Luận văn: Giải pháp GD pháp luật về hoạt động xét xử của toà án

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Luận văn: Giải pháp GD pháp luật về hoạt động xét xử của toà án hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Luận văn: Quan điểm và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

3.1. Quan điểm bảo đảm giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk

3.1.1. Quán triệt sâu sắc quan điểm, đường lối của Đảng về công tác giáo dục pháp luật

Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật là khâu đầu tiên của quá trình thi hành pháp luật và có vai trò hết sức quan trọng trong việc tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, xây dựng Nhà nước pháp quyền, Nhà nước của dân, do dân và vì dân. Xuất phát từ vai trò, ý nghĩa quan trọng của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến công tác này. Trong nhiều văn kiện của Đảng và pháp luật của Nhà nước đã đề cập đến công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI, Đảng ta chủ trương đổi mới toàn diện các lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có công tác giáo dục pháp luật; vì giáo dục pháp luật là con đường, biện pháp hữu hiệu để đưa thông tin, kiến thức pháp luật đến với các tầng lớp nhân dân nói chung, cán bộ, công chức Nhà nước nói riêng.

Giải pháp có tính thực tiễn để có thể nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục pháp luật nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong xã hội hiện nay là: “Các luật ban hành cần đảm bảo tính khả thi, dễ hiểu, quy định cụ thể để giảm bớt tình trạng phải chờ đợi quá nhiều văn bản hướng dẫn mới thi hành được.

Tăng cường công tác tuyên truyền, giải thích, giáo dục pháp luật để nhân dân hiểu và tự giác chấp hành”.

Việc quán triệt sâu sắc, đúng đắn các quan điểm, đường lối của Đảng về công tác phổ biến, giáo dục pháp luật chính là cơ sở để xây dựng các giải pháp khả thi, phù hợp nhằm bảo đảm nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật cho các đối tượng xã hội, đảm bảo nguyên tắc Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ; đồng thời, vận dụng các quan điểm, đường lối đó vào công tác tổ chức giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử.

3.1.2. Thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả các quy định pháp luật của Nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật Luận văn: Giải pháp GD pháp luật về hoạt động xét xử của toà án.

Thể chế hóa các quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật, Nhà nước ta đã ban hành các văn bản qui phạm pháp luật qui định về nhiệm vụ, chức năng của các chủ thể trong công tác giáo dục pháp luật. Để bảo đảm nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử thì cần phải thực hiện nghiêm túc các quy định pháp luật của Nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật.

• Đối với công tác phổ biến giáo dục pháp luật nói chung:

Trước khi Luật phổ biến giáo dục pháp luật năm 2012 được ban hành, công tác xây dựng, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về phổ biến, giáo dục pháp luật tiếp tục được quan tâm. Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản và chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật trong các giai đoạn khác nhau. Năm 2012, nhằm tạo ra công cụ có giá trị pháp lý cao hơn điều chỉnh lĩnh vực phổ biến, giáo dục pháp luật, Nhà nước ta đã xây dựng, ban hành Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật, trong đó, Điều 1 quy định: “Quyền được thông tin về pháp luật và trách nhiệm tìm hiểu, học tập pháp luật của công dân; nội dung, hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền và các điều kiện bảo đảm cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật”[tr23]. Để luật này đi vào cuộc sống và có khả năng thi hành, Chính phủ, các Bộ, ngành đã ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành các quy định của Luật phổ biến, giáo dục pháp luật như Nghị định số 28/2013/NĐ-CP ngày 04 tháng 4 năm 2013 của Chính phủ, quy định chi tiết một số điều và biện pháp bảo đảm thi hành Luật phổ biến, giáo dục pháp luật; Thông tư liên tịch số 14/2014/TTLT-BTC-BTP ngày 27 tháng 01 năm 2014 của Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp quy định việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyêt toán kinh phí ngân sách Nhà nước bảo đảm cho công tác phổ biến giáo dục pháp luật, tiếp cạn pháp luật của người dân tại cơ sở.

• Đối với công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử của Tòa án:

Tại khoản khoản 1 Điều 2 Luật tổ chức Toà án nhân dân năm 2014 quy định: “…Bằng hoạt động của mình, Tòa án góp phần giáo dục công dân trung thành với Tổ quốc, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật, tôn trọng những quy tắc của cuộc sống xã hội, ý thức đấu tranh phòng, chống tội phạm, các vi phạm pháp luật khác. ” Theo Luật phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012, một trong những hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật là “thông qua công tác xét xử”; theo đó “Tòa án nhân dân các cấp thông qua công tác xét xử tại trụ sở, lựa chọn các vụ án thích hợp có tính giáo dục cao để tổ chức xét xử lưu động nhằm phổ biến, giáo dục pháp luật cho người tham dự phiên tòa và nhân dân”. Trách nhiệm của Tòa án nhân dân cũng được Luật phổ biến, giáo dục pháp luật quy định rõ: “1. Xây dựng, tập huấn, bồi dưỡng đội ngũ báo cáo viên pháp luật của ngành. 2. Tổ chức phổ biến, giáo dục pháp luật cho cán bộ, công chức, viên chức thuộc phạm vi quản lý; phổ biến kiến thức pháp luật chuyên ngành cho nhân dân bằng hình thức phù hợp. 3. Kết hợp phổ biến, giáo dục pháp luật cho nhân dân thông qua hoạt động chuyên môn”.

Những văn bản quy phạm pháp luật nêu trên là cơ sở pháp lý quan trọng để Tòa án nhân dân nói chung, Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột nói riêng triển khai công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động giải quyết, xét xử các loại án; góp phần cung cấp, trang bị những thông tin, kiến thức pháp luật cần thiết cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức Nhà nước và các tầng lớp nhân dân; nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của các đối tượng. Luận văn: Giải pháp GD pháp luật về hoạt động xét xử của toà án.

3.1.3. Tuân thủ các nguyên tắc cơ bản trong công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử

Hoạt động giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử là một hình thức giáo dục pháp luật do vậy phải tuân thủ các nguyên tắc của hoạt động giáo dục pháp luật nói chung như: Tính chính xác, đầy đủ, rõ ràng, dễ hiểu, thiết thực; Tính kịp thời, thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm; Tính đa dạng các hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật, phù hợp với nhu cầu, lứa tuổi, trình độ của đối tượng được phổ biến, giáo dục pháp luật và truyền thống, phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc; Gắn với việc thi hành pháp luật, thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của đất nước, của địa phương và đời sống hằng ngày của người dân; Phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan, tổ chức, gia đình và xã hội.

