Luận văn: Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương Mại

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Luận văn: Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương Mại hay nhất năm 2024 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Luận văn: Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương mại Việt Nam dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

TÓM TẮT

1.1. Tiêu đề: “Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương mại Việt Nam”

1.2. Tóm tắt: Hoạt động cho thuê hàng hóa chính là một trong các hoạt động thương mại phổ biến ở nước ta trong giai đoạn hiện nay. Trên cơ sở quy định của Luật Thương mại, Bộ luật Dân sự cùng một số văn bản pháp luật khác có liên quan, Bên cho thuê và Bên thuê tiến hành thỏa thuận các nội dung trong hợp đồng cho thuê hàng hóa. Tuy nhiên khung pháp luật điều chỉnh quan hệ hợp đồng cho thuê hàng hóa chưa hoàn chỉnh. Trong phạm vi Luận văn này, tác giả đã phân tích các quy định pháp luật về hợp đồng cho thuê hàng hóa như điều kiện có hiệu lực của hợp đồng, giao kết và thực hiện hợp đồng cho thuê hàng hóa, trách nhiệm vi phạm hợp đồng. Từ thực tiễn áp dụng pháp luật, tác giả chỉ ra những bất cập trong thực trạng pháp luật và áp dụng pháp luật về hợp đồng cho thuê hàng hóa, từ đó đưa ra một số giải pháp khắc phục.

1.3. Từ khóa: “hoạt động thương mại”; “cho thuê hàng hóa”; “hợp đồng cho thuê hàng hóa”; “Luật Thương mại”.   

ABSTRACT

1.1. Title: “Goods rental contract under Vietnam Commercial Law”

1.2. Abstract: Cargo leasing is one of the most popular commercial activities in our country in the current period. Based on the provisions of the Commercial Law, the Civil Code Law, and several other relevant legal documents, the Lessor and the Lessee negotiate the contents of the goods leasing contract. However, the legal framework governing the relationship of the lease contract is not complete. Within the scope of this thesis, the author has analyzed the legal provisions of goods leasing contracts such as the effective conditions of the contract, the agreement and performance of the lease contract, and the liabilities for violations of the contract. From the practical application of the law, the author points out the inadequacies in the legal situation and the application of the law on the lease of goods, thereby offering some solutions to overcome.

1.3. Keywords: “commercial activities”; “lease of goods”; “goods rental contract”; “Commercial Law”.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Dịch Vụ Viết Thuê Luận Văn Thạc Sĩ Ngành Luật

PHẦN MỞ ĐẦU

1, Giới thiệu

1.1 Đặt vấn đề Luận văn: Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương Mại.

Trong những năm gần đây, nền kinh tế nước ta đã đạt được một số thành tựu nhất định, cụ thể: tốc độ tăng trưởng năng suất lao động bình quân giai đoạn 2016 – 2020 của Việt Nam là 5,8%/năm, năm 2020, nền kinh tế nước ta có quy mô thứ 40 trên thế giới, xếp thứ 4 trong ASEAN và bình quân Tổng sản phẩm nội địa/người đứng thứ 6 trong ASEAN. Cùng với sự đẩy mạnh giải pháp kinh tế, các chính sách pháp luật, đặc biệt là chính sách liên quan đến hoạt động kinh doanh, mua bán và cho thuê hàng hóa giữa các thương nhân, giữa thương nhân với cá nhân, tổ chức khác trong xã hội luôn được quan tâm, chú trọng xây dựng và hoàn thiện để tạo cơ sở pháp lý vững chắc trong từng giai đoạn phát triển của đất nước.

Pháp luật về hợp đồng là một chế định quan trọng trong hệ thống pháp luật Việt Nam. Dựa trên những quy định được ghi nhận trong bộ luật, luật và các văn bản dưới luật, chủ thể tham gia xác lập hợp đồng sẽ thiết lập một quan hệ tương ứng với sự điều chỉnh của pháp luật. Đối với hợp đồng thương mại, đây là một dạng hợp đồng phức tạp thường được xác lập bởi sự tham gia của thương nhân, họ chính là những tổ chức kinh tế được thành lập hợp pháp hoặc những cá nhân hoạt động thương mại một cách độc lập, thường xuyên, có đăng ký kinh doanh. Vì vậy, mối quan hệ này không chỉ chịu sự điều chỉnh của Luật Thương mại mà còn áp dụng một số quy định của Bộ luật Dân sự và các quy định về pháp luật doanh nghiệp có liên quan. Pháp luật về hợp đồng thương mại nói chung và pháp luật về Hợp đồng cho thuê hàng hóa nói riêng là lĩnh vực khá phức tạp bởi sự đan xen giữa nhiều quy định trong những văn bản pháp luật khác nhau. Để mang lại hiệu quả thực thi pháp luật, hạn chế tranh chấp phát sinh khi xác lập và thực hiện thỏa thuận cho thuê, cũng như bảo vệ được quyền và nghĩa vụ hợp pháp của chủ thể tham gia, cần thiết phải đặt ra yêu cầu nghiên cứu về mặt lý thuyết và đánh giá thực tiễn áp dụng pháp luật về Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo quy định của Luật Thương mại.

1.2 Tính cấp thiết của đề tài Luận văn: Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương Mại.

Hoạt động thương mại là một bộ phận không thể tách rời trong quá trình hình thành và phát triển của nền kinh tế thị trường, được thực hiện chủ yếu qua các hoạt động xúc tiến thương mại, mua bán hoặc cho thuê hàng hóa thương mại,… Thêm vào đó, Nhà nước với chức năng quản lý xã hội, đã không ngừng xây dựng và hoàn thiện các quy định điều chỉnh để hình thành một hành lang pháp lý vững chắc, tạo điều kiện cho hoạt động thương mại ở nước ta được phát triển một cách công bằng, văn minh, tiến bộ trong khuôn khổ Hiến pháp, pháp luật.

