Báo cáo: Bàn về nền quân chủ chuyên chế

Chia sẻ cho các bạn sinh viên ngành luật bài Báo cáo: Bàn về nền quân chủ chuyên chế. Theo mình biết hiện nay có rất nhiều bạn sinh viên đang có một vấn đề chung là gặp khó khăn trong khi viết bài: luận văn, khóa luận, báo cáo, tiểu luận. Biết được điều đó nên mình đã ở đây để trợ giúp các bạn những bài báo cáo hay nhất. Sau đây là đề tài đầy đủ và cụ thể cho bài là Báo cáo: Bàn về nền quân chủ chuyên chế trong lịch sử. Hãy liên hệ với mình khi các bạn chưa lên được ý tưởng cho bài làm của mình nhé.

LỜI MỞ ĐẦU

Như hầu hết các quốc gia trong thời kỳ phong kiến, sự hưng thịnh hay suy tàn thường gắn liền với vai trò của những vị vua đầy quyền lực. Nói đến một vị vua chuyên chế, lịch sử thường có thái độ ác cảm hơn là cố tìm hiểu xem với những lý do và điều kiện nào để nhà vua có thể thực hiện sự chuyên chế, độc đoán của mình. Mặt khác, chính sự ngông cuồng, tàn bạo của các vị vua đã để lại cho nhân loại những kiệt tác kiến trúc, nghệ thuật và thông qua những công trình đồ sộ đó hậu thế đã mở rộng sự hiểu biết hơn về lịch sử. Hơn thế, với chính sự chuyên chế của mình, một số vị vua đã cứu nguy cho một dân tộc, một nền văn hóa trước sự hủy diệt của chiến tranh ngoại xâm. Báo cáo: Bàn về nền quân chủ chuyên chế 

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ:

===>>> Bảng Giá Viết Thuê báo cáo Môn

Nền quân chủ chuyên chế chắc chắn không phải là sản phẩm của Thượng đế hay Đấng tối cao và nhà vua không phải là “Thiên tử” theo đúng nghĩa của nó. Sự xuất hiện, phát triển của nền quân chủ chuyên chế, theo quan điểm duy vật lịch sử, phải dựa trên những hoàn cảnh và những điều kiện nhất định. Vì vậy, việc xem xét những cơ sở và điều kiện cho sự tồn tại của nền quân chủ chuyên chế với ý nghĩa là một cách thức tổ chức quyền lực nhà nước nhằm đáp ứng cho một hoàn cảnh xã hội nhất định là mục đích chính của bài viết này.

Nền quân chủ chuyên chế chính là một hình thức tổ chức quyền lực nhà nước mà ở đó mọi quyền lực nhà nước tập trung vào trong tay một vị vua được hình thành bằng con đường cha truyền con nối. Nguồn gốc của quyền lực nhà nước, quyền lực của nhà vua không bắt nguồn từ trong xã hội thế tục, từ nhân dân mà từ truyền thống, dòng giống và tôn giáo. Thậm chí ở một số quốc gia, nhà vua còn là sự hiện thân của quyền lực tôn giáo tối cao trong xã hội. Đó chính là sự thống nhất giữa vương quyền và thần quyền. Quyền lực của nhà vua là tối thượng và không chịu bất cứ một sự hạn chế nào. Bộ máy nhà nước và hệ thống quan lại từ trung ương đến địa phương chỉ là công cụ của nhà vua nhằm thực hiện sự cai trị của mình. Đương nhiên là trong xã hội thời kỳ này, không tồn tại khái niệm công dân, mà chỉ có khái niệm thần dân hay thuộc dân. Báo cáo: Bàn về nền quân chủ chuyên chế 

Thực chất, nền quân chủ chuyên chế hình thành do nhu cầu tập trung và thống nhất quyền lực trong xã hội. Khi nhu cầu tập trung thống nhất cao độ xuất hiện trong xã hội như là một xu hướng phát triển chính, sẽ dẫn đến việc tập trung quyền lực nhà nước để đáp ứng cho nhu cầu đó. Xét về mặt lợi ích, khi lợi ích chung của toàn xã hội bị đe dọa, cần phải có sự tập trung quyền lực của nhà nước để bảo vệ lợi ích chung đó. Như vậy, tình trạng cấp thiết của một quốc gia, một xã hội đòi hỏi phải có sự quản lý thống nhất, nhanh chóng kịp thời và tập trung đã là tiền đề quan trọng nhất để hình thành nền quân chủ chuyên chế.