• Ngoài ra việc giáo dục pháp luật thông qua công tác xét xử của Tòa án còn phải tuân theo các nguyên tắc cơ bản sau:

Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa: Pháp chế xã hội chủ nghĩa là một chế độ đặc biệt của đời sống chính trị – xã hội, trong đó tất cả các cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, nhân viên Nhà nước, nhân viên các tổ chức xã hội và mọi công dân đều phải tôn trọng và thực hiện pháp luật một cách nghiêm chỉnh, triệt để và chính xác. Theo tinh thần đó, công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử không chỉ tuân thủ các quy phạm pháp luật về tố tụng mà còn phải bảo đảm tuân thủ các quy định về nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục pháp luật được nêu tại các văn bản hướng dẫn của các cơ quan chức năng. Bên cạnh đó, việc giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử cũng phải bảo đảm đáp ứng quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của bị cáo, các đương sự và các bên có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; tránh tình trạng áp đặt, duy ý chí. Nguyên tắc pháp chế cũng đòi hỏi các đối tượng tiếp nhận phải tuyệt đối chấp hành các quy định pháp luật về nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục pháp luật; phải có kỷ luật, tinh thần tự giác, ý thức trách nhiệm cao trong khi tham dự, theo dõi phiên tòa để phục vụ trực tiếp cho việc tiếp thu kiến thức pháp luật, nâng cao ý thức pháp luật của bản thân mỗi người.

Nguyên tắc nhân đạo: Đây cũng là một trong những nguyên tắc lớn, phổ biến trong chính sách, pháp luật của Nhà nước ta và được áp dụng rộng rãi trong đời sống pháp luật. Nguyên tắc nhân đạo là nguyên tắc quan trọng của pháp luật hình sự nhằm đảm bảo tính nhân văn cao cả, bảo vệ những quyền tối thiểu của con người dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Nguyên tắc nhân đạo thể hiện rõ nét ở mục đích áp dụng hình phạt là cải tạo người phạm tội, giáo dục để họ trở thành người lương thiện có ích cho xã hội chứ không phải chỉ có mục đích trừng phạt. Nguyên tắc này thể hiện bản chất của Nhà nước ta là Nhà nước của dân, do dân và vì dân. Thể hiện tư tưởng vì con người của định hướng đi lên Nhà nước xã hội chủ nghĩa.Việc pháp luật quy định giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử tự nó đã chứng tỏ tính chất nhân đạo, nhân văn của pháp luật rằng giáo dục pháp luật là để trang bị kiến thức, hiểu biết pháp luật cho các đối tượng tham dự, theo dõi phiên tòa, kể cả bị cáo. Bởi vậy, trong công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử hình sự phải tuân thủ nguyên tắc “bảo đảm nhân đạo xã hội chủ nghĩa”

Nguyên tắc bảo đảm tính khoa học, truyền đạt trung thực, chính xác văn bản pháp luật’’: Pháp luật là những quy tắc xử sự được Nhà nước ban hành, có cấu trúc chặt chẽ từ hình thức câu chữ đến nội dung luật định. Do đó, giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử cũng phải tuân thủ nguyên tắc bảo đảm tính khoa học, tính chính xác và phải truyền đạt trung thực nội dung văn bản pháp luật. Việc giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử phải đảm bảo tính chính xác, các chủ thể giáo dục pháp luật không được suy diễn sai lệch nội dung của các quy phạm pháp luật; sự giải thích pháp luật phải đảm bảo chặt chẽ về mối liên hệ giữa các điều luật trong một văn bản pháp luật, giữa các văn bản pháp luật trong hệ thống pháp luật với nhau và các quy phạm pháp luật phải được đặt trong bối cảnh ban hành, điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội. Mọi sự tùy tiện, cảm tính, chủ quan, duy ý chí của các chủ thể trong công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử đều có thể dẫn đến hệ quả phản tác dụng của công tác này. Luận văn: Giải pháp GD pháp luật về hoạt động xét xử của toà án.

3.1.4. Giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử của Tòa án phải luôn đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tòa án nhân dân cấp trên

Chức năng chính của Toà án là tổ chức, thực hiện hoạt động xét xử. Những nhiệm vụ khác của Toà án đều nhằm hỗ trợ hay thực hiện tốt nhất chức năng xét xử theo luật định, bao gồm cả nhiệm vụ giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử. Để thực hiện nhiệm vụ giáo dục pháp luật thông qua hoạt động giải quyết xét xử, Tòa án nhân dân các cấp nói chung, Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột nói riêng cần xây dựng, ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn thống nhất các chủ thể thuộc phạm vi quản lý của ngành thực hiện có hiệu quả công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động chuyên môn, Công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử của Tòa án các cấp cũng phải dựa trên nội dung, tinh thần của các văn bản đó nhằm bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo của cơ quan Tòa án cấp trên; đồng thời, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, nề nếp của công tác này.

3.1.5. Cần phải lựa chọn nội dung, phương pháp và hình thức giáo dục pháp luật phù hợp với đặc thù của hoạt động xét xử

Giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử là hoạt động có mục đích, có tổ chức, tuân theo kế hoạch được các chủ thể triển khai thực hiện thông qua các phương pháp đặc thù và bằng những hình thức phù hợp, hướng tới cung cấp, trang bị cho các đối tượng những thông tin, kiến thức pháp luật về các quyền, nghĩa vụ cơ bản của công dân nói chung, các nội dung pháp luật cụ thể liên quan đến lĩnh vực, tố tụng, thi hành án…; làm hình thành ở đối tượng kiến thức, hiểu biết pháp luật, tình cảm, niềm tin đối với pháp luật và hành vi pháp luật phù hợp; giúp biết sống và làm việc theo pháp luật. Nội dung, phương pháp và hình thức giáo dục pháp luật là những thành tố cơ bản của hoạt động giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử. Giữa các thành tố này có mối liên hệ hữu cơ, tác động qua lại và bổ sung cho nhau. Chính vì vậy, để bảo đảm nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử thì cần quán triệt quan điểm lựa chọn nội dung, phương pháp và hình thức giáo dục pháp luật phù hợp với đặc thù của hoạt động xét xử. Các chủ thể cần vận dụng linh hoạt và đa dạng hoá các hình thức giáo dục pháp luật tại phiên toà bảo đảm sự kết hợp hài hoà giữa hình thức giáo dục pháp luật truyền thống với các hình thức giáo dục pháp luật mới đang được áp dụng có hiệu quả trong thực tiễn hiện nay; lựa chọn nội dung pháp luật phù hợp với từng vụ án, từng đối tượng và từng địa bàn sao cho phù hợp, bảo đảm chất lượng, hiệu quả giáo dục pháp luật.

3.2. Giải pháp bảo đảm giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk Luận văn: Giải pháp GD pháp luật về hoạt động xét xử của toà án.

3.2.1. Giải pháp chung

Tăng cường hơn nữa công tác lãnh đạo, chỉ đạo, giám sát, kiểm tra của các cơ quan Tòa án cấp trên đối với công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử của cơ quan Tòa án cấp dưới.

Quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ xét xử, giáo dục pháp luật nói chung, giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử của ngành Tòa án nói riêng tới toàn thể cán bộ, công chức trong ngành.

Chức năng, nhiệm vụ chính của Tòa án là thực hiện hoạt động xét xử, song Tòa án các cấp còn có những nhiệm vụ khác, trong đó có nhiệm vụ phổ biến, giáo dục pháp luật. Bởi vậy, Tòa án nhân dân các cấp, trước hết, phải tổ chức, triển khai quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ giáo dục pháp luật nói chung, giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử của ngành Tòa án tới toàn thể cán bộ, công chức trong ngành; lấy đó làm cơ sở để thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử của Tòa án.

Tòa án nhân dân Tối cao tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo toàn ngành Tòa án quán triệt, thực hiện tốt các Nghị quyết của Đảng, của Quốc hội về cải cách tư pháp, gắn việc thực hiện công tác của ngành, công tác giáo dục pháp luật với việc thực hiện các yêu cầu của cải cách tư pháp. Nâng cao hơn nữa chất lượng xét xử các vụ án. Đảm bảo công tác giải quyết các vụ án đúng luật, đúng thời gian, tiến độ. Phấn đấu không để án oan sai, hạn chế đến mức thấp nhất tỷ lệ án bị huỷ, bị sửa do lỗi chủ quan của Thẩm phán. Tăng cường công tác xét xử lưu động có lồng ghép nội dung giáo dục pháp luật. Tăng cường công tác kiểm tra, giám đốc việc xét xử của Toà án nhân dân cấp trên đối với Toà án cấp dưới. Nâng cao hiệu quả công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo về hoạt động xét xử. Luận văn: Giải pháp GD pháp luật về hoạt động xét xử của toà án.

Tòa án nhân dân Tối cao phải tổ chức xây dựng kế hoạch cụ thể nhằm triển khai thực hiện các chủ trương và biện pháp về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của nhân dân. Tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền miệng trong tình hình mới. Xây dựng chương trình, kế hoạch quan triệt, triển khai Luật phổ biến giáo dục pháp luật, Luật tổ chức Tòa án nhân dân và các văn bản pháp luật có liên quan đến công tác giáo dục, phổ biến pháp luật. Nghiên cứu, kiến nghị các cơ quan nhà nước có thẩm quyền tiếp tục hoàn thiện các quy định của pháp luật nội dung và pháp luật hình thức để phục vụ tốt hơn công tác xét xử của Toà án và công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử của Toà án.

Nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật liên quan đến hiệu quả của công tác giáo dục pháp luật thông hoạt động xét xử. Xây dựng thống nhất nội quy phiên toà xét xử tại trụ sở của Toà án và nội quy phiên toà xét xử lưu động có lồng ghép công tác giáo dục pháp luật. Nghiên cứu xây dựng quan niệm rõ ràng, thống nhất và bổ sung, hoàn thiện các quy định về nghi thức tiến hành các hoạt động của phiên tòa thông qua việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, nhất là đối với hoạt động xét xử của Toà án nhân dân.

Tòa án nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện phải tổ chức cho toàn thể cán bộ, công chức ngành Tòa án các địa phương học tập, quán triệt và triển khai thực hiện nghiêm túc công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử, coi đó là một nhiệm vụ chuyên môn của mỗi người. Bên cạnh đó, từng cán bộ, công chức ngành Toà án cần chủ động tham mưu cho cấp uỷ, chính quyền cùng cấp về triển khai công tác giáo dục pháp luật trong hoạt động xét xử của Toà án; đảm bảo việc thực hiện công tác này đúng mục đích, yêu cầu và có hiệu quả trong phạm vi địa bàn của mình.

Tăng cường hơn nữa công tác lãnh đạo, chỉ đạo, giám sát, kiểm tra công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử, cụ thể: Luận văn: Giải pháp GD pháp luật về hoạt động xét xử của toà án.

Thứ nhất: Tòa án nhân dân cấp trên tổ chức hội nghị triển khai, quán triệt sâu sắc tới Đảng ủy, Ban lãnh đạo Tòa án nhân dân cấp dưới, tới đội ngũ cán bộ, công chức ngành Tòa án về ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử, phải coi đó là một nhiệm vụ chính trị quan trọng của ngành Tòa án trong giai đoạn hiện nay; yêu cầu các chủ thể giáo dục thuộc Tòa án nhân dân cấp dưới thực hiện nghiêm túc, đầy đủ các quy định về chương trình, nội dung, hình thức giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử. Thực hiện nghiêm chế độ báo cáo giữa Tòa án cấp dưới với Tòa án cấp trên.

Thứ hai: Tòa án nhân dân cấp trên thường xuyên đôn đốc, nhắc nhở Tòa án nhân dân cấp dưới chủ động xây dựng kế hoạch, chương trình, nội dung, dự kiến cụ thể thời gian tổ chức giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử, trong đó chú trọng tăng cường công tác xét xử lưu động có lồng ghép nội dung giáo dục pháp luật; ban hành các tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của Tòa án nhân dân cấp dưới. Các kế hoạch, chương trình giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử nói chung, xét xử nói riêng phải được gửi cho Tòa án nhân dân cấp trên để tạo cơ sở thuận lợi cho việc kiểm tra, giám sát thực hiện.

Thứ ba: Định kỳ hoặc đột xuất tổ chức các đoàn công tác của Tòa án nhân dân cấp trên đi khảo sát, kiểm tra, đánh giá, hướng dẫn việc thực hiện công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân cấp dưới. Việc kiểm tra, đánh giá phải bao quát từ cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ giáo dục pháp luật cho đến kế hoạch, chương trình, địa điểm tổ chức giáo dục…; có thể phỏng vấn, trao đổi thêm với một số cán bộ, công chức trực tiếp làm công tác giáo dục pháp luật và một số người tham dự phiên tòa (nếu điều kiện cho phép), trao đổi với cấp ủy, chính quyền địa phương để nắm bắt thêm tình hình thực hiện và kết quả giáo dục pháp luật. Kết quả khảo sát, kiểm tra, đánh giá công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử phải được ghi thành biên bản kiểm tra, trong đó thể hiện rõ những kết quả cụ thể đã đạt được, những tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và hướng khắc phục, những bài học kinh nghiệm được rút ra, các kiến nghị với cấp có thẩm quyền… Tuyệt đối tránh tình trạng nể nang, bình quân, qua loa.

Thứ tư: Trên thực tế việc đổi mới, đa dạng hóa nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục pháp luât thông qua hoạt động xét xử trong quá trình thực hiện khó tránh khỏi những khiếm khuyết, bất cập. Do vậy Tòa án nhân dân các cấp cần tổ chức các cuộc hội nghị, hội thảo, tọa đàm nhằm tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm về những mặt được và chưa được trong công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử. Trên cơ sở đó, đề xuất phương hướng và các giải pháp cụ thể nhằm ngày càng hoàn thiện chương trình, nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục pháp luật cho cán bộ, công chức, nhân dân. Đồng thời phát hiện những cách làm hay để nhân rộng, làm gương đối với các cá nhân, đơn vị khác.

• Nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử cho đội ngũ cán bộ, công chức ngành Tòa án và Hội thẩm nhân dân

Việc củng cố, kiện toàn và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong tổ chức, phổ biến, giáo dục pháp luật có ý nghĩa quan trọng, là cơ sở để nâng cao hiệu quả công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử. Do vậy để nâng cao hiệu quả của công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử thì nhất thiết phải nâng cao trình độ, kiến thức pháp luật, bồi dưỡng kỹ năng nghề nghiệp và kỹ năng giáo dục pháp luật cho đội ngũ Thẩm phán, Thư ký, Hội thẩm nhân dân của Tòa án nhân dân tỉnh và huyện. Nhận thực được ý nghĩa của việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực do vậy Tòa án nhân dân Tối cao, Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk đã chỉ đạo quyết liệt và thực hiện các kế hoạch nhằm từng bước nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Để nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng giáo dục pháp luật của đội ngũ cán bộ công chức Tòa án và các Hội thẩm nhân dân cần: Luận văn: Giải pháp GD pháp luật về hoạt động xét xử của toà án.

Tập huấn chuyên đề pháp luật cho đội ngũ cán bộ, công chức ngành Tòa án có chức năng, nhiệm vụ và trực tiếp làm công tác giáo dục pháp luật tại phiên tòa là hình thức đào tạo pháp luật ngắn hạn, do Tòa án nhân dân Tối cao phối hợp với các cơ sở đào tạo Luật, đào tạo cán bộ Tòa án… tổ chức, hướng tới cung cấp, trang bị cho cán bộ, công chức ngành Tòa án và Hội thẩm nhân dân những thông tin, kiến thức pháp luật về những văn bản quy phạm pháp luật hoặc văn bản quy phạm pháp luật dưới luật mới được ban hành, sửa đổi, bổ sung, liên quan trực tiếp đến nội dung giáo dục pháp luật.

Bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ giáo dục pháp luật cho đội ngũ cán bộ, công chức ngành Tòa án làm công tác giáo dục pháp luật cũng là hình thức đào tạo, tập huấn ngắn hạn do Tòa án nhân dân Tối cao, Tòa án nhân dân cấp tỉnh phối hợp với các cơ sở giáo dục – đào tạo, như Học viện Tòa án, Viện khoa học giáo dục, Viện hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam, các cơ sở đào tạo luật, đào tạo cán bộ Tòa án tổ chức, hướng tới bổ sung, cung cấp lại, trang bị mới, cập nhật cho đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác giáo dục pháp luật những kỹ năng nghiệp vụ giáo dục cụ thể, thiết thực đối với hoạt động giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử. Ngoài ra, có thể và cần thiết phải trang bị thêm cho cán bộ, công chức ngành Tòa án làm công tác giáo dục pháp luật những kiến thức cần thiết về giáo dục học, tâm lý học tội phạm, xã hội học tội phạm.v.v.

Về phía đội ngũ cán bộ, công chức ngành Tòa án làm công tác giáo dục pháp luật, mỗi cán bộ giáo dục pháp luật cần có tinh thần, ý thức trách nhiệm cao khi tham gia các lớp tập huấn chuyên đề pháp luật, bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ giáo dục xuất phát từ nhu cầu, động lực nội tâm của bản thân mong muốn nâng cao trình độ kiến thức, hiểu biết pháp luật thực sự, phấn đấu lĩnh hội được các kỹ năng nghiệp vụ giáo dục; chứ không phải tham gia theo kiểu đối phó, mà là vì lợi ích của chính mình và để làm tốt công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử của Tòa án. Mặt khác, mỗi người còn cần phải tự học tập nâng cao trình độ, nhất là những văn bản pháp luật liên quan đến lĩnh vực pháp luật, tố tụng…; tự trau dồi, rèn luyện những kỹ năng nghiệp vụ giáo dục, phương pháp truyền đạt . Ngoài việc đáp ứng các tiêu chuẩn về chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ sư phạm nêu trên, đội ngũ cán bộ, công chức ngành Tòa án làm giáo dục pháp luật còn phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, lối sống lành mạnh, không tiêu cực; chấp hành nghiêm túc chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, các quy tắc nghề nghiệp của ngành Tòa án trên tinh thần “phụng công, thủ pháp, chí công, vô tư”.

• Đảm bảo thực hiện nguyên tắc tranh tụng trong xét xử. Luận văn: Giải pháp GD pháp luật về hoạt động xét xử của toà án.

Tranh tụng là hoạt động của các bên tham gia xét xử đưa ra các quan điểm của mình và tranh luận lại để bác bỏ một phần hoặc toàn bộ quan điểm của phía bên kia. Tranh tụng tại phiên tòa là nội dung có ý nghĩa quan trọng trong hoạt động tố tụng, là yêu cầu cấp bách trong việc bảo đảm tính khách quan, công bằng, dân chủ, là căn cứ để xác định sự thật vụ án và là cơ sở để hội đồng xét xử ra bản án đúng đắn, khách quan, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. Nghị quyết số 37/2012/HQ13 ngày 23-11-2012 của Quốc hội khoá XIII yêu cầu Tòa án nhân dân Tối cao chỉ đạo các Tòa án tiếp tục đẩy mạnh việc tranh tụng tại phiên tòa; bảo đảm việc giải quyết, xét xử và ra bản án, quyết định đúng pháp luật… Như vậy, tranh tụng trong quá trình tố tụng nói chung và trong xét xử nói riêng là một trong những nội dung trọng tâm và là khâu đột phá của cải cách tư pháp.

Chủ trương, quan điểm của Đảng về nguyên tắc tranh tụng đã được thể chế hóa tại khoản 5 Điều 103 Hiến pháp năm 2013: “Nguyên tắc tranh tụng trong xét xử được bảo đảm”. Như vậy, lần đầu tiên, việc bảo đảm tranh tụng trong xét xử được ghi nhận thành một nguyên tắc, thể hiện bước tiến lớn trong hoạt động xây dựng pháp luật của Nước ta.

Những nội dung cơ bản của nguyên tắc tranh tụng được cụ thể hóa trong các Luật tổ chức tòa án nhân dân, Bộ luật tố tụng hình sự, tố tụng dân sự, luật tố tụng hành chính đòi hỏi các bên tham gia tranh tụng và người điều kiển việc tranh tụng phải đảm bảo thực hiện, đặc biệt là trong giai đoạn xét xử vụ án.