Pháp luật về Hợp đồng cho thuê hàng hóa là một bộ phận không thể tách rời của hệ thống pháp luật quốc gia. Trên cơ sở thể chế hóa các hướng dẫn và chính sách của Nhà nước về tập trung phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, pháp luật về Hợp đồng cho thuê hàng hóa đã quy định và nhấn mạnh rõ cho thuê hàng hóa là hoạt động được thực hiện bởi các thương nhân với mục đích sinh lợi nhuận, thúc đẩy sự phát triển của kinh tế – xã hội, tạo ra ranh giới phân biệt rõ ràng với hoạt động cho thuê tài sản nhằm phục vụ nhu cầu sinh hoạt theo quy định Bộ luật Dân sự. Bên cạnh đó, vẫn còn một số vấn đề bất cập cả về mặt lý thuyết và thực tiễn thi hành pháp luật về Hợp đồng cho thuê hàng hóa. Về bản chất, hàng hóa vẫn là một dạng tài sản cụ thể thuộc quyền sở hữu, sử dụng hợp pháp của thương nhân, do đó cho thuê hàng hóa trong lĩnh vực thương mại là một hoạt động chuyên biệt của cho thuê tài sản. Mặc dù mang nét đặc thù riêng tương đương với quan hệ pháp luật điều chỉnh, song những quy định này vẫn chưa bao quát được hết một số vấn đề phát sinh liên quan đến quan hệ cho thuê hàng hóa, quyền lợi giữa các bên tham gia, giải quyết bồi thường,… đã đặt ra yêu cầu về xây dựng và hoàn thiện pháp luật. Luật Thương mại hiện hành được xây dựng dựa trên cơ sở của Bộ luật Dân sự 2005, cho đến nay Bộ luật này được thay thế bằng quy định của Bộ luật Dân sự 2015. Chính vì vậy, để bảo vệ quyền lợi giữa các chủ thể tham gia hoạt động thương mại, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho sự vận động và phát triển của các quan hệ xã hội trong lĩnh vực này, các yêu cầu về hoàn thiện pháp luật thương mại nói chung và quy định điều chỉnh quan hệ cho thuê hàng hóa nói riêng ngày càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Dưới khía cạnh thực tiễn áp dụng, hiện nay cho thuê hàng hóa chỉ diễn ra phổ biến thông qua các hoạt động thuê trang thiết bị, máy móc, nhà xưởng, mặt bằng… Đây đều là các giao dịch nhằm phục vụ cơ bản cho hoạt động kinh doanh của thương nhân, do đó, việc hiểu rõ các quy định của pháp luật về Hợp đồng cho thuê hàng hóa sẽ giúp các chủ thể kinh doanh giao kết và thực hiện hợp đồng được thuận lợi, an toàn và hiệu quả, tránh các tranh chấp và rủi ro phát sinh. Ngoài ra, trong quá trình áp dụng pháp luật để giải quyết tranh chấp phát sinh, đối với vấn đề chưa được Luật Thương mại quy định rõ, các cá nhân, tổ chức có thẩm quyền đều có xu hướng ưu tiên áp dụng Bộ luật Dân sự để giải quyết. Tuy nhiên, Bộ luật Dân sự điều chỉnh chung về các quan hệ dân sự, trong đó bao gồm cả quyền và nghĩa vụ tài sản của các cá nhân, pháp nhân trong các quan hệ được hình thành trên cơ sở bình đẳng, tự do ý chí và độc lập về tài sản, phạm vi điều chỉnh của Bộ luật này khá bao quát và rộng lớn, khó tránh khỏi sự thiếu sâu sát với yêu cầu thực tiễn, đặc điểm riêng của từng giao dịch sẽ làm ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của chủ thể liên quan. Chính vì vậy, các quy định của Luật Thương mại 2005 cần phải được sửa đổi, bổ sung sao cho phù hợp, thống nhất trong cách hiểu và áp dụng pháp luật về hợp đồng, nhất là pháp luật điều chỉnh các quan hệ phát sinh từ Hợp đồng cho thuê hàng hóa, kể cả các hợp đồng trong nước và kể cả có yếu tố nước ngoài, phù hợp với luật pháp quốc tế, các Điều ước quốc tế về thương mại mà Việt Nam là thành viên. Luận văn: Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương Mại.

Dưới góc độ nghiên cứu, ở nước ta trong những năm gần đây, các công trình nghiên cứu chỉ tập trung nghiên cứu về pháp luật thương mại với các vấn đề lý luận cơ bản về thương nhân, hợp đồng thương mại, so sánh những quy định chung về pháp luật hợp đồng của Bộ luật Dân sự 2015 với hợp đồng thương mại theo quy định của Luật Thương mại 2005,… Tuy nhiên các công trình khoa học nào nghiên cứu về pháp luật điều chỉnh quan hệ Hợp đồng cho thuê hàng hóa trong lĩnh vực thương mại còn khá khiêm tốn, chưa nghiên cứu toàn diện và trực tiếp về hệ thống các quy định pháp luật về Hợp đồng cho thuê hàng hóa từ góc độ lý luận và thực tiễn áp dụng. Chính vì vậy, người viết chọn đề tài “Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương mại Việt Nam” để làm đề tài Luận văn Thạc sĩ của mình với mục đích tiếp nối các vấn đề nghiên cứu chưa được làm rõ, tìm hiểu các quy định của pháp luật, đóng góp một phần công sức vào kho tàng công trình nghiên cứu pháp luật về mặt lý luận và thực tiễn, đảm bảo niềm tin của các chủ thể kinh doanh khi tham gia vào quan hệ Hợp đồng cho thuê hàng hóa ở Việt Nam.

2. Mục tiêu của đề tài

2.1 Mục tiêu tổng quát:

Nghiên cứu hệ thống quy phạm pháp luật điều chỉnh quan hệ Hợp đồng cho thuê hàng hóa trong hoạt động thương mại ở Việt Nam và đánh giá thực trạng thi hành để đưa ra một số giải pháp khả thi nhằm góp phần hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về Hợp đồng cho thuê hàng hóa trong hoạt động thương mại ở Việt Nam.

2.2 Mục tiêu cụ thể:

Để hoàn thành được mục tiêu tổng quát trên, Luận văn cần thực hiện một số mục tiêu cụ thể như sau:

• Phân tích một số vấn đề lý luận về cho thuê hàng hóa và hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương mại Việt Nam.
• Phân tích, đánh giá các quy định của Luật Thương mại Việt Nam được áp dụng để điều chỉnh quan hệ cho thuê hàng hóa trong hoạt động thương mại ở Việt Nam.
• Đánh giá thực tiễn áp dụng pháp luật (thông qua các hồ sơ vụ việc, bản án), từ đó chỉ ra những vướng mắc, bất cập cùng các nguyên nhân của vướng mắc, bất cập làm ảnh hưởng đến hiệu quả thực thi pháp luật.
• Đưa ra các định hướng hoàn thiện pháp luật và đề xuất một số kiến nghị góp phần nâng cao chất lượng pháp luật và thực thi các chính sách điều chỉnh quan hệ Hợp đồng cho thuê hàng hóa ở Việt Nam hiện nay.

3. Câu hỏi nghiên cứu

Khi nghiên cứu đề tài, Luận văn đưa ra các câu hỏi nghiên cứu cụ thể như sau:

• Pháp luật thương mại Việt Nam quy định như thế nào về hợp đồng cho thuê hàng hóa trong lĩnh vực thương mại?
• Thực tiễn ký kết, thực hiện và giải quyết tranh chấp phát sinh hợp đồng cho thuê hàng hóa trong lĩnh vực thương mại ở Việt Nam hiện nay như thế nào? Luận văn: Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương Mại.
• Những giải pháp nào để giải quyết hiệu quả các bất cập trong pháp luật về hợp đồng cho thuê hàng hóa trong lĩnh vực thương mại?

4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Nhằm thực hiện các nội dung cần nghiên cứu, Luận văn đi sâu nghiên cứu về các văn bản pháp luật liên quan đến Hợp đồng cho thuê hàng hóa trong lĩnh vực thương mại theo quy định của Luật Thương mại năm 2005 và một số quy định pháp luật liên quan. Ngoài ra, Luận văn còn đi sâu nghiên cứu một số vụ án về tranh chấp Hợp đồng cho thuê hàng hóa điển hình trong lĩnh vực thương mại ở Việt Nam.

