Chia sẻ chuyên mục Đề tài Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Luận văn: Tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong đời sống xã hội tồn tại nhiều loại quy phạm xã hội: quy phạm đạo đức, quy phạm chính trị, quy phạm do các tổ chức xã hội đặt ra, quy phạm tôn giáo, phong tục tập quán, quy phạm pháp luật…Trong đó pháp luật ngày càng có vai trò to lớn trong điều chỉnh các quan hệ xã hội.
Hiến pháp Việt Nam năm 20013 khẳng định “Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân vì Nhân dân” [39, tr.11]. Nhà nước quản lý xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật. Quan điểm đó chi phối mọi hoạt động nhà nước và xã hội, đặc biệt là hoạt động công vụ của cán bộ, công chức.
Hoạt động nhà nước nhìn một cách tổng quát có thể chia thành ba loại: hoạt động lập pháp – sáng tạo pháp luật, hoạt động hành pháp – tổ chức đưa pháp luật vào đời sống xã hội bằng các hoạt động mang tính tổ chức khác nhau, hoạt động tư pháp – xét xử, kiểm sát và các hoạt động bổ trợ tư pháp… tất cả các hoạt động này tuỳ thuộc vào nhiều những điều kiện, tiền đề khác nhau, trong đó có ý thức pháp luật của cán bộ, công chức.
Trong công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, công tác tổ chức, thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật nói chung và công tác phổ biến giáo dục pháp luật cho cán bộ, nhân dân ở nông thôn, vùng cao, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc ít người nói riêng giữ một vai trò vô cùng quan trọng. Mỗi cán bộ, mỗi người dân có nắm vững kiến thức pháp luật thì mới phát huy được tinh thần làm chủ của bản thân, góp phần quản lý xã hội bằng pháp luật.
Tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật là khâu đầu tiên của quá trình thi hành pháp luật và có vai trò hết sức quan trọng trong việc tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam. Xuất phát từ vai trò, ý nghĩa quan trọng của công tác tổ chức, thực hiện phổ biến pháp luật, giáo dục pháp luật, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến công tác này. Trong rất nhiều văn kiện của Đảng và pháp luật của Nhà nước đã đề cập đến công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Nghị quyết Đại hội lần thứ VIII của Đảng đã khẳng định: “Triển khai mạnh mẽ công tác tuyên truyền và giáo dục pháp luật; huy động lực lượng của các đoàn thể chính trị, xã hội, nghề nghiệp, các phương tiện thông tin đại chúng tham gia các đợt vận động thiết lập trật tự, kỷ cương và các hoạt động thường xuyên xây dựng nếp sống và làm việc theo pháp luật trong cơ quan nhà nước và trong xã hội’’. Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 02/01/2002 của Bộ Chính trị về một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới chỉ rõ cần: “Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật với nhiều hình thức phong phú, sinh động, đặc biệt là thông qua các phiên tòa xét xử lưu động và bằng những phán quyết công minh để tuyên truyền, nâng cao ý thức pháp luật cho cán bộ và nhân dân”. Hiến pháp năm 2013 giao Chính phủ nhiệm vụ: “Tổ chức và lãnh đạo công tác tuyên truyền, giáo dục Hiến pháp và pháp luật trong nhân dân”. Nhiều văn bản pháp luật của Thủ tướng Chính phủ đã đề cập đến việc tăng cường công tác phổ biến, giáo dục pháp luật như: Chỉ thị số 02/1998/CT-TTg ngày 07/01/1998 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong giai đoạn hiện nay, Quyết định số 03/1998/QĐ-TTg về việc ban hành Kế hoạch triển khai công tác phổ biến, giáo dục pháp luật từ năm 1998 đến năm 2002 và thành lập Hội đồng Phối hợp công tác phổ biến, giáo dục pháp luật… Đặc biệt, Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 09/12/2003 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân (Chỉ thị số 32-CT/TW) đã khẳng định: “Phổ biến, giáo dục pháp luật là một bộ phận của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, là nhiệm vụ của toàn bộ hệ thống chính trị đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng”. Ngày 09/12/2003, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị số 32-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức pháp luật của cán bộ và nhân dân; Ngày 16/12/2004, Thủ tướng Chính Phủ đã ban hành Quyết định 212/2004/QĐ-TTg Phê duyệt Chương trình quốc gia Phổ biến, giáo dục pháp luật và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho cán bộ, nhân dân ở xã, phường, thị trấn từ năm 2005 đến năm 2010. Ngày 20/6/2012, Quốc hội đã ban hành Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng cho công tác Phổ biến, giáo dục pháp luật, tạo chuyển biến căn bản, bền vững, hiệu quả cho hoạt động tổ chức thực hiện Phổ biến, giáo dục pháp luật với việc huy động toàn bộ hệ thống chính trị tham gia công tác Phổ biến, giáo dục pháp luật, trong đó Nhà nước giữ vai trò nòng cốt; xác lập trách nhiệm và cơ chế phối hợp, huy động các nguồn lực của các cơ quan, tổ chức xã hội trong công tác tổ chức thực hiện Phổ biến, giáo dục pháp luật. Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
Đồng bào dân tộc Êđê là một bộ phận cấu thành hữu cơ của đại gia đình các dân tộc Việt Nam, cư trú chủ yếu ở tỉnh Đắk Lắk và các tỉnh Tây Nguyên, đây là địa bàn có vị trí đặc biệt quan trọng về mặt địa chính trị và an ninh quốc phòng của đất nước.
Trong những năm qua, được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, đời sống vật chất cũng như ý thức pháp luật của đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số nói chung, vùng đồng bào Êđê ở tỉnh Đắk Lắk (gọi tắt là đồng bào Ê đê) nói riêng được nâng lên rõ rệt. Tuy nhiên, là dân tộc thiểu số với đặc điểm khá đặc biệt xét trên phương diện lịch sử, kinh tế, văn hóa, xã hội và tín ngưỡng tôn giáo, đồng bào Êđê (chủ yếu sống ở vùng nông thôn) còn nghèo, họ quan tâm đến nhu cầu tìm kiếm cơm ăn, áo mặc hơn nhu cầu tiếp xúc các tri thức văn hóa, chuẩn mực xã hội trong đó có pháp luật. Mặt khác, phong tục, tập quán nói chung và luật tục nói riêng trong cộng đồng người Êđê rất đa dạng. Luật tục ảnh hưởng sâu sắc, trong đó có những luật tục tốt mang ý nghĩa tích cực cần được phát huy và cả những hủ tục lạc hậu, nặng nề cần được loại bỏ để phù hợp với đời sống hiện nay. Vì thế, quan tâm đến việc tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số nói chung và cho đồng bào dân tộc Êđê nói riêng là vấn đề vô cùng quan trọng.
Với những lý do trên học viên chọn đề tài “Tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk” để nghiên cứu Luận văn thạc sỹ là đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra hiện nay.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Chỉ thị số 32-CT/TW, ngày 09-12-2003 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của đảng trong công tác phổ biến giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân đã khẳng định phổ biến giáo dục pháp luật là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục của các cơ quan Đảng, chính quyền, Nhà nước và cả hệ thống chính trị, đồng thời phổ biến giáo dục pháp luật là một bộ phận của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng. Ngày 20-6-2012, Quốc hội ban hành Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01-01-2013. Nhằm nghiên cứu, triển khai, thực hiện có hiệu quả Chỉ thị số 32 và Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật, hiện đã có nhiều công trình nghiên cứu, tài liệu chuyên đề, đặc san, báo cáo khoa học về phổ biến, giáo dục pháp luật.
Về sách chuyên khảo có các tác phẩm như: Giáo dục pháp luật cho đội ngũ cán bộ, công chức hành chính trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011 và Tăng cường giáo dục pháp luật cho đội ngũ cán bộ, công chức hành chính của tỉnh Đắk Lắk, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội, 2014 của PGS. TS Nguyễn Quốc Sửu; Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
Giáo dục pháp luật trong nhà trường, Nxb Giáo dục, Hà Nội, 2008 của TS. Nguyễn Đình Đặng Lục. Những tác phẩm trên đã đặt nền tảng về cơ sở lý luận cho công tác giáo dục pháp luật, đề cập đến việc phân biệt giữa giáo dục pháp luật với phổ biến, tuyên truyền pháp luật.