Tuy nhiên, không phải mọi xã hội, khi xuất hiện nhu cầu tập trung thống nhất là tất yếu hình thành nền quân chủ chuyên chế. Điều này chỉ xảy ra trong thời kỳ phong kiến trở về trước. Có những lý do mang tính chủ quan như sau:

Thứ nhất, Do trình độ phát triển của nhận thức chung trong xã hội còn rất hạn chế và tôn giáo còn đóng vai trò quan trọng trong sự nhận thức của con người. Con người nhìn nhận nhà nước nói chung và nền quân chủ nói riêng như là một sản phẩm của Thượng đế và chính kẻ cầm quyền cũng muốn biện hộ cho xuất xứ quyền lực cai trị của mình thiêng liêng và không thể bị đặt nghi vấn. Toàn bộ quốc gia là tài sản của nhà vua. Thần dân cũng là “con” của vua.

Thứ hai, Trong lịch sử, có sự thay đổi các triều đại nhưng nó không phải là sự thay đổi thể chế nhà nước mà chỉ là sự thay đổi những dòng họ khác nhau mà thôi. Nền quân chủ luôn được kế thừa, củng cố và hoàn thiện. Về mặt tâm lý, nhân dân trong thời kỳ này chưa hình thành ý thức cho việc tự cai trị, tự nắm quyền lực nhà nước. Họ vẫn cần sự lãnh đạo, “dẫn đường” của vị vua. Đây chính là những yếu tố mang tính truyền thống, tập quán và tâm lý.

Thứ ba, Khả năng xuất sắc của một cá nhân trong tổ chức xã hội, tiến hành chiến tranh và chống chiến tranh. Bên cạnh những khả năng xuất sắc, tích cực còn có những vị vua xác lập và củng cố nền quân chủ bằng sự sợ hãi, sự tàn bạo. Trong lịch sử đã có những ví dụ rất điển hình như sự lên ngôi dựa vào tài thao lược quân sự như Clovis, Saclơman, Naponeon, Tần Thủy Hoàng..

Về mặt khách quan, nền quân chủ chuyên chế hình thành do những nhu cầu tập trung, thống nhất trong xã hội về quyền lực. Những biểu hiện chủ yếu của nhu cầu đó có thể khái quát trong những khía cạnh chính sau đây:

Về mặt kinh tế, như Lê-nin đã nói, đấu tranh chính trị thực chất là sự biểu hiện tập trung nhất của sự mâu thuẫn về lợi ích kinh tế mà thôi. Vì vậy, sự mâu thuẫn giai cấp dẫn đến nhu cầu tập trung và thống nhất quyền lực chính là sự biểu hiện của mâu thuẫn kinh tế trong xã hội. Những mâu thuẫn về lợi ích kinh tế đó biểu hiện như: Nhu cầu hình thành thị trường thống nhất và loại bỏ hoàn toàn tình trạng cát cứ, đặc quyền của các quý tộc phong kiến; nhu cầu thống nhất và mở rộng thị trường thuộc địa; bảo vệ lợi ích của thương nhân trong nước… Trong tình hình đó, mô hình quân chủ chuyên chế mới có đủ khả năng tập trung sức mạnh kinh tế và quân sự để đáp ứng nhu cầu thống nhất về lợi ích kinh tế. Báo cáo: Bàn về nền quân chủ chuyên chế 

Nhưng nhu cầu loại trừ nền kinh tế đặc quyền phong kiến, thiết lập kinh tế hàng hóa tiền tư bản chỉ có thể chấp nhận với sự tồn tại nền quân chủ chuyên chế trong giai đoạn đầu, giai đoạn mà giai cấp tư sản chưa đủ mạnh, phong trào đấu tranh của nông dân và nhân dân lao động lại lên cao. Ngay sau khi nền kinh tế tư bản hình thành và phát triển, chính nó đã tạo điều kiện để loại trừ nền quân chủ chuyên chế. Biểu hiện trong lịch sử là phong trào cách mạng Tư sản từ thế kỷ thứ 17 ở Tây Âu.

