Khóa luận: Thực tiễn quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Khóa luận: Thực tiễn quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con hay nhất năm 2024 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Khóa luận: Thực tiễn thực hiện những quy định về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con theo Luật hôn nhân và gia đình Việt Nam dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

3.1. Thực trạng pháp luật về việc điều chỉnh thực hiện pháp luật về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con

3.1.1. Một số tồn tại trong quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con

Không thể phủ nhận những thành tựu của các quy định về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con mà Pháp luật hôn nhân và gia đình Việt Nam đã mang lại. Điều đó tạo hành lang pháp lý và chuẩn mực chung cho các bậc cha mẹ trong việc nuôi dạy con cái trở thành những công dân tốt, tạo điều kiện cho con được sống và học tập trong môi trường tốt nhất về vật chất lẫn tinh thần để con có thể phát triển toàn diện. Tuy nhiên khi áp dụng các quy định về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con theo Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 vào thực tiễn vẫn gặp phải không ít những vướng mắc bất cập cần phải sửa đổi bổ sung cho phù hợp. Điều đó thể hiện ở những vấn đề sau:

Một là, về vấn đề khai sinh cho con. Quyền được khai sinh là một trong những quyền cơ bản nhất của mỗi người đã được ghi nhận trong bộ luật dân sự 2015. Vì thế sau khi con được sinh ra, vấn đề đăng ký khai sinh cho con không chỉ là quyền mà còn là nghĩa vụ của cha mẹ. Tuy nhiên quyền và nghĩa vụ khai sinh cho con của cha mẹ lại chưa được nhắc đến trong Luật hôn nhân và gia đình năm 2014. Do vậy Luật hôn nhân và gia đình cần bổ sung thêm điều luật về quyền và nghĩa vụ khai sinh cho con nhằm hoàn thiện hơn các quyền và nghĩa vụ của cha, mẹ đối với con. Khóa luận: Thực tiễn quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con.

Hai là, pháp luật quy định cha mẹ không được hành hạ, ngược đãi, xúc phạm con. Nhưng lại chưa có quy định cụ thể về những dạng hành vi này, với mức độ nào thì sẽ phải chịu chế tài của pháp luật. Thực tế khi nuôi dạy con, việc cha mẹ mắng chửi, thậm chí dùng đòn roi để giáo dục, răn đe con diễn ra rất phổ biến. Vì trong nhiều trường hợp việc giáo dục bằng cách giải thích, thuyết phục là không có hiệu quả. Ở tùy từng độ tuổi, tùy thuộc vào nhận thức của con trẻ mà cha mẹ cần phải vận dụng các biện pháp mềm dẻo và cứng rắn khác nhau để giáo dục con. Nhưng nếu pháp luật không có những tiêu chí cụ thể thì chúng ta không thể phân biệt được ở mức độ nào thì cha mẹ được phép áp dụng để răn dạy con, mức độ nào thì được coi là cha mẹ đã hành hạ, ngược đãi, xúc phạm con cái. Do đó, pháp luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam cần có những hướng dẫn cụ thể về những hành vi “hành hạ, xúc phạm, ngược đãi” con; ở mức độ nào thì cần phải xử lý nhằm tạo ra nhiều sự lựa chọn hơn cho cha mẹ trong những cách thức thực hiện việc nuôi dạy con có hiệu quả đồng thời tránh sự lạm quyền của cha mẹ.

Ba là, về vấn đề cha mẹ quyết định những vấn đề quan trọng của con chưa thành niên. Trong một số trường hợp dù đã lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của con nhưng cha mẹ không đạt được sự nhất trí đối với những công việc quan trọng của con chưa thành niên thì xử lý như thế nào? Vì theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình cha mẹ đều có quyền và nghĩa vụ ngang nhau đối với con, cha mẹ phải cùng nhau thực hiện quyền và nghĩa vụ đối với con cái. Do vậy vấn đề này khi phát sinh trong thực tế sẽ rất khó xử lý sao cho vừa đảm bảo quyền và lợi ích tốt nhất cho con, vừa đảm bảo quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con. Do đó trường hợp này pháp luật nên quy định những tổ chức có thẩm quyền: ví dụ như Tòa án, cơ quan quản lý nhà nước về gia đình… có quyền đưa quyết định về vấn đề quan trọng của con chưa thành niên khi cha mẹ không có sự thống nhất để cha mẹ có thể yêu cầu một trong số những tổ chức đó đưa ra quyết định trên cơ sở đảm bảo lợi ích tốt nhất cho con trẻ.

Bốn là, về vấn đề xác định cha, mẹ, con, đặc biệt là xác định cha, mẹ, con ngoài giá thú. Hiện nay, loại án kiện xác định cha, mẹ, con ngoài giá thú phát sinh khá nhiều và hầu hết các Tòa án vẫn áp dụng theo Thông tư số 02/2020/TT-TANDTC ngày 16/11/2020 của Tòa án nhân dân tối cao nhắc lại đường lối xét xử ly hôn và một số tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình trong đó có nêu ra một số chứng cứ đề xác định cha, mẹ, con. Tuy nhiên những chứng cứ đó là chưa đủ dẫn đến những tranh chấp về xác định cha, mẹ, con thiếu hẳn cơ sở để giải quyết. Do vậy pháp luật cần quy định thêm những căn cứ để giải quyết tranh chấp trong trường hợp này. Mặt khác trường hợp người mẹ đơn thân muốn xác định cha cho con thì khi áp dụng các quy định của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 có thể thấy còn những điểm chưa thật sự phù hợp. Điều đó thể hiện ở chỗ có nhiều bà mẹ sinh con mà không có quan hệ hôn nhân (sinh con ngoài giá thú) muốn xác định cha cho con nhưng lại không xuất trình được đầy đủ chứng cứ để chứng minh quan hệ cha con, những trường hợp này thường phải giám định gen mới có căn cứ xác định cha đứa trẻ. Tuy nhiên hiện nay chi phí giám định gen là khá cao so với mức thu nhập của nhiều bà mẹ nên họ không đủ chi phí để thực hiện được việc này. Điều này dẫn đến chưa đảm bảo được quyền, lợi ích hợp pháp của bà mẹ và trẻ em. Do đó pháp luật cần quy định đối với người được xác định là cha đứa trẻ có trách nhiệm chịu chi phí giám định gen hoặc chịu một nửa chi phí đó. Bởi lẽ người mẹ đơn thân đó đã phải chịu nhiều thiệt thòi trong quá trình mang thai, sinh con và nuôi con một mình nên người cha cũng cần phải san sẻ trách nhiệm. Hơn nữa, đây cũng là trách nhiệm chung của hai người với tư cách là cha và mẹ đứa trẻ. Mặt khác, khi các đương sự rõ ràng có khó khăn thật sự về kinh tế thì pháp luật cũng cần có quy chế miễn giảm chi phí giám định cho họ để họ có thể thực hiện được đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của mình. Khóa luận: Thực tiễn quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con.