Một phiên tòa dân chủ, công khai, quyền tranh tụng được bảo đảm, một bản án đúng qui định của luật pháp, hợp lý, hợp tình, được nhân dân đồng tình ủng hộ là hình thức giáo dục pháp luật có tác động rất lớn đến tình cảm pháp luật của các đối tượng được giáo dục.

3.2.2. Nhóm giải pháp riêng Luận văn: Giải pháp GD pháp luật về hoạt động xét xử của toà án.

Một là: Đẩy mạnh truyền thông về hoạt động của Tòa án nhân dân nói chung và các phiên tòa nói riêng, đa dạng hóa các loại hình truyền thông như trên các phương tiên thông tin đại chúng, internet.

Nhằm đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về hoạt động của Tòa án Nhân dân theo tinh thần Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 2/6/2005 của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 và Kết luận số 84-KL/TW, ngày 29/7/2020 của Bộ Chính trị về tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết số 49- NQ/TW của Bộ Chính trị khóa IX về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, hướng tới mục tiêu xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý, từng bước hiện đại, phục vụ nhân dân, nâng cao nhiệm vụ hoạt động tư pháp.

Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột và Đài phát thanh, truyền hình thành phố Buôn Ma Thuột, Báo Đắk Lắk, Cổng thông tin điện tử của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk, Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk đã tăng cường phối hợp trong việc thông tin, tuyên truyền về hoạt động của các Tòa án trong việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị theo quy định của Hiến pháp năm 2013 và pháp luật nhằm bảo vệ công lý, phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, bảo vệ quyền con người, quyền và nghĩa vụ chính đáng của tổ chức, cá nhân trong giai đoạn mới và quá trình đổi mới tổ chức, cùng các hoạt động khác của Tòa án nhân dân tỉnh và huyện. Sự phối hợp hướng đến mục tiêu từng bước hình thành, củng cố nhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò của Tòa án trong việc thực hiện quyền lực Nhà nước, tạo ra sự đồng thuận cao trong xã hội đối với công tác Tòa án. Đây là những kênh thông tin truyền thống, có uy tín và đáng tin cậy để truyền tải và định hướng những thông tin đúng đắn.

Hình thức phối hợp trong thông tin cũng được đa dạng hóa, linh động như Tòa án nhân dân tỉnh, huyện chủ động gửi lịch xét xử các phiên tòa cần tuyên truyền đến Báo, Đài để các cơ quan này chủ động nắm thời gian, địa điểm cử phóng viên đến đưa tin. Bên cạnh đó khuyến khích công chức, viên chức trong các Tòa án viết bài, đưa tin lên các phương tiện thông tin đại chúng. Phát trực tiếp các phiên tòa trên hệ thống phát thanh của địa phương.

Ngoài ra Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột cũng phải tăng cường hơn nữa trong việc phối hợp với Sở thông tin truyền thông tỉnh Đắk Lắk xây dựng cổng thông tin Tòa án nhân dân thành phố với nhiều chuyên mục phổ biến, giáo dục pháp luật như: hỏi đáp pháp luật, tra cứu văn bản pháp luật, hướng dẫn các thủ tục khởi kiện, xóa án tích, xin cấp trích lục…đưa tin bài, hình ảnh về các phiên tòa. Luận văn: Giải pháp GD pháp luật về hoạt động xét xử của toà án.

Việc đẩy mạnh truyền thông về hoạt động của Tòa án nhân dân nói chung và các phiên tòa nói riêng, đa dạng hóa các loại hình truyền thông như trên các phương tiện thông tin đại chúng từng bước công khai, minh bạch các hoạt động của Tòa án, nâng cao hình ảnh tốt đẹp, vị thế của Tòa án nhân dân góp phần quan trọng vào hoạt động giáo dục pháp luật.

Hai là: Thực hiện giải pháp đột phá là công khai hóa bản án, quyết định của Tòa án; đẩy mạnh công tác cải cách hành chính tư pháp.

Thực hiện một trong các giải pháp đột phá trong công tác của Tòa án nhân dân. Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao đã ban hành Nghị quyết số: 03/2017/NQ-HĐTP ngày 16/3/2017 về việc công bố bản án, quyết định của Tòa án trên cổng thông tin điện tử. Việc công bố này mang ý nghĩa hết sức quan trọng nhằm tăng cường tính công khai, minh bạch trong hoạt động Tòa án, nâng cao chất lượng bản án, quyết định của Tòa án từ đó nâng cao hiệu quả công tác.

Việc công bố bản án, quyết định của Tòa án trên cổng thông tin điện tử còn tăng cường niềm tin của người dân vào hoạt động của Tòa án, tăng cường khả năng có thể dự đoán được kết quả giải quyết vụ việc của Tòa án, từ đó hạn chế việc khởi kiện vụ án tại Tòa án và khiếu nại các bản án, quyết định của tòa án đã có hiệu lực pháp luật theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm góp phần giảm tải công việc của tòa án. Nó còn có ý nghĩa quan trọng trong việc áp dụng thống nhất pháp luật, phát triển án lệ. Qua công tác xét xử sẽ phát hiện được những vấn đề mà pháp luật quy định chưa đầy đủ, còn mâu thuẫn, chồng chéo hoặc không còn phù hợp để sửa đổi, bổ sung. Ngoài ra, còn làm rõ được những vấn đề mới, phức tạp thực tiễn đang đặt ra mà pháp luật chưa rõ… để nghiên cứu phát triển án lệ.

Công bố bản án, quyết định cũng là phương thức để đảm bảo quyền tiếp cận thông tin, tăng cường sự giám sát của cơ quan, tổ chức, cá nhân đối với hoạt động xét xử, giải quyết các vụ việc thuộc thẩm quyền của tòa án; kịp thời phát hiện và phòng ngừa vi phạm, tham nhũng trong xét xử, giải quyết các vụ việc thuộc thẩm quyền của Tòa án.

Trong những năm tiếp theo Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột cần tiếp tục thực hiện nhiều giải pháp để đổi mới các thủ tục hành chính tư pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, đặc biệt là công tác giải quyết, xét xử các vụ án. Các hoạt động tập trung vào việc đổi mới, cải cách và ứng dụng công nghệ thông tin vào các quy trình, thủ tục hành chính hỗ trợ cho hoạt động xét xử tại Tòa án, giải quyết các yêu cầu của công dân trước và sau phiên tòa xét xử. Các cải cách tập trung vào việc tiếp nhận và xử lý đơn khởi kiện; hồ sơ kháng cáo, kháng nghị, hồ sơ do Viện kiểm sát chuyển đến; đơn khiếu nại quyết định tố tụng, hành vi tố tụng; cấp sao lục bản án, quyết định của Tòa án; quản lý số lượng án thụ lý, giải quyết; tiếp công dân và công khai minh bạch các hoạt động của Tòa án…Tại Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk và tất cả các Tòa án huyện, trong đó có Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột nói riêng đều thành lập bộ phận hành chính tư pháp đã và đang hoạt động ngày càng có hiệu quả. Cải cách thủ tục hành chính tư pháp góp phần tiết kiệm thời gian, công sức của người dân; năng lực chuyên môn, thái độ công vụ, trách nhiệm nghề nghiệp và ý thức phục vụ nhân dân của cán bộ, công chức được nâng cao; ứng dụng công nghệ thông tin được tăng cường. Luận văn: Giải pháp GD pháp luật về hoạt động xét xử của toà án.

