Luận văn: Giải pháp PL quyền khai sinh khai tử trong công chứng

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Luận văn: Giải pháp PL quyền khai sinh khai tử trong công chứng hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Luận văn: Phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả bảo đảm quyền khai sinh, khai tử dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

3.3. Phương hướng hoàn thiện pháp luật về bảo đảm quyền dăng ký khai sinh khai tử trong hoạt động công chứng

Quá trình xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa đặt ra hai yêu cầu cơ bản đối với nhà nước: một là, tăng cường quản lý xã hội bằng pháp luật thể hiện ý chí chung và bảo đảm đầy đủ các quyền công dân của nhân dân lao động; hai là, mở rộng dân chủ trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Quyền khai sinh, quyền khai tử được quy định tại BLDS và hiện có nhiều văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thi hành. Tuy nhiên, nội dung của các văn bản này còn nhiều điểm chưa phù hợp. Vì vậy, cần hoàn thiện thể chế về hộ tịch, nâng cao địa vị pháp lý việc đăng ký khai sinh, khai tử. Muốn vậy nhà nước ta cần sớm ban hành Luật hộ tịch.

Kiện toàn tổ chức, nâng cao tính chuyên nghiệp của đội ngũ cán bộ làm công tác đăng ký khai sinh, khai tử tại các xã, huyện. Hiện nay đội ngũ cán bộ hộ tịch trên địa bàn một số quận huyện trên cả nước đã được bổ sung phù hợp với chuyên môn nhưng qua mỗi kỳ bầu cử lại có sự hẫng hụt do một số cán bộ tư pháp được giao giữ cương vị cao hơn nhưng cán bộ thay thế chưa được chuẩn bị hoặc không có kinh nghiệm vì thế ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả công tác.

Phát huy vai trò của Ủy ban nhân dân cấp huyện và phòng tư pháp trong công tác phải thường xuyên đôn đốc, chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát để công tác này thực hiện tốt ở các địa phương trên địa bàn. Ngoài ra, đội ngũ cán bộ tòa án cũng cần nâng cao chuyên môn nghiệp vụ trong việc xét xử các vụ án liên quan đến việc giải quyết tranh chấp về con, xác định cha, mẹ, con; tuyên bố một người chết… Chuẩn hóa chức danh hộ tịch hướng đến xây dựng chức danh hộ tịch viên có như vậy các quy định của pháp luật mới thực sự được áp dụng đúng và đầy đủ.

Pháp luật chỉ thực sự đi vào cuộc sống, là chuẩn mực trong cách ứng xử của con người khi mọi người đều biết đến nó. Do vậy, làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về quyền khai sinh, quyền khai tử giúp nhân dân hiểu rõ việc thực hiện quyền đồng thời là chấp hành pháp luật. Muốn làm tốt công tác tuyên truyền phải thực hiện thường xuyên và thông qua nhiều hình thức như tổ chức hội nghị, các hội thi, phát tờ rơi và tuyên truyền trên hệ thống đài phát thanh của địa phương…

Pháp luật chịu ảnh hưởng lớn của điều kiện kinh tế, văn hóa – xã hội. Do đó hoàn thiện pháp luật về quyền khai sinh, khai tử cần chú ý đến sự thay đổi điều kiện kinh tế xã hội. Nếu trước đây điều kiện kinh tế chưa phát triển mỗi cấp chính quyền có chức năng thực hiện đăng ký và quản lý khai sinh, khai tử chỉ cần bảo quản và khai thác dữ liệu qua hệ thống sổ sách nhưng đến nay điều kiện kinh tế phát triển đòi hỏi phải đáp ứng yêu cầu của công dân chính xác, kịp thời. Do vậy, áp dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý cần triển khai mà đồng bộ trên phạm vi cả nước để tiến tới nối mạng và thực hiện đăng ký trên mạng như một số nước trên thế giới.