Năm là, về vấn đề cấp dưỡng, tại khoản 2 Điều 50 Luật hôn nhân và gia đình quy định “Trong trường hợp người có nghĩa vụ nuôi dưỡng mà trốn tránh nghĩa vụ thì theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức được quy định tại Điều 119 của Luật này, Tòa án buộc người đó phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định của Luật này”. Nhưng Luật chưa quy định rõ thế nào là “trốn tránh nghĩa vụ nuôi dưỡng” nên việc áp dụng điều luật này vào thực tiễn còn khó khăn và dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau. Do đó cần có hướng dẫn cụ thể về vấn đề này để có một cách hiểu thống nhất. Mặt khác, tuy những quy định về nghĩa vụ cấp dưỡng của cha mẹ tương đối đầy đủ nhưng lại thiếu chế tài cụ thể dẫn đến khó áp dụng trong thực tiễn. Mặc dù để đảm bảo cho việc thực hiện nghiêm chỉnh nghĩa vụ cấp dưỡng pháp luật đã quy định “tội từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng” trong Bộ luật hình sự nhưng nó chỉ được áp dụng khi gây ra hậu quả nghiêm trọng cho người được cấp dưỡng. Như thế là chưa đủ để đảm bảo cho nghĩa vụ này được tự giác thực hiện với mức độ cao nhất. Thiết nghĩ pháp luật cần quy định thêm nhiều chế tài xử lý hơn khi nghĩa vụ này không được các bậc cha mẹ tự giác thực hiện như: khấu trừ vào tiền lương; kê biên; tịch thu tài sản… của người có nghĩa vụ cấp dưỡng mà cố ý không thực hiện khi có yêu cầu. Có như vậy mới đảm bảo được quyền lợi cho người được cấp dưỡng.

Về mức cấp dưỡng quy định tại Điều 82 và Điều 116 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định còn quá chung chung, chưa có sự thống nhất. Thực tế hiện nay khi giải quyết về vấn đề cấp dưỡng thì khi Tòa án ấn định mức cấp dưỡng thường căn cứ vào hướng dẫn tại tại Nghị định số 167/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật hôn nhân và gia đình 2014 và Nghị quyết số 03/2012/NQ-HĐTP ngày 03/12/2012 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 tuy nhiên mức cấp dưỡng vẫn còn thấp hơn rất nhiều so với nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng. Do đó pháp luật cần quy định mức cấp dưỡng cụ thể vào Luật hôn nhân và gia đình để thống nhất cách áp dụng trong mọi trường hợp. Mức cấp dưỡng cần được quy định theo mức lương tối thiểu của từng thời điểm mà Nhà nước quy định để làm căn cứ tính mức cấp dưỡng, đồng thời đưa ra các tiêu chí làm căn cứ xác định mức cấp dưỡng (như thu nhập thực tế của người có nghĩa vụ phải cấp dưỡng, mức sống tại địa phương…).

Theo quy định trên, mức trợ cấp cho con sau ly hôn được xác định theo một trong hai cách như sau:

• Do hai bên thỏa thuận

Hai bên vợ chồng có thể thỏa thuận với nhau về số tiền cấp dưỡng nuôi con sau ly hôn. Việc thỏa thuận mức trợ cấp phải căn cứ váo thu nhập, khả năng thực tế của người thực hiện cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của con để đảm bảo tốt nhất quyền lợi của con.

• Do Tòa án xác định Khóa luận: Thực tiễn quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con.

Trong trường hợp hai bên không thể thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án xác định mức cấp dưỡng cho con khi ly hôn. Tòa án cũng sẽ dựa trên thu nhập lao động thực tế của người thực hiện cấp dưỡng và xác minh nhu cầu của con để xác định mức cấp dưỡng.

Bên cạnh đó, mức cấp dưỡng nuôi con khi ly hôn có thể được thay đổi khi có lý do chính đáng. Các bên có thể thỏa thuận về việc thay đổi mức cấp dưỡng.

Trong trường hợp không thỏa thuận được thì các bên yêu cầu Tòa giải quyết.  Điều 82 Luật HN&GĐ 2014 quy định:

1. Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ tôn trọng quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi.
2. Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.
3. Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.

Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con của người đó”.

Sáu là, về quyền và nghĩa vụ quản lý, định đoạt tài sản riêng của con chưa thành niên, con mất năng lực hành vi dân sự. Hiện nay, Luật hôn nhân gia đình quy định cho cha mẹ quản lý tài sản riêng của con chưa thành niên và con mất năng lực hành vi dân sự nhưng lại chỉ quy định về quyền định đoạt của cha mẹ đối với tài sản của con dưới mười lăm tuổi mà không quy định về quyền định đoạt của cha mẹ đối với tài sản của con mất năng lực hành vi dân sự. Trong khi đó con mất năng lực hành vi dân sự không được tham gia các giao dịch dân sự. Vì vậy khi cần định đoạt tài sản riêng của con mất năng lực hành vi dân sự vì lợi ích của con thì cha mẹ cũng không thể thực hiện điều này dẫn đến không đảm bảo được quyền và lợi ích của con mất năng lực hành vi dân sự. Do đó Luật hôn nhân và gia đình cần quy định thêm quyền và nghĩa vụ của cha mẹ trong việc định đoạt tài sản riêng của con mất năng lực hành vi dân sự theo hướng trong trường hợp cha mẹ quản lý tài sản riêng của con mất năng lực hành vi dân sự thì có quyền định đoạt tài sản đó vì lợi ích của con.