Về tài liệu phục vụ cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật có: Tài liệu hướng dẫn bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho giáo viên môn giáo dục công dân cấp trung học phổ thông, Nxb Tư pháp, Hà Nội, 2011; Thực hiện Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật, Tạp chí Dân chủ và pháp luật, Số chuyên đề, 2016 của Bộ Tư pháp; Tài liệu Hội nghị tổng kết 05 năm thực hiện chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật của Chính phủ từ năm 2008-2012, Bộ Tư pháp, Hà Nội, 2012; Phổ biến, giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên trong các nhà trường thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, Đặc san số chuyên đề 03/2011; Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật, Đặc san chuyên đề số 08/2012 của Bộ Tư pháp… Những tài liệu trên tổng hợp những báo cáo tổng kết của các cơ quan, ban ngành, báo cáo khoa học của các tác giả chuyên nghiên cứu về pháp luật. Trong đó, nhiều bài viết đã đưa ra những quan điểm, giải pháp về quản lý nhà nước đối với công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật đối với từng bộ, ngành, lĩnh vực công tác.
Các công trình nghiên cứu về giáo dục pháp luật được đề cập dưới nhiều góc độ, khía cạnh khác nhau, song vẵn chưa có công trình nào nghiên cứu chuyên sâu về tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk. Luận văn là công trình khoa học đầu tiên nghiên cứu tương đối toàn diện, có hệ thống về tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk hiện nay, bởi vậy, luận văn có một số đóng góp khoa học mới sau đây:
Luận văn luận giải, đưa ra khái niệm, chỉ ra được các đặc trưng của tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê, Việt Nam. Xác định và làm rõ được các yếu tố cấu thành tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê, gồm mục tiêu, chủ thể, đối tượng, nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê; đồng thời, luận văn cũng chỉ ra được các yếu tố chủ quan và khách quan ảnh hưởng đến tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê.
Luận văn đưa ra được các bài học kinh nghiệm có thể vận dụng cho đồng bào dân tộc thiểu số nói chung, đồng bào dân tộc Êđê nói riên. Dựa trên kết quả điều tra XHH và các nguồn tài liệu có sẵn, luận văn đã phân tích, đánh giá, chỉ ra được kết quả, hạn chế, nguyên nhân của những kết quả và hạn chế trong tổ chức, thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê. Luận văn đưa ra được các quan điểm và đề xuất hệ thống các giải pháp toàn diện bảo đảm tổ chức, thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê.
3. Mục đích và nhiệm vụ của Luận văn Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
3.1. Mục đích nghiên cứu
Làm rõ những vấn đề lý luận về tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật; đánh giá thực trạng việc tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk từ năm 2011 đến năm 2015, qua đó luận văn đưa ra những kết quả đạt được và tồn tại, hạn chế của công tác này, trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường thực hiện nâng cao hiệu quả công tác phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc người Êđê trong giai đoạn hiện nay.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Để đạt được mục đích trên, luận văn có các nhiệm vụ sau đây:
Một là, trên cơ sở phân tích một số vấn đề lý luận chung về tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật, luận văn phân tích và làm rõ khái niệm, nội dung, vai trò của tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc người Êđê. Xác định các hình thức tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số.
Hai là, nghiên cứu, đánh giá thực trạng công tác tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật của Uỷ ban nhân dân tỉnh và Uỷ ban nhân dân huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh Đắk Lắk về việc tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê trong 05 năm (2011- 2015), qua đó rút ra những bài học kinh nghiệm.
Ba là, nêu lên các quan điểm, đề xuất, kiến nghị giải pháp nhằm hoàn thiện công tác tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của Luận văn
4.1. Đối tượng nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu của luận văn là tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê.
4.2. Phạm vi nghiên cứu Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
- Phạm vi về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu sâu về nghiệp vụ “Tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk” của các cơ quan hành chính tỉnh Đắk Lắk theo quy định của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật hiện hành, nhằm đưa ra các giải pháp hoàn thiện công tác này trên thực tế.
- Phạm vi về không gian: trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.
- Phạm vi về thời gian: Trong thời gian 05 năm, từ năm 2011 đến năm 2015.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Cơ sở lý luận
Cơ sở lý luận của luận văn là những nguyên lý của triết học Mác – Lênin
về lý luận nhận thức; tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác phổ biến giáo dục pháp luật của Nhà nước; các quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam; chính sách, pháp luật của Nhà nước về tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số. Ngoài ra, những quan điểm lý luận, kết quả nghiên cứu thực tiễn về Phổ biến, giáo dục pháp luật của các nhà khoa học, những tác giả đi trước cũng là tài liệu tham khảo quan trọng của luận văn.
5.2. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương phương pháp luận duy vật biện chướng, duy vật lịch sử, quan điểm của Đảng, Nhà ta về phổ biến pháp luật, để giải quyết những vấn đề của luận văn, tác giả sử dụng các phương pháp cụ thể: như: phân tích, tổng hợp và các phương pháp nghiên cứu khác như so sánh, thống kê, điều tra xã hội học…
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của Luận văn Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần làm sáng tỏ thêm một số vấn đề lý luận về tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê.
Với những kết quả đạt được, luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo phục vụ việc học tập, nghiên cứu của sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính cũng như có giá trị tham khảo cho các địa phương trong công tác tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số.
7. Kết cấu của Luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chương:
- Chương 1: Những vấn đề lý luận về tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật
- Chương 2: Thực trạng tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk
- Chương 3: Phương hướng, giải pháp đổi mới công tác tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk.
Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHỔ BIẾN PHÁP LUẬT VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHỔ BIẾN PHÁP LUẬT CHO ĐỒNG BÀO DÂN TỘC
1.1. Một số vấn đề lý luận về phổ biến pháp luật
1.1.1 Khái niệm phổ biến pháp luật
Theo từ điển Tiếng Việt (NXB Đà Nẵng năm 1997) hay Từ và ngữ Hán Việt (NXB Từ điển Bách Khoa – 2002) thì “Phổ biến là làm cho đông đảo mọi người biết đến một vấn đề, một tri thức bằng cách truyền đạt trực tiếp hay thông qua hình thức nào đó hoặc làm cho mọi người đều biết đến”.
Phổ biến pháp luật có đối tượng tác động rộng rãi, mang ý nghĩa xã hội và nhân văn sâu sắc, bởi trong lịch sử đã có lúc pháp luật được ban hành nhưng không được phổ biến công khai mà chỉ được coi là một công cụ để nhà nước dùng để trị dân. Bên cạnh đó phổ biến pháp luật còn mang tính tác nghiệp, truyền đạt nội dung pháp luật cho các đối tượng cụ thể. Ở những mức độ khác nhau, phổ biến pháp luật còn nhằm làm cho các đối tượng cụ thể hiểu thấu suốt các quy định của pháp luật để thực hiện pháp luật trên thực tế. Phổ biến pháp luật thường được thực hiện thông qua các hội nghị, các cuộc tập huấn…
Theo Từ điển Từ và ngữ Hán – Việt “Giáo dục là quá trình hoạt động có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có tổ chức nhằm bồi dưỡng cho con người những phẩm chất đạo đức và những tri thức cần thiết để người ta có khả năng tham gia mọi mặt của đời sống xã hội”.
So với phổ biến thì giáo dục cũng nhằm nâng cao nhận thức, tình cảm song nội dung rộng hơn, phương thức tiến hành chặt chẽ hơn, đối tượng xác định hơn, mục đích lớn hơn. Xét dưới góc độ nhất định thì phổ biến chính là các phương thức giáo dục cụ thể.
