Luận văn: Giải pháp vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Luận văn: Giải pháp vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Luận văn: Dự báo về vi phạm pháp luật và các giải pháp phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm pháp luật hành chính trong lĩnh vực Hải quan dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

Doanh nghiệp hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu là một bộ phận cấu thành quan trong trong môi trường hoạt động hải quan. Trong quá trình tham gia vào hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu đa phần doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật hai quan, tuy vậy vẫn còn một số doanh nghiệp do lợi ích kinh tế hoặc tranh giành lợi thế trong việc cạnh tranh đã lợi dụng những kẽ hở của hệ thống pháp luật, hoặc đã thực hiện hành vi vi phạm pháp luật về Hải quan.

Những hành vi này đã làm tổn hại đến đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước về Hải quan. Để đáp ứng mục tiêu, yêu cầu quản lý hải quan,ngành Hải quan đã đưa ra chiến lược và thực hiện nhiều biện pháp khác nhau để ngăn chặn những hành vi vi phạm pháp luật hành chính trong lĩnh vực Hải quan, tuy nhiên trên thực tế đây là vấn đề rất phức tạp yêu cầu có sự phối kết hợp các rất nhiều chủ thể trong quá trình thực hiện.

3.1. Dự báo về tình hình, xu hướng vi phạm pháp luật của cá nhân, doanh nghiệp trong hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu.

Qua nghiên cứu thực trạng tình hình vi phạm xảy ra trên lĩnh vực Hải quan, những biến đổi trong môi trường hoạt động hải quan cùng những yếu tố tác động liên quan. Cơ quan Hải quan đã đưa ra dự báo về tình hình, xu hướng vi phạm pháp luật của cá nhân, doanh nghiệp trong hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu trong thời gian tới :

Việc chậm phát triển ngành đại lý hải quan cùng với sự hạn chế về năng lực tự tuân thủ của một bộ phận lớn doanh nghiệp Việt Nam hiện nay được đánh giá là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến những vi phạm về khai báo và làm thủ tục hải quan. Thời gian qua cho thấy, có những doanh nghiệp được xác định vi phạm nhiều lần tại địa phương mặc dù được Cục Hải quan địa phương nhiều lần cảnh báo nhưng doanh nghiệp vẫn thường xuyên vi phạm và không có dấu hiệu tích cực trong việc tuân thủ pháp luật về hải quan. Tình trạng này sẽ vẫn còn tiếp diễn trong những năm tới với một bộ phận không nhỏ doanh nghiệp trên địa bàn cả nước.

Tình hình gian lận thuế được đánh giá và dự báo là rủi ro nghiêm trọng mang tính “quốc nạn” trong giai đoạn hiện nay và còn tiếp tục diễn ra trong những năm tới. Kinh nghiệm của các quốc gia trong giai đoạn đầu hội nhập kinh tế quốc tế, khi mà vấn đề cạnh tranh và lợi nhuân thương mại luôn được đặt hàng đầu, một số doanh nghiệp vừa và nhỏ, hoặc một số khác kinh doanh kém phát triển, thường tìm cách gian lận tiền thuế qua viêc khai sai về mã hàng, khai sai về trị giá giao dịch thực tế hoặc khai sai về số lượng hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu để trốn thuế.

Gian lận xuất xứ đối với hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam từ các nước hoặc các khu vực đươc áp dụng chính sách ưu đãi hoặc ưu đãi đặc biệt về thuế. Phương thức, thủ đoạn gian lận chủ yếu được sử dụng là làm giả giấy chứng nhận xuất xứ hoặc chuyển tải hàng hóa qua nước thứ ba sau đó hợp thức giấy chứng nhận xuất xứ của nước này.

Những gian lận về hạn ngạch, thuế quan. Quá trình hội nhập quốc tế, cũng hình thành nên những mối quan hệ song phương hoặc đa phương giữa các quốc gia sở tại với các quốc gia hoặc khu vực trên thế giới. Những quan hệ này được duy trì bằng những ưu đãi về hạn ngạch thuế quan giữa các quốc gia hoặc khu vực với nhau. Điều này cũng tạo ra những dòng chảy hàng hóa chuyển tải, len lỏi trong việc áp dụng cơ chế này nhằm mục đích đạt được những lợi nhuận nhiều hơn. Thực trạng hiện nay cho thấy, tình trạng lợi dụng chế độ ưu đãi về hạn ngạch thuế quan giữa Việt Nam với Mỹ và các nước châu Âu để chuyển tải hàng hóa có xuất xứ Trung Quốc diễn ra nghiệm trọng. Tình trạng này không những làm thiệt hại cho nền kinh tế mà còn làm tổn hại đến an ninh kinh tế đối ngoại của Việt Nam. Những rủi ro nay được dự báo sẽ còn diễn ra phức tạp trong những năm tới.

Gian lận trong việc lợi dụng loại hình nhập nguyên liệu gia công, sản xuất hàng xuất khẩu. Những rủi ro chủ yếu trong lĩnh vực này bao gồm các hình thức gian lận về định mức nguyên, phụ liệu cấu thành sản phẩm. Để thực hiện gian lận này, các đối tượng thường có hành vi vi phạm như khai sai về định mức sản phẩm, thẩm lậu nguyên liệu hoặc sản phẩm làm ra từ nguyên liệu vào thị trường nội địa…Ngoài ra, các đối tượng còn lợi dụng các hình thức gia công, sản xuất hàng xuất khẩu để trao đổi nguyên liệu, sản phẩm có giá trị khác nhau để kiếm lời hoặc nhập khẩu một số loại hàng hóa thuộc diễn cấm hoặc hạn chế nhập khẩu.

Những gian lận liên quan đến việc lợi dung cơ chế chính sách ưu đãi miễn, giảm thuế đối với một số loại hình xuất khẩu, nhập khẩu như: tạm nhập tái xuất, gia công, đầu tư nước ngoài, kinh doanh cửa hàng miễn thuế… Đây là những lĩnh vực được Nhà nước Việt Nam ưu đãi miễn giảm thuế; các đối tượng đã lợi dụng hình thức này để nhập khẩu hàng hóa vào Viêt Nam, sau đó hàng hóa thường bằng cách này hay cách khác được sử dụng sai với mục đích ban đầu.