Với các nước có nền sản xuất nông nghiệp là chủ đạo, mặc dù không có nhu cầu thống nhất về mặt kinh tế, thậm chí, nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, tự cung tự cấp, khép kín tạo ra tình trạng manh mún phân tán, nhưng chính nền kinh tế đó không loại trừ sự tập trung thống nhất quyền lực trong xã hội. Hơn nữa, ruộng đất, một tư liệu sản xuất quan trọng của xã hội nông nghiệp, chủ yếu nằm trong tay nhà vua vì vậy khả năng phân tán về tiềm lực kinh tế khó xảy ra hơn.

Với những quốc gia có nền kinh tế nông nghiệp là chủ đạo và cây lương thực chính là lúa nước, nên hoạt động xây dựng và quản lý các công trình thủy lợi đóng vai trò rất quan trọng trong xã hội. Hoạt động này lại đòi hỏi một số lượng lớn người với sự quản lý rất tập trung và thống nhất. Chính vì thế, hoạt động xây dựng các công trình thủy lợi cũng được coi như một yếu tố ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của nền quân chủ chuyên chế.

Về mặt chính trị, nhu cầu tập trung thống nhất quyền lực hình thành khi lợi ích của toàn bộ giai cấp thống trị bị đe dọa. Điều này đã thể hiện rất rõ trong giai đoạn cuối của chế độ phong kiến và giai đoạn đầu của quá trình hình thành chủ nghĩa tư bản. Mâu thuẫn giữa giai cấp nông dân và toàn bộ nhân dân lao động với quý tộc phong kiến đã rất quyết liệt, phong trào đấu tranh của nông dân lên cao và đã đe dọa đến không chỉ lợi ích của quý tộc phong kiến mà đến toàn bộ giai cấp thống trị. Trước tình hình đó, quý tộc, tư sản đã thống nhất lợi ích, tập trung quyền lực cho triều đình nhằm trấn áp phong trào đấu tranh của nhân dân lao động.

Nhu cầu tập trung thống nhất quyền lực cũng xuất phát từ lợi ích dân tộc, lợi ích quốc gia. Để đảm bảo cho sự tồn tại của một quốc gia trước sự đe dọa của các cuộc chiến tranh xâm lược hay tổ chức quân đội để đi xâm lược, vai trò và quyền lực của nhà vua được xem như là sự tập trung cao nhất của tinh thần dân tộc và lòng yêu nước. Hơn nữa, về mặt kỹ thuật, hoạt động chiến tranh cũng đòi hỏi tính kỷ luật và sự điều hành tập trung thống nhất cao độ. Báo cáo: Bàn về nền quân chủ chuyên chế 

Trong thời kỳ phong kiến, đất đai, lãnh thổ là biểu hiện sức mạnh của vị quân chủ. Vì vậy đất đai của các vị vua ngày càng được mở rộng tối đa nếu có thể. Việc quản lý những vùng đất đai và lãnh thổ quá rộng lớn với sự đa dạng về cư dân, văn hóa, trình độ phát triển… đòi hỏi một sự quản lý tập trung thống nhất từ trung ương. Đây cũng là một yếu tố quan trọng để hình thành nền quân chủ chuyên chế. Một ví dụ điển hình trong lịch sử là đế quốc Lamã với quá trình chuyển từ nền Cộng hòa quý tộc chủ nô sang nền quân chủ với những vị hoàng đế nổi tiếng chuyên chế như Ôxtaviuxơ, Điôlêtianuxơ, Conxtaniuxơ… mà nguyên nhân chính là hoạt động chiến tranh gắn liền với sự phát triển của đế quốc và sự cai trị trên lãnh thổ rộng lớn gồm châu Âu, một phần châu Á, và Bắc Phi.

