phân công đại biểu đại diện để thông tin tình hình liên quan đến kỳ họp sẽ không thuận lợi, không có sự bàn bạc giữa các đại biểu, có thể xảy ra tình trạng đùn đẩy trách nhiệm giữa các đại biểu trên đơn vị bầu cử.

• Một số cơ quan, đơn vị ý thức chấp hành Nghị quyết của Hội đồng nhân dân chưa cao.

Tỉ lệ đại biểu là cán bộ lãnh đạo của Ủy ban nhân dân, cấp ủy và đoàn thể trong HĐND xã còn cao, đại biểu ngoài Đảng chiếm tỉ lệ thấp, do đó các đại biểu vẫn còn tư tưởng nể nang, ngại va chạm, biết nhưng không dám nói hoặc nói như thế nào để giữ hòa khí. Mối quan hệ giữa cơ cấu và chất lượng đại biểu ở một số địa phương chưa được giải quyết hợp lý; năng lực, hiểu biết pháp luật của một số đại biểu Hội đồng nhân dân xã còn hạn chế, chưa phát huy được vai trò của người đại biểu nhân dân.

Các điều kiện vật chất đảm bảo hoạt động của Hội đồng nhân dân xã còn hạn chế, một số xã chưa bố trí được phòng làm việc cho Thường trực Hội đồng nhân dân xã. Thông tin phục vụ cho đại biểu còn quá ít dẫn đến việc nắm bắt tình hình kinh tế – xã hội, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước còn hạn chế; một số đại biểu chưa có điều kiện để tiếp nhận đầy đủ các thông tin cần thiết phục vụ cho hoạt động của mình do thiếu những trang thiết bị cần thiết; các kỳ họp Hội đồng nhân dân, tài liệu báo cáo gửi cho các đại biểu có lúc còn chậm. Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

Việc thực hiện các quy định về mối quan hệ giữa Ủy ban nhân dân xã, các cán bộ chuyên môn của Ủy ban nhân dân với Thường trực Hội đồng nhân dân cùng cấp của một số xã chưa thật tốt; chưa tạo điều kiện cho Thường trực Hội đồng nhân dân xã nắm bắt đầy đủ thông tin về hoạt động của Ủy ban nhân dân và các cán bộ chuyên môn của Ủy ban nhân dân; Thường trực Hội đồng nhân dân xã chưa thường xuyên đôn đốc Ủy ban nhân dân cùng cấp để giải quyết dứt điểm các ý kiến, kiến nghị của cử tri, điều đó đã ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động của Hội đồng nhân dân xã.

• Một số dự thảo nghị quyết chưa tổ chức lấy ý kiến rộng rãi trong nhân dân.

Điều kiện kinh tế – xã hội của huyện còn thấp, đời sống của đại biểu HĐND xã và người dân còn nhiều khó khăn, trình độ dân trí còn thấp, không đồng đều, ý thức người dân trong việc tham gia xây dựng chính quyền chưa cao, ít tham gia hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân xã; môi trường để đại biểu Hội đồng nhân dân học tập, rèn luyện nâng cao trình độ còn nhiều hạn chế, những ảnh hưởng tiêu cực của nền kinh tế thị trường đã tác động không nhỏ đến chất lượng của người đại biểu.

Kết luận chương 2 Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

Hoạt động của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa từ năm 2011 đến nay đã có những đổi mới, đem lại những kết quả quan trọng trong hoạt động của Hội đồng nhân dân xã, góp phần nâng cao vị thế, vai trò của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa. Kỳ họp Hội đồng nhân dân đã có những cải tiến cả về công tác chuẩn bị, cách thức điều hành, trình tự và thủ tục tiến hành nên chất lượng được nâng lên. Công tác giám sát có những chuyển biến tích cực, đã kịp thời phát hiện các thiếu sót, bất cập, vướng mắc. Việc quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương ngày càng thực chất hơn. Các hoạt động tiếp xúc cử tri, tiếp công dân đã góp phần gắn kết mối quan hệ giữa cử tri và đại biểu, phản ánh được nhiều tâm tư, nguyện vọng, ý kiến của cử tri tới Hội đồng nhân dân và các cơ quan, tổ chức hữu quan. Kết quả hoạt động của Hội đồng nhân dân những năm qua đã góp phần tiếp tục khẳng định bản chất của nhà nước, bản chất của chế độ chính trị nước ta. Việc phát huy vai trò của cơ quan đại diện của nhân dân đã nói lên thiết chế dân chủ ngày càng thể hiện sự tiến bộ, văn minh trong hệ thống chính trị ở nước ta. Dân chủ ngày càng được mở rộng trong các tầng lớp nhân dân và trên các lĩnh vực của đời sống xã hội, nhất là trong việc tạo điều kiện và môi trường nhằm phát huy sức dân, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân. Bên cạnh những kết quả đã đạt được, hoạt động của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa trong thời gian qua vẫn còn không ít những hạn chế, yếu kém, ảnh hưởng không nhỏ đến tâm tư, nguyện vọng, sự gửi gắm lòng tin của cử tri, của nhân dân địa phương. Vì vậy việc đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa là rất cần thiết. Luận văn: Thực trạng của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ:  

===>>> Luận văn: Giải pháp của Hội đồng nhân dân xã ở huyện Tây Hòa