Nhập khẩu, xuất khẩu hàng hóa vi phạm về môi trường, sức khỏe cộng đồng. Thời gian qua tình hình vi phạm liên quan đến nhập khẩu phế liệu, rác thải công nghiệp, chất làm suy giảm tầng ô zôn, động vật, thực vật thuộc doanh mục quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng… diễn ra tương đối nghiêm trọng. Đặc biệt tình hình nhập khẩu, buôn lậu hàng hóa có nhiễm chất độc, gây hại cho sức khỏe con người có nguồn gốc từ Trung Quốc diễn ra phức tạp trên tuyến địa bàn biên giới phía Bắc tiếp giáp với Trung Quốc. Tình trạng buôn lậu này được đánh giá nguy cơ có tiềm ẩn lâu dài; đòi hỏi một giải pháp mang tính tổng thể ở tầm quốc gia cũng như đối với tình hình biên giới. Luận văn: Giải pháp vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan.

Gian lận trong việc xuất khẩu, nhập khẩu hàng giả và hàng vi phạm sở hữu trí tuệ. Những năm qua ngành Hải quan đã có nhiều chương trình, kế hoạch triển khai chống hàng giả và thực thi bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Tuy vậy, hiệu quả công tác này vẫn còn hạn chế và đôi khi chính những vi phạm trong lĩnh vực này cũng chưa thực sự được coi trọng. Tuy vậy, thời gian tới, khi nền kinh tế nước ta ngày càng hội nhập thì vấn đề bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, chống hàng giả ngày càng được quan tâm và đi cùng với nó thì những gian lận trong lĩnh vực này sẽ có xu hướng ngày càng gia tăng.

Rủi ro liên quan đến hoạt động khủng bố và tẩy rửa tiền. Quá trình hội nhập, toàn cầu hóa đã được mở ra các hoạt động, các tổ chức buôn lậu xuyên quốc gia, các hoạt động khủng bố và tẩy rửa tiền của các tổ chức tội phạm quốc tế. Vấn đề này đang ngày càng được cộng đồng quốc tế quan tâm và đã chính thức trở thành nhiệm vụ trọng tâm của cơ quan Hải quan mỗi quốc gia.

Hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép chất ma túy, đá quý, đồ cổ có giá trị văn hóa, lịch sử, động, thực vật hoang dã, kim khí quý, đá quý hoặc vận chuyển tài liệu, văn hóa phẩm liên quan đến lĩnh vực an ninh quốc gia…diễn ra ngày càng tinh vi và phức tạp. Đây cũng là những thách thức đối với công tác kiểm tra, kiểm soát của Ngành Hải quan không những trong những năm trước mắt mà còn mang tính lâu dài.

3.2. Giải pháp phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm pháp luật hành chính trong lĩnh vực Hải quan.

3.2.1 Hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực Hải quan theo hướng minh bạch, thống nhất

Ngay từ khi Luật xử lý vi phạm hành chính được Quốc hội thông qua vào ngày 20/6/2012 và có hiệu lực kể từ ngày 01/7/2013, Ngành Hải quan đã nhanh tróng triển khai giúp việc Bộ Tài Chính xây dựng Nghị định quy định xử phạt vi phạm hàn chính và cưỡng chế thi hành Quyết định hành chính trong lĩnh vực Hải quan, soạn thảo Thông tư hướng dẫn thi hành Nghị định, cũng như ban hành các Quyết định hướng dẫn Quy trình xử phạt vi phạm hành chính , giải quyết khiếu nại các quyết định hành chính có liên quan. Các văn bản quy định được xây dựng dựa trên cơ sở tuân thủ các quy định của Luật Hải quan, Luật Xử lý vi phạm, Luật Quản lý thuế sửa đổi, bổ sung và cá văn bản quy phạm pháp luật hiện hành; phù hợp với các chuẩn mực trong các Điều ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết và tham gia. Như thế có thể khẳng định hệ thống văn bản pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Hải quan đã được hoàn thiện đồng bộ và đầy đủ.

Tuy nhiên hiện nay sau một thời gian triển khai thực hiện đã phát sinh một số quy định của Luật xử lý vi phạm hành chính chưa rõ ràng và không phù hợp trong thực tế gây khó khăn cho công tác xử phạt vi phạm hành chính. Bên cạnh đó Luật Hải quan sửa đổi mới được Quốc hội thông quan vào tháng 5/2014 và có hiệu lực thi hành từ 01/01/2015 có nhiều nội dung quy định mới. Cho nên Ngành Hải quan phải tiếp tục nghiên cứu, rà soát nắm bắt các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện công tác xử lý vi phạm hành chính về Hải quan, các văn bản hướng dẫn thi hành và thực tế áp dụng tạo cơ sở, để có phương án xử lý đảm bảo tính nghiêm minh của Pháp luật, cũng như kiến nghị sửa đổi, bổ sung kịp thời cho phù hợp với tình hình phát triển của nền kinh tế hiện này và trong tương lại Pháp luật quy định những yếu tố cấu thành vi phạm pháp luật, mục đích, mức độ vi phạm, việc chịu trách nhiệm của chủ thể có hành vi vi phạm pháp luật, cũng như các phạm trù pháp lý khác, trách nhiệm pháp lý. Chức năng của trách nhiệm pháp lý không phải là trừng phạt thật nặng đối với những chủ thể vi phạm pháp luật mà là ngăn chặn, phòng ngừa các vi phạm, sự điều chỉnh của pháp luật bằng các quy định về trách nhiệm pháp lý có tác động đến các chủ thể sao cho các chủ thể thấy rõ quyền và nghĩa vụ của mình, tự giác tuân thủ và có điều kiện để chấp hành và thực hiện pháp luật chứ không phải là vi phạm pháp luật. Nhà nước cần có thêm nhiều chính sách quản lý chặt chẽ và có những biện pháp chế tài nghiêm khắc đối với một số doanh nghiệp lợi dụng kẽ hở của pháp luật để thực hiện hành vi vi phạm để răn đe, ngăn chặn. Đồng thời cũng quy định những cơ chế ưu đãi với những doanh nghiệp luôn chấp hành tốt các quy định của pháp luật.

3.2.2 Tăng cường tổ chức, thực hiện pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực Hải quan. Luận văn: Giải pháp vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan.

Trong thời đại phát triển của nền kinh tế mang tính toàn cầu thì mỗi quốc gia không thể đơn phương tồn tại và phát triển đơn lẻ mà phải mà phải hội nhập cùng chung sống, tồn tại hoà bình, hợp tác và phát triển. Vì lẽ đó, pháp luật của Việt Nam, trong đó có pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính cũng phải được tiến hành cải cách mạnh mẽ. Việc tổ chức thi hành pháp luật và sự tuân thủ pháp luật cũng phải không ngừng được nâng cao.