Như vậy, phổ biến pháp luật là hoạt động có định hướng, có tổ chức, có chủ định của chủ thể phổ biến pháp luật nhằm tác động đến đối tượng được phổ biến pháp luật giúp họ nắm được các quy định của pháp luật và hình thành ở họ tri thức pháp luật, tình cảm pháp lý và từ đó có những hành vi phù hợp với các yêu cầu của pháp luật.
1.1.2. Một số quan niệm về tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật và tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
Trong khoa học có nhiều quan niệm khác nhau về tổ chức, theo Đại từ điển tiếng Việt “tổ chức là tập hợp người được tổ chức theo cơ cấu nhất định để hoạt động vì lợi ích chung” [67, tr.1662]. Theo từ điển Pháp – Việt, Pháp luật – hành chính “Tổ chức là một tổng thể kết hợp có nhiều phân hệ tương tác và truyền tin cho nhau” [54, tr. 208]. Trong khoa học hành chính có quan niệm “Tổ chức là một hệ thống tập hợp của hai hay nhiều người, nhóm người, được điều phối một cách có ý thức, có phạm vi (lĩnh vực, chức năng) tương đối rõ ràng, hoạt động nhằm đạt được mục tiêu chung” [7, tr. 11]. Như vậy, với cách biểu đạt có khác nhau, nhưng các quan điểm nêu trên đều cho rằng: tổ chức là một thiết chế được tạo lập để thực hiện những hoạt động nhất định, tùy theo quy mô tổ chức, có tổ chức có cơ cấu, bao gồm những bộ phận cấu thành, có tổ chức đơn giản chỉ bao gồm những nhân sự, cá nhân cụ thể. Với cách tiếp cận này, thì tổ chức phổ biến pháp luật gồm những cơ quan, tổ chức nhà nước, hay các tổ chức xã hội thực hiện phổ biến pháp luật (gọi chúng là chủ thể).
Bên cạnh đó, tổ chức phổ biến pháp luật còn được hiểu là hoạt động do các chủ thể phổ biến pháp luật, bao gồm hoạt động xây dựng chương trình, kế hoạch, xác định nội dung phổ biến pháp luật; phối hợp các thành viên, hay các bộ phận cấu thành của tổ chức, để phân bổ các nguồn lực trong tổ chức. Với cách hiểu này, tổ chức phổ biến pháp luật là hoạt động của cơ quan, tổ chức nhằm triển khai thực hiện phổ biến pháp luật, đưa pháp luật tới những đối tượng nhất định nhằm đạt được mục tiêu đã định.
Như vậy, tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật là lĩnh vực hoạt động bao gồm tất cả các giai đoạn như định hướng giáo dục pháp luật, xây dựng chương trình, kế hoạch, xác định nội dung phổ biến pháp luật, phương pháp và hình thức phổ biến pháp luật; triển khai thực hiện chương trình phổ biến pháp luật; kiểm tra, đánh giá kết quả phổ biến pháp luật; sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm về phổ biến pháp luật… Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
Thực hiện phổ biến pháp luật thực chất là hoạt động thực tiễn đưa pháp luật tới các đối tượng nhất định. Thực hiện phổ biến pháp luật không đồng nhất với phổ biến pháp luật. Thực hiện phổ biến pháp luật là thực tiễn phổ biến pháp luật của các cơ quan, tổ chức, cá nhân – chủ thể phổ biến pháp luật đã tổ chức phổ biến pháp luật như thế nào cho các đối tượng. Thực hiện phổ biến pháp luật là một loại hoạt động nhà nước, xã hội luôn hướng tới những mục tiêu nhất định, trước hết nhằm cung cấp những kiến thức, hiểu biết pháp luật, những quy định của pháp luật cho đối tượng được phổ biến và hướng họ tới những hành vi, cách xử xự phù hợp với pháp luật.
Từ những vấn đề nêu trên, có thể hiểu tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật là quá trình hoạt động có mục đích, có tổ chức, có kế hoạch, theo nội dung và thông qua những phương pháp, hình thức nhất định của các chủ thể phổ biến pháp luật, tác động đến đối tượng tiếp nhận pháp luật nhằm làm hình thành và phát triển ở họ hệ thống tri thức pháp luật, trình độ hiểu biết về pháp luật; làm hình thành tình cảm, thói quen và hành vi xử sự tích cực theo pháp luật.
Trên cơ sở quan niệm nêu trên, để đưa ra quan niệm tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật pháp luật cho đồng bào dân tộc cần xem xét các khía cạnh cụ thể sau:
Thứ nhất, mối quan hệ, tương tác giữa chủ thể phổ biến pháp luật và đối tượng được phổ biến pháp luật. Theo đó, phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê cũng là hoạt động được thực hiện thông qua sự tác động qua lại giữa chủ thể và đối tượng. Chủ thể phổ biến pháp luật ở đây chính là các cơ quan, ban, ngành, tổ chức, đoàn thể của tỉnh Đắk Lắk có chức năng, nhiệm vụ thực hiện phổ biến pháp luật, như Sở Tư pháp tỉnh Đắk Lắk, Phòng Tư pháp các huyện tỉnh Đắk Lắk, Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam của tỉnh Đắk Lắk… Đối tượng tiếp nhận phổ biến pháp luật ở đây chính là đồng bào dân tộc Êđê đang sinh sống ở tỉnh Đắk Lắk. Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
Thứ hai, tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê là hoạt động có định hướng, có mục đích, bao hàm những tác động tự giác, tích cực, tuân theo kế hoạch đã được xác định của chủ thể phổ biến pháp luật lên đối tượng phổ biến pháp luật là đồng bào dân tộc Êđê tương ứng với các nội dung cụ thể. Quá trình phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê chỉ thực sự đạt được mục tiêu, hiệu quả đề ra khi đồng bào thực sự tự giác, tích cực biến những yêu cầu pháp luật khách quan thành nhu cầu nội tại của bản thân mỗi người dân trong cộng đồng dân tộc Êđê.
Thứ ba, quá trình tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê luôn tuân theo nội dung, chương trình phổ biến pháp luật cụ thể, dựa trên các phương pháp phổ biến pháp luật khoa học, hiện đại và các hình thức phổ biến pháp luật phù hợp với đặc điểm tình hình kinh tế, văn hóa, lối sống của đồng bào dân tộc Êđê nhằm hiện thực hóa một cách tối ưu mục tiêu phổ biến pháp luật cho họ. Ngoài ra, hoạt động tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê cũng phải phù hợp với các đặc điểm văn hóa, lối sống, phong tục tập quán, truyền thống tôn giáo, tín ngưỡng của đồng bào.
Thứ tư, trong nội dung tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê, ngoài việc cung cấp, trang bị những kiến thức, hiểu biết pháp luật cần thiết như cho mọi công dân nói chung, các chủ thể phổ biến pháp luật còn phải rất chú trọng trang bị cho cho đồng bào dân tộc Êđê những kiến thức, hiểu biết về các lĩnh vực pháp luật có liên quan mật thiết với cuộc sống, lao động của họ, các văn bản pháp quy do các cấp chính quyền địa phương ban hành…
Ngoài ra, nội dung phổ biến pháp luật phải thật cụ thể, rõ ràng; phương pháp phải truyền đạt dễ hiểu, dễ nhớ; hình thức phổ biến pháp luật phải hấp dẫn, sinh động, phù hợp với truyền thống văn hóa, tôn giáo, tập quán lao động, sinh hoạt, học vấn của đồng bào dân tộc Êđê. Đây là sự khác biệt cơ bản giữa phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê so với phổ biến pháp luật cho các đối tượng xã hội khác.