Ba là: Tăng cường xét xử lưu động các loại vụ án; tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm; phiên tòa giả định. Mục đích của việc đưa các vụ án ra xét xử lưu động và truyền thanh trực tiếp là phục vụ công tác phổ biến, giáo dục nhằm nâng cao ý thức pháp luật cho quần chúng nhân dân. Tòa án tạo điều kiện thuận lợi để những người tham dự phiên tòa cũng như nhân dân tiếp cận với pháp luật, nhằm nâng cao trình độ nhận thức về pháp luật trong quần chúng nhân dân, tạo niềm tin của người dân vào đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, trang bị cho người dân những kiến thức pháp luật cần thiết để tự bản thân họ tránh xa những hành vi vi phạm pháp luật và giáo dục con em mình phải tuân theo pháp luật. Đồng thời đấu tranh với những hành vi vi phạm pháp luật xảy ra trong cộng đồng nhân dân. Mục đích giáo dục pháp luật trong hoạt động xét xử là tạo nên một trạng thái mới trong ý thức pháp luật về hành động tự giác tuân theo pháp luật của người dân trực tiếp hoặc gián tiếp quan tâm, theo dõi phiên tòa.

Qua thực tiễn giải quyết, xét xử tại Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột cho thấy việc tuyên truyền, giáo dục, phổ biến pháp luật thông qua công tác xét xử tại các phiên tòa lưu động đã nhận được sự quan tâm đông đảo của người dân, đã có tác dụng tích cực góp phần nâng cao nhận thức pháp luật trong cộng đồng dân cư. Thời gian tới, ngoài các vụ án hình sự nghiêm trọng, loại tội phạm xảy ra nhiều, Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột cần tổ chức nhiều hơn nữa các phiên tòa xét xử lưu động đối với các vụ án tranh chấp dân sự, hôn nhân gia đình, lao động, kinh doanh thương mại và hành chính, nhất là tranh chấp đất đai, chia thừa kế, các vụ án xin ly hôn mà nguyên nhân từ bạo lực gia đình.

Đối với phiên tòa rút kinh nghiệm: Chỉ thị số 01/2017/CT – CA ngày 16/01/2017 của Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao về việc triển khai, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm công tác năm 2017 của các Tòa án đặt ra yêu cầu đổi mới việc tổ chức phiên tòa xét xử theo đúng tinh thần cải cách tư pháp; đồng thời, giao chỉ tiêu mỗi Thẩm phán trong hệ thống Tòa án nhân dân trong năm 2017 chủ tọa xét xử ít nhất một phiên tòa rút kinh nghiệm. Công văn hướng dẫn số 136/HD -TANDTC ngày 30/3/2017 của Tòa án nhân dân Tối cao nêu rõ mục đích và yêu cẩu của phiên tòa rút kinh nghiệm “Tổ chức các phiên tòa sơ thẩm, phúc thẩm có chất lượng, hiệu quả nhằm giúp các Thẩm phán, Thư ký và công chức Tòa án nâng cao tinh thần trách nhiệm, tự đào tạo, tích lũy kiến thức, kinh nghiệm, học hỏi nâng cao về kỹ năng, trình độ nghiệp vụ trong công tác giải quyết, xét xử các loại vụ án”. Đây là giải pháp đột phá, hữu hiệu để nâng cao chất lượng giải quyết, xét xử các loại vụ án, đáp ứng ngày một tốt hơn yêu cầu cải cách tư pháp. Việc tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm phải được thực hiện thường xuyên, nghiêm túc, thiết thực, có hiệu quả và đúng quy định pháp luật đối với tất cả các loại vụ án. Luận văn: Giải pháp GD pháp luật về hoạt động xét xử của toà án.

Bốn là: Cần đề xuất với Tòa án nhân dân Tối cao, Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk tuyển chọn, đào tạo đội ngũ Thẩm phán, Thư ký và Hội Thẩm nhân dân là người đồng bào dân tộc thiểu số có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, có uy tín và kỹ năng tuyên truyền, giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử. Phát huy vai trò của trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng người dân tộc thiểu số. Là một địa phương có nhiều dân tộc cùng chung sống, trình độ học vấn và hiểu biết pháp luật của người dân nơi đây chưa đồng đều, còn hạn chế, vẫn còn có những hủ tục, tập quán còn tồn tại, các giao dịch dân sự dựa vào tập quán, không tuân theo pháp luật vẫn còn nhiêu, người dân chưa có thói quen giải quyết các tranh chấp bằng pháp luật. Do vậy cần phải xây dựng đội đội ngũ Thẩm phán, Thư ký và Hội Thẩm nhân dân là người đồng bào dân tộc thiểu số có trình độ nghiệp vụ chuyên môn giỏi và có kỹ năng tuyên truyền, giáo dục pháp luật thông qua hoạt động nghiệp vụ Tòa án nói chung và hoạt động xét xử nói riêng. Giúp cho việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật của họ đối với người đồng bào thiểu số sẽ đem lại hiệu quả cao hơn.

Hiện nay, trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột tại các buôn, làng đồng bào dân tộc thiểu số đều có đội ngũ già làng, trưởng bản, người có uy tín. Đây là những người gương mẫu đi đầu, đồng thời là những tuyên truyền viên tích cực trong vận động nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, thực hiện tốt nhiều phong trào, cuộc vận động.

Trong quá trình thực hiện, nhiều người có uy tín đã thực sự trở thành trung tâm đoàn kết các dân tộc, đoàn kết tôn giáo, cùng nhân dân phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo, xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn trật tự an toàn xã hội trên địa bàn dân cư… Để công tác phổ biến, giáo dục pháp luật đạt hiểu quả cao nhất với đối tượng là người dân tộc thiểu số, nhất là dân tộc thiểu số tại chỗ với những người không biết viết, biết đọc tiếng phổ thông thì sự tham gia phối hợp của họ là hết sức có ý nghĩa. Thực tế cho thấy một số phiên tòa lưu động Tòa án địa phương đã mời trưởng bản, người có uy tín nơi bị cáo, nơi có đương sự đến tham dự phiên tòa, tham gia tuyên tuyền ngoài phiên tòa và bằng sự uy tín của mình trong cộng đồng dân cư đã làm tăng hiệu quả của công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử.