Hiện nay cán bộ công chức nói chung và cán bộ công chức trong ngành Hải quan đặc biệt là lực lượng có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính còn tồn tại nhận thức cho rằng các biện pháp xử phạt vi phạm hành chính là biện pháp cưỡng chế mạnh mẽ nhất và có hiệu quả nhất do nhà nước ban hành mục đích trừng phạt đối tượng vi phạm, đây cũng chính là nguồn thu cho ngân sách nhà nước, đồng thời cũng là nguồn hỗ trợ kinh tế cho đội ngũ cán bộ công chức thi hành công vụ mà chưa thấy được sự kết hợp chặt chẽ giữa thuyết phục và cưỡng chế trong quản lý nhà nước, thực tế đây chỉ là những giải pháp tạm thời nhằm duy trì trật tự xã hội trong những giai đoạn nhất định mà thôi.

Ngoài ra một số cán bộ công chức cho rằng việc thực thi pháp luật xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực Hải quan là trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức khi tham gia vào quan hệ pháp luật Hải quan mà quên mất trách nhiệm gương mẫu chấp hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.

Chính vì vậy cần phải đổi mới nhận thức, nâng cao trách nhiệm của đội ngũ làm công tác xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực Hải quan.Cụ thể như sau:

Trước hết, Hải quan các cấp, đặc biệt là công chức thừa hành nhận thức được tầm quan trọng của công tác xử lý vi phạm hành chính. Hiện tại, toàn ngành Hải quan đang triển khai toàn diện và quyết liệt cải cách, hiện đại hóa Hải quan. Vì vậy, đòi hỏi Thủ trưởng các đơn vị, mỗi cán bộ công chức Hải quan phải chủ động hơn nữa trong việc nghiên cứu và thực thi quy định của pháp luật về Hải quan và các quy định có liên quan, bảo đảm kiểm soát được trong mỗi hoạt động nghiệp vụ của đơn vị đều thực hiện đúng quy định của pháp luật.

Tự kiểm tra, giám sát lẫn nhau trong quá trình thực thi công vụ để tránh tình trạng vi phạm quy định của pháp luật trong sinh hoạt và công tác, phát huy tình thần gương mẫu để từng bước đưa công tác xử lý vi phạm hành chính vào nề nếp, có hiệu quả cao, từng bước tạo lập kỷ luật nghiêm túc trong công tác xử lý vi phạm hành chính. Kiểm tra là một hoạt động không thể thiếu trong quá trình quản lý cũng như trong việc thực hiện quyền hạn thường xuyên, với nhiều hạnh thức và biện pháp. Công tác kiểm tra đóng một vai trò cực kỳ quan trọng vì đó là phương tiện để ngăn chặn, phòng ngừa vi phạm, phát hiện và xử lý vi phạm pháp luật, phát hiện những yếu kém trong tổ chức và hoạt động xử lý vi phạm hành chính. Tổng cục Hải quan có trách nhiệm thường xuyên kiểm tra việc xử lý vi phạm hành chính của các Cục Hải quan địa phương; giải quyết kịp thời các khiếu nại, tố cáo trong xử phạt vi phạm hành chính trong phạm vi thẩm quyền của mình; xử lý kỷ luật đối với những công chức có sai phạm trong quá trình thực hiện xử lý vi phạm. Luận văn: Giải pháp vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan.

Quy định thưởng phạt rõ ràng, nghiêm minh để cán bộ, công chức hải quan yên tâm công tác, nhiệt tình và có trách nhiệm thực sự đối với công việc đồng thời cần phải có chế độ đãi ngộ hợp lý.

3.2.3 Đánh giá sự tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp trong quá trình thực hiện pháp luật hải quan.

Muốn quản lý được tốt hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu của cá nhân, doanh nghiệp trước tiên cơ quan Hải quan phải tiến hành đánh giá được sự tuân thủ pháp luật nhóm chủ thể này. Ngành Hải quan phải thực hiện tốt công tác đo lường, đánh giá tuân thủ doanh nghiệp xuất khẩu, nhập khẩu trong quản lý hải quan hiện đại từ đó đưa ra những giải pháp quản lý sao cho hiệu quả nhất.

Ngành Hải quan cũng như những cơ quan nhà nước khác đều hướng tới mục tiêu cải cách hành chính, đơn giản, hiện đại, công khai, minh bạch và phù hợp với thông lệ quốc tế đổi mới về cơ chế chính sách và quy trình nghiệp vụ trong công tác quản lý thuế xuất khẩu, nhập khẩu theo hướng trên nền tảng công nghệ thông tin hiện đại, tự động hóa. Phục vụ chiến lược phát triển kinh tế – xã hội của đất nước. Việt Nam đang bước vào quá trình hội nhập mạnh mẽ với thế giới, các doanh nghiệp càng được Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi trong hoạt động kinh doanh, xuất nhập khẩu của mình. Với môi trường cạnh tranh có rất nhiều đối thủ trong và ngoài nước, đòi hỏi doanh nghiệp phải tự vươn mình đứng vững trong kinh doanh để đạt được lợi nhuận minh bạch, góp phần phát triển kinh tế đất nước. Một trong các yếu tố giúp doanh nghiệp được hưởng ưu đãi về chính sách về pháp luật khi hoạt động kinh doanh là chính bản thân doanh nghiệp phải chấp hành nghiêm túc các quy định của pháp luật.

Những doanh nghiệp có hành vi vi phạm pháp luật phải bị xử phạt đúng mức tương xứng để có tác động mạnh đến nhận thức, ý thức trách nhiệm trong hoạt động của mình trước pháp luật. Thể hiện rõ được tính giáo dục pháp luật mạnh mẽ đối với doanh nghiệp có hành vi cố ý vi phạm pháp luật, cần xử lý nghiệm. Từ đó tạo niềm tin từ các doanh nghiệp khác vào tính công bằng của hệ thống pháp luật Việt Nam.

• Tuân thủ pháp luật hải quan Luận văn: Giải pháp vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan.