Từ sự phân tích các khía cạnh nêu trên, có thể đưa ra định nghĩa: Tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê là hoạt động có định hướng có tổ chức có chủ đích của chủ thể phổ biến pháp luật thông qua các hình thức, phương pháp khác nhau tác động lên đối tượng được phổ biến pháp luật một cách có hệ thống nhằm giúp đồng bào dân tộc Ê đê nắm được nội dung căn bản của văn bản pháp luật được phổ biến, góp phần hình thành ở họ tri thức pháp luật, tình cảm và hành vi phù hợp với pháp luật. Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
1.1.3. Đặc điểm của tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê
Đối tượng tiếp nhận phổ biến pháp luật ở đây chính là đồng bào dân tộc Êđê đang sinh sống, lao động, sinh hoạt ở tỉnh Đắk Lắk. Tuy đều là những người dân tộc Êđê, song nhu cầu tiếp nhận thông tin, kiến thức pháp luật của họ có thể đa dạng tùy thuộc vào địa bàn cư trú, nhóm tuổi, trình độ học vấn, nghề nghiệp, vị thế xã hội trong cộng đồng, mục tiêu tiếp thu kiến thức pháp luật… Chính vì vậy, khi tiến hành hoạt động tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc, các chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cần phải chú ý phân loại đối tượng theo những tiêu chí cụ thể nhằm đảm bảo chất lượng và hiệu quả của hoạt động này. Cụ thể:
Thứ nhất, theo địa bàn cư trú, đồng bào dân tộc bao gồm những người đang sinh sống, làm việc ở các đô thị (thành phố, thị xã, các thị trấn huyện trực thuộc tỉnh Đắk Lắk) và những người đang sinh sống, làm việc ở các vùng nông thôn (buôn, làng). Do những khác biệt xã hội giữa nông thôn và đô thị nên nhu cầu về thông tin, kiến thức pháp luật của đồng bào dân tộc ở mỗi nơi cũng khác nhau; bởi vậy, các chủ thể cần lưu ý phân loại đối tượng theo địa bàn cư trú khi tổ chức, thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
Thứ hai, theo nhóm tuổi, đồng bào dân tộc gồm những người thuộc các nhóm lứa tuổi khác nhau, như nhóm trẻ em (học sinh tiểu học), nhóm thiếu niên (học sinh trung học cơ sở), nhóm thanh niên (học sinh trung học phổ thông và đoàn viên thanh niên đang lao động, sinh hoạt tại các địa phương), nhóm trung niên và nhóm người cao tuổi. Mỗi nhóm lứa tuổi trên đây đều có những nét đặc trưng riêng về tâm lý, nhận thức, hiểu biết, kinh nghiệm thực tế xã hội, nhu cầu hiểu biết pháp luật… Vì vậy, khi triển khai tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc, các chủ thể phổ biến pháp luật phải có sự chuẩn bị nghiêm túc, khoa học về mục tiêu, nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật sao cho phù hợp với từng nhóm lứa tuổi. Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
Thứ ba, theo hoạt động nghề nghiệp, đồng bào dân tộc bao gồm những người lao động đang làm các công việc, nghề nghiệp khác nhau: làm việc trong các cơ quan nhà nước; thuần túy làm nông nghiệp (trồng lúa, làm rẫy, nương, hoa màu, chăn nuôi…); làm nghề đánh bắt, nuôi trồng thủy hải sản; kinh doanh, buôn bán nhỏ… Chắc chắn là những người làm công việc khác nhau có nhận thức pháp luật, vốn kiến thức pháp luật và nhu cầu hiểu biết pháp luật cũng rất khác nhau. Điều đó đòi hỏi các chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật phải tính đến hoạt động nghề nghiệp của đồng bào dân tộc trong quá trình tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đối tượng này.
Thứ tư, theo vị thế xã hội trong cộng đồng đồng bào dân tộc Êđê ở tỉnh Đắk Lắk có thể có vị trí, chỗ đứng khác nhau trong cộng đồng xã hội của mình: có những người là chức sắc tôn giáo (hòa thượng, cha xứ, thượng tọa…); có những người là trưởng tộc; có những người tham gia làm cán bộ buôn, làng, xã…. Những người có vị thế xã hội cao trong cộng đồng dân tộc được đồng bào rất kính trọng, tin tưởng. Trong tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc cần đặc biệt chú ý tới các đối tượng có vị thể xã hội cao, có uy tín này; có thể đào tạo, bồi dưỡng họ trở thành những tuyên truyền viên pháp luật đồng bào dân tộc. Điều đó cũng phù hợp với quy định của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật: “Nhà nước có chính sách đào tạo, bồi dưỡng, hỗ trợ người làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng các dân tộc thiểu số tham gia phổ biến, giáo dục pháp luật tại địa phương; tạo điều kiện để các tổ chức cá nhân thực hiện hoạt động tình nguyện phổ biến, giáo dục pháp luật cho người dân ở vùng dân tộc thiểu số, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, ven biển, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn và ngư dân” [khoản 3, Đ. 17]; đồng thời, phù hợp với Chỉ thị số 06/2008/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phát huy vai trò của người có uy tín trong đồng bào Dân tộc thiểu số trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Thứ năm, theo mục tiêu, nhu cầu tiếp thu kiến thức pháp luật, có thể phân chia đồng bào dân tộc thành các nhóm để tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật: học để hiểu biết pháp luật, học để vận dụng pháp luật vào thực tiễn cuộc sống, học để phục vụ công tác chuyên môn, học để nâng cao trình độ kiến thức pháp luật…
Các chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cần căn cứ vào mục tiêu, nhu cầu về kiến thức pháp luật, căn cứ vào địa bàn cư trú, nhóm tuổi, vị thế xã hội, hoạt động nghề nghiệp trong đồng bào dân tộc Êđê để tổ chức bố trí các hình thức tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật một cách hợp lý nhất, lựa chọn nội dung, phương pháp và sử dụng báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật phù hợp với từng nhóm đối tượng.
1.1.4. Vai trò của tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
Cũng như tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho các đối tượng xã hội khác, tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc có vai trò rất quan trọng, thể hiện trên các điểm sau:
1.1.4.1. Góp phần cung cấp, trang bị, nâng cao kiến thức, hiểu biết pháp luật
Đối với đồng bào dân tộc, vì nhiều nguyên nhân về lịch sử, địa lý, kinh tế, xã hội mà trình độ dân trí về pháp luật còn nhiều hạn chế. Có những người dân Êđê chỉ biết rất ít hoặc hầu như không biết đến các quy định pháp luật, trong đó có các quy định về quyền con người, quyền công dân. Thiếu hiểu biết pháp luật về quyền con người, quyền công dân thì đồng bào dân tộc khó có thể tiếp cận, bảo vệ quyền con người, quyền công dân của mình. Muốn trang bị kiến thức pháp luật cho đồng bào dân tộc thì phương thức chủ yếu mà các cơ quan chức năng phải triển khai là tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho họ. Điều đó nói lên một trong những vai trò hết sức quan trọng của tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật là góp phần cung cấp, trang bị, nâng cao sự hiểu biết pháp luật cho đồng bào dân tộc.
1.1.4.2. Góp phần xây dựng, củng cố tình cảm, niềm tin của đồng bào đối với pháp luật
Pháp luật chỉ có thể được mọi người dân thực hiện nghiêm chỉnh và thực sự phát huy hiệu lực, hiệu quả khi họ tin tưởng vào các nguyên tắc, quy định của pháp luật. Chỉ khi nào người dân nhận thức đúng đắn, đầy đủ các nguyên tắc, quy định của pháp luật thì họ mới có thể thực hiện pháp luật một cách tự giác mà không cần một biện pháp cưỡng chế nào từ phía Nhà nước. Từ vai trò cung cấp thông tin, nâng cao trình độ kiến thức, hiểu biết pháp luật cho các tầng lớp nhân dân, tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật góp phần xây dựng, củng cố niềm tin của nhân dân đối với pháp luật.