Bảy là, về vấn đề bồi thường thiệt hại do con gây ra còn một số điểm bất cập khi áp dụng vào thực tiễn, cụ thể là:

Thứ nhất, Điều 74 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định “Cha mẹ phải bồi thường thiệt hại do con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự gây ra theo quy định” cần phải quy định lại cho phù hợp với Bộ luật dân sự 2015. Tại Bộ luật dân sự 2015, trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra được quy định tại Điều 586 về năng lực chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại của cá nhân và Điều 599 về bồi thường thiệt hại do người dưới mười lăm tuổi, người mất năng lực hành vi dân sự gây ra trong thời gian trường học, bệnh viện, tổ chức khác trực tiếp quản lý. Như vậy thực chất quy định trách nhiệm bồi thường thiệt hại do con gây ra là việc thể chế hóa luật dân sự vào Luật hôn nhân và gia đình. Theo quy định tại điều 586 Bộ luật dân sự khi người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự gây thiệt hại thì cha, mẹ hoặc người giám hộ phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Tuy nhiên điều luật này mới chỉ để cập đến việc bồi thường thiệt hại về vật chất. Vấn đề bồi thường, khắc phục hậu quả đối với những thiệt hại về tinh thần mà con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự gây ra cho người khác thì trách nhiệm của cha mẹ như thế nào vẫn chưa được pháp luật đề cập đến. Bởi vì trong thực tế thiệt hại do con gây ra không phải lúc nào cũng chỉ có thiệt hại về vật chất mà nhiều trường hợp còn có cả thiệt hại về tinh thần gây ra cho người khác. Do vậy pháp luật cần quy định bổ sung trong trường hợp con chưa thành niên, con mất năng lực hành vi dân sự gây thiệt hại về tinh thần cho người khác thì cha mẹ hoặc người giám hộ ngoài việc bồi thường thiệt hại bằng tài sản họ còn có trách nhiệm công khai xin lỗi người bị thiệt hại. Khóa luận: Thực tiễn quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con.

Thứ hai, vấn đề bồi thường thiệt hại do con gây ra trong trường hợp cha mẹ đã ly hôn vẫn chưa được quy định cụ thể. Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 chỉ quy định việc trông nom, chăm sóc, giáo dục, nuôi dưỡng con sau khi ly hôn:

1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, giáo dục, nuôi dưỡng con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.
2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.
3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con [Điều 81].

Như vậy Luật không quy định trách nhiệm bồi thường thiệt hại thuộc về vợ hay chồng sau khi ly hôn nên khi con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi gây thiệt hại thì không có cơ sở xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho con thuộc về bên nào. Do đó pháp luật cần quy định cụ thể về trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho con trong trường hợp vợ chồng ly hôn theo hướng bên nào quản lý tài sản của con hoặc bên nào trực tiếp nuôi con có trách nhiệm bồi thường thiệt hại do hành vi của con gây ra.

Tám là, về vấn đề hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên. Có thể nói đây là chế tài được áp dụng với các bậc cha mẹ có hành vi vi phạm nghiêm trọng đối với con chưa thành niên. Tuy nhiên trong thực tiễn thực hiện điều luật này rất ít khi được áp dụng và nếu có được áp dụng thì hiệu quả mang lại là không cao, không đạt được mục đích mà điều luật hướng tới. Điều đó xuất phát từ những nguyên nhân chủ yếu là:

Thứ nhất, do xuất phát từ quan niệm sai lầm là ai sinh con ra có quyền nuôi dạy theo cách của mình, không ai có quyền can thiệp vào. Do đó khi cha, mẹ của con chưa thành niên có một trong các hành vi được quy định tại Điều 85 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 thì những chủ thể có quyền yêu cầu hạn chế quyền của cha mẹ mặc dù biết nhưng cũng rất ít khi nhờ tới sự can thiệp của các cơ quan chức năng hoặc yêu cầu Tòa án giải quyết cho nên trên thực tế việc cha, mẹ vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ đối với con chưa thành niên diễn ra nhiều nhưng số trường hợp bị xử lý là rất ít. Thậm chí trong thực tế khi Tòa án xét xử các vụ án hình sự và tuyên phạt cha mẹ về một trong các đối với con chưa thành niên thì phần lớn các Tòa cũng không tự mình ra quyết định hạn chế quyền cha mẹ đối với con chưa thành niên mặc dù trong trường hợp này Tòa án đã biết và có quyền ra quyết định đó. Vì vậy pháp luật cần bổ sung thêm quy định trong trường hợp này Tòa án phải có trách nhiệm xem xét ra quyết định hạn chế quyền của cha mẹ đối với con chưa thành niên nếu xét thấy điều đó là cần thiết. Khóa luận: Thực tiễn quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con.

Thứ hai, hiện nay chúng ta vẫn thiếu cơ chế để thực hiện việc hạn chế quyền của cha mẹ đối với con chưa thành niên. Bởi lẽ trong trường hợp cả cha và mẹ đều bị hạn chế quyền mà con không có người giám hộ hoặc có nhưng người giám hộ cũng không đủ điều kiện để chăm sóc, nuôi dưỡng thì hiện tại vẫn chưa có quy định cụ thể nào của pháp luật về việc sẽ giao đứa trẻ đó cho cơ quan, tổ chức nào thực hiện việc chăm sóc, nuôi dưỡng. Do đó trên thực tế sau khi cha hoặc mẹ hoặc cả cha và mẹ đều bị tuyên hạn chế quyền thì chính cha mẹ của con chưa thành niên vẫn được giao tiếp tục nuôi dưỡng con, có quyền sống cùng với con nên việc thi hành quyết định hạn chế quyền cha mẹ của Tòa án là tương đối khó khăn và thiếu cơ chế giám sát.