Phạm vi nghiên cứu: Luận văn tập trung nghiên cứu trong phạm vi Hợp đồng cho thuê hàng hóa giữa các thương nhân mang quốc tịch Việt Nam, thành lập ở Việt Nam hay các quan hệ Hợp đồng cho thuê hàng hóa được phát sinh ở trong nước theo Luật Thương mại 2005 và một số vụ án tranh chấp về Hợp đồng cho thuê hàng hóa trong lĩnh vực thương mại. Bên cạnh đó, trong phạm vi đề tài này, để làm rõ những hạn chế của quy định pháp luật về Hợp đồng cho thuê hàng hóa, người viết chỉ tập trung nghiên cứu pháp luật về Hợp đồng cho thuê hàng hóa trong giai đoạn từ ngày 01/01/2006 (ngày Luật Thương mại 2005 có hiệu lực pháp luật) đến nay.

5. Phương pháp nghiên cứu

Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, tác giả đã sử dụng đồng bộ các phương pháp nghiên cứu sau:

Phương pháp phân tích: được áp dụng phổ biến trong toàn bộ nội dung của Luận văn để phân tích các quy định về giao kết và thực hiện hợp đồng thương mại nói chung và hợp đồng cho thuê hàng hóa trong lĩnh vực thương mại nói riêng, từ đó đưa ra các nhận xét, bình luận về thực tiễn thi hành pháp luật trong giai đoạn hiện nay.

Phương pháp quy nạp, diễn giải: từ những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng cho thuê hàng hóa ở nước ta trong thời gian qua cùng với các nội dung pháp luật được trích dẫn, tác giả đưa ra những nhận định, bình luận áp dụng pháp luật để liên kết, sâu chuỗi và tìm ra bản chất của pháp luật về hợp đồng cho thuê hàng hóa ở nước ta. Phương pháp quy nạp, diễn giải được sử dụng chủ yếu ở

Chương 1, Chương 2 của Luận văn.

Phương pháp so sánh luật học: trên cơ sở phân loại và hệ thống các quy định của pháp luật, tác giả sử dụng phương pháp so sánh luật học để đối chiếu giữa lý luận và thực tiễn, giữa các quy định về hợp đồng cho thuê hàng hóa trong lĩnh vực thương mại ở Việt Nam và các văn bản pháp luật quốc tế để thấy được các điểm nổi bật và hạn chế cùng những nguyên nhân của hạn chế, đây là cơ sở để đưa ra các đánh giá và đề xuất giải pháp phù góp phần hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành. Phương pháp so sánh luật học được người viết sử dụng chủ yếu để hoàn thành nội dung Chương 2 của Luận văn.

Phương pháp tổng hợp: trên cơ sở phân tích, bình luận, so sánh các quy định pháp luật, người viết sử dụng phương pháp tổng hợp để đưa ra các đánh giá tổng thể và đề xuất các giải pháp trong thực tiễn thi hành pháp luật, đây là phương pháp được vận dụng chủ yếu ở Chương 2 và Chương 3 của Luận văn. Luận văn: Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương Mại.

6. Nội dung nghiên cứu

Trong phạm vi đề tài này, Luận văn đã thực hiện nghiên cứu các nội dung chính sau đây:

• Các vấn đề lý luận chung về hợp đồng cho thuê hàng hóa trong lĩnh vực thương mại ở Việt Nam.
• Thực trạng quy định pháp luật về hợp đồng cho thuê hàng hóa và thực tiễn thi hành ở Việt Nam hiện nay.
• Một số tranh chấp phát sinh trong quá trình giao kết và thực hiện hợp đồng cho thuê hàng hóa trong lĩnh vực thương mại ở Việt Nam.

7. Đóng góp của đề tài

Một là, Luận văn đưa ra được một số điểm hạn chế của những quy định pháp luật hiện hành về hợp đồng cho thuê hàng hóa trong hoạt động thương mại.

Hai là, đề ra giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về hợp đồng cho thuê hàng hóa trong hoạt động thương mại ở Việt Nam hiện nay.

8. Tổng quan về lĩnh vực nghiên cứu Luận văn: Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương Mại.

Pháp luật về hợp đồng đã hình thành, phát triển và được ghi nhận bởi các văn bản pháp luật qua các thời kỳ, từ đó đặt ra các yêu cầu về nghiên cứu lý luận và thực tiễn nhằm góp phần hoàn thiện các quy định pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi. Ở nước ta trong những năm gần đây, pháp luật về hợp đồng nói chung và pháp luật hợp đồng thương mại nói riêng không phải là đề tài mới, đã được các nhà nghiên cứu đề cập trong nhiều công trình nghiên cứu khoa học, các bài viết phân tích, bình luận, có thể kể đến một số công trình như:

Trương Nhật Quang (2020) “Pháp luật về hợp đồng – Các vấn đề pháp lý cơ bản“, NXB Dân Trí, thành phố Hồ Chí Minh. Đây là cuốn sách hệ thống hóa các vấn đề pháp luật về hợp đồng Việt Nam từ góc độ lý thuyết và thực tiễn, phân tích cụ thể các vấn đề liên quan đến giao kết hợp đồng, hiệu lực hợp đồng, nội dung hợp đồng, vi phạm hợp đồng, miễn trừ trách nhiệm, chuyển giao quyền và nghĩa vụ, quyền của bên thứ ba trong hợp đồng vì lợi ích của bên thứ ba và các nguyên tắc chọn pháp luật áp dụng và cơ quan giải quyết tranh chấp hợp đồng.

Trương Nhật Quang, Lê Trần Quỳnh Thi (2020), “Nguyên tắc giải quyết xung đột pháp luật về hợp đồng”, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, số 17 (417), tháng 09/2020. Bài viết có cái nhìn tổng quan về vấn đề một hợp đồng thông thường trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay phải chịu sự tác động của nhiều quy định pháp luật khác nhau như Bộ luật Dân sự 2015, Luật Thương mại 2005,… cho nên khó tránh khỏi sự xung đột giữa các quy định cùng điều chỉnh một vấn đề pháp lý. Đồng thời, một số cơ quan tài phán và cơ quan nhà nước có thẩm quyền lại có xu hướng ưu tiên áp dụng Bộ luật Dân sự để giải quyết so với sử dụng Luật Thương mại 2005 khi luật chuyên ngành không điều chỉnh. Từ đó, phân tích các nguyên tắc giải quyết sự xung đột pháp luật về hợp đồng trên cơ sở các quy định hiện hành tại Việt Nam để hạn chế rủi ro phát sinh từ xu hướng áp dụng pháp luật hiện nay.

TS Nguyễn Đức Kiên (2018), “Hoàn thiện các quy định của pháp luật về hợp đồng thương mại ở Việt Nam”, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp số 23 (375), tháng 12/2018. Tác giả đã đối chiếu các quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 điều chỉnh các quan hệ dân sự theo nghĩa rộng đã sửa đổi một số quy định liên quan đến hợp đồng và đặt trong bối cảnh Việt Nam tham gia các Hiệp định như Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Liên minh Châu Âu, Công ước viên năm 1980 về mua bán hàng hóa,… để nhấn mạnh các yêu cầu về sửa đổi pháp luật về hợp đồng thương mại nhằm phù hợp với quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 và các cam kết quốc tế để góp phần hoàn thiện khung pháp lý về hợp đồng trong nền kinh tế thị trường và tạo tiền đề cho việc thực thi các cam kết quốc tế.