Về mặt tư tưởng, sự ảnh hưởng lớn nhất chính là tôn giáo. Các tôn giáo trong thời kỳ này ở một mức độ thấp là không trực tiếp ủng hộ nền quân chủ chuyên chế nhưng lại cố gắng duy trì trật tự xã hội đó, kìm hãm phong trào đấu tranh của của nhân dân lao động và đấu tranh giai cấp. Mức độ cao hơn, tôn giáo góp phần duy trì và củng cố nền quân chủ một cách trực tiếp. Ví dụ như Nho giáo tuy không ca ngợi những vị vua tàn ác, bạo ngược nhưng không ủng hộ, thậm chí lên án việc nổi dậy lật đổ những vị vua đó. Tư tưởng Pháp trị tuy có đối lập với Nho giáo nhưng cũng không đưa ra một phương cách để lật đổ những vị vua bạo tàn. Hơn thế, tư tưởng Pháp trị còn đưa ra một phương pháp cai trị hữu hiệu cho những vị vua chuyên chế.

Đặc biệt, sự ảnh hưởng của Nho giáo không chỉ trong việc ủng hộ nền quân chủ chuyên chế trong nội dung của giáo lý mà những nội dung đó còn chuyển hóa thành những giá trị, chuẩn mực mang tính đạo lý, luân lý trong xã hội. Ví dụ: Trung với vua là giáo lý

Nho giáo nhưng nó cũng là một trong những chuẩn mực đạo lý xã hội để dựa vào đó mà con người đánh giá, xem xét những xử sự trong xã hội. Như vậy tư tưởng chính trị và những yếu tố đạo lý có sự thống nhất cao độ. Thần dân ủng hộ nhà vua không phải chỉ vì họ được giáo dục và bị ép buộc phải làm như vậy, mà họ thấy đó là một nghĩa vụ đạo lý, một việc làm tự nguyện và rất cao đẹp.

Tóm lại, nền quân chủ chuyên chế tồn tại trong những điều kiện và hòan cảnh nhất định. Những điều kiện hoàn cảnh đó đã tạo ra một nhu cầu cần tập trung thống nhất quyền lực trong xã hội được biểu hiện qua các mặt kinh tế, xã hội và tư tưởng như đã phân tích ở trên. Tuy nhiên với từng hình thức chính thể cụ thể, không nhất thiết phải hội đủ các yếu tố đó. Với quốc gia này thì yếu tố kinh tế đóng vai trò chủ đạo nhưng với quốc gia khác thì lại do hoạt động chiến tranh chi phối. Chính vì vậy, dù cùng mang hình thức chính thể quân chủ chuyên chế nhưng vua Louis 14 của Pháp sẽ rất khác với Hoàng đế Càn Long của nhà Thanh.

Quay về hiện tại, rõ ràng chúng ta không mong muốn tái lập một chính thể quân chủ chuyên chế nhưng điều mà chúng ta có thể thấy được chính là sự tập trung và thống nhất trong xã hội sẽ tạo nên sức mạnh cho một xã hội hoặc một dân tộc. Hay nói cách khác, nhu cầu tập trung thống nhất quyền lực vẫn còn tồn tại trong xã hội hiện đại.

Với các nước kém phát triển, trong điều kiện hội nhập và xu hướng toàn cầu hóa hiện nay, nếu không tập trung và thống nhất để huy động sức mạnh của dân tộc, sức mạnh quốc gia, không những bị tụt hậu và sẽ bị chi phối và mất tự do bởi các cường quốc và các thế lực khác mà trước hết chính quốc gia đó sẽ bị suy yếu do chia rẽ nội bộ, làm mất sức mạnh tập trung của dân tộc. Nói cách khác là: tự hủy diệt lẫn nhau trước khi để thế lực bên ngoài ngoài thôn tính.

Ngày nay, với những tiến bộ của nhân loại, chắc chắn xu hướng tập trung, thống nhất và tạo lập một tầng lớp lãnh đạo thống nhất sẽ không tạo ra sự tàn bạo và chuyên chế của một cá nhân như trong lịch sử. Vì nó có một đảm bảo là: nguồn gốc của quyền lực nhà nước xuất phát từ nhân dân và do nhân dân. Báo cáo: Bàn về nền quân chủ chuyên chế 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Contact Me on Zalo
0906865464