Để quy định này thật sự đi vào thực tiễn và phát huy được tác dụng của nó pháp luật cần có hướng dẫn cụ thể trong trường hợp cả cha và mẹ đều bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên theo hướng: nếu giao con cho người giám hộ thì người đó phải có đủ điều kiện cần thiết đảm bảo cho việc chăm sóc, giáo dục trẻ em; nếu không có người giám hộ hoặc người giám hộ không đủ điều kiện chăm sóc, giáo dục thì trẻ được đưa vào những cơ sở xã hội có đủ điều kiện nuôi dạy trẻ và cha mẹ phải chịu mọi chi phí để phục vụ cho việc nuôi dạy con trong trường hợp đó. Bên cạnh đó các cơ quan chức năng cần làm tốt công tác tuyên truyền, vận động để các cá nhân, cơ quan, tổ chức hiểu rõ quy định của pháp luật Hôn nhân và gia đình về hạn chế quyền cha mẹ đối với con chưa thành niên nhẳm phát hiện xử lý kịp thời những trường hợp vi phạm, bảo vệ quyền lợi cho con chưa thành niên.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Bảng Giá Viết Thuê Luận Văn Thạc Sĩ Ngành Luật

3.1.2. Thực trạng điều chỉnh thực hiện pháp luật về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con theo Luật hôn nhân và gia đình

3.1.2.1. Ưu điểm

Trong xã hội pháp chế xã hội chủ nghĩa, khi mà pháp luật được thượng tôn thì quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con cái ngày càng có những phát triển tiến bộ hơn. Luật hôn nhân và gia đình đã quy định khá đầy đủ, chặt chẽ về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con, phù hợp với xu thế hội nhập, thể chế hóa những quy định của Công ước quốc tế về quyền trẻ em phù hợp với truyền thống văn hóa và xã hội Việt Nam. Khóa luận: Thực tiễn quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con.

Các quy định về quyền và nghĩa vụ về nhân thân của cha mẹ đối với con được Luật hôn nhân và gia đình ghi nhận theo nguyên tắc bảo vệ trẻ em – đối tượng cần được chăm sóc và bảo vệ đặc biệt, những chủ nhân tương lai của đất nước. Chính vì thế việc quan tâm, chăm sóc và bảo vệ trẻ em luôn là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta và được xác định là trách nhiệm to lớn của gia đình cũng như xã hội, thể hiện tính ưu việt của xã hội ta. Trên thực tế, trong thời gian vừa qua đất nước ta đã có sự phát triển khá mạnh mẽ và đạt được nhiều thành tựu về kinh tế. Đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân được nâng cao rõ rệt, tỷ lệ mù chữ, đói nghèo, suy dinh dưỡng của trẻ em ngày càng được thu hẹp. Có thể nói các quyền và nghĩa vụ về nhân thân của cha, mẹ đối với con đã được các bậc cha mẹ quan tâm, thực hiện tương đối tốt. Thể hiện trên rất nhiều khía cạnh khác nhau:

Vấn đề trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc con: Đây là vấn đề hết sức quan trọng, được thực hiện từ khi con sinh ra và có ảnh hưởng rất lớn tới sự hình thành nhân cách và phát triển về mọi mặt của con cái sau này. Vì vậy, ngày nay trong bối cảnh khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển, mọi nhu cầu của đời sống ngày một nâng cao, môi trường sống có nhiều biến đổi tiêu cực ảnh hưởng đến sức khỏe con người thì những tiêu chuẩn đặt ra trong việc nuôi dưỡng, chăm sóc con trẻ cũng càng khắt khe hơn. Cho nên cha mẹ luôn cố gắng tạo ra những điều kiện tốt nhất cho con, có không ít bậc cha mẹ sau khi sinh dành hẳn thời gian chăm sóc con trong những năm đầu đời. Ở những nơi kinh tế còn kém phát triển như miền núi, hải đảo và nông thôn, các bậc phụ huynh cũng đã được nâng cao nhận thức chăm lo cho con em mình có cơm ăn áo mặc, được cắp sách tới trường. Không những thế, thời gian bố mẹ nuôi dưỡng con cái ngày càng lâu dài hơn, không chỉ nuôi dạy con đến tuổi trưởng thành mà cha mẹ còn cho con học đại học, cao đẳng, học nghề… trang bị cho con những hành trang cần thiết để con lập thân lập nghiệp. Với những gia đình có điều kiện nhất là ở khu vực thành thị khi con cái đã trưởng thành, có thể tự lo cuộc sống cho mình thì cha mẹ vẫn không ngừng chăm sóc, nuôi dưỡng con.

Việc giáo dục con cái cũng được cha mẹ quan tâm thực hiện tốt, ngoài việc chăm lo các điều kiện vật chất thì việc giáo dục con cũng phải thực hiện liên tục và cần được theo dõi sát sao. Giáo dục con trong xã hội ngày nay đã có nhiều tiến bộ khác xưa bởi lẽ nó diễn ra trong bối cảnh có sự giao thoa mạnh mẽ giữa các nền văn hóa và sự phát triển bùng nổ của công nghệ thông tin. Bởi vậy giáo dục con sao cho vẫn giữ được nét truyền thống của văn hóa gia đình Việt Nam, phù hợp với xu thế thời đại nhưng đồng thời cũng phải tránh được những ảnh hưởng tiêu cực của xã hội đòi hỏi cha mẹ phải nắm bắt được tâm lý con trẻ và có những biện pháp phù hợp. Việc giáo dục con đòi hỏi phải có sự kết hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và toàn xã hội. Bởi lẽ thời gian con cái đến trường thì trách nhiệm quản lý, giáo dục thuộc về nhà trường. Ở đó không những dạy cho các em kiến thức mà còn dạy các em cách làm người. Ngày nay, hầu hết các bậc cha mẹ khi nuôi dạy con cái đều nêu cao tinh thần bình đẳng giữa cha mẹ và con cái. Cha mẹ đã biết lắng nghe, chia sẻ ý kiến với con cái, giảng giải và phân tích đúng sai chứ không hoàn toàn áp đặt ý chí của mình bắt con cái phải nghe theo. Bên cạnh đó, cha mẹ đã tích cực ủng hộ và khuyến khích con tham gia các hoạt động xã hội vì lợi ích cộng đồng qua đó thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của con về trí tuệ, tài năng và nhân cách. Các bậc cha mẹ không chỉ dừng lại ở việc giáo dục con phải ngoan ngoãn, lễ phép mà còn chú ý đến việc khuyến khích con trẻ tính chủ động, sáng tạo trong suy nghĩ và hành động. Khóa luận: Thực tiễn quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con.