Có thể thấy rằng, mặc dù đã có khá nhiều công trình nghiên cứu pháp luật về hợp đồng nói chung hoặc chỉ đề cập đến lĩnh vực hợp đồng thương mại nói riêng, tuy nhiên hiện nay ở nước ta vẫn chưa có nhiều công trình nghiên cứu về pháp luật Hợp đồng cho thuê hàng hóa trong lĩnh vực thương mại một cách trực diện, tổng quan, hệ thống hóa từ góc độ lý luận và thực tiễn vận dụng quy định điều chỉnh quan hệ pháp luật Hợp đồng cho thuê hàng hóa trong lĩnh vực thương mại. Mặc dù vậy, các tài liệu trên đây là nguồn tư liệu quý giá để người viết kế thừa các vấn đề nghiên cứu còn bỏ ngỏ và hoàn thành đề tài “Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương mại Việt Nam”.

9. Bố cục dự kiến của luận văn Luận văn: Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương Mại.

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính của Luận văn được chia làm 03 chương, cụ thể:

• Chương 1. Một số vấn đề lý luận chung về hợp đồng cho thuê hàng hóa.
• Chương 2. Thực trạng quy định về hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương mại Việt Nam.
• Chương 3. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật về hợp đồng cho thuê hàng hóa.

Chương 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG  VỀ HỢP ĐỒNG CHO THUÊ HÀNG HÓA

1.1.  Khái niệm, vai trò của hợp đồng cho thuê hàng

1.1.1. Khái niệm hợp đồng cho thuê hàng hóa

Trong quá trình lao động, sản xuất, con người sẽ tạo ra những giá trị nhất định để phục vụ nhu cầu vật chất của cuộc sống, do đó để tồn tại và phát triển, họ sẽ sử dụng những giá trị mà mình tạo được để chuyển dịch cho người khác và nhận lại các lợi ích cần thiết từ đối phương. Quá trình trao đổi vật chất này đều phải trải qua sự trao đổi, bàn bạc và thống nhất các thỏa thuận giữa các bên, trên cơ sở tự do, bình đẳng, tự nguyện và hợp pháp. Dưới góc độ pháp lý, hoạt động này được xem là quá trình giao kết và thực hiện hợp đồng giữa các chủ thể tham gia giao dịch.

Thuật ngữ “hợp đồng” không phải là khái niệm mới mà đã xuất hiện trong nhiều văn bản pháp lý của nhiều quốc gia. Theo Luật Thương mại Hoa Kỳ, “hợp đồng là tổng hợp các nghĩa vụ pháp lý phát sinh từ sự thỏa thuận của các bên”; trong Bộ luật Dân sự Nga quy định “Hợp đồng là sự thỏa thuận của hai hay nhiều bên về xác lập, thay đổi, chấm dứt quyền nghĩa vụ dân sự“; ở Trung Quốc, theo Luật Hợp đồng của nước này thì: “Hợp đồng là sự thỏa thuận về việc xác lập, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự giữa các chủ thể bình đẳng tự nhiên nhân, các tổ chức khác…”. Ở Việt Nam, theo quy định tại Điều 385 Bộ luật Dân sự 2015, khái niệm hợp đồng được hiểu “là sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự”. Dù được diễn giải bằng nhiều từ ngữ và cách tiếp cận khác nhau, song về bản chất, hợp đồng vốn là những giao dịch được sử dụng rộng rãi, phổ biến trong đời sống hằng ngày, trong đó ý chí của chủ thể tham gia là yếu tố đóng vai trò quan trọng vì khi các bên cùng thống nhất những nội dung thỏa thuận không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội sẽ làm phát sinh nghĩa vụ ràng buộc giữa các bên tham gia. Trong bối cảnh hội nhập và đẩy mạnh phát triển kinh tế, thúc đẩy sự lưu thông, trao đổi hàng hóa trong xã hội, hợp đồng thương mại, nhất là Hợp đồng cho thuê hàng hóa, được sử dụng ngày càng phổ biến và chiếm tỷ lệ cao trong các giao dịch diễn ra.

Pháp luật liên quan đến hợp đồng thương mại, Hợp đồng cho thuê hàng hóa đã và đang là mối quan tâm hàng đầu của nhiều tổ chức, cá nhân trong xã hội. Luận văn: Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương Mại.

Căn cứ Khoản 2 Điều 105 Bộ luật Dân sự 2015, tài sản bao gồm là động sản và bất động sản, có thể là tài sản hiện có hoặc hình thành trong tương lai. Trong lĩnh vực thương mại, theo quy định tại Khoản 2 Điều 3 Luật Thương mại 2005 hàng hóa bao gồm tất cả các động sản, kể cả động sản hình thành trong tương lai và những vật gắn liền với đất đai. Nói cách khác, khi trở thành đối tượng chính của giao dịch thương mại, tài sản sẽ được xem là hàng hóa và người sở hữu, sử dụng hợp pháp đều có quyền khai thác lợi ích từ hàng hóa bằng các hoạt động sinh lợi.

Theo quy định tại Điều 269 của Luật Thương mại 2005, cho thuê hàng hóa “là hoạt động thương mại, theo đó một bên chuyển quyền chiếm hữu và sử dụng hàng hóa (bên cho thuê) cho bên khác (bên thuê) trong một thời hạn nhất định để nhận tiền cho thuê”. Cho nên, hợp đồng cho thuê không chỉ là cơ sở để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của chủ thể tham gia, ghi nhận nội dung của giao dịch, mà còn làm phương tiện phục vụ nhu cầu sản xuất, tiêu dùng giữa các chủ thể thuộc thành phần kinh tế khác nhau. Có thể thấy rằng, là một dạng cụ thể của hợp đồng cho thuê tài sản, Hợp đồng cho thuê hàng hóa phát sinh trong lĩnh vực thương mại, chịu sự điều chỉnh của Luật Thương mại 2005, Bộ luật Dân sự 2015 cùng một số văn bản pháp luật khác có liên quan. Khi dùng vào mục đích để cho thuê, quyền sử dụng, chiếm hữu của Bên cho thuê sẽ được chuyển giao cho Bên thuê, tuy nhiên quyền sở hữu vẫn thuộc về chủ sở hữu mà không được chuyển giao cho người đi thuê.

Như vậy, Hợp đồng cho thuê hàng hóa có thể được định nghĩa một cách tổng quát như sau: Hợp đồng cho thuê hàng hóa là sự tự nguyện thỏa thuận giữa các bên, theo đó Bên cho thuê sẽ giao hàng hóa cho Bên thuê để sử dụng trong một thời hạn và ngược lại, Bên thuê phải trả cho Bên cho thuê một khoản tiền thuê nhất định trong suốt thời gian thuê.

1.1.2. Vai trò của hợp đồng cho thuê hàng hóa Luận văn: Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương Mại.

Cho thuê hàng hóa là một nội dung phổ biến trong hoạt động kinh doanh ở nước ta, cho nên Hợp đồng cho thuê hàng hóa có ý nghĩa quan trọng đối với các chủ thể trong xã hội.