Để hoạt động tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê góp phần xây dựng, củng cố niềm tin của đồng bào đối với pháp luật thì cần giáo dục tình cảm công bằng, tình cảm trách nhiệm và tình cảm không khoan nhượng đối với các hành vi phạm pháp, phạm tội. Giáo dục tình cảm công bằng là giáo dục cho đồng bào dân tộc Êđê biết đánh giá các Quy phạm pháp luật, biết cách xác định các tiêu chuẩn về tính công bằng của pháp luật để tự đánh giá hành vi của mình, biết cách xử sự trong quan hệ với người khác và với chính bản thân mình dựa trên các Quy phạm pháp luật. Giáo dục tình cảm trách nhiệm là giáo dục cho đồng bào dân tộc Êđê ý thức về nghĩa vụ pháp lý của họ. Giáo dục tình cảm trách nhiệm là làm cho đồng bào dân tộc Êđê nhận thức được rằng, mọi việc làm, mọi hành vi của họ đều phải dựa trên cơ sở pháp luật và trong khuôn khổ các quy định pháp luật. Giáo dục tình cảm không khoan nhượng với các hành vi phạm tội là giúp đồng bào dân tộc Êđê biết chủ động, tích cực đấu tranh với tội phạm. Việc xây dựng, củng cố niềm tin của đồng bào dân tộc Êđê đối với pháp luật càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh các thế lực phản động, thù địch vẫn đang thực hiện các hoạt động tuyên truyền, xuyên tạc đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước ta, gây chia rẽ giữa các dân tộc, tôn giáo trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk. Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
1.1.4.3. Góp phần nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật, thực hiện hành vi pháp luật hợp pháp
Sự hiểu biết pháp luật, nhận thức đúng đắn bản chất, vai trò xã hội của pháp luật, nắm bắt được các quyền con người, quyền công dân… sẽ là cơ sở, nền tảng để đồng bào dân tộc thêm tin tưởng vào chính sách, pháp luật của Nhà nước, sự quản lý, điều hành của các cấp chính quyền địa phương tỉnh Đắk Lắk. Hơn thế nữa, có kiến thức, hiểu biết pháp luật ở một trình độ nhất định, có niềm tin đối với pháp luật, đồng bào dân tộc mới có ý thức tự đánh giá, đối chiếu hành vi của mình với các nguyên tắc, quy định của pháp luật khi tham gia vào các quan hệ xã hội; tự mình có thể tiếp cận hoặc bảo vệ quyền con người, quyền công dân một cách hiệu quả, phù hợp với các nguyên tắc luật định, nâng cao chất lượng cuộc sống của họ.
Tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật giúp củng cố niềm tin sâu sắc của đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk vào sự cần thiết phải tuân theo một cách tự nguyện các quy định của pháp luật là những yếu tố quan trọng làm hình thành hành vi pháp luật tích cực. Những tình cảm công bằng, tình cảm trách nhiệm, tình cảm không khoan nhượng với các hành vi phạm tội… là những yếu tố tâm lý, tư tưởng không thể tách rời hành vi pháp luật chủ động, tự giác và tích cực. Phải nhờ vào động lực thôi thúc nội tâm, những tình cảm và niềm tin vững chắc vào pháp luật thì mới có thể hình thành được hành vi pháp luật hợp pháp, tự nguyện và tích cực trong đồng bào dân tộc. Điều đó nói lên một trong những vai trò hết sức quan trọng của hoạt động tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê là góp phần nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật, thực hiện hành vi pháp luật hợp pháp cho đồng bào dân tộc.
1.2. Chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
Chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk là các cơ quan, tổ chức, đoàn thể các cấp thuộc các tỉnh ở tỉnh có chức năng, nhiệm vụ làm công tác phổ biến pháp luật, bao gồm Sở Tư pháp, Hội Luật gia, Đoàn Luật sư của tỉnh Đắk Lắk, các Phòng Tư pháp huyện… Lợi thế của các cơ quan, tổ chức này là luôn có trong tay các loại thông tin, tài liệu, văn bản Quy phạm pháp luật, có đội ngũ cán bộ, chuyên gia pháp luật đã được đào tạo bài bản, có kiến thức, hiểu biết pháp luật và có kinh nghiệm trong thực tiễn đời sống pháp lý của địa phương. Ngoài ra, phải kể tới các cơ quan, ban, ngành, tổ chức khác, như Sở Công an, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Mặt trận tổ quốc Việt Nam, Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh… cấp tỉnh.
Chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk với tư cách các nhà thực hiện phổ biến pháp luật lại bao gồm chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật chuyên nghiệp và không chuyên nghiệp:
Chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật chuyên nghiệp là những người chuyên làm công tác phổ biến pháp luật, đào tạo về pháp luật trong các cơ sở giáo dục pháp luật, được đào tạo chuyên sâu về pháp luật, có chức năng, nhiệm vụ chủ yếu và trực tiếp là thực hiện các mục tiêu, nội dung phổ biến pháp luật thông qua những phương pháp và hình thức tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật nhất định. Đó chính là đội ngũ các thầy, cô giáo đang tham gia giảng dạy trong các cơ sở đào tạo luật; những nghiên cứu viên của các cơ quan, viện nghiên cứu khoa học pháp lý… Những người sẽ là báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật, tham gia tổ chứ thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk. Chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật chuyên nghiệp cũng có thể tham gia tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê ở tỉnh Đắk Lắk theo những chủ đề pháp luật theo yêu cầu của các cơ quan chức năng của tỉnh Đắk Lắk.
Chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật không chuyên nghiệp là những người có chức năng, nhiệm vụ chính không phải là tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật, mà thông qua hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ của mình hoặc làm việc kiêm nhiệm để thực hiện mục tiêu phổ biến pháp luật cho một đối tượng nhất định. Trong tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk, chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật không chuyên nghiệp có thể là các chuyên gia pháp lý, luật sư, đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp; đội ngũ cán bộ, công chức đang công tác tại các cơ quan hành pháp, tư pháp cấp tỉnh và cấp huyện, như chuyên viên Sở Tư pháp, Phòng Tư pháp, cán bộ, công chức Viện Kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân cấp tỉnh và cấp huyện, cán bộ, công chức thuộc Uỷ ban nhân dân các cấp; các thành viên của HĐPH công tác Phổ biến, giáo dục pháp luật… Có thể gọi chung các chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật không chuyên nghiệp cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk là đội ngũ báo cáo viên pháp luật; ngoài ra, ở cấp xã còn có đội ngũ tuyên truyền viên pháp luật, hòa giải viên ở cơ sở. Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
1.3. Đối tượng tiếp nhận phổ biến pháp luật
Đối tượng tiếp nhận tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật ở đây chính là đồng bào dân tộc Êđê đang sinh sống, lao động, sinh hoạt ở tỉnh Đắk Lắk. Tuy đều là những người dân tộc Êđê, song nhu cầu tiếp nhận thông tin, kiến thức pháp luật của họ có thể đa dạng tùy thuộc vào địa bàn cư trú, nhóm tuổi, trình độ học vấn, nghề nghiệp, vị thế xã hội trong cộng đồng, mục tiêu tiếp thu kiến thức pháp luật… Chính vì vậy, khi tiến hành hoạt động tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk, các chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cần phải chú ý phân loại đối tượng theo những tiêu chí cụ thể nhằm đảm bảo chất lượng và hiệu quả của hoạt động này. Cụ thể:
Thứ nhất, theo địa bàn cư trú, đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk bao gồm những người đang sinh sống, làm việc ở các đô thị (thành phố, thị xã, các thị trấn huyện trực thuộc tỉnh Đắk Lắk) và những người đang sinh sống, làm việc ở các vùng nông thôn (buôn, làng). Do những khác biệt xã hội giữa nông thôn và đô thị nên nhu cầu về thông tin, kiến thức pháp luật của đồng bào dân tộc Êđê ở mỗi nơi cũng khác nhau; bởi vậy, các chủ thể cần lưu ý phân loại đối tượng theo địa bàn cư trú khi tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê.