Ngoài ra, phong tục tập quán cũng có những ảnh hưởng nhất định tới việc chấp hành pháp luật của cá nhân trong xã hội. Có lẽ Việt Nam là một trong những quốc gia trên thế giới mà hành vi của cá nhân chịu nhiều ảnh hưởng của phong tục, tập quán. Tính cộng đồng, văn hóa làng xã ít nhiều có sự ảnh hưởng đến hành vi, xử sự của con người trong cuộc sống hàng ngày và ở mức độ nhất định, các hành vi đó có thể ảnh hưởng đến quyền khai sinh, khai tử của cá nhân. Do đó, hoàn thiện pháp luật về quyền khai sinh, khai tử phải chú ý đến yếu tố này để có sự hài hòa giữa pháp luật và cuộc sống.

Trong hoạt động công chứng nói chung, pháp luật về khai sinh khai tử là một vấn đề gắn liền với hoạt động của công chứng và các tổ chức hành nghề công chứng.

3.2. Giải pháp hoàn thiện pháp luật và kiến nghị nâng cao hiệu quả bảo đảm quyền khai sinh, khai tử trong hoat động công chứng ở Việt Nam hiện nay Luận văn: Giải pháp PL quyền khai sinh khai tử trong công chứng.

3.2.1. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về quyền khai sinh, khai tử trong hoạt động công chứng ở Việt Nam hiện nay

• Hoàn thiện pháp luật về khai sinh, khai tử

Qua nghiên cứu thực tiễn khai, khai tử, tác giả kiến nghị về giải pháp hoàn thiện thủ tục khai sinh, khai tử như sau:

Thứ nhất, do thực tế ở nước ta hiện nay có những gia đình sinh con thứ ba, thứ tư. Đặc biệt ở miền núi do nhận thức của bà con dân tộc còn hạn chế cho nên gia đính kết hôn cận huyết thống và sinh nhiều con, cha mẹ không khai sinh cho con. Trường hợp này để thực hiện tốt việc quản lý hộ tịch, Bộ Tư pháp cần ban hành thông tư hướng dẫn cán bộ Tư pháp chủ động xuống nơi ở của cha mẹ trẻ mới sinh để thực hiện việc đăng ký khai sinh đảm bảo quyền được khai sinh của trẻ em.

Thứ hai, vấn đề khai sinh cho trẻ em sinh ra trong trại giam cần phải hướng dẫn cụ thể hơn. Trường hợp người mẹ là phạm nhân bị đang thi hành án tù có thời hạn, thì không thể trực tiếp đến Ủy ban nhân dân xã nơi có trại giam đó để khai sinh, vì vậy Bộ tư pháp cần hướng dẫn khai sinh trường hợp này cho phù hợp. Có hai phương thức thực hiện khai sinh: Thứ nhất, cán bộ trại giam yêu cầu cán bộ tư pháp đến thực hiện khai sinh cho trẻ mới sinh tại trại giam đó; thứ hai, cán bộ quản lý trại giam sẽ thực hiện việc khai sinh cho trẻ em. Luận văn: Giải pháp PL quyền khai sinh khai tử trong công chứng.

Thứ ba, đối với vấn đề khai tử, thấy tế cho thấy gia đình, người thân của người quá cố không quan tâm đến vấn đề khai tử, và chỉ khi nào cần chia thừa kế, thì họ mới khai tử cho người chết. Vấn đề khai tử liên quan đến việc thống kê số người chết trong một năm của một địa phương và trên phạm vi cả nước. Qua thống kê số lượng khai tử, cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ nghiên cứu đưa ra các chính sách bảo vệ sức khỏe của nhân dân, và các chính sách khác về phát triển quĩ bảo hiểm xã hội… Vì thế, cán bộ tư pháp cần phải trực tiếp chủ động thực hiện việc khai tử trên địa bàn của xã, phường.

• Xây dựng cơ chế liên thông các quy định pháp luật về hộ tịch và công chứng

Hạn chế lớn nhất trong việc thực hiện pháp luật về đăng ký khai sinh, khai tử chính là do chính sách pháp luật về hộ tịch là các quy phạm pháp luật về hộ tịch còn phân tán trong nhiều văn bản khác nhau và văn bản điều chỉnh trực tiếp trong lĩnh vực hộ tịch chỉ là Nghị định và Thông tư. Chính vì vậy, việc xây dựng một đạo luật về Hộ tịch làm cơ sở pháp lý đồng bộ, thống nhất về đăng ký và quản lý hộ tịch trong toàn quốc và các Cơ quan đại diện là yêu cầu cấp thiết đặt ra trong giai đoạn hiện nay.