Về vấn đề hướng dẫn con chọn nghề, tôn trọng quyền chọn nghề của con, gần đây cha, mẹ cũng đã có những suy nghĩ thoáng hơn, định hướng nghề nghiệp cho con trên cơ sở tôn trọng sở thích của con. Lựa chọn nghề nghiệp là bước khởi đầu trên con đường sự nghiệp của mỗi người vì vậy cha mẹ với tư cách là người đã có kinh nghiệm thực tế, nắm bắt được nhu cầu của xã hội và cũng là người hiểu rõ nhất sở trường, tâm tư nguyện vọng của con cái sẽ cho con những định hướng thật đúng đắn để con chọn nghề nghiệp phù hợp với bản thân. Đồng thời cha mẹ là điểm tựa tinh thần giúp con cái thực hiện ước mơ nghề nghiệp và đồng hành cùng con cái trong chặng đường quan trọng này.

Các quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ về tài sản của cha mẹ đối với con cũng được các bậc cha mẹ quan tâm và thực hiện tương đối đầy đủ với tinh thần trách nhiệm cao. Cụ thể là: Về vấn đề cấp dưỡng nuôi con: Nghĩa vụ cấp dưỡng được đặt ra khi cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con và không phụ thuộc vào tình trạng hôn nhân của cha mẹ. Có một thực tế hiện nay là ở các vùng nông thôn, các bậc cha mẹ thường đi làm tại các khu công nghiệp, lên thành phố tìm việc làm hoặc đi xuất khẩu lao động để gửi tiền về nuôi con ăn học diễn ra ngày càng phổ biến. Nhờ vậy mà con cái được ăn uống đầy đủ, được cắp sách đến trường. Khi cha, mẹ ly hôn, nghĩa vụ cấp dưỡng cho con khi không trực tiếp nuôi con được Tòa án giải thích rõ và quyết định hết sức thỏa đáng. Phần lớn các vụ án ly hôn đều được các bên đương sự thỏa thuận về mức cấp dưỡng và ít có tranh chấp. Điều đó xuất phát từ nhận thức về trách nhiệm nuôi dưỡng của cha mẹ đối với con cái.

Việc quản lý, định đoạt tài sản của con: Ngày nay không ít trẻ em có tài sản riêng. Đó là các trường hợp như được hưởng thừa kế, được tặng cho, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng của con, thu nhập do lao động của con và các thu nhập hợp pháp khác… tuy nhiên với nhận thức còn hạn chế, việc quản lý và sử dụng khối tài sản đó sao cho có hiệu quả lại là trở ngại đối với các em. Do đó, cha mẹ với vai trò là người đại diện, người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sẽ là đối tượng phù hợp nhất quản lý, định đoạt tài sản riêng của con trên cơ sở đảm bảo quyền lợi của con. Bên cạnh đó các bậc cha mẹ còn động viên, khuyến khích con trong việc tạo ra tài sản riêng, tích lũy để phục vụ cuộc sống về sau khi các em trưởng thành. Đối với những quyết định liên quan đến tài sản là bất động sản; động sản có đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng; tài sản dùng vào việc kinh doanh từ tài sản riêng của con cha mẹ đều có sự bàn bạc thống nhất, cân nhắc kỹ lưỡng để hướng dẫn, khuyên bảo con sao cho những tài sản đó được sử dụng một cách hiệu quả nhất, tránh những rủi ro không đáng có.

Đối với nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do hành vi trái pháp luật của con gây ra đại đa số các trường hợp đều được các bậc cha, mẹ chấp hành tốt và thực hiện khá đầy đủ. Hiện nay, số lượng tội phạm vị thành niên chiếm tỷ lệ tương đối cao và có xu hướng ngày một gia tăng. Các trường hợp phạm tội hoặc gây thiệt hại thường rơi vào các gia đình có hoàn cảnh khó khăn, thiếu sự quản lý, chăm sóc của cha mẹ và khi nghĩa vụ bồi thường thiệt hại đặt ra rất ít trường hợp trẻ em có tài sản riêng đủ để bồi thường. Do vậy cha mẹ là người có trách nhiệm bồi thường và nghĩa vụ này trong thực tế được thực hiện với tinh thần trách nhiệm cao của cha mẹ. Khóa luận: Thực tiễn quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con.

3.1.2.2. Hạn chế

Bên cạnh những mặt tích cực về thực hiện quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con thì vẫn còn tồn tại rất nhiều điểm hạn chế, bất cập. Đó là hệ quả của rất nhiều yếu tố xã hội như: lối sống thực dụng của các bậc cha mẹ, sự coi trọng giá trị vật chất hơn là chăm lo gia đình, sự tác động tiêu cực của các nền văn hóa khác khi du nhập vào Việt Nam làm xói mòn các chuẩn mực đạo đức, mặt trái của sự phát triển kinh tế, tốc độ đô thị hóa… làm gia tăng gánh nặng “cơm áo, gạo, tiền” dẫn đến thiếu đi sự quan tâm, chăm sóc con trẻ, nạn phân biệt giữa các con do tàn dư của xã hội cũ để lại, sự thờ ơ của các cơ quan có thẩm quyền, của xã hội… tất cả những yếu tố đó đã ảnh hưởng tiêu cực tới việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của cha mẹ dẫn đến sự phát triển không lành mạnh của con cái, nhiều trẻ lớn lên trong mặc cảm do bị đối xử thô bạo hoặc bị hành hạ cả về thể chất lẫn tinh thần từ chính cha, mẹ chúng, nhiều trẻ em bị bỏ rơi, không nơi nương tựa, ngoài ra còn có rất nhiều vụ án đau lòng đang xảy ra hàng ngày, hàng giờ mà nạn nhân chính là trẻ em – đối tượng cần được chăm sóc và bảo vệ đặc biệt.

Việt Nam vẫn là một nước nông nghiệp nên trẻ em nông thôn chiếm một tỷ lệ lớn, sự chênh lệch giàu, nghèo diễn ra một cách mạnh mẽ giữa thành thị và nông thôn. Điều đó dẫn đến chất lượng cuộc sống của trẻ em Việt Nam vẫn còn tương đối thấp và có sự khác nhau giữa các vùng, miền. Trong khi đó, các gia đình phải chịu áp lực hơn bao giờ hết để có đủ thu nhập trang trải các phí sử dụng dịch vụ xã hội như y tế và giáo dục. Điều này đồng thời góp phần làm tăng tình trạng chênh lệch xã hội. Với tỷ lệ di cư và tình trạng gia đình tan vỡ tăng lên, trẻ em Việt Nam đang đứng trước nguy cơ cao hơn bị lạm dụng, bóc lột, bạo lực và xao nhãng.

