Luận văn: Giải pháp pháp luật giải quyết khiếu nại về đất đai

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Luận văn: Giải pháp pháp luật giải quyết khiếu nại về đất đai hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Luận văn: Quan điểm và giải pháp hoàn thiện pháp luật giải quyết khiếu nại về đất đai và thực tiễn thực hiện trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

3.1 QUAN ĐIỂM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI VỀ ĐẤT ĐAI

Những quan điểm, tư tưởng và các giá trị phổ biến của Nhà nước pháp quyền đóng vai trò quan trọng đối với quá trình phát triển của từng quốc gia, dân tộc. Một trong những nội dung cơ bản của việc xây dựng Nhà nước pháp quyền là xác lập một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, tạo ra khuôn khổ pháp lý để Nhà nước quản lý xã hội, đảm bảo sự phát triển tự do, toàn diện của con người. Pháp luật khiếu nại là một bộ phận quan trọng của hệ thống pháp luật, góp phần hiện thực hóa việc sử dụng pháp luật để bảo vệ các giá trị mà Nhà nước pháp quyền đưa lại cho xã hội, cho con người. Khi quyền khiếu nại của công dân được bảo đảm, thì Nhà nước và xã hội sẽ có phương thức đơn giản, dễ thực hiện trong phòng ngừa đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật và kiểm soát hoạt động của bộ máy nhà nước.

3.1.1. Hoàn thiện pháp luật giải quyết khiếu nại trên nền tảng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân

Nhân dân thực hiện quyền lực bằng việc bầu ra bộ máy và tham gia vào quá trình kiểm soát hoạt động của bộ máy. khiếu nại như một phương thức tự vệ dự phòng, kiểm soát xã hội, kiểm soát hoạt động của cơ quan nhà nước qua việc phản kháng với những hành vi vi phạm pháp luật. Bằng việc này, Nhà nước đã tạo lập công cụ pháp lý để công dân có thể tự bảo vệ mình, đấu tranh các hành vi vi phạm pháp luật mà trước hết hướng vào sự vi phạm từ phía cơ quan nhà nước và những người thi hành công vụ.

Việc sử dụng quyền khiếu nại là thước đo thái độ, niềm tin của công dân đối với sự công bằng mà pháp luật có thể đem lại cho họ trong việc xem xét, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật. Bởi thế, pháp luật khiếu nại cần phải được xây dựng, hoàn thiện sao cho công dân có thể sử dụng quyền khiếu nại tố cáo của mình thuận lợi nhất, hiệu quả nhất, đơn giản nhất. Việc đơn giản hóa các quy trình thủ tục khi thực hiện quyền khiếu nại tố cáo sẽ tạo điều kiện để người dân có thể tiếp cận và cung cấp thông tin cho các cơ quan nhà nước.

3.1.2. Hoàn thiện pháp luật giải quyết khiếu nại trên cơ sở tôn trọng và bảo vệ quyền con người, quyền công dân, thực hiện công bằng xã hội

Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển xã hội. “Quyền con người gắn bó chặt chẽ với tư tưởng Nhà nước pháp quyền, là yếu tố được xã hội hóa bằng con đường Nhà nước ghi nhận”. Do đó, các quy định của pháp luật khiếu nại tố cáo phải hướng vào việc bảo vệ và tôn trọng các quyền cơ bản của con người. Điều đó phải được thể hiện trong các quy định về tiếp nhận và phản hồi thông tin trong Giải quyết khiếu nại tố cáo; về bảo đảm tính công khai, đối thoại trong suốt quá trình xem xét giải quyết vụ việc… Luận văn: Giải pháp pháp luật giải quyết khiếu nại về đất đai.

3.1.3. Hoàn thiện pháp luật giải quyết khiếu nại trên cơ sở đảm bảo tính hệ thống, đồng bộ

Trong đó xác định vai trò chủ đạo của Luật về khiếu nại và Giải quyết khiếu nại. Các luật này quy định, điều chỉnh những vấn đề có tính nguyên tắc về quyền và nghĩa vụ trong khiếu nại tố cáo; thẩm quyền, trách nhiệm Giải quyết khiếu nại tố cáo; trình tự thủ tục Giải quyết khiếu nại tố cáo; cơ chế kiểm tra, giám sát và bảo đảm thi hành pháp luật khiếu nại… Do vậy, những quy định của luật vừa phải mang tính khái quát, đóng vai trò luật khung điều chỉnh hoạt động khiếu nại tố cáo và Giải quyết khiếu nại tố cáo vừa phải có sự đồng bộ, thống nhất với các văn bản pháp luật khác.

3.1.4. Hoàn thiện pháp luật giải quyết khiếu nại về đất đai theo hướng mở rộng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa

Dân chủ là thuộc tính cơ bản của pháp luật Xã hội chủ nghĩa bởi nó là phương tiện tổ chức của một nhà nước dân chủ, một xã hội dân chủ, bảo đảm trên thực tế quyền lực nhà nước là thống nhất và thuộc về nhân dân.