Luật hộ tịch và BLDS ra đời đã trở thành cơ sở pháp lý vững chắc cho hoạt động đăng ký khai sinh, khai tử. Tuy nhiên, để nâng cao hiệu quả thực hiện vấn đề đăng ký khai sinh, khai tử thì cần có những hướng dẫn thi hành chi tiết.

Trong hoạt động công chứng, cần phải tiến hành liên thông các quy định của công chứng với các quy định pháp luật về đăng ký khai sinh, khai tử.

Luật hộ tịch cần tiếp tục được hướng dẫn và làm rõ chức năng quản lý nhà nước về hộ tịch thông qua việc xây dựng thể chế, hướng dẫn, chỉ đạo thực hiện thể chế, kiểm tra thanh tra xử lý vi phạm đối với việc đăc ký hộ tịch theo hướng phân cấp quản lý chính xác và hiệu quả.

• Lập sổ bộ hộ tịch và cấp sổ hộ tịch cá nhân

Để khắc phục tình trạng dữ liệu hộ tịch của cá nhân bị phân tán, không kết nối được với nhau thì cần cải tiến sổ hộ tịch và phương thức đăng ký, quản lý hộ tịch. Theo đó, cần lập Sổ bộ hộ tịch (do cơ quan nhà nước quản lý) và cấp Sổ hộ tịch cá nhân (do cá nhân công dân giữ để sử dụng khi cần chứng minh tình trạng hộ tịch của mình). Sổ bộ hộ tịch được lập và Sổ hộ tịch cá nhân được cấp khi công dân đăng ký khai sinh và các sự kiện hộ tịch phát sinh sau khi đăng ký khai sinh như: kết hôn, ly hôn, nuôi con nuôi, giám hộ, thay đổi, cải chính hộ tịch… cũng sẽ phải được ghi vào Sổ bộ hộ tịch và Sổ hộ tịch cá nhân.

Cấp số định danh công dân: Hiện nay, khi các cơ quan nhà nước, các tổ chức cấp các loại giấy tờ liên quan đến nhân thân của mỗi cá nhân để sử dụng thường dùng nhiều số khác nhau (Số chứng minh nhân dân, Số Hộ chiếu, Mã số thuế…) nên không có sự thống nhất, kết nối với nhau dẫn đến khó khăn cho công tác quản lý xã hội. Dự thảo luật cần quy định việc cấp số định danh công dân cho công dân Việt Nam và số này sẽ được ghi vào Sổ bộ hộ tịch, Sổ hộ tịch cá nhân; theo đó, các số Chứng minh nhân dân, mã số thuế… của cá nhân cũng sẽ lấy theo số này; từ đó, mỗi cá nhân chỉ cần có một số duy nhất trong đời để thực hiện các giao dịch liên quan.

• Xây dựng cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử

Cần xác định, xây dựng cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử là một yêu cầu bức thiết hiện nay. Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý hộ tịch, đặc biệt là trong thống kê, báo cáo số liệu đăng ký hộ tịch để phục vụ chính xác, kịp thời cho việc xây dựng, hoạch định chính sách kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh và trong tra cứu thông tin biến động hộ tịch theo yêu cầu của người dân.

Đặc biệt, để tránh các sai sót trong quá trình xác minh chính xác các vấn đề nhân thân khi công chứng thì cần thiết phải xây dựng dữ liệu hộ tịch điện tử và cập nhật đầy đủ các trường hợp khai sinh, khai tử như một dạng thông báo thường niên theo quý hoặc theo tháng.

3.2.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về khai sinh, khai tử trong hoạt động công chứng Luận văn: Giải pháp PL quyền khai sinh khai tử trong công chứng.