Tuân thủ là một khái niệm khá phức tạp và đa dạng, được sử dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau, như: tuân thủ chuẩn mực xã hội, tuân thủ pháp luật, tuân thủ các quy tắc, quy ước nhóm…

Tuân thủ pháp luật, tuân thủ các quy định hành chính: đây là tuân thủ có ý thức và mang tính bắt buộc. Việc tuân thủ này chủ yếu là do các chế tài của pháp luật, chế tài hành chính quy định các thành viên phải thực hiện, do vậy sự tự nguyện thường mờ nhạt và mang tính hình thức. Nghiên cứu về học thuật, theo từ điển Tiếng Việt, tuân thủ là việc “giữ đúng, làm đúng theo điều đã quy định”[15]. Tuân thủ có thể được hiểu là một hành động hoặc một quá trình hoạt động tuân theo các quy định hoặc đáp ứng các yêu cầu trong từng giai đoạn cụ thể. Sự tuân thủ chịu ảnh hưởng của các yếu tố khách quan, như điều kiện môi trường, vật chất, tài chính, phương tiện và các yếu tố ngoại cảnh bên ngoài; đồng thời mang tính chủ quan, như thái độ, sự mong muốn, ý thức, đạo đức, phẩm chất, năng lực của chủ thể.

Tuân thủ pháp luật trong hoạt động Hải quan là dạng tuân thủ bắt buộc, các đối tương tham gia hoạt động này phải tuân theo các quy định của pháp luật hải quan, pháp luật thuế và các thủ tục, quy định của Ngành Hải quan. Việc tuân thủ này được thực hiện bởi các chủ thể sau:

• Doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân thực hiện xuất khâu, nhập khẩu, bao gồm: chủ hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, người nộp thuế, đại lý hải quan, người được chủ hàng hóa, người nộp thuế ủy quyền thực hiện thủ tục hải quan, thủ tục thuế. Những người chấp hành các quy định của pháp luật, chế độ chính sách hải quan, quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
• Cán bộ, công chức tại cơ quan Hải quan vừa là chủ thể thực thi pháp luật hải quan, pháp luật thuế, đồng thời cũng là người phải chấp hành các quy định của pháp luật trên lĩnh vực này
• Các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu cũng là đối tượng có tác động ảnh hưởng nhất định đến việc tuân thủ pháp luật hải quan, pháp luật thuế như: Ngân hàng, cơ quan thuế nội địa, đơn vị quản lý cảng, kho, bãi…

Như vậy tuân thủ trong hoạt động xuất khẩu, nhậu khẩu (hoạt động hải quan) là sự tuân theo, sự đáp ứng các quy định của pháp luật hải quan, pháp luật thuế và các quy trình, quy định của Ngành Hải quan trong thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Theo tài liệu nghiên cứu của tổ chức Hải quan thế giới (WCO) về quản lý tuân thủ Hải quan [35] thì việc tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp được chia thành 04 nhóm chính: Luận văn: Giải pháp vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan.

• Hình 3.1: Tháp tuân thủ pháp luật

Nhóm doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật: luôn có thái độ sẵn sàng làm những việc theo đúng quy định của pháp luật. Điều này bắt nguồn từ nhận thức của doanh nghiệp thấy rằng phải có trách nhiệm tuân thủ pháp luật. Do đó họ sẵn sàng và chủ động thực hiện tốt trách nhiệm, nghĩa vụ của mình; đồng thời có ý thức tự điều chỉnh sự tuân thủ khi có những thay đổi hoặc xuất hiện nguy cơ rủi ro liên quan đến việc tuân thủ.

Nhóm doanh nghiệp luôn có gắng tuân thủ nhưng đôi khi không thành công: nguyên nhận của sự không thành công chủ yếu do thiếu kỹ năng, kiến thức, năng lực tuân thủ. Nhóm này sẵn sàng thừa nhận những lỗi vô ý gây ra và sẵn sàng hợp tác, thậm chí yêu cầu thêm sự hỗ trợ từ cơ quan quản lý để thực hiện trách nhiệm, nghĩa vụ trước pháp luật.

Nhóm doanh nghiệp tuân thủ bắt buộc, nếu có cơ hội sẽ thực hiện hành vi không tuân thủ (nhóm cơ hội): trong thực tế đây là nhóm doanh nghiệp khó nhận biết nhất, vì bình thường họ chấp hành đầy đủ các quy định của pháp luật, nhưng luôn tìm kẽ hở của chính sách, pháp luật để lợi dụng và khi có cơ hội sẽ không để lỡ thực hiện hành vi gian lận. Nhóm doanh nghiệp này thường không mong muốn thực hiện nghĩa vụ, trách nhiệm theo quy định của pháp luật; khi bị phát hiện thường không muốn thừa nhận, tìm cách trốn tránh trách nhiệm, biện minh cho các hành vi vi phạm đã thực hiện trước đó.

Nhóm doanh nghiệp hoàn toàn không tuân thủ: đây là những doanh nghiệp không có ý thức chấp hành pháp luật, thậm chí luôn tìm cách vi phạm pháp luật, họ không quan tấm đến việc mình làm đúng hay sai cũng như không tỏ rõ thái độ để thay đổi tình hình tuân thủ.

Theo nghiên cứu của Ban quản lý rủi ro – Tổng cục Hải quan [25], nếu tiếp cận theo pháp luật xử lý vi phạm hành chính trên lĩnh vực hải quan, vấn đề tuân thủ của doanh nghiệp xuất, nhập khẩu bao gồm 05 nhóm dưới đây:

• Tuân thủ quy định về khai và làm thủ tục hải quan, thủ tục thuế; thời hạn làm thủ tục hải quan, thủ tục thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; Luận văn: Giải pháp vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan.
• Tuân thủ quy định pháp luật trong kiểm tra hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu;
• Tuân thủ quy định của pháp luật trong giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu;
• Tuân thủ quy định của pháp luật về kiểm soát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu;
• Tuân thủ nghĩa vụ nộp thuế;

Như vậy dựa trên những nội dung, tiêu chí trên cơ quan hải quan sẽ tiến hành đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật của các doanh nghiệp, cá nhân khi tham gia hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, từ đó có những chính sách biện pháp quản lý đối với những đối tượng này.

• Đo lường, đánh giá tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp hoạt động xuất, nhập khẩu.

Đây là một khái niệm còn khá mới ở Việt Nam nói chung cũng như trong lĩnh vực quản lý hải quan nói riêng. Thực chất đây là một biện pháp kỹ thuật được cơ quan Hải quan sử dụng cho việc phân tích, xác định mức độ chấp hành pháp luật trong lĩnh vực Hải quan, quản lý thuế cũng như mức độ chấp hành pháp luật của từng nhóm đối tượng cụ thể tham gia vào hoạt động hải quan. Các quốc gia lớn trên thế giới đều sử dụng biện pháp này là công cụ hữu hiệu để thẩm định mức độ chấp hành pháp luật, xác định những rủi ro tuân thủ, chuẩn đoán những tổn thất có thể xảy ra do việc không tuân thủ pháp luật gây ra.