Thứ nhất, Hợp đồng cho thuê hàng hóa là phương tiện phục vụ nhu cầu sản xuất, tiêu dùng giữa các chủ thể thuộc thành phần kinh tế khác nhau. Thông qua việc thực hiện hợp đồng cho thuê, sự lưu thông của hàng hóa trên thị trường được chú trọng và đẩy mạnh, đặt ra các nhu cầu về đa dạng hóa các mặt hàng, sản phẩm, cải tiến về chất lượng,… để phù hợp với nhu cầu sử dụng của Bên thuê, nâng cao năng lực cạnh trạnh của doanh nghiệp trên thị trường. Hoạt động cho thuê hàng hóa không chỉ tạo ra các giá trị lợi nhuận cho thương nhân mà còn mang đến nhiều giá trị khác có ý nghĩa to lớn về kinh tế và xã hội. Nội dung trong hợp đồng được ký kết chính là sự ghi nhận quá trình, diễn biến của hoạt động cho thuê hàng hóa sẽ được diễn ra trên thực tế giữa Bên thuê và Bên cho thuê. Càng nhiều Hợp đồng cho thuê hàng hóa được ký kết đồng nghĩa với việc càng nhiều mối quan hệ hợp tác, kinh doanh giữa các chủ thể kinh doanh thương mại được hình thành và duy trì. Từ đó góp phần đẩy mạnh sự phát triển của hoạt động thương mại nói riêng và phát triển nền kinh tế nói chung.

Thứ hai, việc giao kết Hợp đồng cho thuê hàng hóa góp phần nâng cao trách nhiệm của chủ thể tham gia, bảo đảm duy trì sự ổn định và phát triển bền vững của hoạt động thương mại. Dựa trên cơ sở sự phù hợp giữa nhu cầu cho thuê và nhu cầu thuê, Bên thuê và Bên cho thuê tìm đến nhau, cùng bàn bạc, trao đổi và thống nhất các điều khoản trong hợp đồng. Cho dù mỗi bên đều có một mục đích giao kết hợp đồng khác nhau, tuy nhiên về bản chất, các thỏa thuận này vốn là sự thỏa thuận ngang giá giữa các bên tham gia. Để nhận được quyền lợi, họ phải có trách nhiệm thực hiện các nội dung mà mình cam kết trong hợp đồng đã ký. Vậy nên giao kết Hợp đồng cho thuê hàng hóa là hoạt động quan trọng để tạo ra cơ chế ràng buộc và nâng cao tinh thần trách nhiệm thực hiện hợp đồng của các chủ thể. Từ đó, thu hút sự tham gia của đông đảo các thành phần trong xã hội, tạo ra một môi trường hợp tác kinh doanh lành mạnh, bình đẳng, văn minh.

Thứ ba, Hợp đồng cho thuê hàng hóa là cơ sở để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia hợp đồng. Bản chất của hợp đồng này chính là sự ghi nhận thỏa thuận của các bên tham gia bằng những điều khoản có nội dung không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội, được pháp luật công nhận và phát sinh hiệu lực ràng buộc Bên thuê và Bên cho thuê trong hợp đồng. Hơn nữa, với tính chất là một loại hợp đồng song vụ, quyền của bên này chính là nghĩa vụ của bên kia và ngược lại vậy nên các điều khoản thỏa thuận đã xây dựng cơ sở xác định trách nhiệm của mỗi bên trong việc bồi thường thiệt hại và giải quyết vấn đề phát sinh khác từ việc thực hiện hợp đồng thuê.

Khi phát sinh tranh chấp, hợp đồng chính là chứng cứ quan trọng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của Bên thuê và Bên cho thuê. Đối với thương nhân, Hợp đồng cho thuê hàng hóa đóng vai trò như một phương tiện pháp lý, là văn bản thể hiện những điều luật riêng do chính họ đặt ra trong mối quan hệ này để xây dựng cơ chế hợp tác, thiết lập quan hệ quyền và nghĩa vụ với nhau. Việc thực hiện các thỏa thuận của hợp đồng đã ký còn là sự phản ánh tính trung thực, thiện chí hợp tác và ý thức chấp hành pháp luật của chủ thể kinh doanh trên thị trường.

1.2. Các yếu tố tác động đến hiệu quả áp dụng của pháp luật hợp đồng cho thuê hàng hóa Luận văn: Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương Mại.

Ở nước ta, hiệu quả áp dụng pháp luật về Hợp đồng cho thuê hàng hóa vào thực tiễn còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố về mặt khách quan và mặt chủ quan.

1.2.1 Về mặt khách quan.

Một là, yếu tố về kinh tế. Tiến trình vận động và phát triển của kinh tế luôn gắn liền với mối quan hệ tương tác giữa người con người với con người trong các hoạt động sản xuất, kinh doanh và trao đổi hàng hóa, dịch vụ. Chính vì vậy, sự biến đổi về kinh tế sẽ dẫn đến những thay đổi về điều kiện, hoàn cảnh về kinh tế xã hội, từ đó tác động trực tiếp đến việc xây dựng hệ thống chính sách kinh tế, quản lý xã hội và hiệu quả triển khai chúng trong thực tiễn.

Hợp đồng cho thuê hàng hóa thường được ký kết chủ yếu bởi thương nhân, đây là một nhóm chủ thể đặc biệt, đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của kinh tế đất nước. Họ là các cá nhân, tổ chức tiến hành kinh doanh thương mại nhằm mục đích tìm kiếm lợi nhuận nên thường có xu hướng đề cao các giá trị kinh tế sản sinh từ thực hiện hoạt động cho thuê hàng hóa trong bối cảnh chung của kinh tế thị trường. Từ những yêu cầu của thực tiễn kinh tế xã hội, các chính sách pháp luật được xây dựng, tạo ra khuôn khổ pháp lý nhằm củng cố, định hình sự phát triển, vận hành của các mối quan hệ này. Bởi vậy, sự phát triển ổn định và tích cực của nền kinh tế sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng các chính sách pháp luật, từ đó từng bước nâng cao vị trí, vai trò của pháp luật trong đời sống kinh tế xã hội, góp phần nâng cao vốn hiểu biết và ý thức chấp hành pháp luật của người dân. Ở chiều hướng ngược lại, sự kém phát triển của kinh tế đặt ra nhiều bất ổn về chính trị, xã hội, gây ra nhiều khó khăn trong việc xây dựng và hoạch định các chính sách quản lý, chính sách pháp luật, tạo ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực trong việc triển khai và áp dụng pháp luật. Luận văn: Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương Mại.

Hai là, yếu tố về chính trị. Pháp luật xuất phát từ thực tiễn đời sống kinh tế xã hội, tuy nhiên, về mặt bản chất, các chính sách pháp luật lại là phương tiện, công cụ khắc họa rõ nét ý chí của giai cấp thống trị. Mối liên hệ giữa yếu tố chính trị và hiệu quả áp dụng pháp luật nói chung và pháp luật về Hợp đồng cho thuê hàng hóa nói riêng được thể hiện rõ nét qua việc cụ thể hóa chủ trương, đường lối lãnh đạo của Đảng. Đây chính là tiền đề về nội dung và định hướng phát triển trong những chính sách quản lý, chính sách pháp luật ở nước ta. Sự ổn định về chính trị, đường lối ngoại giao, sự cân bằng giữa các chính sách quản lý nhà nước, sự điều tiết và khuynh hướng can thiệp của Nhà nước vào đời sống kinh tế xã hội, bảo vệ người tiêu dùng, sự hoàn thiện của hệ thống pháp luật và thực tiễn triển khai… sẽ có nhiều ảnh hưởng lớn đến hoạt động cho thuê hàng hóa cũng như xây dựng, triển khai các chính sách pháp luật điều chỉnh nhóm quan hệ này.

Ba là, yếu tố văn hóa, xã hội. Đây cũng là một trong các yếu tố khách quan quan trọng tác động trực tiếp đến hiệu quả áp dụng pháp luật về Hợp đồng cho thuê hàng hóa ở nước ta. Hoạt động kinh doanh thương mại diễn ra trên thị trường và các chính sách pháp luật điều chỉnh đã được chú trọng xây dựng từ nhiều thập kỷ trước và hoàn thiện ở từng giai đoạn phát triển của đất nước. Tuy nhiên, những nét đẹp về truyền thống văn hóa – xã hội, giá trị về đạo đức cũng như thói quen kinh doanh, mua bán, giao tiếp giữa các chủ thể trên thị trường, nhu cầu sử dụng hàng hóa,… đã tác động không nhỏ đến việc thực hiện giao dịch cho thuê hàng hóa và thực tiễn áp dụng quy định pháp luật có liên quan.

 Mặc dù được hình thành bởi thỏa thuận của Bên thuê và Bên cho thuê, nhưng nội dung của Hợp đồng cho thuê hàng hóa phải nằm trong khuôn khổ cho phép của pháp luật và đạo đức xã hội thì mới được công nhận và phát sinh hiệu lực. Nói cách khác, cho dù ở phương diện, lĩnh vực nào thì các giá trị về văn hóa, đạo đức vẫn được pháp luật công nhận và đề cao. Những thỏa thuận vi phạm điều cấm của luật, trái với đạo đức xã hội đều bị vô hiệu và có khả năng dẫn đến thiệt hại cho nhiều chủ thể trong xã hội, tiềm ẩn một số tác động tiêu cực, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của các hoạt động thương mại.

1.2.2 Về mặt chủ quan. Luận văn: Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương Mại.

Quan hệ cho thuê hàng hóa phát sinh trong lĩnh vực thương mại có sự tham gia chủ yếu của hai chủ thể, đó là: Bên thuê và Bên cho thuê. Chính vì vậy, yếu tố chủ quan tác động trực tiếp đến hiệu quả áp dụng pháp luật về Hợp đồng cho thuê hàng hóa được thể hiện chủ yếu bằng ý thức chấp hành pháp luật của con người, mà cụ thể là Bên cho thuê và Bên thuê, trong quá trình thực hiện hợp đồng.

Một là, ý thức của Bên cho thuê. Là một trong hai chủ thể chính, trực tiếp tham gia, giao kết hợp đồng và xác lập quan hệ cho thuê, cho nên những nội dung của Hợp đồng cho thuê hàng hóa được hình thành và thể hiện rõ nét ý chí của Bên cho thuê. Thông thường, họ chính là chủ sở hữu hàng hóa, là người có toàn quyền quyết định số phận pháp lý đối với tài sản thuộc quyền sở hữu của mình, vì vậy đây là người chiếm nhiều ưu thế hơn trong quan hệ này. Tuy nhiên, nhằm đảm bảo cho Bên thuê được sử dụng ổn định và khai thác có hiệu quả hàng hóa đã thuê trong suốt thời gian thuê, Bên cho thuê phải thực hiện nghiêm túc và đầy đủ các điều khoản, nghĩa vụ ràng buộc mà hai bên đã thống nhất. Mọi hành vi vi phạm hợp đồng đến từ phía Bên cho thuê đều ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của Bên thuê và các chủ thể khác có liên quan, dễ phát sinh mâu thuẫn và tranh chấp làm gián đoạn thời gian thuê. Như vậy, để đạt được hiệu quả cao trong quá trình thực hiện hợp đồng và áp dụng pháp luật, Bên cho thuê phải có ý thức chấp hành pháp luật, tinh thần thiện chí hợp tác và trung thực. Điều này đồng nghĩa với việc ý thức của Bên cho thuê càng cao thì hiệu quả triển khai Hợp đồng cho thuê hàng hóa và áp dụng pháp luật càng cao, và ngược lại.

Hai là, ý thức của Bên thuê. Trong hoạt động cho thuê, Bên thuê chỉ là người có quyền chiếm hữu và sử dụng mà không được quyền quyết định những vấn đề liên quan đến hàng hóa cho thuê và bị chi phối, tác động nhiều bởi ý chí của Bên cho thuê do đó họ thường là bên yếu thế trong quan hệ Hợp đồng cho thuê hàng hóa. Tuy nhiên, dù ở vị trí nào đi chăng nữa, thì Bên thuê cũng chính là người trực tiếp tham gia giao kết hợp đồng, những nội dung được thỏa thuận cũng xuất phát từ ý chí của họ. Vì vậy, Bên thuê có ảnh hưởng khá lớn đến sự hình thành, phát triển của quan hệ hợp đồng. Các hành vi vi phạm hợp đồng của Bên thuê cũng dễ dẫn đến tổn thất lợi ích của Bên cho thuê, cùng sự xuất hiện xung đột về lợi ích, làm giảm hiệu quả áp dụng pháp luật trong thời gian thực hiện hợp đồng. Bởi vậy, đòi hỏi Bên thuê phải có sự am hiểu về kiến thức pháp luật và thực hiện đúng, đầy đủ các nghĩa vụ của mình.

Kinh tế, chính trị, xã hội là những yếu tố quan trọng, gắn bó mật thiết và tác động qua lại lẫn nhau, mang tính chất quyết định đến sự hình thành và phát triển của chính sách pháp luật ở mỗi đất nước. Là một bộ phận trong hệ thống pháp luật quốc gia, quá trình xây dựng và áp dụng các quy định về Hợp đồng cho thuê hàng hóa ở nước ta cũng chịu sự chi phối, tác động mạnh mẽ từ các yếu tố ngoại cảnh này. Tuy nhiên, con người vẫn là đối tượng trực tiếp thực hiện và chấp hành pháp luật, do đó hiệu quả áp dụng pháp luật về Hợp đồng cho thuê hàng hóa cũng phụ thuộc khá nhiều vào ý thức chấp hành pháp luật của các chủ thể tham gia quan hệ này.

1.3. Nhu cầu hoàn thiện quy định pháp luật điều chỉnh các quan hệ phát sinh từ việc thực hiện hợp đồng cho thuê hàng hóa ở Việt Nam Luận văn: Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương Mại.

Quan hệ Hợp đồng cho thuê hàng hóa là một loại quan hệ tài sản, được hình thành dựa trên cơ sở tự nguyện thỏa thuận giữa Bên thuê và Bên cho thuê về việc chuyển giao hàng hóa, tiền thuê và một số nội dung khác có liên quan đến hàng hóa cho thuê. Vốn là một trong những quan hệ xã hội chịu sự quản lý của Nhà nước, được điều chỉnh bởi các chính sách pháp luật, nhu cầu hoàn thiện những quy định điều chỉnh quan hệ phát sinh từ việc thực hiện Hợp đồng cho thuê hàng hóa cũng được đặt ra như một yêu cầu cấp thiết và tất yếu, bởi lẽ:

Thứ nhất, khách thể của quan hệ Hợp đồng cho thuê hàng hóa là hàng hóa, đây là những tài sản có thực, có giá trị, khá đa dạng và phong phú nên Nhà nước phải dựa vào đặc thù riêng biệt của hàng hóa để có những quy định pháp luật riêng, phù hợp.

Hợp đồng cho thuê hàng hóa lấy hàng hóa là đối tượng trung tâm, là cơ sở để xác định nội dung cần thỏa thuận trong hợp đồng. Mỗi hợp đồng sẽ gắn với từng loại hàng hóa cụ thể, tùy theo nhu cầu sử dụng của Bên thuê, sự đa dạng về mặt hàng, chủng loại của hàng hóa cho thuê cũng được Bên cho thuê chú trọng, quan tâm để nâng cao sức cạnh tranh của mình trên thị trường, đẩy mạnh hoạt động kinh doanh, tăng khả năng sinh lợi nhuận. Hàng hóa cho thuê không chỉ dừng lại ở các mặt hàng thông dụng như: máy móc, trang thiết bị,… mà còn được mở rộng đến nhiều loại tài sản cố định khác như nhà ở, quyền sử dụng đất hay một số phương tiện vận tải như tàu thuyền, xe tải, xe đầu kéo,… Tuy đa dạng và phong phú nhưng mỗi nhóm hàng hóa đều mang những nét đặc trưng riêng biệt, do đó không thể sử dụng một quy định để điều chỉnh khi đối tượng hàng hóa cho thuê trong các quan hệ này là khác nhau mà Nhà nước cần phải dựa vào những đặc thù riêng biệt của từng nhóm hàng hóa cụ thể để có quy định pháp luật riêng, phù hợp. Ở chiều hướng ngược lại, việc xây dựng từng nhóm quy định pháp luật riêng cũng cần phải đặt trong tổng thể những quy định pháp luật điều chỉnh chung, không được trái với các nguyên tắc cơ bản của Hiến pháp, Bộ luật Dân sự và Luật Thương mại hiện hành để đảm bảo tính thống nhất của hệ thống pháp luật Việt Nam hiện hành.

Thứ hai, các quan hệ phát sinh từ Hợp đồng cho thuê hàng hóa tiềm ẩn nhiều rủi ro cho các chủ thể tham gia.

Hợp đồng cho thuê hàng hóa được giao kết dựa trên niềm tin của Bên thuê, Bên cho thuê về đối phương, bởi lẽ, trước khi giao kết hợp đồng, đa phần họ đều không quen biết nhau mà chỉ thực sự tìm hiểu về bên còn lại khi phát sinh nhu cầu. Mỗi cá nhân, tổ chức khi tham gia xác lập giao dịch cho thuê đều hướng đến những quyền lợi nhất định, trong đó mục đích tìm kiếm lợi nhuận thường được các bên quan tâm, đặt lên hàng đầu. Để đạt được điều này, các bên phải nghiêm túc, trung thực thực hiện các nội dung trong hợp đồng, bất cứ hành vi vi phạm thỏa thuận đều tìm ẩn nhiều nguy cơ dẫn đến rủi ro, thiệt hại cho chính bản thân họ và bên còn lại trong hợp đồng, trong một số trường hợp rủi ro và thiệt hại phát sinh còn làm ảnh hưởng đến lợi ích của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan như chủ sở hữu hàng hóa (trong trường hợp hàng hóa được cho thuê lại), người vận chuyển, doanh nghiệp bảo hiểm, người nhận hàng,… Luận văn: Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương Mại.

Quan hệ phát sinh từ việc thực hiện Hợp đồng cho thuê hàng hóa chủ yếu xoay quanh đối tượng là hàng hóa cho thuê, theo đó hàng hóa sẽ được chuyển giao và Bên thuê là người trực tiếp quản lý, sử dụng trong suốt thời gian thực hiện hợp đồng. Sự ổn định về thời gian thuê cùng chất lượng của hàng hóa còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố cả về chủ quan và khách quan, trong khi đó rủi ro là những điều xảy ra ngoài ý muốn, khó có thể lường trước được, vậy nên các bên thường xây dựng một số điều khoản về trách nhiệm bồi thường, phạt vi phạm trong hợp đồng để chủ động bảo vệ quyền lợi của mình. Pháp luật tôn trọng và đề cao ý chí của các chủ thể tham gia, tuy nhiên những thỏa thuận này cũng cần được xây dựng và thực hiện trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật để đảm bảo hài hòa, cân bằng giữa lợi ích riêng của mỗi bên, tránh một số xung đột về quyền lợi không đáng có và giảm thiểu tranh chấp phát sinh.

Trong quan hệ Hợp đồng cho thuê hàng hóa, Nhà nước cũng tham gia một cách gián tiếp với vai trò là người quản lý, thực hiện chức năng quản lý xã hội bằng chính sách quản lý, pháp luật được ban hành. Hoàn thiện các quy định pháp luật chính là thể hiện sự can thiệp kịp thời của Nhà nước trong việc điều tiết quan hệ pháp luật, triển khai định hướng phát triển kinh tế xã hội, bảo vệ quyền lợi của các chủ thể trên thị trường. Từ đó tạo ra một môi trường kinh doanh lành mạnh, hiện đại, an toàn, đảm bảo cạnh tranh công bằng, bình đẳng.

Thứ ba, quan hệ phát sinh từ Hợp đồng cho thuê hàng hóa là quan hệ phức tạp, chịu sự điều chỉnh của nhiều văn bản luật khác nhau.

Những chế định về thương mại đã manh nha xuất hiện ở nước ta từ nhiều thế kỷ trước. Ở chế độ phong kiến, những ý tưởng thương mại và tự do hóa thương mại của phương Tây đã du nhập vào nước ta, nhiều phong trào cải cách về kinh tế cũng bùng nổ và tác động trực tiếp đến tư tưởng quản lý đất nước, phát triển kinh tế – xã hội của nhà cầm quyền. Luật Thương mại hoàn chỉnh đầu tiên được ra đời vào năm 1946 dưới thời vua Bảo Đại. Những biến đổi về thể chế chính trị và tình hình trong nước, Luật Thương mại năm 1997 ra đời và sau đó được thay thế bằng Luật Thương mại 2005. Trên cơ sở nền tảng của Hiến pháp năm 1992 và Bộ luật Dân sự 2005, những quy định của Luật Thương mại 2005 đã phần nào đáp ứng được yêu cầu của tình hình đất nước đặt ra ở giai đoạn này. Tại thời điểm ra đời, trong hệ thống pháp luật dân sự, khái niệm tài sản chưa được định nghĩa một cách cụ thể, trong khi đó thuật ngữ “hàng hóa” đã được diễn giải một cách rõ ràng, chính thức theo quy định tại Khoản 2 Điều 3 Luật Thương mại 2005. Cũng trong văn bản này, cho thuê hàng hóa lần đầu tiên được chính thức thừa nhận là một trong các hình thức cụ thể của hoạt động thương mại ở nước ta. Hàng hóa là đối tượng trong hợp đồng cho thuê rất đa dạng dưới nhiều hình thức khác nhau như: máy móc, thiết bị, nhà ở, nhà xưởng, tàu thuyền, phương tiện giao thông,… Dưới góc độ tiếp cận của Luật Thương mại 2005, khái niệm hàng hóa được giới hạn trong một phạm vi cụ thể nhưng về bản chất nó lại chính là những tài sản đã được chỉ rõ theo khái niệm tài sản trong Bộ luật Dân sự 2015. Luận văn: Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương Mại.

Về mặt lý luận, pháp luật về Hợp đồng cho thuê hàng hóa chính là tổng thể các quy phạm pháp luật được ghi nhận trong hệ thống văn bản pháp luật do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành, nhằm điều chỉnh quan hệ phát sinh giữa các chủ thể tham gia Hợp đồng cho thuê hàng hóa. Hiện nay, hệ thống pháp luật quốc gia đã và đang được củng cố xây dựng, hoàn thiện ở từng giai đoạn phát triển. Đến nay, Bộ luật Dân sự 2015 chính là văn bản pháp luật quan trọng trong việc xác định cơ sở pháp lý để bảo vệ quyền lợi của cá nhân, tổ chức tham gia vào quan hệ dân sự, Bộ luật cũng đã đưa ra khái niệm cụ thể về tài sản và quy định rõ về hoạt động cho thuê tài sản. Đối với nhà ở, tàu thuyền, quyền sử dụng đất,… đây đều là những loại tài sản đặc thù nên được quan tâm và điều chỉnh bằng một số văn bản pháp luật chuyên ngành như Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Hàng hải,… Có thể thấy, mặc dù pháp luật thương mại đã đề cập khái niệm hàng hóa một cách cụ thể, song đối chiếu với thực trạng quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng, thực chất, khái niệm hàng hóa đã dần được mở rộng về cách tiếp cận cũng như quy định điều chỉnh để phù hợp hơn và nâng cao hiệu quả triển khai trong thực tiễn. Pháp luật không gò bó, kìm hãm sự phát triển của hoạt động cho thuê hàng hóa mà chỉ tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho sự vận hành và phát triển của nhóm quan hệ này, tuy nhiên việc tồn tại quá nhiều văn bản pháp luật cùng với cách tiếp cận khác nhau đã đặt ra một số khó khăn trong quá trình tìm hiểu, áp dụng quy định pháp luật một cách chính xác, phù hợp, trực tiếp ảnh hưởng đến quyền lợi của thương nhân, cá nhân, tổ chức khác khi tham gia hoạt động cho thuê hàng hóa. Thêm vào đó, sự chưa hoàn thiện của pháp luật đã đặt ra khó khăn cho nhiều cơ quan nhà nước khi áp dụng pháp luật vào công tác quản lý và giải quyết các vấn đề phát sinh từ Hợp đồng cho thuê hàng hóa trong thời gian qua. Viện Khoa học xét xử, Tòa án Nhân dân tối cao đã cho rằng: “Luật Thương mại và Bộ luật Dân sự có nhiều quy định trùng nhau như hợp đồng mua bán hàng hóa và hợp đồng mua bán tài sản, hợp đồng đại diện cho thương nhân và hợp đồng ủy quyền, hợp đồng cho thuê hàng hóa và hợp đồng cho thuê tài sản…“, Viện Khoa học xét xử đề nghị: “Việc rà soát những nội dung gây khó khăn, vướng mắc của Luật Thương mại cần đặt trong bối cảnh Bộ luật Dân sự đang được nghiên cứu sửa đổi, bổ sung, để cân nhắc có những định hướng và nội dung sửa đổi phù hợp.” Ngoài ra, để thực hiện chiến lược phát triển thương mại trong nước giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 111/QĐ-BCT ngày 27/1/2022, quyết định đã vạch rõ mục đích, nhiệm vụ, đề án, chương trình cần triển khai trong thời gian tới, trong đó rà soát, sửa đổi Luật Thương mại 2005 là một trong những nội dung quan trọng hàng đầu cần nhanh chóng tiến hành theo chương trình xây dựng Luật, pháp lệnh của Quốc hội.

Chính vì vậy, yêu cầu hoàn thiện pháp luật về Hợp đồng cho thuê hàng hóa được đặt ra như một yêu cầu cấp bách, tất yếu và cần được chú trọng, quan tâm để đảm bảo tính nhất quán trong các chính sách quản lý xã hội, hệ thống pháp luật quốc gia cũng như tạo cơ sở pháp lý vững chắc để bảo vệ quyền lợi giữa các chủ thể khi tham gia hoạt động cho thuê hàng hóa ở nước ta.

Kết luận Chương 1 Luận văn: Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương Mại.

Hợp đồng cho thuê hàng hóa là một hình thức hợp đồng phổ biến, quen thuộc trong lĩnh vực kinh doanh thương mại, nhận được sự quan tâm và tham gia của nhiều cá nhân, tổ chức trong xã hội. Các quan hệ phát sinh từ việc thực hiện hợp đồng này chủ yếu chịu sự điều chỉnh của Luật Thương mại, Bộ luật Dân sự và một số văn bản pháp luật khác có liên quan, trong đó mục tiêu mà các bên đa phần đều hướng đến đó là nhằm mục đích sinh lợi nhuận.

Hợp đồng cho thuê hàng hóa là phương tiện phục vụ nhu cầu sản xuất, tiêu dùng giữa các chủ thể thuộc nhiều thành phần kinh tế khác nhau, qua đó góp phần nâng cao trách nhiệm của chủ thể tham gia, bảo đảm duy trì sự ổn định và phát triển bền vững của hoạt động thương mại. Tuy nhiên, quá trình thực hiện và hiệu quả áp dụng những quy định pháp luật điều chỉnh nhóm quan hệ này lại chịu sự tác động của nhiều yếu tố khác nhau về khách quan và chủ quan như yếu tố kinh tế, chính trị, văn hóa – xã hội và ý thức chấp hành pháp luật của con người. Bên cạnh đó, khách thể của quan hệ này chính là hàng hóa, những tài sản có thực và có giá trị, cùng các rủi ro tiềm ẩn trong quá trình thực hiện hợp đồng và những thay đổi của hoàn cảnh thực tại đã đặt ra nhu cầu hoàn thiện pháp luật về Hợp đồng cho thuê hàng hóa như một yêu cầu tất yếu khách quan, cần được sớm giải quyết một cách triệt để để bảo vệ quyền lợi của chủ thể tham gia. Luận văn: Hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật Thương Mại.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Luận văn: Thực trạng hợp đồng cho thuê hàng hóa theo Luật