Thứ nhất, tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về khai sinh, khai tử. Công tác quản lý, đăng ký khai sinh, khai tử cần được coi là công tác quan trọng của cấp uỷ, chính quyền địa phương, không phải là công tác của riêng ngành Tư pháp. Các Sở Tư pháp cần xác định vai trò nòng cốt của mình, chủ động, tích cực hơn nữa trong việc tham mưu, đề xuất với Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh, cũng như sự phối hợp với các sở, ban, ngành trong quá trình tổ chức thực hiện; sớm có giải pháp cụ thể phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương để khắc phục tình trạng buông lỏng quản lý hoặc hạn chế, yếu kém trong công tác quản lý, đăng ký hộ tịch; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đối với hoạt động đăng ký hộ tịch ở cấp huyện, cấp xã; việc đăng ký khai sinh, khai tử có yếu tố nước ngoài; thay đổi, cải chính thông tin… kịp thời uốn nắn các sai sót, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động đăng ký khai sinh, khai tử

Thứ hai, tiếp tục củng cố, kiện toàn, nâng cao năng lực cán bộ, công chức làm công tác khai sinh, khai tử, đặc biệt ở cấp huyện và cấp xã.

Như vậy, về mặt pháp lý, mặc dù các văn bản pháp luật hiện hành quy định về chức danh, số lượng cán bộ, công chức ở xã, phường, thị trấn chưa ghi nhận một cách chính thức về chức danh Hộ tịch viên, nhưng các văn bản này đã quan tâm bố trí thêm chức danh Tư pháp – Hộ tịch; do đó, trước mắt các cấp chính quyền địa phương cần quan tâm, bố trí đủ mỗi xã, phường, thị trấn có ít nhất 01 công chức chuyên trách về hộ tịch. Để có một đội ngũ làm công tác hộ tịch chuyên nghiệp, ổn định; đủ về số lượng, bảo đảm về chất lượng; đáp ứng được yêu cầu của công tác đăng ký và quản lý hộ tịch trong giai đoạn hiện nay thì công chức được bố trí vào vị trí Tư pháp – Hộ tịch phải đủ tiêu chuẩn theo quy định và phải được bồi dưỡng nghiệp vụ hộ tịch để đảm nhiệm công tác chuyên môn.

Thứ ba, tiếp tục củng cố mối quan hệ phối hợp giữa các ngành, các cấp có liên quan; bảo đảm tính kết nối, liên thông giữa cơ quan quản lý, đăng ký hộ tịch với các cơ quan khác có liên quan trong quản lý và khai thác các thông tin, số liệu về khai sinh, khai tử. Luận văn: Giải pháp PL quyền khai sinh khai tử trong công chứng.

Thứ tư, tăng cường bảo đảm các điều kiện về phương tiện, cơ sở vật chất cho các cơ quan tư pháp. Các cấp chính quyền địa phương cần xác định rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của công tác khai sinh, khai tử trong việc góp phần xây dựng các chính sách về kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng và dân số, kế hoạch hóa gia đình để quan tâm, đầu tư hơn cho công tác này. Cần dành kinh phí nhất định cho việc mở các lớp tập huấn, các đợt tuyên truyền để người dân hiểu được quyền và nghĩa vụ đăng ký hộ tịch của mình. Tại các xã, phường, thị trấn cần trang bị đầy đủ phương tiện làm việc (máy tính), tủ lưu hồ sơ, sổ hộ tịch, bố trí địa điểm tiếp dân…

Thứ năm, tăng cường công tác tuyên truyền. Cần coi công tác tuyên truyền là nhiệm vụ không thể thiếu của chính quyền các cấp; nâng cao nhận thức về pháp luật cho người dân, đặc biệt là bà con thuộc khu vực miền núi, vùng sâu vùng xa là đòi hỏi cấp bách, cần được thực hiện thường xuyên. Để thu hút sự tham gia của bà con, cần có những tài liệu chuẩn phục vụ công tác tuyên truyền, trong đó lưu ý trình độ của bà con theo từng vùng (tránh việc đọc văn bản), bên cạnh đó cũng cần đầu tư những khoản kinh phí cần thiết phục vụ cho công tác tuyên truyền, để bảo đảm hiệu quả của công tác tuyên truyền.

Thứ sáu, tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong đăng ký và quản lý khai sinh, khai tử, xây dựng cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử.