Do lường tuân thủ: mỗi cơ quan Hải quan tổ chức việc đo lường tuân thủ theo mục tiêu và những cách thức khác nhau trong đó các biện pháp thông thường được sử dụng:

• Đơn vị, công chức hải quan thu thập thông tin dữ liệu từ các nguồn khác nhau thông qua các hệ thống thông tin hoặc thực hiện thu thập thủ công để thống kê, phân tích, đưa ra những kết luận hợp lý về mức độ tuân thủ trên các lĩnh vực hoạt động hải quan.
• Sử dụng phương pháp lấy mẫu theo thống kê tỷ lệ nhất định để lựa chọn lô hàng xuất khẩu, nhập khẩu hoặc doanh nghiệp hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu nhằm kiểm tra sự tuân thủ trong khai báo, tiến hành thủ tục hải quan. Kết quả thu được cho phép cơ quan Hải quan xác định mức độ tuân thủ trên một phạm vi, lĩnh vực cụ thể, qua đó làm cơ sở cho việc xem xét điều chỉnh một cách thích hợp đối với các lĩnh vực hoạt động tương ứng.

Viêc xác đinh mức độ tuân thủ được áp dụng theo khung giới hạn dung sai có thể chấp nhận. Mức độ này có tên gọi khác là mức độ dung sai. Để thực hiện đo lường cơ quan Hải quan phải đưa ra khung chỉ số đo lường tuân thủ.

Đánh giá tuân thủ: khái niệm này được sử dụng rộng hơn nhiều so với đo lường tuân thủ. Đo lường tuân thủ chỉ là một trong nhiều phương pháp được sử dụng để đánh giá tuân thủ. Trong hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu cơ quan hải quan thường sử dụng các phương pháp đánh giá tuân thủ chủ yếu dưới đây: Luận văn: Giải pháp vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan.

• Sử dụng kết quả đo lường tuân thủ, khung chỉ số đánh giá và các thông tin liên quan để xác định mức độ tuân thủ;
• Sử dụng kết quả phân tích thông tin, dữ liệu về tình hình vi phạm pháp luật hai quan, pháp luật thuế để đánh giá mức độ tuân thủ trên từng lĩnh vực hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu cụ thể;
• Sử dụng bảng câu hỏi điều tra và khảo sát;
• Xây dựng tiêu chí ứng dụng hệ thống thông tin nghiệp vụ để tự động đánh giá tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp;
• Nghiên cứu chuyên đề, tập trung đánh giá các lĩnh vực trọng điểm về quản lý hải quan để xác định các rủi ro tuân thủ pháp luật;

Như vậy đánh giá tuân thủ có thể hiểu là việc cơ quan Hải quan sử dụng tổng hợp các biện pháp, kỹ thuật để xác định mức độ tuân thủ pháp luật hải quan, pháp luật về thuế trên từng lĩnh vực hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh.

Một số phương pháp đo lường, đánh giá tuân thủ doanh nghiệp hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu:

• Lấy mẫu nghiên cứu lô hàng xuất khẩu, nhập khẩu để đo lường tuân thủ của doanh nghiệp;
• Lựa chọn ngẫu nhiên doanh nghiệp để tiến hành kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế hàng hóa, kiểm tra sau thông quan;
• Xây dựng tiêu chí, tổ chức đánh giá tuân thủ của doanh nghiệp theo các cấp độ khác nhau;
• Xây dựng tiêu chí, tổ chức đánh giá xếp hạng mức độ rủi ro tuân thủ doanh nghiệp;
• Lập danh sách doanh nghiệp kiểm tra sau thông quan theo kế hoạch hàng năm để đánh giá tuân thủ doanh nghiệp;
• Theo dõi, phân tích hoạt động của các nhóm doanh nghiệp hoặc theo từng doanh nghiệp cụ thể.

Trong quản lý hải quan hiện đại, đo lường, đánh giá tuân thủ doanh nghiệp hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu giữ vai trò, vị trí hết sức quan trọng các quốc gia lớn trên thế giới đều sử dụng phương pháp này để quản lý hoạt động hải quan của quốc gia mình. Ở Việt Nam phương pháp này cũng đã được cơ quan Hải quan triển khai áp dụng một vài năm gần đây, hiện nay nó đã được quy định chính thức trong Luật Hải quan sửa đổi năm 2014, đây là một nhiệm vụ quan trọng trong quản lý hải quan hiện đại nhằm đảm bảo thực hiện quản lý hải quan, quản lý thuế. Đây cũng là một nội dung cơ bản của quản lý rủi ro trong quản lý hải quan, quản lý thuế, là một phần trong chương trình kiểm tra hiệu quả của cơ quan hải quan. Kết quả đo lường tuân thủ cho phép xác định mức độ tuân thủ pháp luật hải quan, pháp luật thuế của doanh nghiệp, các nhân trong lĩnh vực hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu; đặc biệt đo lường tuân thủ được sử dụng là công cụ hữu hiệu để xác định khoản thất thu ngân sách, ngăn chặn gian lận thương mại tràn lan, áp dụng mức độ kiểm tra, kiểm soát phù hợp theo mức độ tuân thủ của từng lĩnh vực xuất khẩu, nhập khẩu nhằm hạn chế những vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này. Là cơ sở cho viêc áp dụng các biện pháp kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan, áp dụng biện pháp quản lý thuế có hiệu quả nhằm ngăn chăn các vi phạm và tạo điều kiện cho cá nhân, doanh nghiệp có thể làm thủ tục hải quan một cách thuận lợi nhất và tiết kiệm thời gian nhất.

Thời gian qua, việc đo lường, đánh giá tuân thủ doanh nghiệp được thực hiện chủ yếu dưới các hình thức như: hội đàm, lấy ý kiến doanh nghiệp; đánh giá; công nhận doanh nghiệp ưu tiên; đánh giá doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật; đánh giá doanh nghiệp nhiều lần vi phạm pháp luật hải quan; phân tích, đánh giá rủi ro tuân thủ của doanh nghiêp trong lĩnh vực hoạt đông xuất khẩu, nhập khẩu. Do đây là một hoạt động còn khá mới trong lĩnh vực hải quan, hiện nay cơ quan Hải quan vẫn còn đang trong quá xây dựng và hoàn thiện. Do vậy việc tổ chức công tác này còn chưa thống nhất, thiếu chuyên sâu, mang tính cục bộ ở đơn vị, chưa được triển khai đồng bộ trong cả nước, kết quả đánh giá doanh nghiệp chưa phản ánh đúng thực trạng tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp trong hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, kết quả đánh giá xếp hạng rủi ro của doanh nghiệp nhiều nơi chưa chính xác . Muốn thực hiện tốt phương pháp quản lý này thì cơ quan Hải quan cần phải quan tâm đến các vấn đề sau:

Xây dựng các văn bản pháp luật quy định quy định về đo lường, đánh giá tuân thủ doanh nghiệp, thể hóa các quy định về đo lường, đánh giá cho từng lĩnh vực cụ thể. Luận văn: Giải pháp vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan.