Nói cách khác, pháp luật dân chủ phải là pháp luật vì con người. Đó là định hướng xuyên suốt quá trình phát triển của pháp luật, là tư tưởng chỉ đạo công tác khiếu nại, tố cáo pháp luật mà sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định là phải làm sao cho pháp luật dân chủ ngày càng nhiều hơn, tốt hơn.

Về nhận thức, cần khẳng định, mặc dù quyền ban hành pháp luật thuộc về cơ quan nhà nước có thẩm quyền, song chủ thể sáng tạo pháp luật chân chính phải là nhân dân. Từ nhận thức này đặt ra hai vấn đề: Một là, nhân dân phải có năng lực làm chủ, tức phải có hiểu biết sâu về sắc pháp luật, có ý thức dân chủ và là chủ, thể hiện năng lực và tinh thần làm chủ; hai là, nhân dân phải có điều kiện được làm chủ, làm chủ không chỉ qua các cơ quan, tổ chức đại diện mà còn trực tiếp tham gia đóng góp kiến vào các dự án pháp luật về khiếu nại, tố cáo cả của trung ương và địa phương.

Để tạo điều kiện cho nhân dân làm chủ trực tiếp phải quán triệt tinh thần và nội dung cụ thể của nguyên tắc dân chủ trong từng mắt khâu của quy trình xây dựng pháp luật về khiếu nại, tố cáo. Điều có ý nghĩa quan trọng là phải bảo đảm dân chủ thực sự trong việc tổ chức lấy ý kiến nhân dân thực hiện cải tiến việc lấy ý kiến về các văn bản pháp luật theo hướng thiết thực, trách hình thức lãng phí, và phải có quy chế giao trách nhiệm nghiên cứu, tập hợp và trả lời thư của nhân dân góp ý về công việc chung của đất nước. Luận văn: Giải pháp pháp luật giải quyết khiếu nại về đất đai.

Mặt khác, bên cạnh việc tạo điều kiện cho nhân dân trực tiếp tham gia pháp luật, cần tập trung nâng cao năng lực lập pháp của Quốc hội, tiếp tục dân chủ hóa sinh hoạt của Quốc hội, nhất là trong các kỳ họp quốc hội thảo luận thông qua các dự án luật, nâng cao năng lực của Hội đồng dân tộc, các ủy ban của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và đại biểu, tăng cường đại biểu chuyên trách; chú trọng tham khảo ý kiến của các tổ chức chính trị xã hội, đoàn thể quần chúng có liên quan đến nội dung các dự án pháp luật về khiếu nại, tố cáo. Có quy chế phối hợp chặt chẽ giữa Quốc hội với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể quần chúng để tập hợp trí tuệ của nhân dân tham gia vào các dự án luật và những vấn đề quan trọng của đất nước nói chung và các dự án luận về khiếu nại, tố cáo nói riêng.

Xây dựng chính sách đất đai và tổ chức quản lý đất đai trong môi trường của nền kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa là rất mới mẻ đối với nước ta. Hệ thống pháp luật về đất đai hiện nay còn thiên về xử lý các mối quan hệ ban đầu có tính chất hành chính, chưa tiếp cận kịp thời những biến động có tính chất thị trường và kinh tế – xã hội của đất nước chuyển động theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa dẫn đến những biến động về quan hệ đất đai về cơ cấu Sử dụng đất và cơ chế quản lý đất đai, xuất hiện nhiều vấn đề mới, Nhà nước phải đối mặt trước nhiều vấn đề bất cập trong quản lý. Vì vậy, vấn đề phải tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách pháp luật đất đai để tạo hành lang pháp lý là rất cần thiết và cấp bách.

Việc hoàn thiện pháp luật đất đai cần quán triệt chủ trương, đường lối, chính sách đất đai của Đảng trong thời kỳ đổi mới, đáp ứng yêu cầu quản lý và Sử dụng đất theo thể chế kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa: quán triệt nguyên tắc đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước là đại diện chủ sở hữu, Nhà nước thống nhất quản lý đất đai theo quy hoạch và pháp luật; từng bước hoàn thiện các quy định về người Sử dụng đất, Quyền sử dụng đất và nội dung quản lý nhà nước về đất đai.

Nguyên tắc căn bản là tăng cường củng cố chế độ sở hữu toàn dân về đất đai và Nhà nước thống nhất quản lý; đồng thời ngày càng hoàn thiện cơ chế chính sách gắn trách nhiệm và quyền lợi hợp pháp của người Sử dụng đất thông qua các lợi ích kinh tế. Hai mặt này cần phải gắn bó quan hệ với nhau trong một thể thống nhất. Sở hữu toàn dân, nhà nước thống nhất quản lý về đất đai càng được tăng cường có hiệu lực thì càng làm cho người Sử dụng đất có hiệu quả hơn. Người Sử dụng đất càng có hiệu quả làm cho chế độ sở hữu toàn dân ngày càng được tăng cường có hiệu lực, hiệu quả hơn.

3.2 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI VỀ ĐẤT ĐAI Luận văn: Giải pháp pháp luật giải quyết khiếu nại về đất đai.

3.2.1. Rà soát, hệ thống hóa thường xuyên và sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật giải quyết khiếu nại đất đai

Công tác rà soát và hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật Giải quyết khiếu nại xuất phát từ đòi hỏi của thực tiễn quản lý nhà nước về khiếu nại, từ thực trạng ban hành và thực hiện pháp luật Giải quyết khiếu nại. Để thực hiện công tác quản lý nhà nước về khiếu nại, tố cáo các cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã ban hành với một số lượng lớn các văn bản quy phạm pháp luật. Các văn bản này được ban hành vào những thời điểm khác nhau, trong những điều kiện và hoàn cảnh khác nhau do vậy không thể tránh khỏi tình trạng mâu thuẫn, chồng chéo, lạc hậu so với tình hình phái triển của đất nước, tạo nên sự thiếu đồng bộ, thống nhất giữa các văn bản trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Giải quyết khiếu nại.

Khắc phục tình trạng nêu trên cần phải tiến hành thường xuyên rà soát và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Giải quyết khiếu nại. Như vậy, đây là công việc hết sức quan trọng nhưng thực tế chưa được tiến hành thường xuyên và có hệ thống. Song thực tế cho thấy kết quả của công tác này trong thời gian qua bước đầu mới chỉ dừng lại ở việc tập hợp và phân loại văn bản, còn khâu chủ yếu là rà soát đánh giá để trên cơ sở đó đưa ra những kiến nghị sửa đổi, bổ sung nhằm đồng bộ hóa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Giải quyết khiếu nại thì còn nhiều hạn chế.

• Pháp luật giải quyết khiếu nại của công dân hiện nay vẫn còn một số bất cập như:

Chủ thể của quyền khiếu nại còn chưa thống nhất trong Luật khiếu nại năm Theo khoản 1, 2 Điều 2 của Luật khiếu nại năm 2011 thì người nước ngoài và người không quốc tịch sống trên lãnh thổ Việt Nam không được có quyền khiếu nại. Tuy nhiên, theo quy định tại khoản 1 Điều 3 của Luật Khiếu nại năm 2011: “Khiếu nại của cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam và việc giải quyết khiếu nại được áp dụng theo quy định của Luật này, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác” thì cá nhân nước ngoài vẫn có quyền khiếu nại và vẫn thuộc đối tượng điều chỉnh của Luật khiếu nại năm 2011. Tuy nhiên, với quy định của khoản 1, 2 của Điều 2 Luật Khiếu nại 2011 sẽ gây nhiều khó khăn cho việc thực hiện quyền hiến định này của người nước ngoài.

Về quy định người giải quyết khiếu nại cũng còn bất cập. Khoản 6, Điều 2 của Luật Khiếu nại năm 2011 quy định: “Người giải quyết khiếu nại là cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết khiếu nại”. Bên cạnh đó, Khoản 1 Điều 7 của Luật Khiếu nại năm 2011 cũng quy định: Luận văn: Giải pháp pháp luật giải quyết khiếu nại về đất đai.

Khi có căn cứ cho rằng quyết định hành chính, hành vi hành chính là trái pháp luật, xâm phạm trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình thì người khiếu nại khiếu nại lần đầu đến người đã ra quyết định hành chính hoặc cơ quan có người có hành vi hành chính hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định của Luật tố tụng hành chính [37].

Những quy định này không phù hợp và có sự mâu thuẫn với thẩm quyền giải quyết khiếu nại được quy định từ Điều 17 đến Điều 26 Luật Khiếu nại 2011 bởi thẩm quyền giải quyết bao giờ cũng thuộc về cá nhân chứ không thuộc về cơ quan, tổ chức. Bên cạnh đó, theo quy định của Luật khiếu nại thì người đứng đầu cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính của mình và của cán bộ, công chức do mình quản lý trực tiếp. Do đó, nếu như phát hiện quyết định hành chính, hành vi hành chính trái pháp luật thì người khiếu nại phải khiếu nại đến người đứng đầu cơ quan, tổ chức chứ không khiếu nại đến người đã ra quyết định hành chính, càng không phải là cơ quan có người có hành vi hành chính trái pháp luật. Tuy nhiên, với quy định không rõ ràng như khoản 1 Điều 7 Luật khiếu nại 2011 thì trong nhiều trường hợp người khiếu nại có thể gửi đơn khiếu nại lòng vòng, không đúng người có thẩm quyền giải quyết và mất quyền khiếu nại khi thời hiệu khiếu nại đã hết.

Cơ chế Giải quyết khiếu nại chưa đảm bảo đầy đủ tính khách quan, công khai, dân chủ trong quá trình giải quyết; việc khởi kiện của người dân tại Tòa án còn bị hạn chế; trình tự, thủ tục Giải quyết khiếu nại chưa cụ thể, rõ ràng, nhất là Giải quyết khiếu nại lần đầu còn quá phức tạp, thời hạn giải quyết dài, chưa tạo thuận lợi cho công dân; chưa đề cao vai trò của các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội và của luật sư trong quá trình Giải quyết khiếu nại; thiếu chế tài cụ thể trong việc xử lý trách nhiệm thực hiện công tác Giải quyết khiếu nại; hiệu lực thi hành các quyết định Giải quyết khiếu nại chưa cao; chưa gắn trách nhiệm của Thủ trưởng cơ quan nhà nước trong việc tổ chức tiếp công dân. Bên cạnh đó, một số văn bản pháp luật hiện hành có quy định về khiếu nại và Giải quyết khiếu nại, nhất là trong lĩnh vực đất đai… còn có sự mâu thuẫn, chồng chéo, chưa tạo được thống nhất trong các quy định về khiếu nại, Giải quyết khiếu nại.

• Pháp luật Giải quyết khiếu nại đất đai cần được hoàn thiện các nội dung sau:

Một là, tiếp tục hoàn thiện pháp luật về đất đai: Luật Đất đai năm 2013 mới vừa có hiệu lực thi hành, do đó, cần hướng dẫn thực hiện một cách cụ thể, tránh áp dụng tùy tiện vấn đề thu hồi đất theo hướng khẳng định rõ và rất hạn chế các trường hợp được coi là “thật sự cần thiết” mới được thu hồi, theo đúng tinh thần của Hiến pháp năm 2013. Đồng thời, cần làm rõ hơn vai trò của Hội đồng nhân dân như là tiếng nói của cử tri trong việc kiểm soát những quyết định thu hồi đất của Ủy ban nhân dân cùng cấp. Về xác định giá đất, cần quy định thành phần bắt buộc trong hội đồng thẩm định giá đất, không chỉ có Ủy ban nhân dân, đại diện ban, ngành liên quan, tổ chức cung cấp dịch vụ định giá đất độc lập, mà còn cần tới nhiều thành viên là các chuyên gia cao cấp về định giá đất như các chuyên gia định giá từ các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu, khu vực doanh nghiệp định giá, hiệp hội định giá. Với thành phần như vậy mới đảm bảo việc định giá đất có cơ sở khách quan. Về lâu dài, cũng cần tính đến việc sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai để luật hóa nội dung nói trên cho thực sự phù hợp với những yêu cầu chung và với tình hình thực tế.

Hai là, đổi mới về mô hình tổ chức bộ máy giải quyết tranh chấp hành chính trong lĩnh vực đất đai: Cần tăng cường trách nhiệm Giải quyết khiếu nại của cơ quan hành chính nhà nước bằng các biện pháp: Xác định rõ chế độ trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan hành chính nhà nước là người có thẩm quyền Giải quyết khiếu nại; tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát trách nhiệm của người có thẩm quyền Giải quyết khiếu nại; chấn chỉnh những tồn tại, yếu kém, xử lý nghiêm những người vi phạm, thiếu trách nhiệm trong công tác Giải quyết khiếu nại. Đồng thời, bảo đảm, tăng cường tính độc lập, khách quan của Tòa án trong việc xét xử các vụ án hành chính, các cấp Tòa án cần được bố trí theo khu vực, vùng, không theo cấp hành chính lãnh thổ nhằm bảo đảm tính độc lập khi xét xử các vụ án hành chính của Tòa án.

Ba là, hoàn thiện về trình tự, thủ tục giải quyết tranh chấp hành chính trong lĩnh vực đất đai: Tiếp tục hoàn thiện và thực hiện nghiêm các quy định về tổ chức đối thoại; luật sư tham gia quá trình Giải quyết khiếu nại; công khai, minh bạch các tài liệu, chứng cứ của các bên; tăng cường việc “tranh tụng” để phá vỡ tính “khép kín” trong quá trình Giải quyết khiếu nại. Đồng thời, quy định thẩm quyền, căn cứ, thủ tục xem xét lại khiếu nại trong một số trường hợp cụ thể khi phát hiện việc Giải quyết khiếu nại có vi phạm pháp luật; các vụ việc khiếu nại phức tạp, kéo dài… Song song với giải pháp đối với trình tự, thủ tục bằng con đường hành chính, cũng cần phải đơn giản, rút gọn một số thủ tục tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án hành chính trong trường hợp vụ việc đơn giản, rõ ràng, có căn cứ để phán quyết và bảo đảm, tăng cường hiệu lực xử vụ án hành chính của Tòa án, thông qua việc nghiên cứu có cơ chế hữu hiệu thi hành bản án hành chính.

3.2.2. Đổi mới quy trình xây dựng ban hành văn bản quy phạm pháp luật giải quyết khiếu nại Luận văn: Giải pháp pháp luật giải quyết khiếu nại về đất đai.

Chất lượng của văn bản quy phạm pháp luật về khiếu nại, tố cáo phụ thuộc vào nhiều yếu tố khách quan và chủ quan khác nhau, trong đó quy trình soạn thảo, thẩm định và trình ban hành có một vai trò rất quan trọng cho nên cần tập trung làm tốt các khâu soạn thảo và thẩm định dự thảo văn bản. Đại hội XI của Đảng đã chỉ rõ cần phải đổi mới và hoàn thiện quy trình xây dựng luật, ban hành và thực thi pháp luật. Yêu cầu đặt ra là phải đổi mới phương thức và quy trình xây dựng thể chế, cải tiến sự phối hợp giữa các ngành, các cấp có liên quan, coi trọng sử dụng các chuyên gia liên ngành và dành vai trò rất quan trọng cho tiếng nói của nhân dân, của doanh nghiệp. Đối với hoạt động soạn thảo cần chú ý những vấn đề sau:

Trên cơ sở văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến chức năng, nhiệm vụ của đơn vị nào thì giao cho đơn vị đó chủ trì việc soạn thảo. Đơn vị chủ trì việc soạn thảo có trách nhiệm lập chương trình, kế hoạch soạn thảo, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị có liên quan để thực hiện đúng tiến độ và có chất lượng.

Đơn vị được giao chủ trì soạn thảo cần khảo sát, nghiên cứu thực tiễn về nội dung vấn đề đang soạn thảo; thu thập, nghiên cứu các thông tin, tư liệu có liên quan, tiến hành hệ thống hóa, tổng kết, đánh giá những văn bản hiện hành về lĩnh vực, nội dung đang soạn thảo; xây dựng đề cương, xác định nội dung, chương mục, tên gọi, bố cục dự thảo văn bản; trên cơ sở đó tiến hành dự thảo nội dung văn bản quy phạm pháp luật về khiếu nại, tố cáo.

Một trong những vấn đề có ý nghĩa quan trọng, ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng văn bản là cần đẩy mạnh quá trình dân chủ hóa hoạt động xây dựng văn bản quy phạm pháp luật bằng việc mở rộng phạm vi và đa dạng hóa các hình thức tổ chức lấy ý kiến tham gia đóng góp của cá nhân và các đơn vị có liên quan.

Công tác thẩm định dự thảo văn bản quy phạm pháp luật về khiếu nại, tố cáo cần tập trung chủ yếu vào những nội dung sau: sự cần thiết phải ban hành văn bản; sự phù hợp của hình thức văn bản đối với vấn đề cần được giải quyết; đối tượng và phạm vi điều chỉnh của văn bản; bố cục của văn bản; tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất của văn bản trong toàn hệ thống; tính khả thi của văn bản; kỹ thuật soạn thảo văn bản.

Sau khi thẩm định, đơn vị chủ trì soạn thảo trình hồ sơ đã được thẩm định lên cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền ký ban hành văn bản. Luận văn: Giải pháp pháp luật giải quyết khiếu nại về đất đai.

3.2.3. Nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu khoa học pháp lý và công tác bồi dưỡng, đào tạo đội ngũ cán bộ, công chức liên quan đến hoạt động xây dựng pháp luật giải quyết khiếu nại

Hoạt động nghiên cứu khoa học và thông tin khoa học pháp lý là công tác mang tính bổ trợ cho hoạt động xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật nói chung cũng như hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về khiếu nại, tố cáo nói riêng, nhưng lại có ý nghĩa rất quan trọng góp phần vào việc giải quyết những vấn đề mà thực tiễn pháp lý đặt ra. Qua việc nâng cao chất lượng của công tác nghiên cứu khoa học pháp lý sẽ đưa ra nhiều đóng góp đáng kể đối với công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật về khiếu nại, tố cáo với mục tiêu chung là: Khắc phục sự chậm trễ của khoa học xã hội… phát triển nhanh các ngành kinh tế học, xã hội học, luật học, khoa học chính trị và khoa học quản lý, đặc biệt là khoa học quản lý kinh tế và quản lý nhà nước.

Trong những năm gần đây hoạt động nghiên cứu khoa học và thông tin khoa học pháp lý đã có những chuyển biến tích cực và có sự quan tâm của các cấp có thẩm quyền. Tuy nhiên, nghiên cứu khoa học và thông tin khoa học pháp lý còn là một hoạt động mới mẻ, nên nhiều phạm trù, khái niệm khoa học pháp lý chưa được xây dựng và xác định thống nhất, nên chưa tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho quá trình xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về khiếu nại, tố cáo. Từ thực tế này mà nhiều khi các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật bị mất rất nhiều thời gian vào việc tranh luận các khái niệm, các phạm trù.

Do đó, cần thấy rằng đây là một hoạt động quan trọng nhằm góp phần hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về khiếu nại, tố cáo, cần được tiến hành thường xuyên và phải có sự đầu tư thỏa đáng về vấn đề con người, kinh phí, tổ chức. Trước mắt tập trung đầu tư để triển khai những đề tài khoa học có liên quan trực tiếp việc hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về khiếu nại, tố cáo, nhằm xác định những cơ sở pháp lý và khoa học, xác định những phương hướng và giải pháp khả thi cho việc hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về khiếu nại, tố cáo.

Phát triển hoạt động nghiên cứu khoa học pháp lý trong xây dựng pháp luật về khiếu nại, tố cáo cần đi đôi với việc mở rộng các hình thức thông tin chuyên đề trên cơ sở sử dụng kịp thời những bài viết, những kết quả nghiên cứu đã được công bố trong và ngoài nước có liên quan đến hệ thống pháp luật nói chung và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về khiếu nại, tố cáo nói riêng. Luận văn: Giải pháp pháp luật giải quyết khiếu nại về đất đai.

Liên quan trực tiếp tới việc hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về khiếu nại, tố cáo là yếu tố con người. Muốn xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật có chất lượng tốt cần có những con người có năng lực, có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ pháp lý cao. Vì vậy, phải đẩy mạnh công tác bồi dưỡng và đào tạo kiến thức trước hết cho đội ngũ cán bộ, công chức có liên quan trực tiếp tới công tác xây dựng pháp luật về khiếu nại, tố cáo kiến thức chuyên môn về xây dựng pháp luật, về khiếu nại, tố cáo, nâng cao trình độ và kinh nghiệm quản lý nhà nước về khiếu nại, tố cáo. Để thực hiện tốt nhiệm vụ này cần tiến hành xây dựng kế hoạch đào tạo và bồi dưỡng kiến thức pháp lý cho những đối tượng nhất định; ưu tiên cho những đối tượng làm công tác pháp chế và những người có liên quan đến hoạt động xây dựng pháp luật về khiếu nại, tố cáo nói riêng và xây dựng pháp luật nói chung; đầu tư và khuyến khích đào tạo và sử dụng cán bộ về pháp lý có trình độ trên đại học, có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin để học tập và khai thác kiến thức từ tài liệu và chuyên gia nước ngoài.

3.2.4. Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của quyền khiếu nại của công dân, của công tác giải quyết khiếu nại, huy động sức mạnh đồng bộ của các cơ quan, tổ chức trong việc giải quyết khiếu nại

Khiếu nại, tố cáo của công dân là vấn đề có tính chính trị – pháp lý -xã hội. Do đó, việc Giải quyết khiếu nại, tố cáo của nhân dân vừa là bức xúc vừa là lâu dài, là vấn đề nhạy cảm, việc xử lý không chỉ thuần túy về quyền lợi về kinh tế, mà nó gắn chặt với công tác chính trị tư tưởng, tổ chức, liên quan đến an ninh và trật tự an toàn xã hội. Vì vậy, cần nhận thức rằng đảm bảo hiệu lực, hiệu quả công tác Giải quyết khiếu nại, tố cáo không chỉ là công việc của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền mà cần phải có sự lãnh đạo chặt chẽ của cấp ủy đảng, sự phối hợp đồng bộ của các tổ chức chính trị – xã hội: Mặt trận Tổ quốc, Công đoàn, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh, Hội Phụ nữ, Đoàn thanh niên và các đoàn thể khác. Thực tiễn cho thấy, ở đâu cấp ủy đảng và chính quyền các cấp quan tâm, tập trung chỉ đạo giải quyết tốt khiếu nại của công dân, giữ vững ổn định tình hình xã hội thì địa phương đó mới thực hiện được các mục tiêu phát triển kinh tế – chính trị – văn hóa – xã hội. Cấp ủy, chính quyền các ngành, địa phương phải khẳng định đây là nhiệm vụ chính trị – pháp lý quan trọng của ngành, địa phương.

Chính quyền các cấp dưới sự chỉ đạo của cấp ủy Đảng, phối hợp chặt chẽ với Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể: Công đoàn, Hội Nông dân, Hội cựu chiến binh, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên… để giáo dục, vận động, thuyết phục công chân, thành viên, hội viên của mình chấp hành đúng chính sách, pháp luật; đảm bảo đúng quyền, nghĩa vụ của mình khi khiếu nại, tố cáo để khiếu nại, tố cáo của công chân và Giải quyết khiếu nại, tố cáo của các cơ quan nhà nước đi vào nề nếp, kỷ cương, chú trọng tổ chức tốt việc hòa giải ở cơ sở để giải quyết kịp thời nhanh chóng các tranh chấp, mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân ngay tại cơ sở, ngay từ khi mới phát sinh. Luận văn: Giải pháp pháp luật giải quyết khiếu nại về đất đai.

Bản chất của Giải quyết khiếu nại là việc giải quyết các vi phạm pháp luật. Các cơ quan nhà nước cần thấy mục tiêu cuối cùng là xử lý nghiêm minh các vi phạm pháp luật, khôi phục quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan tổ chức chứ không phải là giải quyết cho xong thẩm quyền của mình để trốn tránh trách nhiệm. Vì vậy, bên cạnh việc Giải quyết khiếu nại, tố cáo, các cơ quan nhà nước cần hướng lẫn giải thích cho công dân hiểu những khiếu nại, tố cáo không có căn cứ để tránh tình trạng hiểu sai về cách làm việc của các cơ quan nhà nước công nên dân vẫn thấy quyền lợi bị thiệt thòi, các yêu cầu đòi hỏi của mình không được giải quyết tiếp tục khiếu nại, tố cáo kéo dài, không chấm dứt, ngày càng phức tạp hơn.

Tiếp tục quán triệt tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật sâu rộng trong cán bộ, nhân dân, để mọi người nắm vững và thực hiện nghiêm chỉnh nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước; nhất là trong lĩnh vực trọng tâm thường phát sinh nhiều khiếu nại như đất đai, nhà cửa, chính sách xã hội, các lĩnh vực tư pháp, để cơ quan nhà nước, công dân nắm vững và thực hiện; giám sát cán bộ, công chức thực hiện đúng pháp luật. Tuyên truyền pháp luật về khiếu nại mà tập trung trước hết là Luật khiếu nại.

3.2.5. Tập trung giải quyết dứt điểm các khiếu nại kéo dài, phức tạp, kiên quyết xử lý cơ quan, tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật giải quyết khiếu nại

Tập trung chỉ đạo giải quyết dứt điểm các vụ khiếu nại đông người, phức tạp và vụ việc khiếu tố gay gắt, dai dẳng, kéo dài, chấn chỉnh các mặt quản lý nhằm hạn chế các vi phạm pháp luật; giải quyết về cơ bản tình trạng khiếu nại đông người không đúng chỗ. Đối với những vụ việc khiếu nại đông người, phức tạp, kéo dài phải có những chủ trương, biện pháp hiệu quả nhằm giải quyết dứt điểm, không để tình hình phức tạp thêm, từng bước hạn chế và đi đến chấm dứt tình trạng khiếu nại này. Việc xem xét, giải quyết các vụ việc phải dứt điểm từ địa phương, cơ sở nơi phát sinh khiếu nại, đảm bảo lợi ích chính đáng của nhân dân và lợi ích của Nhà nước. Quá trình xem xét, giải quyết phải dân chủ, công khai, công bằng, kết hợp chặt chẽ giáo dục, thuyết phục và tôn trọng pháp luật; kết hợp các biện pháp hòa giải, kinh tế, hành chính, hình sự để việc giải quyết có hiệu quả và hiệu lực. Tăng cường trực tiếp đối thoại giữa cán bộ chủ chốt của địa phương với những người khiếu nại. Thông qua việc đối thoại, cấp có thẩm quyền nắm được chính xác tâm tư, nguyện vọng và những yêu cầu chính đáng của công dân để chỉ đạo, điều hành các cơ quan hữu quan xem xét, giải quyết một cách thống nhất, đồng bộ, triệt để các vấn đề dân khiếu khiếu nại. Đối thoại trực tiếp là thể hiện làm tốt công tác dân vận, để người dân hiểu và thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nước, chủ trương quy định của địa phương hiệu quả. Đối thoại với công dân trong việc Giải quyết khiếu nại, tố cáo còn là biện pháp thực hiện dân chủ, công khai, cởi mở chủ trương, biện pháp của địa phương với nhân dân để nhân dân cùng biết, cùng thực hiện, đây chính là biện pháp tốt để tháo gỡ những bức xúc, những bất bình của công dân trong khi khiếu nại tập thể, đông người, tạo niềm tin của quần chúng nhân dân đối với chính quyền và lãnh đạo ngành, địa phương. Quá trình Giải quyết khiếu nại phải chặt chẽ, linh hoạt, vừa phải bảo đảm dân chủ, quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân, lợi ích Nhà nước, nhưng phải đúng pháp luật, giữ nghiêm kỷ cương phép nước; không để kẻ xấu lợi dụng thành vấn đề chính trị phức tạp.

Xử lý nghiêm minh đối với những cán bộ, công chức thiếu tinh thần trách nhiệm trong việc Giải quyết khiếu nại, có hành vi tiêu cực, vi phạm quyền dân chủ của nhân dân, lợi dụng quyền dân chủ làm trái pháp luật. Đối với người khiếu nại đã được nhiều cấp, ngành giải quyết có lý, có tình, đúng chính sách pháp luật, nhưng cố ý không chấp hành, lợi dụng khiếu nại để đeo bám, gây mất trật tự xã hội, vu cáo và những kẻ kích động, cầm đầu, đứng ra tổ chức khiếu nại trái pháp luật, thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm phải xử lý theo quy định của pháp luật. Luận văn: Giải pháp pháp luật giải quyết khiếu nại về đất đai.

Trong trường hợp có sai lầm, thiếu sót từ phía chính quyền mà gây thiệt hại đến các lợi ích hợp pháp của công dân thì chính quyền phải công khai xin lỗi dân và kiên quyết sửa chữa, bồi thường thỏa đáng cho dân và xử lý công khai, nghiêm minh đối với cán bộ, công chức có sai phạm.

3.2.6. Phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh công tác chỉ đạo, điều hành việc giải quyết khiếu nại, nâng cao trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong việc giải quyết khiếu nại

Thực tiễn cho thấy ở những nơi phát huy dân chủ, những việc liên quan đến lợi ích chính đáng của người dân được công khai bàn bạc để nhân dân biết và cùng thực hiện thì số lượng khiếu nại giảm phần lớn, không có phát sinh khiếu nại, tố cáo phức tạp, đông người. Vì vậy, thực hiện đầy đủ quy chế dân chủ ở cơ sở để mọi việc đều làm theo pháp luật có sự giám sát, kiểm tra của quần chúng là vấn đề rất quan trọng để hạn chế với mức tối đa việc vi phạm pháp luật, vi phạm quyền dân chủ là nguyên nhân dẫn đến khiếu nại. Đây chính là biện pháp đi trước để Giải quyết khiếu nại phát sinh phức tạp.

Thủ trưởng các cơ quan nhà nước các ngành, các cấp phải đề cao trách nhiệm, quan tâm chỉ đạo các ngành, các cấp, các đơn vị thuộc quyền xem xét giải quyết kịp thời các vụ khiếu nại thuộc thẩm quyền theo đúng qui định của Luật khiếu nại, đặc biệt là các khiếu nại phức tạp, đông người và phải chịu trách nhiệm đối với việc Giải quyết khiếu nại, thi hành các quyết định Giải quyết khiếu nại đã có hiệu lực pháp luật. Chính phủ cũng đã đặt ra yêu cầu đặt ra là: các cấp, các cơ quan hành chính nhà nước phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm và quyền hạn của mình trong việc giải quyết khiếu kiện của dân, tích cực xử lý những vụ việc tồn động từ trước và không để kéo dài những vụ việc mới^.

Đồng thời các cơ quan, tổ chức phải thực hiện tốt Nghị quyết Trung ương XI về xây dựng và chỉnh đốn Đảng; tiếp tục củng cố và xây dựng chính quyền trong sạch, vững mạnh là vấn đề có ý nghĩa quyết định cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền kết luận và xử lý khiếu nại có lý có tình và chấm dứt khiếu nại, đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức.

KẾT LUẬN Luận văn: Giải pháp pháp luật giải quyết khiếu nại về đất đai.

Trong hệ thống các quyền con người, quyền công dân ở nước ta thì quyền khiếu nại, quyền tố cáo của công dân tồn tại với tư cách là “quyền bảo vệ quyền”. Thông qua việc sử dụng quyền khiếu nại, quyền tố cáo, công dân bảo vệ được các quyền, lợi ích hợp pháp của mình, của Nhà nước, xã hội, của các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác. Đồng thời việc thực hiện quyền khiếu nại, quyền tố cáo thể hiện tính dân chủ của xã hội, tích cực chính trị của công dân trong mối quan hệ với Nhà nước, với xã hội.

Khiếu nại về đất đai là một hiện tượng xảy ra phổ biến trong xã hội, đặc biệt khi nước ta chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường, Nhà nước thực hiện cơ chế quản lý mới bằng việc trả lại đất đai những giá trị vốn có thì khiếu nại về đất đai phát sinh có xu hướng ngày càng tăng cả về số lượng cũng như tính chất phức tạp về mặt nội dung.

Để công dân thực hiện đầy đủ quyền khiếu nại, quyền tố cáo, cũng như để việc Giải quyết khiếu nại có hiệu lực, hiệu quả thì điều kiện quan trọng hàng đầu là phải có một hệ thống cơ sở pháp lý phù hợp với thực tiễn, đầy đủ, đồng bộ. Nhà nước ta đã có rất nhiều cố gắng trong việc xây dựng một hệ thống cơ sở pháp lý cho quyền khiếu nại, quyền tố cáo của công dân cũng như quan tâm tới việc Giải quyết khiếu nại của công dân.

Pháp luật Giải quyết khiếu nại về đất đai là một bộ phận quan trọng của pháp luật về khiếu nại, pháp luật về đất đai nói riêng và hệ thống pháp luật Việt Nam nói chung. Hệ thống pháp luật Giải quyết khiếu nại về đất đai quy định trình tự, thủ tục, thẩm quyền Giải quyết khiếu nại về đất đai, các nguyên tắc và căn cứ Giải quyết khiếu nại về đất đai… Hệ thống pháp luật này được xây dựng và phát triển dựa trên nền tảng là cơ sở kinh tế của xã hội. Trong điều kiện kinh tế thị trường, các quan hệ kinh tế vận động và phát triển không ngừng đòi hỏi pháp luật Giải quyết khiếu nại về đất đai cũng phải thường xuyên được sửa đổi, bổ sung, nhằm đáp ứng được các yêu cầu của quản lý và Sử dụng đất.

Trước sự phức tạp của các khiếu nại hiện nay, pháp luật về khiếu nại có nhiều điểm tỏ ra còn bất cập chưa tương xứng với vai trò của mình đã làm hạn chế không nhỏ tới việc công dân thực hiền quyền khiếu nại của mình. Xuất phát từ những những yêu cầu và đòi hỏi của tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam Xã hội chủ nghĩa và từ nhược điểm của pháp luật về khiếu nại cho thấy việc tiếp tục hoàn thiện pháp luật về khiếu nại là vấn đề có ý nghĩa rất lớn cả về lý luận và thực tiễn trong giai đoạn hiện nay và cả thời gian dài về sau.

Do vậy, việc nghiên cứu nhằm chỉ ra những mặt tồn tại, hạn chế, bất cập của pháp luật Giải quyết khiếu nại về đất đai, để trên cơ sở đề xuất các giải pháp nhằm không ngừng hoàn thiện chế định này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Việc “nhận dạng” bản chất của khiếu nại về đất đai có ý nghĩa quan trọng, song điều quan trọng hơn là phải xác lập được một cơ chế Giải quyết khiếu nại về đất đai thích hợp, nhằm xử lý dứt điểm, nhanh chóng các khiếu nại về đất đai góp phần thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế và duy trì sự ổn định xã hội. Luận văn: Giải pháp pháp luật giải quyết khiếu nại về đất đai.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ:  

===>>> Luận văn: Pháp luật giải quyết khiếu nại về đất đai tỉnh Vĩnh Phúc