Thứ hai, theo nhóm tuổi, đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk gồm những người thuộc các nhóm lứa tuổi khác nhau, như nhóm trẻ em (học sinh tiểu học), nhóm thiếu niên (học sinh trung học cơ sở), nhóm thanh niên (học sinh trung học phổ thông và đoàn viên thanh niên đang lao động, sinh hoạt tại các địa phương), nhóm trung niên và nhóm người cao tuổi. Mỗi nhóm lứa tuổi trên đây đều có những nét đặc trưng riêng về tâm lý, nhận thức, hiểu biết, kinh nghiệm thực tế xã hội, nhu cầu hiểu biết pháp luật… Vì vậy, khi triển khai tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê, các chủ thể phổ biến pháp luật phải có sự chuẩn bị nghiêm túc, khoa học về mục tiêu, nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật sao cho phù hợp với từng nhóm lứa tuổi. Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
Thứ ba, theo hoạt động nghề nghiệp, đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk bao gồm những người lao động đang làm các công việc, nghề nghiệp khác nhau: làm việc trong các cơ quan nhà nước; thuần túy làm nông nghiệp (trồng lúa, làm rẫy, nương, hoa màu, chăn nuôi…); làm nghề đánh bắt, nuôi trồng thủy hải sản; kinh doanh, buôn bán nhỏ… Chắc chắn là những người làm công việc khác nhau có nhận thức pháp luật, vốn kiến thức pháp luật và nhu cầu hiểu biết pháp luật cũng rất khác nhau. Điều đó đòi hỏi các chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật phải tính đến hoạt động nghề nghiệp của đồng bào dân tộc Êđê trong quá trình tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đối tượng này.
Thứ tư, theo vị thế xã hội trong cộng đồng đồng bào dân tộc Êđê có thể có vị trí, chỗ đứng khác nhau trong cộng đồng xã hội của mình: có những người là chức sắc tôn giáo (hòa thượng, cha xứ, thượng tọa…); có những người là trưởng tộc; có những người tham gia làm cán bộ buôn, làng, xã…. Những người có vị thế xã hội cao trong cộng đồng dân tộc Êđê được đồng bào rất kính trọng, tin tưởng. Trong tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk cần đặc biệt chú ý tới các đối tượng có vị thể xã hội cao, có uy tín này; có thể đào tạo, bồi dưỡng họ trở thành những tuyên truyền viên pháp luật đồng bào dân tộc Êđê. Điều đó cũng phù hợp với quy định của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật: “Nhà nước có chính sách đào tạo, bồi dưỡng, hỗ trợ người làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng các dân tộc thiểu số tham gia phổ biến, giáo dục pháp luật tại địa phương; tạo điều kiện để các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động tình nguyện phổ biến, giáo dục pháp luật cho người dân ở vùng dân tộc thiểu số, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, ven biển, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn và ngư dân” [38,khoản 3, Đ.17]; đồng thời, phù hợp với Chỉ thị số 06/2008/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phát huy vai trò của người có uy tín trong đồng bào Dân tộc thiểu số trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Thứ năm, theo mục tiêu, nhu cầu tiếp thu kiến thức pháp luật, có thể phân chia đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk thành các nhóm để tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật: học để hiểu biết pháp luật, học để vận dụng pháp luật vào thực tiễn cuộc sống, học để phục vụ công tác chuyên môn, học để nâng cao trình độ kiến thức pháp luật…
Các chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cần căn cứ vào mục tiêu, nhu cầu về kiến thức pháp luật, căn cứ vào địa bàn cư trú, nhóm tuổi, vị thế xã hội, hoạt động nghề nghiệp trong đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk để tổ chức bố trí các hình thức tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật một cách hợp lý nhất, lựa chọn nội dung, phương pháp và sử dụng báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật phù hợp với từng nhóm đối tượng.
1.4. Nội dung, hình thức, phương pháp tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
1.4.1 Nội dung tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật
Để tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk thì phải có những nội dung pháp luật cụ thể:
“Việc phổ biến, giáo dục pháp luật cho người dân ở vùng dân tộc thiểu số, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, ven biển, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn và ngư dân căn cứ vào đặc điểm của từng đối tượng mà tập trung vào các quy định pháp luật về dân tộc, tôn giáo, trách nhiệm tham gia bảo vệ, giữ gìn an ninh, quốc phòng, biên giới, chủ quyền quốc gia, biển, đảo, tài nguyên, khoáng sản và các lĩnh vực pháp luật khác gắn liền với đời sống, sản xuất của người dân” [38, khoản 1, Đ. 17].
Nội dung tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk là những văn bản Quy phạm pháp luật do Nhà nước ban hành và những văn bản pháp quy do các cấp chính quyền địa phương trong vùng ban hành mà các chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cần truyền đạt, trang bị cho đồng bào dân tộc Êđê phù hợp với mục tiêu, yêu cầu cho từng đối tượng, giúp họ có được những kiến thức, hiểu biết nhất định về pháp luật; trên cơ sở đó, hình thành và phát triển ý thức pháp luật, củng cố niềm tin đối với pháp luật và hình thành lối sống theo pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê.
Nội dung tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê gồm hệ thống các văn bản Quy phạm pháp luật của Nhà nước và các văn bản pháp quy của các cấp chính quyền địa phương:
Thứ nhất, nhìn trên phương diện hệ thống các văn bản Quy phạm pháp luật do Nhà nước ban hành, nội dung tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk bao gồm các bộ luật, luật, pháp lệnh, nghị định, các loại văn bản Quy phạm pháp luật khác, đang có giá trị và hiệu lực thực thi, như Hiến pháp, Bộ luật Dân sự, Bộ luật Lao động, Luật Đất đai, Luật Hôn nhân và gia đình, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, Luật Bình đẳng giới, Luật Khiếu nại, Luật tố cáo, Luật Nghĩa vụ quân sự, Luật Thanh niên, Luật Giao thông đường bộ, Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, Pháp lệnh Thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn; pháp luật về bảo hiểm y tế, chăm sóc sức khỏe; pháp luật về phòng chống tệ nạn xã hội; các chính sách, pháp luật về dân tộc, tôn giáo… Các văn bản Quy phạm pháp luật kể trên đều là những lĩnh vực pháp luật quan trọng, gần gũi trong đời sống xã hội nói chung, trong đời sống của đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk nói riêng; vì thế, chúng phải là những vấn đề cốt lõi trong nội dung tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê.
Thứ hai, nhìn trên phương diện các văn bản Quy phạm pháp luật dưới luật do các cấp chính quyền của tỉnh Đắk Lắk ban hành, nội dung tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk bao gồm các nghị quyết của Hội đồng nhân dân các cấp, các quyết định của Uỷ ban nhân dân các cấp, các chương trình, kế hoạch của các sở, ban, ngành trong các tỉnh; đặc biệt là những văn bản có liên quan trực tiếp đến đời sống, lao động, sinh hoạt của đồng bào dân tộc Êđê.
Thứ ba, một trong những nội dung tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật quan trọng đối với đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk là thực tiễn đời sống pháp luật trên địa bàn từng tỉnh, trong từng khu vực có đồng bào dân tộc Êđê. Thực tiễn đời sống pháp luật ở tỉnh Đắk Lắk bao gồm các vấn đề: kết quả triển khai tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật; kết quả thực hiện pháp luật; những gương sáng điển hình, tấm gương “người tốt, việc tốt” trong thực hiện pháp luật; tình hình tội phạm trên địa bàn; các âm mưu, thủ đoạn, phương thức phạm tội mới xuất hiện; kết quả hoạt động xét xử, bảo vệ pháp luật của các cơ quan chức năng trong tỉnh Đắk Lắk… Việc phổ biến, tuyên truyền những nội dung thông tin về thực tiễn đời sống pháp luật ở tỉnh Đắk Lắk có ý nghĩa rất quan trọng: một mặt, động viên, khuyến khích, cổ vũ đồng bào dân tộc Êđê học tập, làm theo những tấm gương sáng trong thực hiện pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong cộng đồng; mặt khác, tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk nâng cao cảnh giác trước các âm mưu, thủ đoạn phạm tội, tích cực tham gia đấu tranh phòng chống tội phạm.