Phát triển, hoàn thiện các phương pháp, kỹ thuật nghiệp vụ nhằm nâng cao công tác đo lường, đánh giá tuân thủ doanh nghiệp hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu như: hoàn thiện tiêu chí đánh giá tuân thủ doanh nghiệp, tiêu chí đánh giá xếp hạng doanh nghiệp và tiêu chí xác định doanh nghiệp trọng điểm; hoàn thiện kỹ thuật đánh giá xếp hạng doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả ứng dụng kết quả đánh giá xếp hạng trong quản lý hải quan, quản lý thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu; quy định cụ thể về cơ chế tổ chức thực hiện và chế độ kiểm tra, theo dõi, đánh giá; xây dựng áp dụng thống nhất trong toàn ngành phương pháp lựa chọn kiểm tra trong thông quan và kiểm tra sau thông quan trên cơ sở kết quả đánh giá xếp hạng doanh nghiệp; xây dựng quản lý chính sách doanh nghiêp trọng điểm để tăng cường áp dụng biện pháp kiểm tra, kiểm soát hải quan; tăng cường hoạt động phân tích, quản lý doanh nghiệp theo các chuyên đề lĩnh vực trọng điểm về quản lý hải quan, quản lý thuế.

Phát triển hệ thống thông tin hỗ trợ đầy đủ, kịp thời thông tin dữ liệu cho công tác đo lường, đánh giá tuân thủ doanh nghiệp hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, cụ thể: Xây dựng, chuẩn hóa hệ thống thông tin, dữ liệu hải quan, đây là vấn đề hết sức cần thiết cho việc đo lường, đánh giá tuân thủ; xây dựng phần mềm trao đổi thông tin giữa các cơ quan thuộc Bộ Tài chính và các Bộ ngành có liên quan khác như: Tổng Cục thuế, Ngân hàng, Kho bạc… và chia sẻ thông tin với các đơn vị chức năng ở cửa khẩu như: Biên phòng, hàng không, cảng vụ, cảnh sát biển… và các tổ chức cá nhân có liên quan…; xây dựng, phát triển các hệ thống thông tin hành khách xuất, nhập cảnh và hệ thống thông tin đối tác với nước ngoài để phục vụ tích hợp dữ liệu hồ sơ doanh nghiệp và tham khảo chéo các thông tin liên quan; xây dựng nâng cấp hệ thống thông tin người xuất nhập khẩu đáp ứng yêu cầu đo lường, đánh giá tuân thủ, doanh nghiệp hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu; phát triển công cụ phần mềm phục vụ cho việc theo dõi, phân tích, đánh giá quá trình tuân thủ của doanh nghiệp.

Xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên biệt làm công tác đánh giá, đo lường các cán bộ này có nhiệm vụ thu thập thông tin, tổ chức đánh giá doanh nghiệp.

Tăng cường sự hỗ trợ của Hải quan các nước, của Tổ chức Hải quan thế giới về đo lường, đánh giá tuân thủ doanh nghiệp bằng nhiều hình thức đa dạng, phong phú về nội dung.

Đo lường, đánh giá tuân thủ doanh nghiệp hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu công tác quản lý rủi ro của cơ quan hải quan có thể coi là một biện pháp quan trọng giúp cơ quan Hải quan ngăn chặn hành vi vi phạm pháp luật hải quan nói chung và vi phạm hành chính nói riêng.

3.2.4 Các giải pháp nhằm nâng cao trách nhiệm cá nhân, doanh nghiệp khi tham gia hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu Luận văn: Giải pháp vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan.

• Huy động sức mạnh của toàn xã hội trong đấu tranh phòng chống vi phạm pháp luật hải quan.

Huy động sức mạnh của toàn xã hội trong đấu tranh phòng chống vi phạm pháp luật là một trong những giải pháp quan trọng nhằm không ngừng nâng cao ý thức pháp luật của toàn xã hội, tăng cường công tác pháp chế. Huy động sức mạnh của toàn xã hội bao gồm những nội dung chủ yếu sau:

Tăng cường công tác tuyên truyền văn bản quy phạm pháp luật và quy định về Luật Hải quan, hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu cho các đội tượng tham gia hoạt động Hải quan. Lập các diễn đàn về Hải quan, mở các khóa đào tạo huấn luyện, giải quyết mọi thắc mắc, khó khăn, tạo cầu nối giữa hải quan và đối tượng tham gia hoạt động hải quan. Mục đích tạo thành dư luận xã hội lên án mạnh mẽ đối với những hành vi vi phạm pháp luật hải quan. Đồng thời động viên khen thưởng kịp thời đối với các tổ chức, cá nhân thực hiện tốt pháp luật hải quan.

Tăng cường tuyên truyền pháp luật và huy động nhân dân, cộng đồng dân cư hưởng ứng, tự giác thực hiện các quy định pháp luật về quản lý nhà nước. Hình thành những nhóm dân cư mang tính tự quản đặc biệt ở khu vực biên giới trong việc quản lý, kiểm tra và động viên nhau thực hiện tốt các quy định của pháp luật hải quan. Mục đích của công tác này nhằm huy động tinh thần làm chủ và trách nhiệm của nhân dân trong việc tham gia quản lý trật tự an toàn xã hội, phòng chống vi phạm pháp luật hải quan.

Các tổ chức chính trị xã hội, tổ chức xã hội cần làm tốt công tác giáo dục, đông viên các thành viên của tổ chức mình thực hiện nghiêm chỉnh pháp luật và tham gia cùng lực lượng chuyên trách đảm bảo an ninh trật tự.

• Kết hợp biện pháp hành chính, giáo dục thuyết phục, cưỡng chế và coi trọng giáo dục thuyết phục trong xử lý vi phạm hành chính:

Giáo dục thuyết phục và cưỡng chế có quan hệ hết sức mật thiết trong quản lý nhà nước. Hiệu quả quản lý xã hội chủ yếu được thực hiện thông qua phương pháp tác động tổng hợp do Nhà nước tiến hành là thuyết phục và cưỡng chế. Giáo dục thuyết phục là biện pháp tác động vào ý thức của con người, tạo cho con người sự nhận thức, tình cảm, nhu cầu xử sự theo pháp luật, biện pháp này giúp công dân thi hành một cách tự giác những quy định của pháp luật. Nếu công dân không tuân theo thì phải cưỡng chế, đây là biện pháp bắt buộc công dân phải thực hiện hoặc thay đổi hành vi của mình theo những quy định có lợi cho xã hội, thực chất biện pháp này đã hạn chế về quyền và lợi ích của người vi phạm và nó có ý nghĩa phòng ngừa đối với những người khác. Như vậy hai biện pháp này phải được kết hợp hài hòa với nhau thì mới phát huy được tác dụng tốt.

• Bồi dưỡng ý thức pháp luật cho cá nhân, doanh nghiêp tham gia hoạt động hải quan Luận văn: Giải pháp vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan.

Phải tạo ra một kênh thông tin thiết thực cho DN trong việc tiếp cận, nắm bắt quy định của pháp luật trong lĩnh vực tài chính DN; đồng thời qua đó bồi dưỡng kiến thức pháp luật, nâng cao hiểu biết pháp luật cho DN, tạo chuyển biến về nhận thức pháp lý, ý thức pháp luật và thói quen tuân thủ pháp luật của DN, góp phần tạo lập các điều kiện cần thiết phục vụ hoạt động thực thi pháp luật để giúp DN phòng chống rủi ro pháp lý, tăng khả năng cạnh tranh, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Với chức năng quản lý của mình, pháp chế Tổng cục Hải quan cần tiếp tục phát huy vai trò tích cực trong các hoạt động tuyên truyền, hỗ trợ cho người khai hải quan, người nộp thuế. Phải coi công tác tuyên truyền, hỗ trợ và cung cấp thông tin cho DN luôn được coi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Minh bạch hoá, công khai hoá các thông tin pháp luật liên quan đến lĩnh vực hải quan, để mọi đối tượng tham gia trong quan hệ pháp luật hải quan dễ dàng tiếp cận, nghiên cứu, tự giác tuân thủ, chấp hành pháp luật. Đây cũng là yếu tố góp phần quan trọng để thực hiện thành công công cuộc cải cách hành chính, hiện đại hoá ngành, tạo thuận lợi hoá thương mại trong khu vực và trên thế giới, đáp ứng được các yêu cầu của Tổ chức Hải quan thế giới và Tổ chức Thương mại thế giới. Có như vậy mới hạn chế được tình trạng vi phạm pháp luật hải quan.

• Tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ trong áp dụng pháp luật và chấp hành pháp luật hành chính trong lĩnh vực hải quan:

Trong xử lý vi phạm hành chính công tác kiểm tra đóng vai trò cực kỳ quan trọng vì đó là phương tiện để phòng ngừa, ngăn chặn, phát hiện và xử lý vi phạm pháp luật, phát hiện những yếu kém trong tổ chức và hoạt động xử phạt vi phạm hành chính. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay và sau này ngành Hải quan đang từng bước áp dung khoa học kỹ thuật hiện đại vào công tác quản lý. Với chủ chương chính sách tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp trong việc làm thủ tục hải quan, ngành Hải quan đã chuyển từ quản lý hải quan truyền thống thủ công sang áp dụng quản lý hiện đại thực hiện thủ tục hải quan điện tử, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm nhằm giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian trong khâu làm thủ tục hải quan. Chính vì vậy khâu kiểm tra đóng một vai trò cực kì quan trọng, là hoạt động không thể thiếu trong việc thực hiện quyền hạn của các cơ quan quản lý có thẩm quyền. Đây là nghiệp vụ cần tiến hành thường xuyên, với nhiều hình thức biện pháp đa dạng để tăng cường hiệu quả của hoạt động này.

Hiện nay ngành Hải quan đang triển khai đồng bộ các biện pháp như: triển khai hệ thống làm thủ tục hải quan điện tử VNACC/VCIS, thực hiện phân luồng doanh nghiệp khi làm thủ tục hải quan, tiến hành các biện pháp quản lý rủi ro vì vậy công tác kiểm tra sau thông quan không ngừng được tăng cường. Công tác kiểm tra sau thông quan đã tỏ ra có hiệu quả trong việc kiểm tra, giám sát và phát hiện vi phạm. Thế nhưng công tác này hiện nay thường được hiểu là chỉ tiến hành khi phát hiện đối tượng có dấu hiệu vi phạm, chứ chưa được cơ quan hải quan các địa phương lựa chọn đối tượng để kiểm tra dựa vào các tiêu thức khoa học. Vì vậy, cần xây dựng các chuẩn mực cần thiết và quy trình chặt chẽ để đánh giá các doanh nghiệp phục vụ cho công tác lựa chọn kiểm tra sau thông quan. Bên cạnh đó công tác phòng, chống buôn lậu và gian lận thương mại cũng được cơ quan Hải quan đặc biệt quan tâm cụ thể là sự ra đời của Ban phòng chống buôn lậu quốc gia 389 có trụ sở tại cơ quan hải quan, đây là cơ quan liên ngành của nhiều đơn vị trong và ngoài ngành Hải quan. Tuy nhiên, thời gian tới để tăng cường năng lực của cơ quan kiểm tra sau thông quan, cơ quan phòng, chống buôn lậu thì ngành Hải quan phải:

Tạo sự chuyển biến rõ rệt về quyết tâm chính trị của cán bộ công chức, trước hết là lãnh đạo các cấp ngành Hải quan trong việc chuyển đổi mạnh mẽ, tiến tới chuyển đổi căn bản phương thức quản lý từ kiểm tra trong thông quan sang kiểm tra sau thông quan. Luận văn: Giải pháp vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan.

Tăng cường biên chế cho lực lượng kiểm tra sau thông quan, chống buôn lậu.

Tăng cường công tác đào tạo, bố trí sử dụng cán bộ, công chức kiểm tra sau thông quan, điều tra chống buôn lậu theo hướng chuyên sâu, chuyên nghiệp.

Tăng cường trang thiết bị, máy móc, phương tiện kỹ thuật, công nghệ thông tin đảm bảo hoạt động kiểm tra sau thông quan , hoạt động phòng chống buôn lậu đạt hiệu quả cao nhất.

Phát triển mạng lưới cơ sở tình báo, cung cấp thông tin phục vụ lực lượng này

Áp dụng và đề nghị cấp có thẩm quyền áp dụng chế độ đãi ngộ cho cán bộ, công chức kiểm tra sau thông quan, chống buôn lậu nhằm thu hút cán bộ, công chức vào lực lượng này đồng thời giúp họ có thể yên tâm công tác.

3.3. Một số giải pháp khác Luận văn: Giải pháp vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan.

• Tăng cường hợp tác quốc tế với Hải quan các nước trong mặt trận đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thương mại cũng như trao đổi các biện pháp nghiệp vụ nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý hải quan .

Kinh nghiệm cho thấy những năm qua, Hải quan Việt Nam đã chủ động, tích cực tranh thủ sự hỗ trợ đào tạo về quản lý hải quan của Hải quan các nước phát triển, như: Pháp, Nhật Bản, Trung Quốc, Mỹ… cũng như cử cán bộ tham gia các cuộc hội thảo trong nước và quốc tế có sự tham gia của chuyên gia hải quan các nước phát triển, của tổ chức Hải quan thế giới. Qua những chương trình hợp tác hỗ trợ Việt Nam đã nhận được sự chuyển giao công nghệ, kỹ thuật cũng như đào tạo được đội ngũ chuyên gia có đủ kiến thức, năng lực trong việc xây dựng, triển khai tại Việt Nam

• Tăng cường sự hợp tác từ hai phía “Doanh nghiệp và Cơ quan Hải quan”.

Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước trong việc ngăn chặn và xử lý đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực Hải quan. Vấn đề đặt ra là “ Doanh nghiệp và Cơ quan Hải quan” – sự hợp tác từ hai phía. Phải nâng cao hơn nữa những nỗ lực và trách nhiệm của mình để cùng đạt đến mục tiêu. Công tác đối thoại với doanh nghiệp đóng vai trò hết sức quan trọng. Nhờ đó đã kịp thời tháo gỡ những khó khăn, ngày càng tạo thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu, đầu tư của các doanh nghiệp; thực sự thực hiện tốt phương châm của ngành là “chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả”. Chính vì vậy, việc đối thoại với các doanh nghiệp phải được tổ chức thường xuyên. Qua đó, kịp thời lắng nghe và hiểu được thực trạng cũng như những khó khăn vướng mắc mà các doanh nghiệp đang gặp phải để có cách giải quyết.

• Xử lý nghiêm minh, kịp thời, triệt để mọi hành vi vi phạm hành chính.

Đây chính là một nguyên tắc trong xử phạt vi phạm hành chính. Để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật trong lĩnh vực xử phạt vi phạm hành chính thì vấn đề xử lý nghiêm minh, kịp thời, triệt để vi phạm hành chính phải được trở thành phương châm thực hiện của những lực lượng làm công tác này.

Thực tế hiện nay một số cán bộ Hải quan đã câu kết cùng các cá nhân, doanh nghiệp có sự thỏa thuận theo hướng có lợi cho cả hai trong việc áp dụng các hình phạt đối với hành vi vi phạm của cá nhân, doanh nghiệp dẫn đến tình trạng nhiều trường hợp chế tài quy định của nhà nước không còn mang ý nghĩa giáo dục, răn đe. Cho nên việc thực hiện tinh thần xử phạt nghiêm minh, nhanh tróng triệt để cần được quan tâm là như vậy. Bên cạnh đó việc thực hiện nghiêm minh các quy định về trình tự thủ tục cũng chính là yếu tố quan trọng góp phần để vi phạm được xử lý nhanh chóng, công bằng.

KẾT LUẬN Luận văn: Giải pháp vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan.

Qua tìm hiểu, nghiên cứu về vấn đề vi phạm pháp luật hành chính trong lĩnh vực Hải quan, có thể khẳng định về ý nghĩa và tầm quan trọng to lớn của vấn đề này trong việc thực hiện quản lý nhà nước, quản lý xã hội, đấu tranh phòng chống các vi phạm pháp luật, từng bước xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật xử lý vi phạm hành chính ở Việt Nam.

Xuất phát từ những đặc điểm đặc trưng và những yêu cầu bảo đảm và hoàn thiện pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, trên cơ sở tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm qua thực tế xây dựng và hoàn thiện pháp luật, áp dụng và chấp hành pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính nhiều năm qua và trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm của quốc tế về vấn đề này, thiết nghĩ trong tình hình hiện nay thì việc tiếp tục củng cố, tổ chức xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính hiện hành, đồng thời tăng cường kỷ luật kỷ cương trong việc áp dụng và chấp hành pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính.

Những năm qua cơ quan Hải quan cũng đã rất quan tâm đến công tác xử lý vi phạm pháp luật hành chính trong ngành. Ngành Hải quan cũng đã phát hiện và xử lý rất nhiều vụ việc vi phạm, thu nộp ngân sách hàng tỷ đồng. Tuy nhiên trên thực tế, những vi phạm này vẫn chưa giảm và có xu hướng ngày càng tinh vi hơn. Để lý giải cho thực trạng này có rất nhiều nguyên nhân, song chủ yếu là do pháp luật của ta chưa nghiêm, còn thiếu thốn, chưa đồng bộ và thiếu tính thống nhất. Ngoài ra còn có một số nguyên nhân khác như: Công tác tuyên truyền chưa được coi trọng, do lợi ích kinh tế mà hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu mang lại khá cao. Trang thiết bị phục vụ cho công tác quản lý hải quan còn hạn chế đặc biệt ở những khu vực biên giới, hải đảo…

Vì vậy để công tác xử lý vi phạm có hiệu quả, bên cạnh sự nỗ lực cố gắng của ngành Hải quan, đòi hỏi phải có sự phối hợp đồng bộ của các cấp chính quyền, các ngành có liên quan…Cần tranh thủ sự đồng tình ủng hộ của nhân dân và sự hợp tác quốc tế trong công tác đấu tranh, phòng chống vi phạm.

Nghiên cứu đề tài này giúp ta hiểu rõ tình hình vi phạm pháp luật hành chính ở nước ta nói chung và của ngành Hải quan nói riêng, hiệu quả của các giải pháp mà chúng ta đưa ra và đặc biệt là nó cho thấy được vai trò tác dụng của việc phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm. Luận văn: Giải pháp vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ:  

===>>> Luận văn: Vi phạm pháp luật hành chính trong lĩnh vực hải quan