Năm là: Tăng cường công tác phối hợp liên ngành giữa Công an, Viện kiểm sát với Tòa án, giữa Tòa án với chính quyền địa phương. Luận văn: Giải pháp GD pháp luật về hoạt động xét xử của toà án.

Công tác phối hợp liên ngành giữa Tòa án với các cơ quan tiến hành tố tụng trong việc giải quyết các vụ án có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả, chất lượng của công tác giáo dụng pháp luật. Các vụ, việc được Tòa án thụ lý giải quyết nghiêm minh, khách quan, thấu tình, đạt lý sẽ đem lại hiệu quả giáo dục pháp luật cao. Tuy nhiên, trong thực tế có nhiều trường hợp pháp luật hiện hành quy định còn chưa cụ thể, khó hiểu, dẫn đến việc nhận thức và áp dụng pháp luật của mỗi ngành, của mỗi người tiến hành tố tụng có sự khác nhau dẫn đến việc ra quyết định, bản án của Tòa án có vụ, việc chưa chuẩn xác phải kháng nghị, hủy đi hủy lại nhiều lần hoặc bị cải sửa nghiêm trọng, làm cho nhân dân mất niềm tin vào công lý và dẫn đến chất lượng công tác giáo dục thông qua hoạt động xét xử của Tòa án bị hạn chế. Do vậy, Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột cần phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tiến hành tố tụng xây dựng và hoàn thiện các quy chế phối hợp liên ngành phù hợp với các quy định của pháp luật. Công tác phối hợp liên ngành không phải là làm mất đi sự độc lập của Tòa án trong qúa trình xét xử vụ án mà nhằm mục đích đảm bảo cho việc xử lý các vụ việc nhanh chóng, khách quan, toàn diện có căn cứ đúng pháp luật đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử của Tòa án.

Sáu là: Quan tâm hơn nữa đến cơ sở, vật chất phục vụ cho công tác xét xử. Trong những năm gần đây, cơ sở vật chất phục vụ cho công tác xét xử của Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột đã được quan tâm song chưa đáp ứng được với yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn hiện nay. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới là tổ chức mô hình phòng xét xử mới theo qui định của Tòa án nhân dân Tối cao với các phòng xét xử dành cho từng loại án khác nhau với mục đích bảo đảm sự bình đẳng giữa các bên tham gia tố tụng, quyền con người, đảm bảo sự tôn nghiêm của phiên tòa. Bên cạnh đó trụ sở làm việc, thiết bị văn phòng, kinh phí phục vụ cho hoạt động giáo dục pháp luật thông qua công tác tổ chức xét xử còn thiếu thốn, xuống cấp cần được các cấp, các ngành, nhất là ngành Tòa án tiếp tục quan tâm và kiện toàn.

3.2.3. Một số giải pháp đặc thù

Là một thành phố thuộc tỉnh miền núi, có nhiều đồng bào dân tộc cùng sinh sống, trình độ học vấn không đồng đều. Để công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử đạt hiệu quả cao nhất, thì bên cạnh các giải pháp chung, giải pháp riêng đòi hỏi Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột phải chú trọng xây dựng các giải pháp đặc thù phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội, chính trị của địa phương mình, như: Luận văn: Giải pháp GD pháp luật về hoạt động xét xử của toà án.

Khi xét xử lưu động các vụ án Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột cần quan tâm lựa chọn các vụ án được đông đảo bà con là người dân tộc quan tâm, các vụ án phổ biến hay xảy ra như các vụ án về phá rừng, lấn chiếm đất đai; các vụ án có yếu tố do tác động của các hủ tục, lạc hậu còn tồn tại trong đời sống nhân dân để tuyên tuyền đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước nhằm nâng cao ý thức sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật.

Trong quá trình giải quyết, xét xử các loại vụ án, Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột cần tăng cường hơn nữa công tác phối kết hợp với Trung tâm trợ giúp pháp lý, Hội luật gia, các tổ chức quần chúng tại nơi xét xử để kết hợp giải thích, tuyên tuyền, vận động, tư vấn trực tiếp cho nhân dân về pháp luật. – Đa dạng hình thức tuyên tuyền theo hướng trực quan, dễ nghe, dễ thấy, dễ hiểu, dễ nhớ như: phối hợp với đài phát thanh, truyền hình, báo địa phương đưa tin những phiên tòa bằng tiếng dân tộc thiểu số, phát hành các bài viết tuyên tuyền bằng hình ảnh, chữ viết của người dân tộc để tuyên tuyền, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số. Phát huy hơn nữa vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín trong công tác giáo dục pháp luật.

Đảm bảo nguyên tắc quyền được sử dụng tiếng nói, chữ viết của dân tộc mình trong Tố tụng hình sự, dân sự, hành chính. Trong giải quyết, xét xử các loại án, Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột cần phải đảm bảo để những người tham gia tố tụng được sử dụng quyền này, nhất là với đồng bào dân tộc thiểu số việc nói, viết tiếng Việt chưa thành thạo dẫn đến việc tiếp thu các thông tin có nhiều hạn chế, Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột cần mời người phiên dịch cho họ. Có như vậy mới đảm bảo được quyền của họ khi tham gia tố tụng và hoạt động giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử mới đạt hiệu quả cao nhất. Luận văn: Giải pháp GD pháp luật về hoạt động xét xử của toà án.

Tiểu kết Chương 3

Trong công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử, Tòa án nhân dân nói chung, Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk nói riêng phải tuân thủ các quan điểm chỉ đạo, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về công tác giáo dục pháp luật. Bên cạnh đó phải tuân thủ các nguyên tắc cơ bản của giáo dục pháp luật nói chung và nguyên tắc cơ bản do pháp luật tố tụng và pháp luật nội dung qui định như nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa, nguyên tắc nhân đạo…Để công tác giáo dục pháp luật được tiến hành đồng bộ, khoa học thì công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt qua hoạt động xét xử phải luôn đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tòa án nhân dân cấp trên; Trong tổ chức thực hiện phải đảm bảo lựa chọn nội dung, phương pháp và hình thức giáo dục pháp luật phù hợp với đặc thù của hoạt động xét xử.