Thứ bảy, tiếp tục thực hiện cải cách hành chính, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân khi có yêu cầu đăng ký khai sinh, khai tử. Thực hiện yêu cầu cải cách hành chính theo hướng đơn giản hóa quy trình, rút ngắn thời gian giải quyết, giảm bớt chi phí và phiền hà cho công dân khi có yêu cầu đăng ký hộ tịch; tuy nhiên, để người dân thực sự được hưởng lợi từ yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, đòi hỏi trước hết là các công chức trực tiếp giải quyết yêu cầu đăng ký hộ tịch của công dân phải là những người có đạo đức, có tâm với nghề; thực hiện đúng chức trách của cán bộ công chức nói chung và cán bộ làm công tác khai sinh, khai tử nói riêng đã được quy định cụ thể trong pháp luật.

Thứ tám, đổi mới công tác thống kê, báo cáo về khai sinh, khai tử. Các ngành, các cấp cần quan tâm đến công tác thống kê, báo cáo về hộ tịch. Số liệu báo cáo phải được cập nhật kịp thời, đầy đủ, bảo đảm độ chính xác của số liệu.

Tiểu kết chương 3

Như vậy, hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện vấn đề đăng ký khai sinh, khai tử là một vấn đề quan trọng đã và đang được Nhà nước cũng như các cá nhân, tổ chức đặc biệt là tổ chức công chứng quan tâm đặc biệt. Để nâng cao hiệu quả hoạt động đăng ký khai sinh, khai tử tạo thuận lợi cho công tác công chứng thì cần phải đưa ra chủ trương và thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về đăng ký khai sinh, khai tử. Hoạt động khai sinh, khai tử cần được quan tâm và hoàn thiện nhiều hơn trong thời gian tới.

KẾT LUẬN Luận văn: Giải pháp PL quyền khai sinh khai tử trong công chứng.

Quyền khai sinh, khai tử là một quyền nhân thân của cá nhân. Nghiên cứu quyền khai sinh, khai tử phải đặt trong mối liên hệ với quyền nhân thân. Quyền nhân thân của cá nhân có nguồn gốc lịch sử rất sớm. Việt Nam là một trong những quốc gia có một hệ thống pháp luật tương đối hoàn chỉnh trong việc bảo vệ quyền nhân thân nói chung, quyền khai sinh, khai tử nói riêng.

Quyền khai sinh, khai tử có mối quan hệ và tác động qua lại với các quyền nhân thân khác được quy định trong BLDS. Luận văn đã chỉ ra mối quan hệ cũng như sự tác động này đồng thời phân tích được những đặc điểm riêng của quyền khai sinh, khai tử nhằm làm rõ mối quan hệ về quyền khai sinh, khai tử trong hoạt động công chứng, từ đó là cơ sở để xác định được các biện pháp bảo đảm quyền khai sinh, khai tử trong hoạt động công chứng.

Pháp luật Việt Nam có những quy định về quyền khai sinh, khai tử không chỉ trong BLDS mà còn đề cập trong một số văn bản pháp luật chuyên ngành khác. Trên cơ sở đối chiếu với các văn bản pháp luật về công chứng, tác giả đã chỉ ra mối quan hệ giữa quyền khai sinh, khai tử trong hoạt động công chứng. Quy định pháp luật này là cơ sở pháp lý quan trọng trong việc đảm bảo quyền khai sinh, khai tử của cá nhân trong hoạt động công chứng. Luận văn đã chỉ ra về mặt thực tiễn áp dụng pháp luật về khai sinh, khai tử trong họat động công chứng và đồng thời là cơ sở để hoàn thiện pháp luật và thực hiện trên thực tiễn trong việc bảo đảm quyền của mỗi cá nhân.

Tác giả đã chỉ ra sự cần thiết và một số giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách pháp luật về quyền khai sinh, khai tử nói chung và quyền khai sinh, khai tử trong hoạt động công chứng nói riêng. Bên cạnh giải pháp về pháp luật, các giải pháp khác cũng được luận văn xác định là cần được chú trọng trong quá trình hoàn thiện pháp luật về quyền khai sinh, khai tử trong hoạt động công chứng. Luận văn: Giải pháp PL quyền khai sinh khai tử trong công chứng.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ:  

===>>> Luận văn: Bảo đảm quyền khai sinh khai tử trong công chứng