Ở Việt Nam, dân tộc thiểu số thường sinh sống chủ yếu ở các khu vực nông thôn miền núi và là những người ít được hưởng lợi nhất từ tăng trưởng kinh tế của đất nước. Tỷ lệ tử vong ở mẹ ở các khu vực miền núi xa xôi hẻo lánh như ở Tây nguyên và các vùng núi phía bắc cao hơn rất nhiều. Tỷ lệ tử vong ở trẻ dưới một tuổi ở các vùng Tây nguyên và Tây Bắc vẫn ở mức cao.

Theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình “không thừa nhận sự phân biệt đối xử giữa các con”. Tuy nhiên trên thực tế, hiện vẫn còn tàn dư của tư tưởng “trọng nam khinh nữ” và có sự phân biệt đối xử giữa các con nhất là ở những vùng nông thôn, những nơi dân trí còn thấp. Hiện tượng này đã gây ra tình trạng bất bình đẳng giữa các con, tâm lý mặc cảm, thiếu tình đoàn kết gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới tình cảm gia đình. Ở những nơi kinh tế còn khó khăn thường cha mẹ chỉ cho con trai theo học văn hóa, con gái phải nghỉ học sớm ở nhà giúp đỡ cha mẹ và chăm sóc các em. Khóa luận: Thực tiễn quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con.

Thực tế hiện nay, các mối quan hệ trong gia đình nói riêng và xã hội nói chung ngày càng đa dạng, phức tạp. Tình trạng “bố dượng, mẹ kế”, “con anh, con tôi, con chúng ta”, tình trạng ngoại tình, ly thân, ly hôn… của cha mẹ đã tổn hại nghiêm trọng tới sự phát triển tâm sinh lý của con trẻ. Nhiều em đang là con ngoan, trò giỏi bỗng trầm cảm, học hành sa sút. Ở lứa tuổi “ăn chưa no, lo chưa tới” các em rất dễ bị tổn thương về tâm lý do những biến cố gia đình dẫn đến chán nản, sống buông thả và đánh mất tương lai. Vì vậy, có  thể nhận thấy ở các gia đình không hạnh phúc con cái họ thường phát triển kém hơn bạn bè.

Vấn nạn bạo lực gia đình ở Việt Nam ngày càng đáng báo động, không ít trong số đó nạn nhân chính là trẻ em. Hậu quả của nó có thể là những tổn thương về thể chất và cũng có thể là những tổn thương về tâm lý không dễ gì hàn gắn. Với trường hợp con cái không phải là nạn nhân trực tiếp thì bạo lực gia đình cũng ảnh hưởng không nhỏ tới sự hình thành nhân cách và sự phát triển bình thường về tâm sinh lý của con trẻ. Bởi lẽ sống trong gia đình có bạo lực trẻ em dễ mắc phải những tổn thương về tâm lý, mặc cảm, tự ti. Có thể thấy song song với tình trạng cha mẹ nuông chiều con quá mức là tình trạng ngược đãi của cha mẹ đối với con cái. Có thể liệt kê rất nhiều những vụ án thương tâm, gây bất bình trong xã hội:

Gần đây là vụ án xét xử ông bố: Nguyễn Trung Huyên (SN 1992, trú tại Thạch Hòa, Thạch Thất, Hà Nội) để điều tra về tội “Giết người”. Nguyễn Trung Huyên làm nghề thợ mộc là nghi can trong vụ bé gái Đ.N.A (SN 2018) bị 9 chiếc đinh găm vào sọ não xảy ra vào đầu năm nay. Cháu A. Là con gái của chị N.T.L (SN 1995, trú tại Canh Nậu, Thạch Thất, Hà Nội) – người tình của Huyên

Theo thông tin từ vụ án, sau khi bố mẹ cháu A ly dị, đã về ở cùng mẹ là chị N.T.L. Khoảng tháng 9/2021, chị L cùng H và cháu A thuê căn nhà trọ tại xã Cần Kiệm, huyện Thạch Thất và chuyển đến ở. Bà H sống cách nhà trọ của cháu A khoảng 100m cho biết, Khoảng 9h ngày 17/1/2022, cháu được đưa đến nhà nhờ trông giúp vì gia đình nói “cháu không chịu ăn uống”. Sau đó, gia đình bà H thấy cháu A có biểu hiện bất thường đã gọi điện cho người thân cháu bé đến đón về. Chiều cùng ngày, chị L đưa con đến Bệnh viện Thạch Thất trong tình trạng hôn mê, co giật. Bệnh viện tiến hành chụp chiếu, chuẩn đoán trên phim có hình ảnh cản quang trên hộp sọ bệnh nhi.

Sáng 18/1/2022, cháu A đã được chuyển đến Bệnh viện Xanh Pôn tiến hành chụp cắt lớp, phát hiện có 9 dị vật trong hộp sọ, hình dạng giống như đinh gỗ ghim đâm vào tổ chức não. Tại thời điểm trên, Bệnh viện Xanh Pôn cho biết bệnh nhi đang điều trị ở khoa Hồi sức Nhi, tình trạng rất nguy kịch… Trong khoảng thời gian này, H nảy sinh ý định hành hạ, đánh đập cháu A. Để không ảnh hưởng đến cuộc sống với người tình. Ngày 17/1/2022, khi chị Linh đi làm, H đánh cháu A nhiều lần. Sau đó, đối tượng này đã găm 9 chiếc đinh vào đầu cháu bé (Theo trang báo 24h.cm).

Ngoài vụ việc trên, cơ quan chức năng điều tra cũng làm rõ, trong thời gian sinh sống tại căn nhà trọ, Huyên cũng đã nhiều lần đánh đập, hành hạ cháu A. Khóa luận: Thực tiễn quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con.

Trước vụ án bạo hành ở trên, Tháng 9/2021, Lê Thành Công (43 tuổi, ở P.Xuân Đỉnh, Q.Bắc Từ Liêm) dạy con gái ruột của mình học là bé L.H.A (6 tuổi) tại nhà riêng.

Quá trình học, thấy bé A mất tập trung, chậm tiếp thu nên Công dùng đũa gỗ vụt hơn 10 lần vào mu bàn tay trái, cánh tay trái và chân trái con gái.

Chưa dừng lại, Công tiếp tục bảo vợ lấy chổi để dạy con, nhưng vợ không tìm thấy chổi nên đưa một thanh tre dài khoảng 50 cm cho Công. Sau đó, Công tiếp tục vụt vào mông, lưng con gái.

Sau đó, bé A bị nôn, nóng sốt nên được bố mẹ đưa đến Bệnh viện Nhi Trung ương thăm khám. Qua kiểm tra, các bác sĩ xác định bé A  đã tử vong ngoại viện.

Cái chết của bé A là hồi chuông bừng tỉnh về cách dạy con và vấn nạn bạo hành trẻ em gây nhức nhối trong xã hội (Theo bảng tin tại Baomoi.cm cho biết).

Nhiều vụ bạo hành trẻ em liên tiếp được phản ánh. Cơ quan công an cũng đã quyết liệt vào cuộc và những bản án thích đáng đã được đưa ra. Thế nhưng làm sao để ngăn chặn những hành vi độc ác này xảy ra, làm sao bảo vệ những đứa bé, đứa trẻ hồn nhiên khỏi những trận đòn roi hay tra tấn như thế để không còn xảy ra vụ việc đáng tiếc, đau lòng là câu hỏi mà dư luận luôn đau đầu?

Không thể thống kê hết tình trạng bạo hành trẻ em của cha đẻ, mẹ đẻ của bố dượng, mẹ kế đối với con cái hay cha mẹ nuôi đối với con nuôi. Nhưng qua một vài ví dụ cụ thể nêu trên có thể thấy quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình Việt Nam đang bị vi phạm nghiêm trọng. Để ngăn chặn tình trạng này đòi hỏi sự góp sức của toàn xã hội, trước hết là sự thông tin, tố giác kịp thời của người dân và sự vào cuộc của các cơ quan chức năng trong việc phát hiện và xử lý nghiêm minh, kịp thời các vụ việc cha mẹ bạo hành, đánh đập con cái xảy ra trong thực tế tạo ra sức răn đe, giáo dục cho các bậc cha mẹ trong việc nuôi dạy con cái, nhất là ở những nơi kinh tế còn khó khăn, trình độ dân trí còn lạc hậu.

3.2. Một số giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện pháp luật về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con Khóa luận: Thực tiễn quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con.

Những vấn đề về hôn nhân và gia đình Việt Nam đã được Luật hôn nhân năm và gia đình năm 2000 quy định tương đối đầy đủ song sau 14 năm áp dụng vào thực tiễn đã bộc lộ những hạn chế nhất định và cần có sự điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội hiện nay. Vì những lí do đó ngày 19/6/2014 Quốc hội đã thông qua Luật hôn nhân và gia đình năm 2014, có hiệu lưc kể từ ngày 01/01/2015. Trong đó những quy định về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con được Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định rất rõ ràng, cụ thể tại Mục 1, Chương V của Luật, hầu hết các quy định về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con theo Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 đã được Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 sửa đổi, bổ sung, kết cấu lại điều luật cho hợp lý hơn.

Để pháp luật nói chung, pháp luật về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con nói riêng thực sự đi vào cuộc sống, được tôn trọng và thực hiện nghiêm chỉnh, ngoài điều kiện Nhà nước cần ban hành những quy định cụ thể, thiết thực, phù hợp với truyền thống văn hóa của gia đình Việt Nam thì cần phải thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Cụ thể là:

Một là, tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về Hôn nhân và gia đình qua các kênh thông tin, đồng thời phát huy vai trò của các đoàn thể quần chúng.

Để pháp luật về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con được hiều đúng, hiều đủ và sâu rộng tới quần chúng nhân dân Nhà nước cần phải làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật tới từng hộ gia đình thông qua các phương tiện truyền thông như báo, đài; thông qua các cơ quan, tổ chức có chuyên môn và các tổ chức xã hội như: Trung tâm trợ giúp pháp lý, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Hôị liên hiệp phụ nữ… Khóa luận: Thực tiễn quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con.

Các cơ quan tổ chức có chuyên muôn cần thực hiện thường xuyên các chuyên mục về giới thiệu, giải thích pháp luật về Hôn nhân gia đình, về nghĩa vụ của cha mẹ đối với con cho từng loại đối tượng, đặc biệt là những người trẻ mới lập gia đình hoặc sắp bước vào độ tuổi kết hôn. Qua đó nêu lên những tấm gương tốt để mọi người noi theo và thực hiện đồng thời lên án mạnh mẽ những vi phạm và biểu hiện tiêu cực trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của cha mẹ để giáo dục và răn đe.

Các cơ quan, đoàn thể đặc biệt là hệ thống các cơ quan từ cấp tỉnh trở xuống ít nhất mỗi năm một hoặc hai lần tổ chức các cuộc thi có giải tìm hiểu về pháp luật Hôn nhân và gia đình, đồng thời đối với các cơ quan chuyên môn cần cử cán bộ có chuyên môn xuống tận cơ sở để thực hiện việc tuyên truyền, phổ biến kiến thức nuôi dạy con tốt nhất là ở những nơi vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn…

Phát huy tốt hơn nữa vai trò của các đoàn thể quần chúng trong việc tuyên truyền pháp luật về hôn nhân gia đình. Công tác trẻ em phải được tổ chức thành các phong trào quần chúng sâu rộng và thường xuyên. Bên cạnh đó cần phát huy nội lực của các gia đình trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con cái. Thực hiện tốt công tác trợ giúp pháp lý cho những người thuộc đối tượng được trợ giúp liên quan đến lĩnh vực Hôn nhân gia đình nhằm bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của các em.

Hai là, đẩy mạnh việc thực hiện các chính sách pháp luật của Nhà nước có liên quan đến lĩnh vực Hôn nhân và gia đình.

Trong quá trình thực hiện các quy định của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014; Luật bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ em năm 2004; Luật phòng chống bạo lực gia đình năm 2007… về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con, Nhà nước cần bổ sung thêm các chính sách cụ thể, những biện pháp hữu hiệu để thực hiện có hiệu quả các quy định đó. Trong quá trình thực thi pháp luật cần có sự phối hợp của gia đình, nhà trường, các cơ quan chức năng và toàn xã hội nhất là việc phát hiện và xử lý kịp thời những hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con cần nhận sự quan tâm thỏa đáng từ các cơ quan chức năng cũng như toàn xã hội.