Từ thực trạng xét xử, cho thấy những ưu điểm, hạn chế của công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử trong thời gian qua để từ đó có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm như: Tăng cường sự lãnh đạo chỉ đạo của cấp ủy Đảng đối với công tác giáo dục pháp luật; Xây dựng đội ngũ cán bộ ngành Tòa án có đủ trình độ chuyên môn, đạo đức trong sáng, có kỹ năng giáo dục, phổ biến pháp luật; Công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử đòi hỏi phải bám sát vào đặc điểm của đối tượng cần giáo dục; công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử đòi hỏi phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa Tòa án và các cơ quan tiến hành tố tụng và chính quyền địa phương; Phương pháp, hình thức giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử phải sáng tạo, linh hoạt, phù hợp với từng nhóm đối tượng, địa phương tiếp nhận; Tòa án nhân dân các cấp nói chung, Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột nói riêng cần tăng cường kiểm tra, giám sát công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử

Trên cơ sở các quan điểm có tính chất chỉ đạo và các bài học kinh nghiệm được rút ra trong qúa trình thực hiện giáo dục pháp luật để nâng cao hiệu quả của công tác tuyên truyền, giáo dục và phổ biến pháp luật trong những năm tiếp theo cần thực hiện các giải pháp:

Nhóm giải pháp chung: Tăng cường hơn nữa công tác lãnh đạo, chỉ đạo, giám sát, kiểm tra của Tòa án cấp trên đối với công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử của cơ quan Tòa án cấp dưới. Nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử cho đội ngũ cán bộ, công chức ngành Tòa án và Hội thẩm nhân dân nói chung và của Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk nói riêng; Đảm bảo nguyên tắc tranh tụng trong xét xử.

Nhóm giải pháp riêng: Đẩy mạnh truyền thông về hoạt động của Tòa án nhân dân nói chung và các phiên tòa nói riêng, đa dạng hóa các loại hình truyền thông như trên các phương tiên thông tin đại chúng; Thực hiện giải pháp công khai bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án; đẩy mạnh công tác cải cách hành chính tư pháp; Tăng cường xét xử lưu động các loại vụ án, mở rộng xét xử thêm các loại án như: dân sự, hành chính, kinh tế, lao động và hôn nhân gia đình; tăng cường tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm; phiên tòa giả định; Quan tâm hơn nữa đến việc tuyển chọn, đào tạo đội ngũ Thẩm phán, Thư ký và Hội Thẩm nhân dân là người đồng bào dân tộc thiểu số có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, có uy tín và kỹ năng tuyên truyền giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử. Phát huy hơn nữa vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín trong đồng bào dân tộc; Tăng cường công tác phối hợp liên ngành giữa Tòa án với các cơ quan tiến hành tố tụng, giữa Tòa án với chính quyền địa phương; Quan tâm hơn nữa đến cơ sở, vật chất phục vụ cho công tác xét xử.

Một số giải pháp đặc thù: Với đặc thù là khu vực miền núi, có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số cùng sinh sống, trình độ văn hóa thấp, số người không biết nói, đọc, viết chữ phổ thông (tiếng Việt) còn cao, để công tác giáo dục pháp luật thông qua hoạt động xét xử đạt hiệu quả cao nhất, thì bên cạnh các giải pháp chung, giải pháp riêng đòi hỏi ngành Tòa án nói chung, Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột nói riêng cần phải chú trọng xây dựng các giải pháp đặc thù phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội, chính trị của địa phương mình.

KẾT LUẬN Luận văn: Giải pháp GD pháp luật về hoạt động xét xử của toà án.

Trong giai đoạn hiện nay, Đảng và Nhà nước giành sự quan tâm rất lớn đối với công tác giáo dục pháp luật. Trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam và hội nhập kinh tế quốc tế thì việc tăng cường công tác giáo dục pháp luật là một yêu cầu cấp bách đặt ra đối với toàn xã hội và là một nhiệm vụ chính trị cực kỳ quan trọng nhằm không ngừng nâng cao ý thức pháp luật cho nhân dân. Quá trình nghiên cứu và hoàn thiện luận văn, tác giả đã cố gắng làm sáng tỏ những vấn đề cơ bản về lý luận giáo dục pháp luật nói chung và giáo dục pháp luật trong hoạt đọng xét xử của Tòa án nói riêng. Luận văn cũng đã đề cập đến nhiều vấn đề liên quan đến thực tiễn về công tác giáo dục pháp luật nói chung và giáo dục pháp luật trong hoạt động xét xử tại Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột. Từ đó tác giả đưa ra một số kết luận sau:

Thứ nhất, giáo dục pháp luật là hoạt động có định hướng, có tổ chức, có chủ định của các chủ thể giáo dục pháp luật tác động lên đối tượng giáo dục nhằm hình thành ở họ ý thức và hành vi pháp luật như mong muốn. Giáo dục pháp luật cần sự tham gia của nhiều chủ thể với nhiều hình thức và phương pháp giáo dục khác nhau. Vì vậy để việc giáo dục pháp luật đạt kết quả tốt nhất, cần sự phối hợp giữa nhiều cơ quan, tổ chức trong xã hội bằng nhiều hình thức, phương thức ngày càng đa dạng và phong phú hơn.

Thứ hai, giáo dục pháp luật trong hoạt động xét xử là hình thức giáo dục pháp luật đặc thù của Tòa án – Cơ quan xét xử thực hiện quyền tư pháp. Giáo dục pháp luật trong hoạt động xét xử của Tòa án có tác dụng rất mạnh mẽ đến nhận thức và tình cảm pháp luật của các tầng lớp nhân dân ở cơ sở. Với lợi thế, các chủ thể thực hiện giáo dục pháp luật trong hoạt động xét xử (Thẩm phán, Kiểm sát viên, Luật sư, Thư ký…) đều là những người có kiến thức pháp luật cơ bản và tiếp xúc trực tiếp với các vụ việc trong thực tế có ảnh hưởng tới quyền và lợi ích hợp pháp của công dân nên hoạt động giáo dục có tác động hiệu quả hơn so với hình thức giáo dục pháp luật khác.

Thứ ba, công tác giáo dục pháp luật trong hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột hiện nay được triển khai, thực hiện ngày càng có hiệu quả, đi vào thực chất, gắn với nhu cầu thiết thực của từng cán bộ, người dân. Do đặc điểm về tình hình chính trị – kinh tế và xã hội của thành phố Buôn Ma Thuột nên cần có những phương hướng và giải pháp riêng cụ thể bảo đảm cho công tác giáo dục pháp luật đạt hiệu quả cao nhất.

Thứ tư, để không ngừng nâng cao chất lượng công tác giáo dục pháp luật trong hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột đòi hỏi phải có những giải pháp nhất định trên nhiều phương diện. Đó là tiếp tục xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch giáo dục pháp luật thông qua các giai đoạn giải quyết vụ án được tiến hành phù hợp với mục đích, yêu cầu đảm bảo đúng tiến độ đề ra. Bên cạnh việc bồi dưỡng đội ngũ các Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thư ký, phải tiếp tục củng cố và hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, ban, ngành. Trong đó cơ quan tư pháp cần chủ động hơn nữa khi có yêu cầu phối hợp với Tòa án trong công tác giáo dục pháp luật để tạo nên sức mạnh tổng hợp của toàn bộ hệ thống chính trị nhằm thực hiện có hiệu quả công tác giáo dục pháp luật trong hoạt động xét xử tại Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột. Luận văn: Giải pháp GD pháp luật về hoạt động xét xử của toà án.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ:  

===>>> Luận văn: Giáo dục PL thông qua hoạt động xét xử của toà án