Nội dung tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật và đối tượng phổ biến pháp luật có mối liên hệ mật thiết với nhau, nghĩa là phải căn cứ vào mục tiêu, yêu cầu tiếp nhận kiến thức pháp luật của từng nhóm đối tượng phổ biến pháp luật để lựa chọn các nội dung tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật phù hợp.
1.4.2 Phương pháp và hình thức tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
1.4.2.1 Phương pháp tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật
Phương pháp tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật là những phương thức, cách thức truyền đạt nội dung pháp luật tới các thành viên trong xã hội.
Tùy thuộc vào mục tiêu, nội dung tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê, chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật có thể sử dụng phương pháp phù hợp với từng nhóm đối tượng. Đối với đa số đồng bào dân tộc Êđê đang sinh sống tại các buôn, làng, các chủ thể có thể sử dụng các phương pháp tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật sau: Phương pháp tuyên truyền, giải thích pháp luật; Phương pháp thông tin pháp luật; Phương pháp nêu gương: “người tốt, việc tốt” điển hình về tôn trọng, thực hiện, bảo vệ pháp luật trong phạm vi tỉnh Đắk Lắk, trong cộng đồng dân tộc Êđê để giới thiệu cho đồng bào dân tộc Êđê biết; Phương pháp nói chuyện, trao đổi về pháp luật. Phương pháp tạo dư luận xã hội để phổ biến pháp luật; Phương pháp tạo tình huống tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật; Phương pháp rèn luyện, thực hành pháp luật.
1.4.2.2. Hình thức tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật
Hình thức tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê, về thực chất, là những cách thức tổ chức hoạt động mà thông qua đó, chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật thực hiện nhiệm vụ của mình. Như vậy, hình thức tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê là các cách thức tổ chức hoạt động phổ biến pháp luật, thông qua đó chủ thể tiến hành tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật, chuyển giao nội dung phổ biến pháp luật và đạt mục tiêu phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê.
- Theo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật: Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
“Hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật cho người dân ở vùng dân tộc thiểu số, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, ven biển, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn và ngư dân được chú trọng thực hiện thông qua hòa giải ở cơ sở, trợ giúp pháp lý lưu động; tư vấn pháp luật, cung cấp miễn phí thông tin, tài liệu pháp luật bằng tiếng dân tộc cho đồng bào dân tộc thiểu số; lồng ghép phổ biến, giáo dục pháp luật trong các hoạt động văn hóa truyền thống” [38, khoản 2, Đ. 17].
Với định hướng đó, tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê ở tỉnh Đắk Lắk có thể thực hiện dưới nhiều hình thức đa dạng, như: bồi dưỡng kiến thức pháp luật; thực hiện phổ biến pháp luật qua thông tin đại chúng; thi tìm hiểu pháp luật; qua hệ thống thông tin pháp luật như Công báo, bản tin pháp luật v.v.
Dựa trên mục tiêu, nội dung tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật và tùy theo từng nhóm đối tượng cụ thể, chủ thể có thể sử dụng các hình thức tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk bao gồm:
Đối với học sinh người dân tộc Êđê đang học tại các trường tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông Êđê tỉnh Đắk Lắk hình thức tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật phù hợp với nhóm đối tượng này là lồng ghép những nội dung pháp luật đơn giản, thiết thực, dễ hiểu vào các môn học, giờ học chính khóa, như môn Đạo đức, môn Giáo dục công dân, các giờ sinh hoạt lớp cuối tuần, giờ chào cờ đầu tuần; tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật vào các buổi hoạt động ngoại khóa, lao động; tổ chức các cuộc thi tìm hiểu pháp luật về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, pháp luật về an toàn giao thông, bảo về môi trường, phòng, chống tệ nạn xã hội…
Đối với đa số đồng bào dân tộc Êđê đang sinh sống tại các buôn, làng có thể sử dụng nhiều hình thức tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật khác nhau: thông qua các cuộc họp dân, các hội nghị nhân dân, các buổi sinh hoạt tôn giáo; biên soạn sách pháp luật phổ thông, vận động đồng bào mượn sách, đọc sách pháp luật tại Tủ sách pháp luật xã, phường, thị trấn; các hoạt động tư vấn pháp luật; tờ gấp pháp luật; tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật thông qua các chuyên mục của Đài Truyền hình Việt Nam khu vực Tây Nguyên, Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh Đắk Lắk…
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
1.5.1 Các yếu tố chủ quan
Các yếu tố chủ quan được hiểu là những yếu tố tồn tại bên trong ý thức của các nhà tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật và đối tượng được phổ biến pháp luật, chi phối nhận thức và hoạt động thực tiễn của họ, từ đó, ảnh hưởng tới chất lượng, hiệu quả của tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho chính đối tượng. Có thể có nhiều yếu tố chủ quan; song, về cơ bản, các yếu tố chủ quan bao gồm trình độ học vấn và các nhân tố tâm lý.
1.5.1.1. Trình độ học vấn
Trong hoạt động tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk trình độ học vấn có ảnh hưởng rất quan trọng đối với cả hai phía “đối tác” của hoạt động này: chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật và đối tượng tiếp nhận phổ biến pháp luật.
Về phía chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê, trình độ học vấn có ảnh hưởng quyết định đối với chất lượng, hiệu quả phổ biến pháp luật. Thước đo đánh giá trình độ học vấn của các chủ thể trực tiếp tham gia tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê không chỉ là tri thức, hiểu biết nói chung, mà phải được biểu hiện cụ thể ở trình độ kiến thức, hiểu biết pháp luật của họ. Có thể khẳng định rằng, trình độ học vấn về pháp luật của các chủ thể tham gia tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê càng cao bao nhiêu thì chất lượng, hiệu quả phổ biến pháp luật cho đối tượng này sẽ càng cao bấy nhiêu. Ngược lại, nếu chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật có kiến thức, hiểu biết pháp luật ở trình độ thấp, thậm chí chưa qua các khóa đào tạo chuyên ngành luật hoặc tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật thì đó sẽ là một khó khăn thực sự đối với họ khi trực tiếp tham gia tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê.
Về phía đồng bào dân tộc Êđê với tư cách là đối tượng tiếp nhận phổ biến pháp luật, trình độ học vấn của họ cũng có ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng, hiệu quả tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho chính họ. Thực tế cho thấy, do nhiều nguyên nhân về lịch sử, kinh tế, xã hội nên nhìn chung trình độ học vấn của đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk còn tương đối thấp. Đây là một khó khăn thực sự, ảnh hưởng tiêu cực tới chất lượng, hiệu quả cho việc tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho cho đồng bào dân tộc Êđê. Chính vì vậy, việc lựa chọn những nội dung pháp luật cụ thể, thiết thực, truyền đạt bằng phương pháp sinh động thông qua những hình thức tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật đa dạng là biện pháp mà các chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật phải tính tới. Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
1.5.1.2. Các nhân tố tâm lý
Chất lượng, hiệu quả tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho các đối tượng, trong đó có đồng bào dân tộc Êđê, dù ít hay nhiều đều chịu ảnh hưởng của các nhân tố tâm lý, quan trọng nhất là quá trình tâm lý bắt chước và quá trình lây lan tâm lý.