Đối với các cơ quan chức năng mà trọng tâm là Tòa án và các cơ quan bảo vệ pháp luật khác cần phát huy tốt hơn nữa vai trò của mình trong việc phát hiện và xử lý kịp thời các vụ, việc có liên quan đến lĩnh vực Hôn nhân gia đình, ngăn chặn và xét xử nghiêm minh những tội phạm xâm hại đến trẻ em để giáo dục, răn đe nhằm bảo vệ các em tránh được những bạo lực không đáng có từ phía gia đình, người thân. Trong quá trình giải quyết, xét xử án Hôn nhân gia đình Tòa án cần có sự cân nhắc, quan tâm đúng mức tới đối tượng là trẻ em nhằm đảm bảo cho các em luôn có được sự quan tâm đầy đủ nhất từ cha mẹ, ngay cả khi hôn nhân giữa cha mẹ chúng không còn tồn tại.

Đối với các tổ chức xã hội như: Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh; Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam; Tổng liên đoàn lao động Việt Nam… cần quan tâm chăm sóc, động viên kịp thời nhất là những em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn. Vận động đóng góp về vật chất và động viên về tinh thần, cùng với cha mẹ lo cho các em có một cuộc sống ấm no, đầy đủ và được cắp sách tới trường. Phát huy tốt hơn nữa vai trò của mình trong việc xây dựng làng văn hóa, khu phố văn hóa, gia đình văn hóa; tuyên truyền thực hiện kế hoạch hóa gia đình, phổ biến pháp luật về hôn nhân gia đình thông qua các buồi tọa đàm đối thoại, các cuộc thi… góp phần xây dựng gia đình hòa thuận, ấm no, hạnh phúc. Khóa luận: Thực tiễn quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con.

Ba là, Nhà nước ban hành các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân nhằm tạo ra những điều kiện tốt nhất trong việc nuôi dạy con trẻ.

Nhìn chung trình độ phát triển kinh tế của nước ta trong những năm qua đã có những chuyển biến tích cực nhưng vẫn còn thấp kém. Mức sống của người dân tuy đã được nâng cao nhưng có sự chênh lệch giàu nghèo khá lớn. Do đó ngay cả ở khu vực thành thị thì vẫn có những gia đình có cuộc sống hết sức khó khăn. Tất cả những điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống, ảnh hưởng tới việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em. Tình trạng trẻ em phải lao động sớm, thậm chí sống lang thang, bụi đời hay sa vào các tệ nạn xã hội diễn ra ngày càng nhiều không chỉ ở khu vực thị thành mà ở cả các vùng nông thôn. Để hạn chế tình trạng này Nhà nươc với vai trò là chủ thể tích cực nhất cần có những đối sách phù hợp. Tạo điều kiện cho mọi gia đình được sống cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Từ đó mới tạo cơ sở thể thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con.

Thực tế hiện nay trẻ em ở những vùng nông thôn và ở những nơi có điều kiện được nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục như những gì mà lẽ ra các em đáng được hưởng. Tình trạng bạo hành trẻ em, lạm dụng sức lao động, thất học… ở những nơi này cũng diễn ra phổ biến hơn so với khu vực thành thị. Chính vì thế Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ cho những gia đình ở những khu vực này để họ có thể phát triển kinh tế, yên tâm làm ăn sinh sống và chăm lo cho con cái của họ. Đồng thời cũng cần có những biện pháp cụ thể để các em có độ tuồi đến trường được học tập, được phát triển lành mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần. Có như vậy mới hạn chế được tình trạng trẻ em phải bỏ học sớm lao động kiếm sống đồng thời góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho cha, mẹ thực hiện tròn nghĩa vụ đối với con cái của mình.

KẾT LUẬN Khóa luận: Thực tiễn quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con.

Xuất phát từ tầm quan trọng của gia đình trong đời sống xã hội, theo từng giai đoạn với những đặc điểm khác nhau mà Nhà nước ta luôn ban hành kịp thời các văn bản pháp luật điều chỉnh về lĩnh vực Hôn nhân và gia đình. Những văn bản đó thật sự là tấm gương phản chiếu cuộc sống Hôn nhân và gia đình trong xã hội, là quan điểm, cách nhìn của Nhà nước đối với các vấn để Hôn nhân gia đình. Nghiên cứu các quy định về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con theo Luật hôn nhân và gia đình Việt Nam có thể nhận thấy pháp luật hiện hành đã quy định tương đối đầy đủ và chi tiết, tạo ra hành lang pháp lý vững chắc trong việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con. Đồng thời thông qua những quy định đó đã thể hiện rõ nét quan điểm của Nhà nước ta đối với trẻ em – đối tượng cần được chăm sóc và bảo vệ đặc biệt. Không thể phủ nhận vai trò, sự tiến bộ trong những quy định về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con. Tuy nhiên nhiều quy định của Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 hiện hành về vấn đề này vẫn còn những hạn chế, bất cập, khó áp dụng trong thực tế, có những vấn đề liên quan hiện tại vẫn chưa được pháp luật quy định hoặc quy định không rõ ràng. Những điều đó dẫn đến nhiều tranh chấp liên quan đến quyền và nghĩa vụ giữa cha mẹ và con còn khó giải quyết, quyền lợi của các chủ thể, đặc biệt là quyền lợi của con chưa được bảo đảm một cách thỏa đáng.

Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 được ban hành đã có những điều chỉnh về các quan hệ Hôn nhân gia đình nói chung, các quy định về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con nói riêng phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội hiện nay. Với việc thực hiện tập trung các giải pháp từ các cơ quan chức năng, sự quan tâm đúng mức từ phía gia đình, nhà trường và toàn xã hội, những quy định này sẽ tạo ra cơ sở cho việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con cũng như trong việc giải quyết các tranh chấp nhằm bảo đảm quyền, lợi ích chính đáng của các chủ thể và góp phần xây dựng gia đình Việt Nam giàu truyền thống, bền vững, hạnh phúc. Khóa luận: Thực tiễn quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Khóa luận: Quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con theo Luật