Trong hoạt động tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk, về cơ bản, quá trình tâm lý bắt chước có ảnh hưởng tích cực đối với việc tham gia hoạt động này của đồng bào dân tộc Êđê, vì đa số đồng bào dân tộc Êđê là những người chân thật, chất phác, sống đề cao tình nghĩa, coi trọng công lý; biết thực hiện những hành vi hợp pháp dù có thể chưa hiểu biết nhiều về pháp luật. Sở dĩ như vậy là vì nhiều người dân Êđê có tâm lý bắt chước suy nghĩ, lời nói và hành vi của những người trong cộng đồng mà họ tôn trọng. Nhìn trên phương diện này, các chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật có thể vận dụng tâm lý bắt chước để tiến hành tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê nhằm nâng cao ý thức pháp luật cho họ. Hoạt động tổ chức, thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê có thể và cần bắt đầu từ những người có uy tín cao trong cộng đồng dân tộc Êđê – những người được đồng bào dân tộc Êđê tôn vọng, gửi gắm niềm tin, như các già làng; người đứng đầu các dòng họ (trưởng tộc); người cao tuổi; những cán bộ, công chức, viên chức được đồng bào tín nhiệm… Khi những “thành phần chủ chốt” này đã lĩnh hội, thấm nhuần những nội dung tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật, đồng ý thực hiện vai trò báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật, trực tiếp tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê, thì sẽ tạo được một hiệu ứng dây chuyền mạnh mẽ, làm chuyển biến nhận thức của đồng bào dân tộc Êđê về vai trò của tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật theo hướng tích cực do họ có tâm lý tin tưởng, bắt chước, học tập theo những người được họ tín nhiệm, tôn trọng. Ngoài ra, nếu được tập huấn, bồi dưỡng pháp luật một cách bài bản, chuyên sâu, chính những người có uy tín kể trên, với lợi thế về ngôn ngữ tiếng Êđê, sẽ trở thành những người có thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê một cách hiệu quả.
1.5.2. Các yếu tố khách quan Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
Các yếu tố khách quan được hiểu là các yếu tố tồn tại bên ngoài nhận thức, quan niệm của chủ thể tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật và đối tượng tiếp nhận phổ biến pháp luật, bao gồm yếu tố kinh tế, yếu tố chính trị và yếu tố văn hóa – xã hội.
1.5.2.1. Yếu tố kinh tế
Điều kiện kinh tế có ảnh hưởng rất lớn tới hoạt động tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk thông qua việc tác động đến thái độ, nhận thức của họ về vai trò, tầm quan trọng của phổ biến pháp luật; từ đó, tác động đến chất lượng và hiệu quả của hoạt động tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đối tượng này. Khi nền kinh tế phát triển, đời sống vật chất, lợi ích kinh tế của đồng bào dân tộc Êđê được bảo đảm thì đồng bào sẽ phấn khởi, tin tưởng vào pháp luật, vào sự lãnh đạo của Đảng và hoạt động quản lý, điều hành của Nhà nước; nhờ đó, củng cố niềm tin của đồng bào vào hiệu lực, hiệu quả của bộ máy nhà nước, tạo điều kiện thuận lợi để đồng bào dân tộc Êđê hăng hái, nhiệt tình tham gia hoạt động tổ chức phổ biến pháp luật nhằm trang bị, nâng cao kiến thức, hiểu biết pháp luật.
1.5.2.2. Yếu tố chính trị
Yếu tố chính trị là toàn bộ các yếu tố tạo nên đời sống chính trị của đất nước, của mỗi địa phương ở từng giai đoạn lịch sử nhất định, bao gồm môi trường chính trị, hệ thống các chuẩn mực chính trị, chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam, của các cấp ủy Đảng ở địa phương và quá trình tổ chức thực hiện chúng và các quan hệ chính trị; hoạt động của hệ thống chính trị; cùng với đó là nền dân chủ xã hội và bầu không khí chính trị – xã hội. Yếu tố chính trị đó có ảnh hưởng mạnh mẽ tới hoạt động tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk.
Sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng đối với hoạt động tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê có ảnh hưởng nhất định tới hiệu quả của hoạt động này. Thực tế cho thấy, với tư cách là chủ thể tổ chức, triển khai và quản lý phổ biến pháp luật cho các tầng lớp nhân dân, trong đó có đồng bào dân tộc Êđê, nếu lãnh đạo Tỉnh ủy, Huyện ủy, Đảng ủy các xã, phường, thị trấn thuộc ở tỉnh Đắk Lắk đều thấm nhuần nhiệm vụ chính trị, quan tâm chỉ đạo sâu sát hoạt động tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho các tầng lớp nhân dân thông qua những chỉ thị, nghị quyết kịp thời, đưa ra những yêu cầu về nội dung, phương pháp và hình thức hoạt động tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật phù hợp với từng nhóm đối tượng dân cư thì hiệu quả phổ biến pháp luật cho các đối tượng sẽ được nâng cao. Ngược lại, hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo cầm chừng, thiếu sâu sát, buông lỏng quản lý từ phía các cơ quan hữu quan sẽ có ảnh hưởng tiêu cực tới việc hoạt động tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê.
1.5.2.3. Yếu tố văn hóa – xã hội Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
Lối sống của đồng bào dân tộc Êđê – một thành tố của văn hóa – cũng có ảnh hưởng quan trọng tới hoạt động tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho họ. “Lối sống là tổng thể các nét cơ bản đặc trưng cho phương thức hoạt động sống và sinh hoạt của các giai cấp, dân tộc, các tập đoàn xã hội trong những điều kiện xã hội nhất định về mặt lịch sử”. Nét nổi bật của đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk là đời sống xã hội mang đậm tính huyết thống (dòng họ) và tính cộng đồng hết sức bền chặt. Trong từng đơn vị buôn, làng có sự tồn tại bền vững những mối quan hệ xã hội cổ truyền tốt đẹp được hình thành qua lịch sử lâu dài, nổi bật là quan hệ giữa dân làng với Già làng, chủ buôn; giữa các thành viên trong buôn, làng; giữa các gia đình trong một dòng tộc… Đặc trưng nổi bật trong lối sống của đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk là hình thức tổ chức cư trú theo Buôn, làng. Mọi hoạt động sống, sinh hoạt trong buôn, làng chủ yếu mang tính cộng đồng tự quản. Tất cả những yếu tố này phải được tính đến khi tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật.
Tiểu kết Chương 1
Tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê là hoạt động có định hướng, có tổ chức, do các chủ thể phổ biến pháp luật tiến hành theo nội dung, phương pháp và hình thức nhất định phù hợp với truyền thống văn hóa, tôn giáo, tín ngưỡng, tập quán sản xuất, sinh hoạt của đồng bào; làm hình thành ở họ ý thức pháp luật, tình cảm pháp luật và hành vi phù hợp với các yêu cầu của pháp luật hiện hành; góp phần xây dựng, củng cố ý thức về quyền con người, quyền công dân của đồng bào dân tộc Êđê để họ có thể tiếp cận, bảo vệ các quyền đó một cách hiệu quả.
Hoạt động tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk có những điểm đặc trưng riêng và có vai trò rất quan trọng, thể hiện trên các phương diện sau:
- Góp phần cung cấp, trang bị, nâng cao kiến thức, hiểu biết pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê;
- Góp phần xây dựng, củng cố niềm tin của đồng bào dân tộc Êđê đối với pháp luật;
- Góp phần nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật, thực hiện hành vi pháp luật hợp pháp cho đồng bào dân tộc Êđê.
Quá trình tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê được tạo thành bởi các yếu tố: mục tiêu, chủ thể, đối tượng, nội dung, phương pháp, hình thức phổ biến pháp luật. Tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê luôn chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, bao gồm các yếu tố chủ quan (trình độ học vấn, các nhân tố tâm lý) và các yếu tố khách quan (yếu tố kinh tế, chính trị và yếu tố văn hóa – xã hội), làm bài học kinh nghiệm có thể vận dụng vào công tác tổ chức thực hiện phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc Êđê tỉnh Đắk Lắk phù hợp với điều kiện và đặc trưng văn hóa của đối tượng này. Luận văn: Tổ chức phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc.
CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ:
===>>> Luận văn: Thực trạng phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc

Dịch Vụ Viết Luận Văn Ngành Luật 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website: https://vietluanvanluat.com/ – Hoặc Gmail: vietluanvanluat@gmail.com

Pingback: Luận văn: Giải pháp phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc