Du Lịch - Khách Sạn, Luận Văn

Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc

Posted on by Luanvanluat

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc hay nhất năm 2024 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Luận văn: Tiềm năng và thực trạng phát triển các loại hình du lịch trên huyện đảo Phú Quốc dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

2.1.Khái quát huyện đảo Phú Quốc

Huyện đảo Phú Quốc gồm 40 hòn đảo lớn nhỏ (bao gồm: Thổ Châu gồm 8 đảo 1.395 ha; Hòn Thơm gồm 18 đảo 749 ha; Gành Dầu gồm 5 đảo 5 ha; Bãi Thơm 7 đảo 47 ha; Cửa Cạn 1 đảo 0,3 ha) với tổng diện tích 58.922 ha, trong đó đảo Phú Quốc với diện tích 56.726 ha chiếm 96,3% tổng diện tích tự nhiên. Đảo Phú Quốc với tọa độ 9045’ – 10028’ vĩ độ Bắc; 103055’ – 104005’ kinh độ Đông thuộc vùng biển Tây Nam nước ta. Khoảng cách rộng nhất 25 km và nơi dài nhất 50km, đảo có 99 ngọn núi với ngọn núi cao nhất ở độ cao 603m.

Phú Quốc được chia thành 8 xã và 2 thị trấn, trong đó thủ phủ là thị trấn Dương Đông nằm ở phía Tây Bắc đảo. Nếu tính về khoảng cách đến trung tâm đô thị các nước Đông Nam Á thì đây là điểm gần nhất so với bất kỳ vị trí nào ở Việt Nam: Cách điểm gần nhất của Campuchia là 3km; Cách khu công nghiệp du lịch Thái Lan khoảng 500km; Miền đông

Malaysia 700km; Cách Sigapore 1.000 km. Đặc biệt, khi kênh đào Kra đưa vào sử dụng, Phú Quốc sẻ trở thành đầu mối trao đổi hành hóa bằng đường hàng hải quốc tế quan trọng. Như vậy, việc đón các tàu khách du lịch quốc tế ghé ngang kết hợp các tour du lịch  trong khu vực các nước lân cận sẽ giúp Phú Quốc có nhiều lợi thế cạnh tranh để phát triển du lịch.

Ngoài ra, với vị trí địa lý của đảo, Phú Quốc đã hình thành và phát triển các hệ sinh thái thích hợp như: Rừng ngập mặn ven biển; Rừng nguyên sinh trên đảo và đặc biệt là hệ sinh thái biển độc đáo như: Rặng san hô và các thảm cỏ biển phong phú là nơi trú ngụ của các loại sinh vật  biển rất đa dạng, trong đó có những loại sinh vật quý hiếm như bò biển, cá heo… có giá trị kinh tế, sinh thái vô cùng quan trọng và đó cũng  là nguồn tài nguyên hấp dẫn của ngành du lịch đảo.

Về tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên: Ngoài vị trí thuận lợi trong giao lưu hàng hải quốc tế, Phú Quốc còn có phong cảnh đẹp, thơ mộng và huyền bí: Đảo có 99 ngọn núi, đỉnh cao nhất là đỉnh Núi Chùa (565 m), tiếp đến là núi Gò Quao (478m), núi Ông Thầy (438m), núi Đá Bạc (448m và 365m)… Dãy núi lớn nhất là dãy Hàm Ninh chạy dọc theo bờ biển phía Đông Bắc đảo. Sự đa dạng về địa hình tạo nên nhiều cảnh quan đẹp, hấp dẫn như khe suối, thác nước (suối Tranh, suối Đá Bàn, thác suối Đá Tranh, suối Tiên…), thảm thực vật… Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Đó cũng là tiềm năng để phát triển du lịch với các loại hình du lịch như du lịch nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái, du lịch khám phá…

Đặc biệt, trên chiều dài 150 km đường bờ biển bao quanh đảo có nhiều bãi biển đẹp, điển hình là bãi Giếng, bãi Khem, bãi Sao, bãi Vòng, bãi Thơm, bãi Vũng Bầu, bãi Cửa Cạn, bãi Dinh Cậu, bãi Dài… Địa hình bờ biển đảo Phú Quốc, ngoài những bãi biển đẹp thuận lợi cho hoạt động du lịch tắm biển, còn có dạng bờ mài mòn đá gốc ở phía Bắc và các mũi đá gốc chạy sát ra biển tạo nhiều cảnh quan đẹp như Gành Cậu, mũi Tàu Rũ, mũi Ông Đội… Ngoài đảo lớn Phú Quốc, hệ thống các quần đảo An Thới, Thổ Châu… tạo nên cảnh quan thiên nhiên đẹp đồng thời còn giữ được nét hoang vu đã làm tăng sức hấp dẫn của du lịch đảo.

 Khí hậu của đảo mang tính chất nhiệt đới gió mùa điển hình, nóng ấm quanh năm, khí hậu ít biến động thất thường. Rừng chiếm tới 64,12 % diện tích tự nhiên và tập trung ở phía

Bắc đảo trên dãy Hàm Ninh và dãy Bãi Đại. Trong đó rừng lá rộng ước khoảng 32.000 ha với nhiều loài cây gỗ quý. Động vật đặc hữu của đảo ngoài chó Phú Quốc (Canis dingo), còn có hai phân loài chim là chìa vôi vàng (Mataccillava), và hút mật đỏ (Aethopyga siparaja). Tính quý hiếm của động vật đảo Phú Quốc còn thể hiện ở 23 loài ghi trong Sách Đỏ, trong đó loài  có nguy cơ tuyệt chủng là rắn hổ vây, vích, chồn bay, vượn, voọc, gấu chó…

Môi trường: Du lịch – ngành kinh tế mũi nhọn của huyện đảo Phú Quốc đã có nhiều tác động đến nguồn tài nguyên, hệ sinh thái biển và làm ô nhiễm môi trường. Các dịch vụ như lặn biển, buôn bán san hô làm hàng lưu niệm… làm cho nguồn tài nguyên du lịch tự nhiên bị suy thoái. Các hoạt động neo đậu tàu du lịch, vứt rác thải vào môi trường biển của du khách nhất là khách nội địa cũng làm môi trường biển bị ô nhiễm. Ngoài ra, hoạt động của các khách sạn, nhà hàng trên đảo gây nhiều áp lực về nước thải và chất thải rắn (mặc dù trước khi được cấp phép hoạt động, các đơn vị này đều ký cam kết xử lý nước thải, rác thải, những thực tế thì vấn đề đó chưa được thực hiện triệt để). Theo tác giả, chính quyền địa phương trên đảo cần phải có những chế tài về vấn đề bảo vệ môi trường, có như vậy mới đảm bảo được phát triển du lịch một cách bền vững.

Dân cư và lao động : Theo số liệu thống kê năm 2023, dân số Phú Quốc khoảng 93.276 người, chiếm 5,67% dân số toàn tỉnh Kiên Giang. Mật độ dân số 156 người/km2. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Dân cư phân bố không đồng đều giữa các vùng trong đảo và giữa đảo lớn và các đảo nhỏ: tập trung chủ yếu ở thị trấn Dương Đông và các xã thuộc khu vực Nam đảo, riêng các thị trấn Dương Đông, An Thới và xã Dương Tơ chiếm 66% dân số toàn đảo. Các xã thuộc Bắc đảo, dân cư thưa thớt (chiếm 21% tổng dân số toàn huyện), đặc biệt là các đảo nhỏ (chiếm 5% tổng diện tích tự nhiên; 8,37% tổng dân số toàn huyện: quần đảo An Thới 2,24%, quần đảo Thổ Châu 6,13%); hiện nay 12/40 đảo chưa có dân sinh sống, đó chính là những điểm đến lý thú trong các tour du lịch khám phá đảo.

Tỉ lệ gia tăng tự nhiên : 1,3% ở mức trung bình cao (so cả tỉnh:1,09%). Tỷ lệ thất nghiệp : 4,7% /năm (cả tỉnh là 4,68%). Dân số đang làm việc trong các ngành kinh tế tính đến quý 1 năm 2024 là 54.100 người chiếm 58,% dân số. Trong đó chủ yếu tập trung vào các nhóm ngành thương mại và dịch vụ (69,3%); nông – lâm- ngư (20%); công nghiệp và xây dựng (10,7%). Xu thế hiện nay, cơ cấu lao động trong các ngành có sự chuyển biến theo hướng tích cực: lao động trong các ngành nông – lâm – ngư có xu hướng giảm, trong khi đó lao động trong ngành thương mai và dịch vụ tăng.

Bảng 2.1  Dân số huyện Phú Quốc qua các năm từ 2018 -2023

2018 2019 2020 2021 2022 2023
Số dân (người) 85.005 86.908 89.685 90.013 91.527 93.276
Mật độ dân số(người/km2) 143,12 147,55 152,27 152,97 153,65 156
Tỉ lệ tăng tự nhiên(%o) 15,7 15,2 15,00 14,6 13,7 13

Nguồn : Số liệu tổng hợp, Sở thống kê tỉnh Kiên Giang quý 1 năm 2024

Hiện nay, tổng số lao động tham gia trực tiếp và gián tiếp vào hoạt động dịch vụ, du lịch khoảng 110.000 lao động. Trong đó, lao động qua đào tạo chiếm 1.430/5.217 tổng lao động ngành (100 người có trình độ đại học, 83 người tốt nghiệp trung cấp, gần 70% số lao động cấp quản lý được mời từ đất liền). Số lượng lao động có xu hướng tăng trên 5% /năm, bao gồm cả lao động địa phương và lao động nhập cư. Với mức tăng dân số hiện nay, dự báo trong thời gian tới, mỗi năm Phú Quốc sẽ bổ sung thêm 1500 lao động, trong đó 70% lao động trong các ngành dịch vụ, du dịch. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Đặc điểm kinh tế : Báo cáo tổng kết đại hội X và phương hướng nhiệm vụ nhiệm kỳ 2023 -2025 của Đảng bộ huyện đảo Phú Quốc đánh giá: “Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân hàng năm đạt 21,2 %. GDP bình quân đầu người 1.696USD (cả tỉnh  1.700 USD). Cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng, tỷ trọng nông lâm thủy sản giảm từ 31,8% (2018) còn 24,11% (2023); công nghiệp –  xây dựng giảm từ 33,25% (2018) còn 26,63% (2023); thương mại – dịch vụ tăng từ 35,57% (2018) lên 49,26% (2023)”.

Dự báo từ nay đến năm 2025, cơ cấu kinh tế tiếp tục có hướng chuyển biến tích cực: tỷ trọng ngành thương mại – dịch vụ tăng (62%); tỷ trọng ngành công nghiệp – xây dựng (24%); nông nghiệp (14%)  đều có xu hướng giảm. Doanh thu du lịch tăng 3,29 lần so với 2018, lượng khách bình quân hàng năm tăng 12,02% (đạt 230.000 lượt khách). Du lịch được đầu tư và phát triển mạnh, các dự án dịch vụ, du lịch, vận chuyển hàng hóa, bưu chính… được đầu tư và phục vụ tốt hơn.

Biểu đồ 2.1 Cơ cấu ngành kinh tế huyện Phú Quốc năm 2023, dự báo năm 2025

Công nghiệp – xây dựng tiếp tục phát triển, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp tăng từ 133 tỷ  năm 2018 lên lên 399 tỷ năm 2023; Xây dựng cơ bản được quan tâm đẩy nhanh tiến độ, hầu hết các công trình dự án lớn về cơ sở hạ tầng kỹ thuật được đầu tư như sân bay quốc tế Phú Quốc, cảng biển quốc tế An Thới và các trục đường chính Nam – Bắc đảo, đường vòng quanh đảo…

GDP nông – lâm – thủy sản đạt 233 tỷ đồng, tăng 1,61% so với nghị quyết đại hội Đảng bộ huyện nhiệm kỳ 2018 – 2023. Giá trị sản xuất thủy sản trong nhiệm kỳ tăng 71,49%; Sản lượng khai thác thủy sản đến năm 2022 đã đạt 92.755 tấn, sản lượng nuôi trồng thủy sản tăng 1,66 lần so với  năm 2018. Về nông nghiệp chủ yếu là cây tiêu, diện tích tiêu khoảng 500 ha, sản lượng 900 tấn năm 2022.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Dịch Vụ Viết Thuê Luận Văn Thạc Sĩ Ngành Du Lịch

2.2 Những nhân tố ảnh hưởng đến phát triển các loại hình du lịch

2.2.1.Vị trí địa l

Phú Quốc – một huyện đảo nằm ở cực Tây Nam thuộc vịnh Thái Lan, bốn mặt đều giáp biển. Đảo có hình tam giác, cạnh đáy nằm ở hướng Bắc, nhỏ dần lại ở phía Nam, chiều dài của đảo trên 50km, nơi rộng nhất là 25km, nơi hẹp nhất là 3 km. Khoảng cách từ Phú Quốc đến thị xã Hà Tiên là 46km, cách thành phố Rạch Giá 115km, cách thành phố Hồ Chí Minh 350km, cách thành phố Cà Mau 200km.

Cảng hàng không Phú Quốc cách cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất khoảng 300km (mất 45 phút bay). Cách sân bay Rạch Sỏi – thành phố Rạch Giá 130km (mất 20 phút bay), cách sân bay Trà Mốc – thành phố Cần Thơ 190km. Với vị trí đó, Phú Quốc hoàn toàn có thể phát triển ngành hàng không, tạo điều kiện thuận lợi cho giao lưu kinh tế với các tỉnh trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, các thành phố lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và với bạn bè quốc tế khi sân bay quốc tế Dương Tơ – Phú Quốc đi vào hoạt động. Tóm lại, Phú Quốc được đầu tư xây dựng thành một khu du lịch bậc nhất ở Việt Nam bởi có các lợi thế cạnh tranh như sau : Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

  • Đảo Phú Quốc nằm trong vịnh Thái Lan, có đường bay ngắn, đường biển gần, thời tiết thuận lợi để đến với những khu vực phát triển năng động khác trong khối ASEAN và những điểm du lịch như Thái Lan, Singapore, Malaysia, Indonesia …
  • Toàn bộ tuyến bờ biển Đông, Tây, Nam, Bắc của đảo đều có tiềm năng phát triển các loại hình du lịch nghỉ dưỡng và du lịch sinh thái. Du khách có thể tham gia hoạt động tắm biển trong suốt 365 ngày/năm, đây là thế mạnh mà các điểm du lịch biển ở phía Bắc nước ta không có được.
  • Phú Quốc do nằm ở vĩ độ thấp, khí hậu nắng ấm quanh năm, thời tiết ít biến động nên thuận lợi cho hoạt động du lịch như: tắm biển, lướt sóng, lặn biển hay du lịch dã ngoại…
  • Phú Quốc là một huyện đảo nằm cách xa đất liền, không chịu tác động của các khu công nghiệp, các mỏ dầu khai thác, vì vậy chất lượng nước biển và các bãi cát dành cho tắm biển vẫn còn giữ được độ thuần khiết vốn có.
  • Huyện đảo Phú Quốc còn có rất nhiều các đảo chưa có dân sinh sống, đang giữ được những nét nguyên thủy của thiên nhiên.

2.2.2.Tài nguyên tự nhiên

Địa chất : Phú Quốc có nền địa chất sa thạch là chủ yếu. Mảng địa chất này có liên hệ với nền địa chất của Campuchia thuộc phía Tây Nam của vùng Kompong Som, Kok Kong. Do đó sự phong hóa của loại đá tạo ra loại đất có thành phần cơ giới đất chủ yếu là đất đỏ và đá trầm tích, thích hợp với nhiều loại cây như hồ tiêu, quýt, và một số loại cây ăn quả khác. Một đặc điểm nữa là loại đá trầm tích này được kết cấu hình bình hành nên khả năng giữ nước kém, đá bị bào mòn theo hông. Địa chất động lực ổn định, không xẩy ra động đất và sụt lún. Địa chất công trình tốt, thuận lợi cho xây dựng công trình, đặc biệt là các công trình lớn như các khách sạn cao tầng, các văn phòng cho thuê…

Địa hình huyện đảo Phú Quốc khá phức tạp, bị chia cắt mạnh bởi sông suối và đồi núi, độ cao thấp dần theo hướng từ Bắc xuống Nam, từ Đông sang Tây. Phía Bắc có dãy núi Bãi Đại với các đỉnh cao trên dưới 200m, dãy núi Hàm Rồng với đỉnh cao nhất 365m và dãy núi Hảo với đỉnh cao nhất 382m. Phía Đông có dãy núi lớn nhất là Hàm Ninh tạo thành hình cánh cung kéo dài hơn 30km theo hướng Bắc Nam, trong đó cao nhất là đỉnh núi Chùa 565m. Phía Nam có dãy Dương Đông và Suối Đá Bàn với các đỉnh cao từ 100 – 150m. Phú Quốc với 99 ngọn núi nối tiếp nhau tạo nên vẽ hoang sơ, hiếm có. Các đỉnh núi cao như Gò Quao (478m), núi đá Bạc (448m), và dãy Hàm Ninh dài 30 km… đã trở thành những điểm đến hấp dẫn và có phần mạo hiểm cho du khách trong hành trình khám phá thiên nhiên với các loại hình du lịch leo núi, du lịch thám hiểm… Dãy Hàm Ninh là dãy núi lớn nhất ở Phú Quốc và cũng là dãy núi bị chia cắt mạnh nhất. Phía Tây Bắc thấp dần ra phía biển hình thành Bãi Dài, phía Nam địa hình thấp dần, xen kẽ những đồng bằng hẹp, những bãi cát trắng trải dài như Bãi Trường, bãi biển Dương Đông… các chân núi nhô ra bờ biển tạo thành mũi Gành Dầu, mũi Đá Toại, mũi Trâu Nằm, mũi Đá Bạc…  Phú Quốc hình thành nên khu du lịch nghỉ dưỡng với một bên là ghềnh đá biếc, một bên là những bãi cát trắng muốt trải dài thẳng tắp. Bên cạnh đó, với địa hình đứt gãy, Phú Quốc tạo nên những khe suối, thác nước đẹp như Suối Tranh, Suối Đá Bàn, suối Tiên… Trong đó Suối Tranh – một tuyệt tác mà thiên nhiên đã ban tặng cho Phú Quốc, là một điểm đến mà du khách không thể bỏ qua khi đến thăm Bắc Đảo. Ngoài ra, khu vực Suối Tranh còn có động hang Dơi cao trên 300m, động sâu 60m với những thạch nhủ tuyệt đẹp, nơi đây được ví như là sự kết hợp hài hòa giữa Thạch Động của Hà Tiên và Ngũ Hành Sơn của Đà Nẵng.

Khí hậu : Phú Quốc nằm ở vĩ độ thấp, lại lọt sâu trong vịnh Thái Lan, xung quanh biển bao bọc nên thời tiết luôn mát mẻ, mang tính chất nhiệt đới gió mùa điển hình, nóng ẩm quanh năm, ít biến động thất thường.

Khí hậu Phú Quốc mang đặc thù của khí hậu nhiệt đới: Mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau, chịu ảnh hưởng gió mùa Đông Bắc có cường độ tương đối mạnh, tốc độ gió trung bình 4m/s, có khi lên đến 24m/s. Mùa khô có độ ẩm trung bình 78%. Nhiệt độ cao nhất vào tháng 3 và tháng 4 (350C). Đây chính là mùa du lịch, du khách thích đến Phú Quốc vào thời điểm này vì đây là thời điểm có thể tham gia được nhiều hoạt động du lịch ngoài trời như: lướt sóng, thuyền buồm, tắm nắng, tắm biển, lặn, nhảy dù.. Mùa mưa : bắt đầu từ tháng 05 đến tháng 11, đảo là cửa ngõ của gió Tây – Tây Nam, tốc độ gió trung bình 4,5 m/s.

Mùa mưa mây nhiều, độ ẩm cao (85 – 90%). Lượng mưa trung bình 414 mm/tháng. Riêng khu vực Bắc Đảo lượng mưa cao hơn (400m/năm); có tháng mưa kéo dài 20 ngày liên tục. Lượng mưa trong mùa này là nguồn nước ngọt chủ yếu cung cấp cho sinh hoạt và sản xuất của người dân trên đảo. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Bảng 2.2 Bảng so sánh một số yếu tố khí hậu trạm Phú Quốc và trạm Rạch Giá

Chỉ tiêu Trạm Phú Quốc Trạm Rạch Giá Ghi chú
Nhiệt độ TB (0C) 27,1 27,4
Lượng mưa TB (mm) 3.03 2.050
Số ngày mưa TB (ngày/năm) 174 132 8 tháng / 6 tháng
Độ ẩm TB (%) 83,3 82
Tốc độ gió (m/s) 3,9 3,4 31,7m/s / 17m/s

Nguồn : Số liệu tổng hợp năm 2023 tại trung tâm khí tượng Tây Nam Bộ

Tóm lại, Phú Quốc có khí hậu nắng ấm quanh năm, thời tiết ít biến động nên thuận lợi cho hoạt động du lịch như: tắm biển, lướt sóng, lặn biển hay du lịch dã ngoại. Thời gian phân bố mùa mưa giữa Phú Quốc và các khu du lịch trong khu vực có sự khác nhau; Mùa mưa ở Phú Quốc từ tháng 5 đến tháng 10, trong lúc đó mùa mưa ở Singapore, Indonesia, Malaysia… bắt đầu từ tháng 10 và kết thúc vào cuối tháng 3 năm sau, vì vậy, mùa khô chính là mùa du lịch của Phú Quốc, là thời điểm có khả năng thu hút khách du lịch trong nước cũng như khách du lịch quốc tế. Ngoài ra, với khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, Phú Quốc có một nguồn tài nguyên quý giá là thảm rừng nhiệt đới, trong đó có rất nhiều giống cây đặc chủng như: cây kiền kiền, sơn huyết, ổi rừng, kim giao, hoàng dân gia…  Các loại động vật quý như: cu li lợn, khỉ đuôi dài, sóc đỏ, trăn gấm, kỳ đà vằn, kỳ đà hoa, đồi mồi, chìa vôi vàng, chồn bay, vượn mà trắng, cá sấu nước ngọt… Đây chính là tiềm năng, là vốn quý nhất để phát triển du lịch sinh thái trên hòn đảo xinh đẹp này.

Tài nguyên nước : Chế độ nước của Phú Quốc có liên quan chặt chẽ với chế độ mưa, đặc điểm địa hình và thủy triều, trong đó có đặc điểm nổi bật như: Phú Quốc nằm trong vùng biển thuộc vịnh Thái Lan, có chế độ nhật triều không đều, biên độ giao động thấp (từ 0,7 – 1,2m). Lượng mưa lớn, địa hình chia cắt mạnh nên Phú Quốc có hệ thống suối khá dày (0,42 km/km2 sông), các con sông suối ngắn và dốc, lưu lượng nước phụ thuộc theo mùa, vì vậy tình trạng thiếu nước ngọt trong sản xuất và sinh hoạt thường xẫy ra vào mùa khô trên đảo. Nguồn nước sinh hoạt và sản xuất của cư dân trên đảo khoảng 60 -70 % được lấy từ hồ Dương Đông thông qua trạm cấp nước với công suất 3,3 triệu m3, phần còn lại được lấy từ nguồn nước mưa dự trữ trong các bể chứa nước mưa của người dân địa phương. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

 Tuy nhiên, hiện nay vấn đề cung cấp nguồn nước cho sinh hoạt, cho các hoạt động dịch vụ và cho sản xuất đang gặp nhiều vấn đề cần giải quyết. Số giếng khoan khai thác nước ngầm trên đảo trong thời gian qua tăng nhanh phản ánh sự gia tăng nhu cầu sử dụng nước, đặc biệt là các khu du lịch. Điều đáng nói là sự khai thác ồ ạt, có thể đưa đến nguy cơ phá vỡ cấu trúc cân bằng của nguồn nước ngầm. Mạch nước ngầm hạ thấp, tạo điều kiện cho việc xâm nhập mặn, từ đó ảnh hưởng chất lượng nguồn nước mặt. Nguy cơ này ngày càng tăng khi nhu cầu nước cho du lịch, cho sản xuất và sinh hoạt của huyện đảo tăng lên trong thời gian tới.

Để giải quyết vấn đề thiếu nước sinh hoạt và sản xuất trong mùa khô, “Đề án phát triển tổng thể đảo Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang đến năm 2023 và tầm nhìn đến năm 2030″, được chính phủ phê duyệt đã quyết định nhiều vấn đề trong đó có kế hoạch xây dựng hồ dự trữ nước ngọt Dương Đông (rộng 3,5km2, sâu 15m) bằng bê tông cốt thép kiên cố, hồ cung cấp nước sinh hoạt cho thị trấn Dương Đông, hoàn thành xây dựng 2/4 hồ chứa nước ngọt.

Như vậy, cơ bản đến năm 2030, 100% số hộ trên đảo có nước sạch để sử dụng, đảm bảo cho Phú Quốc có thể đón 3 [8] triệu lượt khách du lịch/năm. Ngoài ra, Phú Quốc còn có một phương án lấy nước từ đất liền đưa ra qua đường ống. Tuy nhiên, phương án này tính khả thi chưa cao, cần phải nghiên cứu điều chỉnh thêm. Nguồn cung cấp nước sinh hoạt trên đảo

Phú Quốc đã được Đảng và nhà nước quan tâm đầu tư, nhưng sự đầu tư này sẽ không đủ và không bền vững nếu như không có sự chung tay góp sức của người dân, của các cơ sở sản xuất kinh doanh và của cả những người khách du lịch khi đến nơi đây. Đó chính là chiến lược tiết kiệm và sử dụng hợp lý nguồn nước.

Tài nguyên đất : Đất tự nhiên ở Phú Quốc có diện tích 58.922 ha. Cơ cấu sử dụng đất hiện nay gồm: đất nông nghiệp ; đất chuyên dùng ; đất lâm nghiệp và đất hoang hóa. Các loại đất có sự chuyển dịch theo hướng như sau : Tổng diện tích đất nông nghiệp 7.900 ha năm 2013, tính đến năm 2022 giảm xuống còn 7.301 ha. Diện tích đất chuyên dùng tăng từ 537,37 ha năm 2013 tăng lên 669,39 ha năm 2022… Có nhiều nguyên nhân diễn ra sự chuyển dịch trong đó có một số nguyên nhân cơ bản như: Một phần diện tích đất nông nghiệp được chuyển sang sử dụng cho mục đích phát triển du lịch và dịch vụ. Theo quy hoạch chung đến năm 2030 [9]*, sẽ có 3.800 ha đất xây dựng du lịch, đất xây dựng đô thị khoảng 2.300 ha; Diện tích đất khu dân cư tăng trung bình mỗi năm 2.9%, dự kiến vào năm 2030 diện tích khu dân cư là 713 ha. Trong đó, diện tích đất khu dân cư thành thị bình quân đầu người tăng mỗi năm 6,69%, diện tích đất khu dân cư nông thôn giảm 2,8 %/ năm; Diện tích đất xây dựng đường giao thông tăng từ 243,62 ha năm 2013 lên 400,41 ha năm 2022, dự kiến tăng lên 486,9 ha vào năm 2025.

Dự án “Quy hoạch huyện đảo Phú Quốc 2023 – 2030″, Phú Quốc sẽ dành nhiều quỹ đất cho xây dựng phục vụ phát triển du lịch. Trong đó tập trung khai thác đưa vào sử dụng diện tích đất chưa sử dụng (11,9%) nhằm hạn chế nguồn đất nông nghiệp chuyển sang đất chuyên dùng. Theo quyết định 1197/2018/QĐ –TTg, Phú Quốc sẽ được quy hoạch 4 sân golf với tổng diện tích 920 ha tại 4 khu vực: Cửa Cạn (150 ha), Gành Dầu (150 ha), An Thới (220 ha), Bãi Vòng (400ha). Các sân golf được quy hoạch nằm trong các khu du lịch chất lượng cao của Phú Quốc. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Tài nguyên rừng: Rừng Phú Quốc khá phong phú với diện tích trên 38.100 km2, chiếm 64,15% diện tích tự nhiên của đảo.

Bảng 2.3  Bảng thống kê tài nguyên rừng huyện Phú Quốc năm 2022

Chỉ tiêu

Hiện trạng

 Trữ lượng(m3)
Diện tích (ha) Tỷ lệ (%)
Diện tích đất có rừng

Rừng tự nhiên

Rừng lá rộng

Rừng giàu

Rừng trung bình

Rừng nghèo

Rừng non phục hồi đường kính lớn

Rừng non phục hồi đường kính nhỏ

Rừng tràm

Rừng ngập mặn

Rừng trồng

 38.536

37.233

33.471

381

2.236

7.537

11.227

12.090

3.678

80

1.303

 100

96,6

89,8

1,0

6,0

20,2

30,1

32,4

9.8

0,2

3,38

 1.422.076

1425705

57.396

136.312

248.721

295.316

687.360

Nguồn: Số liệu thống kê phòng thống kê huyện Phú Quốc năm 2023

Trong đó, diện tích rừng tự nhiên chiếm 96,6%, rừng trồng chiếm 3,38%. Rừng như là một lá phổi xanh ở giữa biển cung cấp nguồn sống cho cư dân trên đảo bởi màu xanh và sự nguyên sơ của đảo. Rừng Phú Quốc là nơi giao nhau của ba khu hệ thực vật: khu hệ thực vật Malaixia, khu hệ thực vật nóng khô Miến Điện và khu hệ thực vật Hymalaia, vì vậy rừng rất phong phú về hệ thực vật và động vật. Độ che phủ cao nhất của rừng tập trung ở vùng Bắc Đảo với diện tích 14.400 ha (bao gồm dãy Hàm Ninh, dãy núi Bãi Dài). Hiện nay rừng có nhiều loại gỗ quý hiếm như kiền kiền, chai, săng lẻ, dầu lông…Có khoảng trên 400 loại thú, chim, bò sát, ếch nhái. Thú lớn trên đảo ít chỉ có nai, cầy, khỉ vàng, vượn tay trắng, sóc chân vàng, sấu đỏ, cá sấu nước ngọt…trong đó vượn tay trắng, cá sấu nước ngọt được nhà nước xếp vào danh sách động vật quý hiếm cần được bảo vệ nhưng đang có nguy cơ tuyệt chủng. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Rừng Phú Quốc có ý nghĩa sống còn trong việc giữ nước cho đảo và cảnh quan du lịch hơn là giá trị thuần túy của nó. Ở chừng mực nào đó, vườn quốc gia Phú Quốc được xem là một khu bảo tàng gien, có ý nghĩa trong việc lập các khu bảo tồn, khu du lịch sinh thái nhằm phục vụ cho học tập, nghiên cứu và cả cho hoạt động du lịch sinh thái kết hợp.

Tài nguyên sinh vật biển: Biển Phú Quốc nằm trong vịnh Thái Lan, một ngư trường giàu cả về trữ lượng và số lượng loài. Theo đánh giá sơ bộ, có khoảng 0,5 triệu tấn hải sản các loại, hàng năm có khả năng khai thác trên 200.000 tấn, trong đó cá cơm (là nguồn nguyên liệu quý giá làm nên chất lượng nước mắm Phú Quốc nổi tiếng), cá trích (để tạo nên một món ẩm thực đặc sắc là gỏi cá), các loại tôm hùm, rùa biển, cá, cỏ biển, các loại hải sản quý như dugong, san hô…Thêm vào đó, với 150km đường bờ biển, Phú Quốc được thừa hưởng những bãi cát trắng dài, sạch và đẹp tạo nên cảnh quan du lịch tự nhiên, lý tưởng, phù hợp để khai thác loại hình du lịch tham quan, tắm biển, thể thao biển, lặn biển, xem san hô, xem các loại động thực vật biển… tất cả những tiềm năng đó tạo sức hấp dẫn đối với du khách.

Bên cạnh đó, san hô và cỏ biển là những nguồn tài nguyên quý giá góp phần làm đa dạng các loại hình du lịch, các sản phẩm du lịch của huyện đảo Phú Quốc. San hô được phân bố tại các điểm như khu vực Gành Dầu và 8 đảo nhỏ ở phía nam An Thới với tổng diện tích 2.500 ha và 12.000 ha cỏ biển ở vùng Đông Bắc đảo. Hiện nay, Phú Quốc có các khu cung cấp bảo tồn biển như: khu bảo tồn san hô An Thới, khu bảo tồn cỏ biển tại Đông và Đông Bắc, chủ yếu là khu vực ven biển ở Hàm Ninh. Chất lượng của các bãi san hô và cỏ biển ở Phú Quốc hầu như còn nguyên vẹn, chưa bị tác động nhiều của con người, vì vậy, đây chính là điểm thu hút khách du lịch đến tham quan, nghiên cứu và khám phá. Hiện nay, Phú Quốc còn có các dự án như “Điểm trình diễn Rạn san hô và Thảm cỏ biển tại Phú Quốc” của tổ chức Quỹ môi trường toàn cầu (GEF), hay chương trình trồng cỏ biển tại Hàm Ninh của Viện Hải dương học Nha Trang… hứa hẹn sẽ mở ra các loại hình du lịch đặc sắc.

2.2.3 Tài nguyên nhân văn Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Dân cư và lao động: Năm 2023, dân số huyện Phú Quốc chiếm 5,46% dân số toàn tỉnh (bảng 2.4). Cơ cấu dân số trẻ, tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động chiếm 58% (cả tỉnh là 55,3%), mức gia tăng tự nhiên trung bình 1,3%. Dự báo mỗi năm Phú Quốc có thêm 1.500 lao động, đây chính là tiềm năng và cũng là thách thức đối với vấn đề việc làm, các vấn đề xã hội mà địa phương cần giải quyết.

Về địa bàn cư trú: Tỷ lệ dân thành thị chiếm 51%; nông thôn: 49%. Trong đó người Kinh (97%), người dân tộc Hoa (2,1%), còn lại là người dân tộc Khmer (0,8%). Tỷ lệ gia tăng cơ học trên toàn đảo cao (3,1%/ năm). Nguyên nhân là do nguồn di dân từ đất liền ra đảo để tìm kiếm việc làm. Đây cũng chính là nguồn nhân lực bổ sung cho huyện Phú Quốc nhưng cũng là khó khăn trong vấn đề giải quyết việc làm, vấn đề nhà ở và các vấn đề phúc lợi xã hội khác.

Bảng 2.4.  Dân số huyện Phú Quốc và tỉnh Kiên Giang giai đoạn 2019 – 2023

Kiên Giang Phú Quốc
Tổng số dân (người) Tổng số dân (người) %
2019 1.640.834 85.740 5.23
2020 1.659.113 87.712 5.28
2021 1.676.467 89.605 5.34
2022 1.692.058 91.447 5.41
2023 1.707.050 93.276 5.46

Nguồn: Niên giám thống kê, Phòng thống kê tỉnh Kiên Giang 2023

Về cơ cấu lao động trong các ngành kinh tế: Tổng số lao động trong các ngành kinh tế quốc dân tăng: từ 29.916 lao động (2013) lên 40.493 lao động (2023), tăng gấp 1,3 lần so với năm 2018. Nếu tính trong vòng 10 năm trở lại đây (2013 – 2023), lao động trong nhóm ngành công nghiệp tăng 10.847 lao động, lao động trong ngành nông nghiệp giảm 300 lao động, lao động trong ngành thương mại và dịch vụ tăng 9.558 lao động. Năm 2023, tỉ lệ lao động trong ngành thương mại và dịch vụ chiếm 71,41%  (trong đó cả  tỉnh 14,4%, cả nước 25,3%. Điều này chứng tỏ rằng: lao động đang có xu hướng chuyển dịch do tác động của quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa. Bởi thế, Phú Quốc phải có chính sách đào tạo nghề, tạo việc làm đáp ứng nhu cầu lao động trong thời kỳ mới. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Bảng 2.5  Lao động đang làm việc trong các ngành kinh tế quốc dân tại huyện Phú Quốc giai đoạn 2013 – 2023

Nông lâm ngư Công nghiệp và xây dựng Thương mại và dịch vụ Tổng số lao động (người)
Tổng số (người) % Tổng số (người) % Tổng số (người) %
2013 7.017 23,45 3.268 10,09 19.631 65,65 29.916
2015 7.212 23,10 3.359 10,76 20.647 66,13 31.218
2017 6.965 18,97 4.01 12,39 22.134 66,72 33.170
2019 6.912 20,03 4.236 12,44 22.890 67,24 34.038
2021 6.711 18,35 4.448 12,16 25.408 69,48 36.567
2023 6.617 16,33 4.957 12,24 28.919 71,41 40.493

Nguồn : Số liệu tổng hợp, Phòng thống kê huyện Phú Quốc năm 2024

Về chất lượng lao động : Lao động trong hoạt động thương mai – dịch vụ có tăng (bảng 2.5). Tuy nhiên chất lượng lao động trong ngành du lịch chưa cao, số lượng lao động qua đào tạo chỉ chiếm 23,5% (năm 2018) đến năm 2023 mới chỉ tăng lên đến 27,5%. Có trên 80% lao động trong ngành du lịch không giao tiếp được bằng tiếng Anh, cũng như các ngoại ngữ khác (ở mức đơn giản). Lao động mù chữ trong ngành du lịch có giảm song vẫn còn chiếm 6,82% lao động, trong đó chủ yếu làm các công việc như : tạp vụ, làm vệ sinh, chăm sóc cây cảnh… Chất lượng lao động còn thấp đã làm hạn chế sự phát triển du lịch, do đó các cấp, các ngành có liên quan cần đưa ra các giải pháp giải quyết kịp thời.

Bảng 2.6  Chất lượng lao động trong ngành du lịch năm 2018 so với năm 2023

Tổng lao động (người) Có trình độ ĐH và  CĐ (người) Có trình độ trung cấp (người) Chưa qua đào tạo (người)
2018 2.678 42 587 2.049
2023 5.217 100 1.330 3.787

Nguồn : Số liệu tổng hợp, Phòng lao động và thương binh xã hội Phú Quốc năm 2024

Bảng 2.7: Số lao động chưa biết chữ trong ngành du lịch huyện đảo Phú Quốc

Tổng số lao động Số lao động không biết chữ
Tổng số (người) Tổng số (người) %
 2018 2.678 532 19,86
2023 5.217 356 6,82

Nguồn : Số liệu tổng hợp, Phòng lao động và thương binh xã hội Phú Quốc năm 2024

Văn hóa bản địa: Trước đây, cha ông ta đến Phú Quốc có lẽ không nhằm mục đích du lịch mà do nguyên nhân này hay nguyên nhân khác trong cuộc mưu sinh hoặc do những cơn biến động lớn lao của lịch sử. Tuy nhiên, đến nay người ta vẫn chưa đủ tư liệu để khẳng định một cách chắc chắn cư dân bản địa xa xưa ấy thuộc tộc người nào? Từ đâu đến? Văn hóa của họ ra sao?. Văn hóa bản địa của Phú Quốc được định vị trong khoảng trên dưới ba trăm năm kể từ khi hòn đảo này xuất hiện những cụm dân cư đầu tiên đến đây sinh sống. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng vào thế kỷ XVI – XVII có một bộ phận cư dân từ miền Bắc, miền Trung và một nhóm người Hoa đến Phú Quốc sinh cơ, lập nghiệp. Hiện nay, qua khảo sát, trên đảo Phú Quốc có hai tộc người chính là Việt và Hoa, người Khmer rất ít. Người Việt phần lớn có gốc từ miền Trung, tộc người Hoa chủ yếu người Hải Nam. Nhưng phải đến đầu thế kỷ XVIII (1708), khi Mặc Cửu lập trấn Hà Tiên, tự nguyện sát nhập vào lãnh  thổ của chúa Nguyễn (Đàng Trong) thì Phú Quốc mới thực sự hoàn thiện cộng đồng Việt, nhưng lại có dấu ấn riêng, khá độc đáo. Do đặc điểm trên, nền văn hóa Phú Quốc, trước hết là văn hóa dân gian là dòng văn hóa tích hợp từ nhiều nơi khác nhau, cả trong nước lẫn ngoài nước, hình thành nên một dòng văn hóa bản địa bao gồm cả vật thể và phi vật thể. Đó chính là giá trị tinh thần, thuộc về đời sống tinh thần, đời sống tâm linh của người dân lao động. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Ngày nay, Phú Quốc được Đảng và Nhà nước quan tâm đầu tư phát triển kinh tế – xã hội, ban hành những chính sách ưu đãi để biến nơi này thành trung tâm lớn về du lịch sinh thái về du lịch nghĩ dưỡng chất lượng cao. Bởi thế, hơn bao giờ hết, nền văn hóa bản địa cần phải được quan tâm, chú ý. Đây không những để mời gọi, níu giữ khách mà còn làm cho Phú Quốc phát triển nhưng vẫn là Phú Quốc, Phú Quốc không thể là một bản coppy của một nơi nào khác. Du khách đến Phú Quốc vừa để thưởng ngoạn, vui thú với thiên nhiên vừa để tận hưởng những giá trị tinh thần mà nơi đây mang lại. Giá trị tinh thần được thực thể hóa qua các biểu hiện văn hóa như: tập quán, sản vật, tín ngưỡng đến  nghệ thuật, tôn giáo đến tâm linh và di tích lịch sử.  Nói tóm lại, từ phương diện văn hóa, du lịch Phú Quốc có nhiều ưu thế, ưu thế lớn nhất đó là nét độc đáo mà người dân Phú Quốc phải trải qua quá trình xây dựng và bảo vệ lâu dài mới có được.

Văn hóa cộng đồng: Là một bộ phận của văn hóa Việt Nam, văn hóa Phú Quốc cũng mang những nét đặc trưng của nền văn hóa gốc nông nghiệp. Nhưng do địa lý tự nhiên và đặc điểm dân cư, văn hóa Phú Quốc có những dấu ấn đặc thù: thông thoáng trong giao tiếp, nhưng lại chặt chẽ trong văn hóa ứng xử. Người Phú Quốc bản địa nặng về tình hơn lí, coi trọng việc làm hơn lời nói, tính khí bộc trực, cởi mở và kiên định, chặt chẽ trong quan hệ cộng đồng nhưng không đóng kín trong giao tiếp.

Tính cộng động của cư dân Phú Quốc bản địa không chỉ được biểu hiện ở tổ chức bữa ăn (chung nồi cơm, tô canh, chén nước chấm, uống chung li rượu…) mà còn biểu hiện ở thiết kế xóm làng. Trước đây, Phú Quốc đất rộng người thưa nhưng nhiều ngôi làng ven biển lại bao gồm những ngôi nhà sàn ở bên cạnh nhau, thậm chí sát vách nhau. Tinh thần cộng đồng chặt chẽ khiến người dân Phú Quốc mộc mạc, chân thật, thấm đậm nghĩa tình.

Đặc điểm này làm cho du khách đến đây không thể không ngẫm nghĩ và lưu luyến khi được sống trong không gian đó.

Văn hóa dân gian Phú Quốc hầu như không thiếu một thể loại nào, từ truyền thuyết đến ca dao, hò, vè… Đó là những sáng tác dân gian gắn với đời sống lao động và sinh hoạt của cư dân trên đảo qua những bước thăng trầm của lịch sử. Nhiều câu truyện li kỳ, nhiều lời ca điệu nhạc làm say đắm lòng người từ xa xưa góp phần làm nên cái hồn Phú Quốc. Đây chính là nét riêng của Phú Quốc để thu hút khách du lịch.

Chùm truyền thuyết về Nguyễn Trung Trực: Cư dân Kiên Giang nói chung, Phú Quốc nói riêng tôn thờ Nguyễn Trung Trực (thường gọi ông là ông Nguyễn hay cụ Nguyễn), người anh hùng dân tộc chống Pháp. Tại xã Gành Dầu (Phú Quốc) có ngôi đền thờ ông Nguyễn khá trang trọng, nhân dân trong tỉnh và các tỉnh lân cận tụ về ngôi đền thờ cụ để tưởng niệm. Nhưng truyền thuyết về Nguyễn Trung Trực mang màu sắc tín ngưỡng rất rõ, hay truyền thuyết Bà Lớn Tướng – Lê Kim Định, truyền thuyết đứa con và nải chuối vàng, truyền thuyết về cụ Nguyễn bị sa vào tay giặc và hồn của cụ sau khi bị giặc hành hình… Ở Kiên Giang, rất nhiều gia đình ngoài bàn thờ tổ tiên còn có một bàn thờ cụ Nguyễn, họ vẫn tin cụ Nguyễn linh thiêng có thể phù hộ cho họ trong cuộc sống mưu sinh. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Truyền thuyết về tôn giáo: Trên đảo Phú Quốc có nhiều truyền thuyết về các vị tu hành khá li kì. Có truyền thuyết hoàn toàn hư cấu (như chuyện kể nhà sư Vân Du để lại bài kệ trên vách đá ở một ngọn đồi nhỏ trên An Thới, tức sự tích Đá Chữ), có truyền thuyết thực mà hư như (truyền thuyết ông Đại Đụng ở Hàm Ninh). Đáng chú ý hơn cả là truyền thuyết về Ngô Minh Chiếu (1878 – 1932), người được gọi là anh cả của đạo Cao Đài. Từ đó chùa Quan Âm (còn gọi là Chùa Cao) trở thành nơi khai sáng của đạo Cao Đài. Chùa Cao hôm nay tuy không khang trang nhưng ẩn trong đó cả truyền thuyết về một dòng Đạo tiêu biểu cho tính dung hợp trong nền văn hóa Việt.

Về ca dao, dân ca: Do dân Phú Quốc được tụ họp từ nhiều nguồn, đến từ nhiều nơi nên kho tàng dân ca ở đây rất đa dạng về sắc điệu nhưng không pha tạp. Ngoài âm hưởng và hình thức diễn xướng đậm dấu ấn dân ca Nam Bộ (vọng cổ, cải lương, điệu hò, điệu lý…). Dân ca Phú Quốc chịu ảnh hưởng của dân ca miền Trung khá lớn. Có nhiều ý kiến cho rằng, dân đảo diễn tuồng, ca bài chòi, hò khoan, hò mái nhì mái đẩy, hát ví, hát giặm… rất nhuyễn, không thua gì dân Trung Bộ. Tóm lại, ca dao dân ca và các hình thức diễn xướng dân gian khác trên đất Phú Quốc rất dồi dào, nếu ngành du lịch Phú Quốc bảo tồn, khai thác có hiệu quả thì đây là một thế mạnh về tài nguyên du lịch nhân văn phi vật thể chắc chắn sẽ thu hút nhiều du khách, nhất là du khách chất lượng cao, bởi họ đến đây không chỉ để ăn, chơi thuần túy mà họ muốn tìm đến một miền đất mới có danh lam thắng cảnh đẹp, có các sản vật quý hiếm và có một nét văn hóa độc đáo.

Các di tích lịch sử: Cùng với Côn Đảo, Phú Quốc là một trong những nơi mà thực dân Pháp và đế quốc Mỹ lựa chọn làm nơi tù đày các chiến sỹ cách mạnh, các nhà yêu nước.

Mỗi tấc đất, ngọn cỏ trên hòn đảo đều gắn với những di tích lịch sử đấu tranh anh dũng của nhân dân ta.

Bảng 2.8  Bảng thống kê các di tích lịch sử – văn hóa huyện đảo Phú Quốc năm 2022

Tổng số di tích Cấp quốc gia Cấp tỉnh Số di tích được đưa vào khai thác theo tour Các điểm tự phát
24 1 2 4 17

Nguồn: Phòng thống kê huyện Phú Quốc năm 2023

Trong đó nổi bật có di tích lịch sử Nhà lao Cây Dừa (tức nhà tù Phú Quốc), đình Thần Nguyễn Trung Trực, Sùng Hưng Cổ Tử, Đình Thần Dương Đông, di tích Dinh Cậu… mỗi di tích gắn liền với một sự kiện lịch sử, một niềm tự hào của người dân trên đảo. Tuy nhiên, hiện nay, số lượng di tích được đưa vào dưới thiệu trong các tour du lịch chưa nhiều (4/24 di tích). Phú Quốc cần phải khai thác nhiều loại hình du lịch để khai thác hiệu quả các điểm du lịch này.

Khu Tượng và nhà lao Cây Dừa:Mọi người khách khi đặt chân đến Phú Quốc đều biết đến khu Tượng và nhà lao Cây Dừa là hai địa chỉ đón khách đến thăm để hiểu về cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc và của cư dân trên đảo. Hiện nay, đây là di tích duy nhất trên đảo Phú Quốc được công nhận là di tích cấp quốc gia. Tuy nhiên, do công tác bảo tồn tôn tạo lại chưa hợp lý nên chưa mang lại những giá trị như mong muốn. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Đền thờ Nguyễn Trung Trực:Bất kỳ một du khách nào khi tham gia tour khám phá rừng nguyên sinh Bắc Đảo đều ghé tham quan và thắp hương đền thờ người anh hùng Nguyễn Trung Trực. Đây cũng là điểm dừng chân lý tưởng cho du khách nghỉ ngơi. Càng thú vị hơn khi du khách hiểu hết về những hoạt động trong đền thờ, nơi đây không chỉ là nơi thờ cúng mà còn là nơi hỗ trợ về đời sống vật chất và tinh thần cho người dân nghèo nơi đây.

Đình thần Dương Đông: Đây là một trong hai điểm di tích mà phòng văn hóa và nhân dân huyện đảo đang đề nghị được công nhận là di tích cấp tỉnh. Đình nổi tiếng là nơi linh thiêng, nơi không những được thờ thần (Thành Hoàng) mà còn là nơi cho con cái báo hiếu cha mẹ, gửi hài cốt thân nhân vào thờ cúng. Đình còn là niềm tự hào của người dân thị trấn Dương Đông.

Các lễ hội: Lễ hội đền thờ Nguyễn Trung Trực là một trong những lễ hội lớn nhất của nhân dân Kiên Giang nói chung, huyện đảo Phú Quốc nói riêng. Lễ chính được bắt đầu từ ngày 27 và 28 tháng 08 (âl), ngoài ra, lễ phụ được diễn ra vào các ngày 14 và ngày 15 (âl) hàng tháng. Vào các ngày lễ hội, Phú Quốc thu hút được sự tham gia của đông đảo người dân và du khách. Quy mô của lễ hội ngày một lớn hơn, số lượt người tham gia ngày một đông. Lễ hội không còn bó hẹp là tín ngưỡng của người dân địa phương mà nó trở thành một hoạt động văn hóa thường niên thu hút ngày càng đông khách du lịch tham gia.

Sản vật: Phú Quốc với những sản vật có tiếng vang ra nước ngoài như nước mắm, hồ tiêu và loại chó tinh khôn. Những sản vật này đang được khai thác nhưng khâu tiêu thụ sản phẩm còn nhỏ lẻ, thiếu tính quảng bá, các sản phẩm đều đang nằm dạng tiềm năng du lịch. Bởi vì, xu thế của du khách hiện nay là muốn tiếp xúc với những nghệ nhân đã cho ra đời những sản phẩm ấy, cũng giống như khi ta đến Tây Nguyên vừa để uống rượu cần vừa để tìm hiểu nét độc đáo về xuất xứ của loại rượu này chứ không phải chỉ để uống giống như trong một quan bar nào đó.

Nước mắm, hồ tiêu và loại chó tinh khôn ở Phú Quốc đã trở nên quen thuộc với nhiều du khách. Riêng loại chó tinh khôn, không phải tự nhiên mà có, mà phải rải qua quá trình lâu dài người dân ở nơi đây thuần dưỡng. Trên thế giới, có nhiều loại chó tinh khôn, nhưng chó Phú Quốc có khả năng rất đặc biệt: đó là khả năng leo trèo, vượt chướng ngại vật. Khác với họ nhà mèo, tất cả các loại chó đều sợ độ cao. Nếu như để một con chó Berger leo lên độ cao trên 1m là rất khó, người ta phải bỏ đói rồi dùng thức ăn ngon để dụ nó nhưng cũng rất kỳ công mới đạt được thì ngược lại, chó Phú Quốc leo hàng rào, leo cây, leo tường là rất bình thường. Đến Phú Quốc, du khách sẽ chứng kiến cảnh những đàn chó chạy trên mái nhà đuổi chuột. Có điều, chó Phú Quốc đưa đến địa phương khác rất khó nuôi. Người dân địa phương nói rằng, nó chỉ thích nghi với sông nước, thổ nhưỡng ở hòn đảo thân yêu nay thôi.

Về món ăn miền Biển: Cơm ghẹ Phú Quốc được đưa vào di sản văn hóa vật thể của tỉnh nhà, bên cạnh các món ăn truyền thống như bún cá Rạch Giá, cháo nấm tràm Hà Tiên, cháo mực Kiên Hải, cháo ong An Minh. Phú Quốc còn có những món ăn miền biển nổi tiếng như chả ghẹ, gỏi cá nhòng, cá trích, ốc vá, hào bào, hũ tiếu tôm mục, canh chua sa nghệ, khô thiều, ghẹ Hàm Ninh… Du khách ngồi bên bờ biển hoặc trên các căn nhà sàn lộng gió mà thưởng thức những món ăn này thì có gì thú vị bằng. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Về món ăn miền rừng: Ẩm thực miền rừng cũng không kém gì miền biển. Tuy rượu Sim mới có được thương hiệu nhưng đã có vị trí trang trọng trên các bàn tiệc. Đến Phú Quốc mà uống rượu Tây với các sản vật địa phương thì chẳng còn gì là khoái khẩu. Ngoài rượu Sim, Phú Quốc còn có rượu Mỏ Quạ. Rượu Phú Quốc nhâm nhi với các món ăn dân dã cùng bạn bè tri kỷ…và đó cũng chính là những món quà mà du khách có thể mua về làm quà cho một chuyến đi chơi.

Ở rừng Phú Quốc trước đây dồi dào những món ăn đặc trưng như càng tôm, heo rừng, chồn, rắn, trăn, rùa, kỳ đà, tê tê… cùng với các nhóm lấy từ thực vật như củ năng, đọt (ngọn) cây nhum, đọt (ngọn) cây chà là gai, lá giang, lá sâm, lá mối, măng tre, bình linh, chòi mòi, cơm nguội… Những lâm sản này được người bản địa chế biến bao giờ cũng có cái lạ, cái thú vị riêng. Trong các cuộc kháng chiến ngoại xâm, nhờ những sản vật rừng mà những người yêu nước đã vượt qua sự vây ráp của kẻ thù. Ngày nay, sản vật của rừng trở nên khan hiếm, phần do chiến tranh tàn phá suốt mấy chục năm, phần do khai thác tràn lan, khó kiểm soát. Không còn cách nào khác là phải thực thi nghiêm ngặt luật bảo tồn rừng để rừng Phú Quốc luôn luôn thu hút du khách trong và ngoài nước về đây chiêm ngưỡng. Đồng thời cũng nên khuyến khích nuôi thú rừng trong dân cư một cách an toàn, đúng luật nhằm mục đích du lịch.

2.2.4 Những lợi thế so sánh về tiềm năng phát triển các loại hình du lịch 

  • Về tự nhiên:

Về vị trí tọa độ: Phú Quốc nằm trong vịnh Thái Lan, có đường bay ngắn, có đường biển gần với nhiều nước trong vùng Đông Nam Á bao gồm: Thái Lan, Singapore, Malaysia và Indonesia, vốn là những nước phát triển mạnh về thương mại và du lịch. Đặc biệt, khi kênh đào Kra được khai thông, Phú Quốc trở thành một đầu mối trao đổi hàng hóa bằng đường hàng hải quốc tế quan trọng vì Phú Quốc chỉ cách cảng trung chuyển lớn 600km, nếu đi qua vùng biển đảo sẽ rút ngắn khoảng cách về đường hàng hải quốc tế từ Đông sang Tây.

Phú Quốc được xem là trung tâm thương mại, giao thương với các nước trong vùng. Phú Quốc mang tầm quan trọng trong sự phát triển kinh tế – xã hội, an ninh quốc phòng của tỉnh Kiên Giang nói riêng và vùng Nam Bộ nói chung. Khi xây dựng phát triển trung tâm du lịch Phú Quốc sẽ thúc đẩy liên hoàn cả vùng du lịch Hà Tiên, Côn Đảo, thành phố Hồ Chí Minh và Đồng bằng sông Cữu Long. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Về khí hậu: Do nằm ở vĩ độ thấp, Phú Quốc có khí hậu nắng ấm quanh năm, thời tiết ít biến động nên thuận lợi cho các hoạt động du lịch như tắm biển, lướt sóng, dã ngoại… Ngoài ra, mùa khô ở đây trùng vào thời điểm mùa mưa ở các điểm du lịch trong khu vực như Sigapore, Malaysia… do đó vào mùa du lịch, Phú Quốc có lợi thế cạnh tranh thu hút khách du lịch quốc tế, đặc biệt là khách du lịch trong vùng Đông Nam Á. Toàn bộ tuyến bờ biển Đông, Tây, Bắc, Nam của đảo đều có thể khai thác cho mục đích du lịch như: Du lịch nghỉ dưỡng, du khách có thể tắm biển cả 365 ngày/năm. Với du lịch sinh thái, du khách có thể tham gia leo núi, khám phá các khu rừng nguyên sinh trên đảo. Ngoài ra, hai quần đảo An Thới và Thổ Châu có rất nhiều đảo nhỏ không có người sinh sống, thiên nhiên hoang sơ, là một lợi thế so sánh để khai thác du lịch khám phá đảo hoang, tạo nên điểm nhấn so với các đảo khác trong nước cũng như khu vực (như Bali hay Phuket …).

Về vị thế chính trị – xã hội: Việt Nam ngày càng có vị thế quan trọng trên trường quốc tế. Đặc biệt, sau sự kiên 1/9, đại dịch SARS hay tình hình bất ổn về chính trị ở Thái Lan, Indonesia, tranh chấp xẩy ra ở biên giới giữa Campuchia và Thái Lan… Việt Nam được mệnh danh là “điểm đến an toàn”, điều đó tạo cơ hội rất lớn cho ngành du lịch phát triển. Du khách quốc tế biết đến Việt Nam nhiều hơn, trong đó Phú Quốc là một trong những điểm đến hấp dẫn, với những chương trình như “Say đắm với thiên nhiên hoang sơ” hay “Say đắm với thiên đường rực nắng”. Phú Quốc thực sự trở thành “thiên đường du lịch” khi chính phủ phê duyệt quy hoạch xây dựng đảo thành trung tâm du lịch sinh thái biển – đảo chất lượng cao vào năm 2030.

Về sinh vật biển: Theo kết quả điều tra, trong vùng biển Phú Quốc có 89 loài san hô cứng, 19 loài san hô mềm, 125 loài cá ở rặng san hô, 132 loài thân mềm, 32 loài da gai và 62 loài cỏ biển (trong đó 9 [12]loại đã được ghi nhận), trong đó có nhiều loài quan trọng như trai tai tượng, ốc đun cái. Đặc biệt ở Phú Quốc có loài đồi mồi đến vùng biển này đẻ trứng cũng như sự xuất hiện của loài Dugong, điều đó chứng tỏ rằng, biển Phú Quốc còn nguyên thủy chưa bị ô nhiễm. Các bãi san hô luôn là sức hút đối với những khách du lịch thích khám phá những sinh vật dưới lòng đại dương.

Về bãi biển: Phú Quốc là một huyện đảo, bao bọc bốn phía là biển với tổng chiều dài 150km. Phú Quốc được sở hữu đường bờ biển dài với những bãi tắm đẹp, sóng biển êm dịu, cát vàng óng ánh, không gian yên tĩnh như bãi Trường, bãi Khem, bãi Giếng, bãi Sao, bãi Vòng, bãi Thơm, bãi Vũng Bầu, bãi Cửu Cạn… kết hợp với những ghềnh đá nhô ra ngoài bờ biển như Mũi Dinh, Dinh Cậu, mũi Ông Đội. Thêm vào đó là vị trí xa đất liền, xa các khu công nghiệp, xa các mỏ dầu nên chất lượng nước biển, bãi tắm thì không nơi nào ở Việt Nam có thể so sánh được. Tóm lại,  Phú Quốc có đầy đủ tiềm năng để phát triển các loại hình du lịch biển đảo.

Về rừng: Phú Quốc là một hòn đảo với khí hậu lục địa và duyên dải nên có nhiều hệ sinh thái rừng đặc trưng như: hệ sinh thái rừng cây nguyên sinh cây họ Dầu, hệ sinh thái rừng thưa cây họ Dầu, hệ sinh thái thứ sinh cây họ Dầu, hệ sinh thái rừng trên núi đá, hệ sinh thái rừng ngập mặn, hệ sinh thái rừng Tràm… Thành phần thực vật, động vật ở vườn quốc gia Phú Quốc rất phong phú và đa dạng, với 470 loại thực vật cao, trong đó 150 loại động vật hoang dã, có nhiều động thực vật quý hiếm, có giá trị đặc hữu. Sinh cảnh chung của rừng Phú Quốc hiện nay có thể được coi là một trong những nơi hấp dẫn nhất trong các khu rừng Nam Bộ. Tóm lại, rừng và vùng đệm vườn Quốc gia Phú Quốc là một trong những nơi lý tưởng cho hoạt động du lịch sinh thái như: tham quan, học tập về rừng nhiệt đới, ngắm cảnh thiên nhiên hoang dã, cắm trại, leo núi, nghiên cứu khoa học kết hợp với nghỉ ngơi giải trí. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

  • Về nhân văn:

Về văn hóa phi vật thể: Phú Quốc không chỉ nổi tiếng là một hòn đảo có cảnh quan thiên nhiên đẹp mà còn là một vùng đất gắn liền với các truyền thuyết, ca dao, dân ca đặc sắc. Nếu so về chiều dài lịch sử 300 năm hình thành và phát triển, Phú Quốc còn rất trẻ so với nhiều miền quê khác trên đất nước Việt Nam. Nhưng nếu so về bề dày văn hóa thì mảnh đất này đã sản sinh ra một số lượng các giá trị văn hóa phi vật thể đáng ghi nhận. Có truyền thuyết gắn liền với tín ngưỡng, gắn với văn hóa tâm linh, có nhiều lễ hội, đình chùa, miếu mạo thờ cúng những vị thần có công khai đảo và những vị anh hùng đã được dân gian thần thánh hóa. Như cúng bà Kim Giao, cúng cầu an ở đình Dương Đông, cúng Cô Sáu, cúng giỗ vị anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực. Hầu hết các địa danh du lịch trên đảo đều gắn với một vài truyền thuyết nào đó. Như giếng Ngự, Dinh Cậu, Đồng Bà, chùa Cao, mũi ông Đội, Dinh Bà, mộ Bà Lớn Tướng, Ba Trại, Đá Chữ, Chùa Sùng Hưng, chùa Ông Bổn, đình Nguyễn Trung Trực, đình Dương Đông… đều mang nặng trong đó những giá trị văn hóa từ thuở khai đảo đến nay. Tóm lại, nét đặc sắc của văn hóa phi vật thể của đảo Phú Quốc chính là mảng truyền thuyết, từ truyền thuyết về sự ra đời của đạo Cao Đài, truyền thuyết về Gia Long – Nguyễn Ánh, đến truyền thuyết về anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực…có thể nói rằng, tất cả những truyền thuyết lý thú, hấp dẫn đều là nguồn tài nguyên quý giá để ngành du lịch khai thác tạo nên nét rất riêng của Phú Quốc. Du khách đến những địa danh này đều rất hứng thú khi được nghe những mẩu truyện li kỳ về cái mà người ta gọi là “hồn thiêng sông núi”[13], dân dã mà cao siêu, đời thường mà thoát tục. Tuy nhiên, giá trị của những mảnh văn hóa dân gian này hình như đang ngủ yên và nó vẫn chỉ là dạng tiềm năng trong phát triển ngành du lịch. Nguyên nhân thì có nhiều song cái quan trong là ngay cả hướng dẫn viên du lịch cũng chưa thông tỏ nhiều truyền thuyết gắn với những địa danh mà du khách cần tìm đến. Đây cũng chính là những hạn chế của ngành du lịch ở Phú Quốc nói riêng, du lịch vùng miền Tây Nam Bộ nói chung.

  • Về văn hóa vật thể:

Cấu trúc nhà cổ ở Phú Quốc: Nếu như các ngôi nhà cổ ở Hà Ninh (Tây Bắc) thường được xây dựng bằng đá, thì nhà cổ ở Phú Quốc lại được xây dựng bằng gỗ. Nhà cổ Phú Quốc giống như nhà Rông ở Tây Nguyên, đều được làm dạng nhà sàn, tuy nhiên, nó lại mang những nét riêng của nhà sàn vùng sông nước miền Tây Nam Bộ: nhà sàn trong vườn, bên bờ sông, bờ rạch, bờ biển. Mục đích của nhà sàn ở Phú Quốc không phải để tránh thú dữ như vùng miền núi mà là để tránh cát thổi, tránh côn trùng, vì vậy cấu trúc nhà sàn nơi đây đơn giản hơn. Thực tế, quá trình phát triển đô thị đã làm cho Phú Quốc có nhiều đổi khác, những ngôi nhà sàn mất đi, cảnh quan thiên nhiên mất đi cái nguyên sơ của nó. Hiện nay, Phú Quốc chỉ còn sót lại một ngôi làng cổ (với khoảng 15 căn nhà), mọi sinh hoạt trong làng còn nguyên sơ từ nhà ở đến ăn uống, ứng xử vẫn giữ được nét điển hình truyền thống của cư dân bản địa và rất cần được bảo tồn. Có thể nói, nơi đây là không gian văn hóa lý tưởng để xây dựng phát triển loại hình du lịch gia đình với ai muốn trở về Phú Quốc dĩ vãng, theo tác giả thì đây cũng chính là một điểm nhấn của du khách khi muốn tìm hiểu về nét văn hóa còn nguyên sơ của hòn đảo này. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Nghệ thuật ẩm thực: Không thể thống kê hết các món ăn đặc sản ở Phú Quốc. Với du khách, đến nơi đây, họ không chỉ để ăn mà cái họ còn muốn tiếp cận với cách ăn và nghệ thuật chế biến món ăn. Ẩm thực của Phú Quốc là điểm gặp gỡ, giao thoa cách chế biến của các dân tộc Việt – Hoa – Khmer tạo nên hương vị độc đáo khó lẫn nơi khác. Nét đặc sắc rất Phú Quốc để thu hút du khách bốn phương là ở chỗ: những sản phẩm ấy không chỉ là sự ưu đãi của thiên nhiên mà cao hơn đó chính là ở bàn tay nhào nặn, chế biến đạt đến trình độ điêu luyện, kỹ xảo của con người sở tại. Cũng là sản vật ấy thôi nhưng khi đem đi chế biến ở một địa phương khác thì chắc chắn không thể sánh bằng nơi đây. Với du khách, điều quan trọng mà họ muốn chiêm ngưỡng chính là quy trình làm ra sản phẩm và tài nghệ hơn người của các nghệ nhân.

Tóm lại, phát triển kinh tế biển đảo nói chung, du lịch nói riêng là định hướng chiến lược phát triển của nhiều tỉnh thành trong cả nước khi có được lợi thế về biển. Tuy nhiên, ít nơi nào có được tiềm năng, lợi thế biển như ở Phú Quốc. Nếu như biển Kiên Giang bao la rộng lớn thì biển Phú Quốc là hạt nhân quy tụ nguồn lợi hải sản và cảnh quan môi trường biển. Đánh bắt cá là hoạt động kinh tế quan trọng có từ lâu đời đối với cư dân đảo. Trên đảo đã hình thành những làng chài cổ như lành chài Hàm Ninh, An Thới, Dương Đông. Người dân trên đảo đã gắn bó với khai thác biển từ bao đời nay, những đời sống của họ thực sự được khởi sắc khi hoạt động kinh tế biển gắn với du lịch biển. Làng chài cổ, các nhà thùng, các khu nuôi cấy ngọc trai… trở thành những điểm du lịch không thể thiếu trong hành trình khám phá đảo. Hàng trăm ngư dân làm nghề lặn trước đây chỉ đơn thuần sống dựa vào nguồn lợi thủy sản thân mềm, đời sống bấp bênh, thì ngày nay, loại hình du lịch bơi, lặn quan sát san hô và câu cá đã góp phần chuyển đổi một lượng lớn lao động trên đảo sang hoạt động du lịch, điều kiện sống được cải thiện đồng thời góp phần bảo vệ môi trường biển. Các làng nghề, các sản phẩm nông, lâm, thủy sản như hồ tiêu, nước mắm, rượu, các loại khô… đều trở thành sản phẩm du lịch mang thương hiệu riêng của Phú Quốc. Như vậy, du lịch phát triển không “bóp chết” ngành nông nghiệp, hay ngành công nghiệp, ngược lại, đang đưa vị trí các ngành lên một nấc thang mới: sản xuất theo hướng hàng hóa và sản phẩm hàng hóa không chỉ có chỗ đứng ở thị trường trong nước mà còn vươn ra ngoài phạm vi lãnh thổ quốc gia qua con đường du lịch.

2.2.5.Thực trạng phát triển các loại hình du lịch huyện đảo Phú Quốc

2.2.5.1.Vị trí du lịch huyện đảo Phú Quốc trong chiến lược phát triển DL Việt Nam

Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Việt Nam thời kỳ 2023 – 2030 được Thủ tướng chính phủ phê duyệt đã xác định không gian du lịch, các tuyến du lịch, các trung tâm du lịch và các khu vực ưu tiên đầu tư phát triển du lịch, trong đó huyện đảo Phú Quốc tỉnh Kiên Giang được xác định là một trong 5 khu vực được ưu tiên đầu tư phát triển thành một trung tâm du lịch, nghĩ dưỡng, giao thương quốc tế lớn, hiện đại của vùng Đồng bằng sông Cửu Long với các chính sách ưu đãi cao nhất mà Nhà nước ban hành về khuyến khích đầu tư trong và ngoài nước. Phát triển du lịch biển – đảo không những làm cho Phú Quốc “thay da đổi thịt”, mà còn thúc đẩy du lịch miệt vườn sông nước Đồng bằng sông Cửu Long phát triển với các tuyến như: Phú Quốc – Hà Tiên – An Giang; Phú Quốc – Cần Thơ; Phú Quốc – thành phố Hồ Chí Minh; Phú Quốc – Hà Nội; Phú Quốc với các nước trong khu vực như Thái Lan, Singapore, Malaysia… Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Theo đánh giá của Tổ chức du lịch Thế giới về lợi thế so sánh giữa Phú Quốc và các điểm du lịch biển đảo khác trên đất nước Việt Nam cũng như các nước trong khu vực, có một số thông tin đáng chú ý:

  • Bờ biển dài, đẹp, sạch và còn hoang sơ
  • Có đầy đủ các cảnh quan thiên nhiên: rừng, suối, sông, biển, núi…
  • Có nhiều đảo còn hoang sơ chưa có người sinh sống
  • Có diện tích đảo san hô và cỏ biển lớn, còn khá nguyên vẹn
  • Vùng biển đảo được UNESCO công nhận là khu bảo tồn sinh vật biển quốc tế
  • Có tài nguyên về văn hóa – lịch sử đặc sắc
  • Số lượng, chất lượng phòng nghỉ từ loại đạt chuẩn đến các phòng trọ bình dân

Với các yếu tố phân tích trên, khả năng thu hút du khách đến Phú Quốc là một thực tế và là một cơ hội để phát triển. Du lịch Phú Quốc phát triển sẽ hình thành nên một điểm du lịch mới có sức hút mạnh ở phía Nam ngoài Nha Trang, Mũi Né, Vũng Tàu… trong quy hoạch tổng thể du lịch Việt Nam.

Vị trí ngành du lịch trong phát triển kinh tế – xã hội địa phương: Phú Quốc – một huyện đảo có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho sự phát triển kinh tế – xã hội, là “điểm nóng” về tốc độ tăng trưởng kinh tế. Từ năm 2013 đến nay, GDP bình quân đầu người khoảng 1.700USD/ năm. Cơ cấu kinh tế ngành đã có sự chuyển biến theo hướng tích cực; Tỷ trọng nông lâm – thủy hải sản giảm từ 31,18% năm 2018 xuống còn 24,11% năm 2023; Công nghiệp – xây dựng giảm từ 33,25% năm 2018 xuống 26,63% năm 2023; Thương mại – dịch vụ tăng 35,57% năm 2018 lên 49,26% năm 2023. Trong lĩnh vực dịch vụ, du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, khẳng định vị trí chiến lược trong cơ cấu phát triển kinh tế tỉnh. Theo số liệu thống kê của phòng kinh tế huyện, năm 2022 tổng doanh thu ngành du lịch đạt 647 tỷ đồng, doanh thu từ du lịch tăng 3,29 lần so với 2018. Du lịch chiếm xấp xỉ 18 % GDP toàn huyện, 3,5% GDP cả tỉnh. Điều đó có nghĩa là: Du lịch góp phần chuyển dịch cơ bản cơ cấu kinh tế địa phương; Nâng cao hiệu quả kinh tế; Giải quyết công ăn việc làm và thu nhập cho người lao động.

Phương hướng nghị quyết Đại hội X Đảng bộ huyện Phú Quốc nhiệm kỳ 2023 – 2025 xác định: “Tập trung phát triển du lịch và các ngành dịch vụ. Phát triển mạnh du lịch để du lịch trở thành ngành kinh tế chủ đạo của huyện đảo Phú Quốc. Tập trung đầu tư các cơ sở lưu trú, phát triển đa dạng các loại hình du lịch, nhất là du lịch sinh thái nghỉ dưỡng… Tiến hành xây dựng thương hiệu du lịch của Phú Quốc”, một lần nữa đã khẳng định rõ vai trò của ngành du lịch và chủ trương đầu tư đẩy mạnh phát triển du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế quan trọng của huyện và của tỉnh, góp phần vào sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tích cực. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

2.2.5.2.Hiện trạng phát triển các loại hình du lịch ở Phú Quốc

Phú Quốc có nguồn tài nguyên du lịch phong phú: bao gồm 40 đảo lớn nhỏ; 99 ngọn núi mang đến một nét đẹp hoang sơ; bờ biển dài và đẹp, thêm vào đó là sự đa dạng sinh thái rừng nhiệt đới, có một bề dày về lịch sử văn hóa bản địa… Với tiềm năng đó, hiện nay, Phú Quốc đã phát triển một số loại hình du lịch như: du lịch sinh thái; du lịch nghỉ dưỡng; du lịch thể thao, mạo hiểm; du lịch nghiên cứu, khám phá…

Du lịch sinh thái: Theo đánh giá của ông Seth D.Wennick, tổng lãnh sứ Hoa Kỳ tại thành phố Hồ Chí Minh: “Phú Quốc là nơi tuyệt vời, chưa bị tàn phá bởi con người vì vậy rất phù hợp để phát triển du lịch sinh thái”. Du lịch sinh thái ở Phú Quốc được tổ chức thành các tour tham quan, du ngoạn, đặc biệt là những đảo chưa có người sinh sống.  

  • Những điểm du lịch tiêu biểu:        

Bãi Trường: Là một bãi biển dài khoảng 20km, chạy dọc rìa Tây Nam của đảo từ thị trấn Dương Đông đến mũi Tàu Rũ. Biển chạy dọc theo bãi, lúc màu xanh lơ, lúc màu ửng hồng, khi màu ngọc thạch, khi lại tím thẫm do độ sâu của biển khác nhau. Dọc theo bãi biển là những rặng dương xanh, những hàng dừa vươn mình đón gió. Biển nơi đây xanh thăm thẳm với vô số loại rong biển đủ màu sắc rực rỡ.

Bãi Sao: Với diện tích khoảng 1.500 ha, dài 2km, thuộc thị trấn An Thới . Bãi Sao là một trong những bãi tắm đẹp nhất của Phú Quốc. Bãi cát trắng mịn, hình lưỡi liềm được giới hạn bởi những mũi đá nhô ra biển. Đây là bãi biển êm, gió lặng, nước biển xanh có thể nhìn tới đáy, bờ biển nông và thoải ra xa (có thể lội ra xa hơn 100 m những mực nước biển chỉ ngang tầm bụng người lớn) thích hợp cho những chuyến du lịch, nghỉ dưỡng của du khách khi đến với Phú Quốc.

Bãi Dài: Hãng tin ABC News (Hoa Kỳ) giới thiệu: “Đây là thiên đường dường như bỏ quên với nắng vàng, nước mát và không gian du dương tĩnh lặng đầy hoang sơ”. Bãi biển nằm trên tuyến du lịch Bắc đảo, kéo dài 15 km từ Gành Dầu đến Cửu Cạn. Bãi biển thoai thoải, cát trắng mịn, nước trong xanh vỗ về bên rặng rừng già soi bóng mát. Đây là điểm du lịch lý tưởng cho du khách đến tham quan, lặn biển xem san hô, câu cá và thư giãn sau những ngày lao động mệt nhọc.

Bãi Thơm: Là bãi còn nguyên sơ nhất, cảnh vật gần như còn được giữ nguyên vẹn. Hàng dương cằn cỗi đứng trầm ngâm, vài ba cây cao vun vút như muốn thi gan cùng sóng gió. Cuối bãi là hòn Một, cây cối bao phủ xanh tươi. Lúc nước lớn hòn tách rời, khi nước ròng được bãi cát nối liền với đảo.

Chùa Sùng Hưng: Được xây dựng vào cuối thế kỷ XIX, tọa lạc trên đường Trần Hưng Đạo, thị trấn Dương Đông. Đây là một quần thể công trình kiến trúc đẹp, được xây dựng theo bậc thang cao dần trên sườn núi, bao gồm: Tượng Bồ Tát Quan Thế Âm, Tam Thế Phật, Phật Đà A Di Đà, Phật đài Phật Thích Ca…

Dinh Cậu: Là một đền thờ nhỏ được xây dựng vào khoảng thế kỷ XVII, trên khối đá sa thạch có hình dạng kỳ thú ngay giữa sông Dương Đông. Dinh Cậu không chỉ cuốn hút khách thập phương bằng những truyền thuyết huyền bí mà đây còn là điểm lý tưởng để du khách thưởng ngoạn hoàng hôn biển. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Đền thờ Nguyễn Trung Trực: Nằm trên tuyến tham quan Bắc đảo, thuộc xã Gành Dầu, đây là công trình được xây dựng để tưởng nhớ công ơn người anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực đã xả thân vì nước trong cuộc kháng chiến chống Pháp.

Nhà lao Cây Dừa: Nhà lao do Pháp xây dựng tại thị trấn An Thới để giam giữ những người yêu nước chống Pháp. Hiện nay, một bảo tàng nhỏ trưng bày các hiện vật tra khảo và tượng đài Nhà tù Phú Quốc đã được xây dựng. Ngày 12/10/1993, nhà lao Cây Dừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia.

Vườn Quốc gia Phú Quốc: Được thành lập năm 2014 với diện tích 31.422 ha, tập trung nhiều hệ sinh thái như : rừng ngập mặn, rừng tràm, rừng cỏ tranh, rừng họ dầu…và các loại san hô, cỏ biển.

Làng chài Hàm Ninh: Là một làng chài nhỏ thuộc ấp Rạch Hàm, xã Hàm Ninh. Du khách đến làng chài được tham quan cầu cảng, chợ hải sản tươi sống và thưởng thức những món hải sản tươi ngon hay mua về làm quà cho người thân sau những chuyến du lịch.

Chợ đêm Dinh Cậu: Nằm ngay trung tâm thị trấn Dương Đông, chợ đêm có sức thu hút khá lớn và là điểm du lịch mới ở Phú Quốc. Chợ họp đến 23 giờ hằng đêm, buôn bán nhiều mặt hàng, đặc sản biển, quà lưu niệm…

Các tour đang thực hiện :

  • Du lịch tắm biển : bãi Giếng, bãi Khem, bãi Sao, bãi Vòng, bãi Thơm, bãi Vũng Bầu, bãi Cửa Cạn, bãi Dinh Cậu, bãi Dài…
  • Du lịch ngắm cảnh thiên nhiên như : Gành Cậu, mũi Tàu Rũ, mũi Ông Đội…
  • Du lịch khám phá các đảo hoang quần đảo: An Thới, Hải Tặc, Thổ Chu và một số đảo rải rác gồm 36 đảo ở khu vực phụ cận.
  • Du lịch tham quan vườn quốc gia Phú Quốc và vùng đệm.
  • Du lịch sinh thái nông nghiệp với các loại cây hồ tiêu, điều, dừa, v.v.
  • Du lịch tham quan các ngành nghề truyền thống nhà thùng nước mắm, rượu Sim, nghề làm muối tiêu dưỡng sinh Phú Quốc…

Du lịch tham quan các di tích lịch sử như : “Căng cây dừa”, “Nhà lao cây Dừa”, và “Trại giam tù binh cộng sản Việt Nam / Phú Quốc”, Giếng Gia Long, Tảng đá Ngai Vua, Mộ Hoàng tử Cảnh, Dấu giày vua Gia Long, Mũi Ông Đội, Lăng mộ bà lớn tướng Lê Kim Định, Dinh Cậu, Am sư Muôn… Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Du lịch lễ hội truyền thống và lịch sử như lễ hội thờ Thần nước bà Thuỷ Long Thánh Mậu, lễ hội Dinh thờ cá Ông, lễ hội Sùng Hưng cổ tự, lễ hội Đình Thần An Thới và Lễ tưởng niệm anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực. Nội dung hoạt động một số tour chính:

Tour du lịch sinh thái khám phá Phú Quốc – thiên đường biển đảo : Sáng 8 giờ xe cùng hướng dẫn viên đón bạn khởi hành theo hướng Bắc Đảo đi hồ Dương Đông, du khách lên thuyền máy vượt hồ đến suối Đá Bàn. Đến với suối Đá Bàn du khách chiêm ngưỡng một cảnh quan hùng vĩ của núi rừng, sự thơ mộng của các con suối. Khu bảo tồn sinh thái suối Đá Bàn mang đầy vẻ hoang sơ, dưới chân suối là con thác trắng xóa đẹp như một bức tranh thủy mặc, tại đây du khách có thể tắm, ăn nhẹ. Lần theo bờ suối, đến với hồ Thiên Nga, du khách được đắm mình trong làn nước mát trong xanh, êm đềm. Kết thúc chuyến đi xe sẽ đưa du khách trở về điểm xuất phát và ăn tối.

Tour du lịch sinh thái khám phá nét văn hóa và đặc sản địa phương :Xe cùng hướng dẫn viên sẽ đón quý khách lúc 9 giờ và đưa các bạn đến làng chài Hàm Ninh, một ngôi làng cổ vẫn còn tồn tại hầu như nguyên vẹn. Tại đây, du khách ngoài tham quan nét sinh hoạt cổ xưa, mua một số mặt hàng lưu niệm, đặc biệt là các loại hải sản tươi sống, hải sản khô. Xe tiếp tục đưa du khách đến vườn tiêu suối Đá, tại đây du khách có thể tìm hiểu phương pháp trồng tiêu truyền thống để tạo ra được loại tiêu đặc sản của người dân xứ đảo. Du khách có thể nghỉ ăn trưa tại một nhà hàng ven đường với các món đặc sản như gỏi cá trích, gỏi cá nhồng… Sau đó, xe đưa du khách đến thăm nhà thùng nước mắm, tìm hiểu phương pháp ủ cá truyền thống trong nhưng thùng làm bằng loại gỗ được trồng trên đảo để tạo ra được hương vị của loại nước mắm thơm ngon nổi tiếng. Chia tay với nhà thùng nước mắm, xe đưa du khách đến Dinh Cậu, một cảnh đẹp tự nhiên của Phú Quốc gắn liền với tín ngưỡng của ngư dân trên đảo, là nơi linh thiêng để cầu may, cầu an lành, thịnh vượng. Đây cũng là nơi lý tưởng để ngắm cảnh hoàng hôn, mặt trời lặn trên biển. Chia tay với du khách kết thúc tour trong ngày.

Nhìn chung: Đây là loại hình du lịch mà hầu như du khách khi đến với Phú Quốc đều tham gia theo các tour. Chất lượng tour về cơ bản đã đáp ứng được nhu cầu của du khách. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Các công ty lữ hành trong thời gian qua đều tham gia vào các chiến dịch quảng bá, giảm giá các tour nhằm mục đích thu hút khách. Vì vậy, số lượt khách tham gia loại hình du lịch sinh thái đã không ngừng tăng lên trong thời gian qua.

Hiện nay, sau khi Thủ tướng chính phủ giao cho UBND tỉnh Kiên Giang công bố công khai Đồ án điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng đảo, Phú Quốc đã triển khai quy hoạch, xây dựng 15 khu du lịch sinh thái (Bãi Thơm, Gành Dầu, Rạch Tràm, Rạch Vẹm, Bài Dài, Vũng Bầu, Cửa Cạn, Bãi Ông Lang…). Sở du lịch kết hợp với Sở kế hoạch và Đầu tư đang gấp rút hoàn thành các thủ tục để kêu gọi các nhà đầu tư trong và ngoài nước bắt tay vào khai thác thế mạnh du lịch.

Du lịch nghỉ dưỡng:  Đây là loại hình cao cấp, mới được hình thành ở Phú Quốc song tốc độ phát triển rất nhanh. Nếu như những năm 90, loại hình du lịch nghỉ dưỡng hầu như chưa có mặt ở Phú Quốc thì sang năm đầu thế kỷ XXI, có nhiều công trình (đã và đang) xây dựng nên những khu du lịch nghỉ dưỡng cao cấp như Tropican Island  Resort & Spa (khu du lịch nghỉ dưỡng cao cấp theo tiêu chuẩn 5 sao) với 250 phòng nghỉ biệt lập nằm trên mặt nước, hay Sài Gòn – Phú Quốc… trong đó Sài Gòn – Phú Quốc được đánh giá 1 trong 10 khu du lịch nghỉ dưỡng cao cấp nhất ở Việt Nam bởi đây không phải chỉ là nơi nghỉ ngơi sang trọng, đầy đủ các điều kiện cho việc thư giãn mà còn là nơi xây dựng kết cấu theo cấu trúc mở hướng ra thiên nhiên, bảo vệ môi trường.

Hiện nay, 2/3 số khách sạn – nhà nghỉ ở Phú Quốc xây dựng theo hướng du lịch nghỉ dưỡng. Các chuyên gia du lịch đánh giá rằng các resort được xây dựng ở Phú Quốc hầu như được đầu tư nghiêm túc, đẹp về cảnh quan bãi biển sạch, thiết kế phục vụ tạo được phong cách riêng. Có thể nói rằng, không chỉ du khách quốc tế mới có nhu cầu nghỉ dưỡng tại các Resort & Spa vùng biển, mà du khách Việt Nam ngày càng thích tới các Resort & Spa để nghỉ dưỡng gia đình, hưởng tuần trăng mật cũng như kết hợp tổ chức hội nghị và du lịch của các công ty. Đặc biệt, số lượng khách du lịch nghỉ dưỡng tại Phú Quốc tăng cao vào những thời điểm như: ngày tết dương lịch, dịp lễ Noel, tết cổ truyền dân tộc, lễ 30/4 – 1/5, 10/3 (âl), 2/9…

Những điểm du lịch nghỉ dưỡng tiêu biểu : Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

  • Khu nghỉ dưỡng Ngàn Sao: Đây là khu nghỉ dưỡng nằm ở khu vực yên tĩnh tại bãi biển Phú Quốc, một bên là ghềnh đá biếc, một bên là bãi Trường cát trắng muốt trải dài thẳng tắp. Trước mắt du khách, trời nước hòa quyện một màu với vô vàn vì sao thắp sáng: Sao của bầu trời, sao của ghe câu. Khu nghỉ dưỡng Ngàn Sao hội đủ các loại hình dịch vụ như nhà hàng, khách sạn, karaoke, bida cùng nhiều hoạt động dịch vụ khác.
  • Khu nghỉ dưỡng La Veranda: Nằm trên bãi biển cát trắng tuyệt đẹp của bãi biển Dương Đông, với phong cách kiến trúc là sự kết hợp hài hòa giữa kiểu dáng kiến trúc thời thuộc địa với phong cách trang trí mang sắc thái văn hóa miền biển sang trọng và đầy đủ tiện nghi.
  • Khu nghỉ dưỡng Sasco Blue lagoon: Tọa lạc trên diện tích 2 ha với 100 m bãi biển, nằm sát cạnh bãi biển Dương Đông, trung tâm của đảo Phú Quốc. Đó là khung cảnh thanh bình với sự yên ả của bãi biển nhiệt đới, cát trắng và không khí trong lành.
  • Khu nghỉ dưỡng cao cấp Tropicana Island Resort & Spa sẽ là cụm du lịch nghỉ dưỡng 5 sao đầu tiên ở Phú Quốc với 100 villa nằm trên sườn đồi, hướng ra biển. Khu nghỉ dưỡng đang gấp rút hoàn thành, đưa vào sử dụng vào năm 2024 mở ra một hướng mới cho du lịch Phú Quốc.

Các tour đang thực hiện : Du lịch nghỉ dưỡng và spa; Du lịch tìm hiểu về cuội nguồn;

Du lịch thăm người thân; Du lịch tuần trăng mật…

Nội dung hoạt động tour chính :

Tour du lịch nghỉ dưỡng tuần trăng mật trên đảo ngọc : Xe đòn hai người tại sân bay Phú Quốc, đưa quý khách về nhận phòng tại khu nghỉ dưỡng, nghỉ ngơi, ăn trưa. Chiều, quý khách đắm mình vào làn nước trong xanh của biển Phú Quốc, tham gia các trò chơi trên biển như bơi lội, xe máy nước… Tối, du khách sẽ được thưởng thức một buổi tối lãng mạn dưới ánh nến, trong một không gian yên tĩnh, thưởng thức những món ăn đặc sản tại địa phương, nhâm nhi ly rượu Sim nhè nhẹ, và cùng nhau đi dạo trên những bãi biển dài vô tận.

Ngày thứ 2. Xe đón du khách tại resort và đưa du khách phía Nam cảng An Thới, lên tàu và dạo quanh quần đảo, cùng dãy san hô, đá ngầm và các loại cá. Hướng dẫn viên kiêm thủy thủ đoàn sẽ hướng dẫn quý khách vào vùng có nhiều cá để có thể câu được cá (có thể cá mú, cá đổng…), nhân viên trên tàu sẽ giúp quý khách chế biến thành món ăn hải sản phục vụ hai người vào bữa trưa với một không gian hoàn toàn riêng tư trên biển. Sau bữa trưa, quý khách có thể thư giãn bằng cách bơi và tắm nắng tại một bãi biển yên tĩnh, hoặc có thể câu cá, lặn ngắm san hô. Chiều tối sẽ đưa quý khách về lại khu nghỉ dưỡng để được thư giãn…

Du lịch thể thao biển: Với hơn 150 km đường bờ biển, Phú Quốc có tiềm năng phát triển loại hình du lịch này. Tuy nhiên, cũng giống như các địa phương khác, loại hình du lịch thể thao biển đảo đang thực sự mới mẻ đối với du khách cũng như đối với các nhà làm du lịch. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Các tour đang thực hiện: Lặn ngắm san hô ở quần đảo An Thới; Câu cá, khám phá đảo hoang; Câu mực đêm…

Nội dung hoạt động tour chính :

Lặn ngắm san hô: Tour được thực hiện tại quần đảo An Thới, phía Nam đảo Phú Quốc với 12 hòn đảo. Đi khoảng 2 giờ đồng hồ, tàu sẽ neo đậu cạnh một hòn đảo nhỏ. Du khách mặc áo phao, xỏ chân nhái và nhanh chóng nhảnh xuống biển. Tại đây, nước trong vắt, từng khối san hô màu trắng, màu xanh, màu ngà lung linh tạo thành một vương quốc dưới biển xanh. Trên đường về, ghé qua bờ phía Đông, du khách ghé bãi Sao – một bãi biển đẹp nhất ở đảo Phú Quốc. Bãi Sao cũng toàn cát trắng, mịn màng, sạch sẽ và vắng vẻ. Tại đây, du khách có thể tắm biển, nghỉ ngơi thư giãn trên các bãi cát trắng mịn.

Nhìn chung: Nếu so sánh hoạt động du lịch biển ở Phú Quốc với Nha Trang, Mũi Né (Phan Thiết), Long Hải (Vũng Tàu)… thì các trò chơi thể thao ở đây còn nghèo nàn, các hoạt động nặng về vận động thể chất như đi bộ (trekking), lặn biển (diving) mà chưa phát triển được các loại hình du lịch team building (thông qua trò chơi có tính mạo hiểm để bộc lộ cá tính và năng lực bản thân). Hiện nay, khoảng 50% du khách đến Phú Quốc có thời gian lưu trú chủ yếu từ 3 ngày 2 đêm. Lý do cơ bản là Phú Quốc chưa tạo ra được những trò chơi giải trí để du khách tham gia. Chơi golf, casino ở Phú Quốc đến nay cũng chỉ mới dừng lại là các dự án, chúng ta đều hy vọng rằng khi các loại hình du lịch thể thao, mạo hiểm được hoàn thành (2025), Phú Quốc sẽ có thêm lực hút mới thu hút khách và thời gian lưu trú trên hòn đảo này sẽ dài ngày hơn, doanh thu từ du lịch sẽ cao hơn.

Du lịch nghiên cứu khám phá: Phú Quốc là khu dự trữ sinh quyển thế giới, du khách đến với Phú Quốc ngoài tham quan, nghỉ dưỡng, một số lượng khá lớn khách du lịch đến Phú Quốc với mục đích nghiên cứu khám phá.   

  • Các tour đang thực hiện :

Tour khám phá đảo hoang: Khởi hành từ cảng Dương Đông vào buổi sáng bằng du thuyền tiến về phía Bắc đảo. Tại hòn Đồi Mồi, du khách sẽ được đưa lên hoang đảo, dựng lều trại và bắt đầu cuộc sống của “Robinson”.Tại đây, du khách có thể hòa mình cùng với biển xanh cát trắng và càng hấp dẫn hơn là hoạt động bơi lặn ngắm san hô, săn cầu gai hay đâm cá hoặc dân dã hơn là mò cua bắt ốc. Tour khám phá đảo hoang còn được thực hiện tại quần đảo An Thới.

Tour du lịch dã ngoại thám hiểm: Chương trình dành riêng cho những du khách ưa khám phá và thích mạo hiểm nhẹ. Khởi hành vào lúc 8 giờ sáng, theo lối mòn của thợ săn, du khách bắt đầu chuyến du hành khám phá thảm thực vật phong phú ngay chân đồi, tiếp tục thử thách theo con đường ngoạn mục để chinh phục đỉnh đồi bằng nhiều cách như đi vòng hoặc leo thẳng lên đỉnh bằng dây rừng bám cheo leo, xuyên dưới tán cây cổ thụ hàng trăm tuổi, tận hưởng làn gió mát rượi, rì rào hòa lẫn tiếng chim muông… giữa đại ngàn hết sức thú vị, tự do khám phá núi rừng mênh mông. Theo hướng Tây du khách tìm đường xuôi đồi, băng qua đồi Sim rừng bạt ngàn, du khách nghỉ chân tại con suối nhỏ, vườn trái cây ngang chân đồi đón du khách để chinh phục và tận hưởng. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Đối tượng tham gia loại hình du lịch này hiện nay chủ yếu là các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu; Giới học sinh sinh viên thuộc các chuyên ngành địa lý, lịch sử, sinh vật hoc; Du khách thích khám phá, ưu mạo hiểm…

  • Đánh giá chung về các hoạt động du lịch vốn có của Phú Quốc

Về loại hình: Phú Quốc mới thực sự quan tâm, đầu tư phát triển du lịch vào những năm cuối thế kỷ XX, song cũng đã hình thành được một số loại hình du lịch như: du lịch sinh thái, du lịch nghỉ dưỡng, du lịch thể thao mạo hiểm, du lịch nghiên cứu khám phá… Trong đó, có một số loại hình du lịch mới đưa vào khai thác nhưng đã khẳng định ưu thế vượt trội của mình so với các điểm du lịch khác. Từ năm 1996 đến nay, xét về số lượng khách, doanh thu từ du lịch đều  tăng trưởng mạnh, đặc biệt là giai đoạn 2018 – 2023. Các công ty lữ hành đã có những chiến lược khai thác các loại hình du lịch vốn có, mở rộng thêm các loại hình mới nhằm tạo thêm nhiều điểm du lịch, tuyến du lịch. Song hiệu qua mang lại chưa cao, chưa tương xứng với tiềm năng. Vì vậy, đi đôi với đầu tư nâng cấp xây dựng cơ sở hạ tầng khai thác tuyến điểm là công tác quảng bá trong và ngoài nước. So sánh giữa tiềm năng và thực trạng khai thác các loại hình du lịch hiện nay, thiết nghĩ du lịch Phú Quốc không chỉ mở rộng thêm một số loại hình du lịch mới như du lịch tham quan thắng cảnh, du lịch hội nghị, hội thảo, du lịch săn bắn thú hoang dã, du lịch mua sắm, du lịch tàu biển, du lịch cuối tuần khách quốc tế trong khu vực…mà cần đầu tư nâng cấp các loại hình vốn có, đi vào chiều sâu khai thác các loại hình du lịch lặn ngắm san hô, du lịch thám hiểm, du lịch nghỉ dưỡng chất lượng cao. Tất cả các loại hình trên sẽ góp phần tạo nên sự đa dạng các sản phẩm du lịch, thúc đẩy du lịch phát triển, đưa Phú Quốc trở thành điểm đến hấp dẫn trong thế kỷ XXI.

Chất lượng phục vụ du lịch: Du lịch Phú Quốc đang tiến đến phát triển theo chiều sâu. Các loại hình du lịch đa dạng và phong phú hơn, quy cách phục vụ ngày càng mang tính chuyên nghiệp, từng bước đáp ứng được nhu cầu về điểm đến, hành trình chuyến đi và chất lượng phục vụ ăn, ngủ cũng như các dịch vụ khác. Tuy nhiên, một vài loại hình du lịch chưa khai thác theo chiều sâu như loại hình du lịch lặn biển (chưa tổ chức rộng rãi được cho tất cả các đối tượng có nhu cầu); chất lượng môi trường sinh thái biển đang bị ảnh hưởng bởi sự tác động của hoạt động du lịch; cơ sở lưu trú chưa đồng bộ và thường rơi vào “cháy phòng” vào mùa du lịch…

2.2.5.3.Số lượng khách du lịch

Số khách du lịch đến Phú Quốc tăng nhanh qua các năm (bảng 2.7). Năm 2013 mới chỉ đạt con số 25.056 lượt khách, năm 2018 tăng lên 148.598 lượt khách, năm 2023 là 230.000 lược khách.

Bảng 2. 9.  Lượng khách du lịch đến Phú Quốc giai đoạn 2013 – 2023

Đơn vị: Lượt người Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

                Năm

Khách du lịch

 2013 2018 2023
Khách quốc tế 2.255 29.422 66.930
Khách trong nước 22.801 119.176 163.070
Tổng lượt khách 25.056 148.598 230.000

Nguồn: Tổng hợp từ phòng thống kê tỉnh Kiên Giang năm 2024

Như vậy, nếu như năm 2018 tăng gấp 590%  so với năm 2013, thì đến năm 2023 số lượt khách du lịch đến Phú Quốc đã tăng gấp 920% so với 2013 và tăng 150% so với 2018. Nhịp độ tăng bình quân trong giai đoạn 2018 – 2023 là trên 57% /năm (so với cả tỉnh là 15,9%/năm).Lượng khách du lịch trong và ngoài nước đến Phú Quốc tăng nhanh trong thời gian qua do: Phú Quốc có tài nguyên du lịch tự nhiên và tài nguyên du lịch nhân văn đặc sắc, đó là thế mạnh để du lịch Phú Quốc phát triển. Đặc biệt những năm gần đây công tác quảng bá được đẩy mạnh, cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch ngày được nâng cao và hơn thế nữa là khi Chính phủ phê duyệt xây dựng nơi đây trở thành Trung tâm Du lịch sinh thái chất lượng cao, với chất lượng phục vụ ngang bằng Singapore vào năm 2030.

Biểu đồ 2.2 Khách du lịch đến Phú Quốc giai đoạn 2013 -2023

Như vậy, số khách du lịch đến đảo Phú Quốc sẽ ngày càng tăng: đón 217.000 lượt khách du lịch vào quý I năm 2024, trong đó 30% là khách quốc tế. Uớc tính khoảng 800.000 lượt khách du lịch/năm (2025), 2 đến 3 triệu khách du lịch /năm (2030) và con số này sẽ tăng lên 5 – 7 triệu khách/ năm vào năm 2040; trong đó 45 – 50% số khách quốc tế. Sự tăng trưởng đó là một điều đáng mừng, song cũng đặt ra cho Phú Quốc nhiều vấn đề cần phải giải quyết như: nước sinh hoạt, vấn đề ô nhiểm môi trường, vấn đề rác thải, điện sinh hoạt… đối với các điểm du lịch.

Khách nội địa:  chủ yếu đi với mục đích tham quan, nghỉ dưỡng chiếm tỉ lệ cao nhất (khoảng 80%) , họ đi du lịch quanh năm những chủ yếu tập trung vào dịp hè, các ngày nghỉ cuối tuần. Ngoài ra, còn có khách đi dưới dạng hình thức công vụ như cán bộ, công nhân viên trong các cơ quan nhà nước, các doanh nghiệp… thường kết hợp công tác với du lịch. Loại hình du lịch này diễn ra quanh năm. Đối với loại khách đi với mục đích du lịch lễ hội – tín ngưỡng thường tập trung vào các dịp lễ hội, tết dương lịch, tết Nguyên Đán, đối tượng chính là người lớn tuổi, người buôn bán kinh doanh.

Về cơ cấu thị trường khách du lịch nội địa: Nguồn khách du lịch nội địa đến Phú Quốc chủ yếu từ thành phố Hồ Chí Minh, Đồng bằng sông Cửu Long và các tỉnh phía Bắc (xem bảng 2.8). Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Bảng 2.10  Cơ cấu khách du lịch nội địa đến Phú Quốc năm 2018, năm 2023

Đơn vị: Lượt khách

2018 2023
Đồng bằng sông Cửu Long 77.702 80.231
Miền Đông Nam Bộ 32.872 58.969
Khu vực khác 8.575 23.870
Tổng số khách du lịch 119.176 163.070

Nguồn: Số liệu thống kê phòng Văn hóa – Du lịch huyện Phú Quốc năm 2024

Khách du lịch nội địa luôn chiếm tỷ trọng cao trong tổng số khách du lịch đến với Phú Quốc: chiếm xấp xỉ 90% (2013); 80,02% (2018); 70,9% (2023). Mục tiêu phấn đấu giai đoạn 2023 – 2030, tỷ trọng khách du lịch nội địa giảm xuống 65% năm 2025, 60% vào năm 2030 [16]. Cơ cấu khách nội địa đến Phú Quốc cũng có sự chuyển dịch: Tỷ lệ khách du lịch đến từ khu vực Đồng bằng sông Cữu Long có xu hướng giảm từ 63% (2013) xuống 49,2% (2023) và 31,5% (dự báo 2025). Trong lúc đó tỷ trọng khách du lịch đến từ miền Đông Nam Bộ tăng lên từ 27,6% (2013) lên 36,1% (2023), 40,2% (2025) do các công ty lữ hành tại thành phố Hồ Chí Minh và Phú Quốc trong thời gian qua hoạt động có hiệu quả với các chương trình giảm giá hấp dẫn. Tỷ trọng khách du lịch từ các tỉnh phía Bắc đến Phú Quốc tăng nhanh nhờ các chương trình quảng bá về Phú Quốc, nhất là từ khi tuyến bay thẳng Phú Quốc – Nội Bài đi vào hoạt động tạo thuận lợi trong việc đi lại của du khách.

Khách quốc tế đến với mục đích thương mại là nhóm khách có khả năng chi trả rất cao, đòi hỏi chất lượng phục vụ tốt, đặc biệt là coi trọng vấn đề vệ sinh và an toàn thực phẩm. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Họ thường đi riêng lẻ, thời gian lưu trú không dài, đối với họ thời gian là “vàng” nên khi đến một nơi nào đó họ đều tìm hiểu nghiên cứu rất kỹ các cơ hội và khả năng hợp tác đầu tư, họ thường ở các khách sạn thương mại cao cấp. Để phục vụ nhóm du khách này, các công ty lữ hành cần dành những gì tốt nhất có thể để phục vụ du khách. Đón tiếp khách du lịch thương mại có ý nghĩa và hiệu quả về nhiều mặt: Số lượng khách ít nên không gây áp lực đến tài nguyên du lịch, cảnh quan môi trường, cơ sở vật chất ít bị xuống cấp; nâng cao chất lượng sản phẩm các dịch vụ du lịch; đội ngũ nhân viên có điều kiện nâng cao tay nghề, tạo thêm việc làm. Mặc dù có nhiều lợi thế nhưng trong thời gian qua thị trường khách du lịch thương mại đến Phú Quốc với số lượng rất ít và không ổn định do nhiều nguyên nhân như cơ sở hạ tầng còn yếu kém, thời gian đi lại giữa Phú Quốc và các trung tâm kinh tế khách như thành phố Hồ Chì Minh, Cần Thơ, Rạch Gia mất không nhiều (máy bay mất 45 phút, tàu thủy từ Rạch Giá đi Phú Quốc mất 2 giờ 20 phút), vì vậy khách ít lưu trú qua đêm tại Phú Quốc. Đây là bất lợi đối với du lịch Phú Quốc vì hiệu quả kinh tế sẽ không cao.

Khách du lịch có mục đích thăm thân nhân, chủ yếu là Việt Kiều về thăm gia đình, họ hàng, quê hương. Mặc dù có thời gian lưu trú dài nhưng ít sử dụng dịch vụ lưu trú, thường sử dụng dịch vụ chất lượng trung bình, giá cả vừa phải, mức chi tiêu không cao. Nhóm du khách này gia tăng nhanh và nhiều người có nhu cầu quay trở lại du lịch lần thứ 2, thứ 3…

Về giá trị tuyệt đối thì khách thăm thân nhân phát triển tương đối ổn định trong tổng số khách quốc tế đến Phú Quốc.Ngoài ra, khách du lịch đến với Phú Quốc với các mục đích như du lịch công vụ, dự hội nghị, hội thảo, hội chợ, khách đi theo đoàn ngoại giao, đoàn thể thao…không đáng kể và không ổn định.

 Về cơ cấu thị trường khách du lịch quốc tế: Hầu hết khách quốc tế đến Phú Quốc với mục đích chủ yếu là tham quan danh lam thắng cảnh và tìm hiểu văn hóa bản địa. [17] Thị trường khách chủ yếu ở khu vực Tây Âu và Bắc Mỹ (như Anh, Pháp, Đức, Hà Lan, Hoa Kỳ, Canada…) chiếm 70%; Đông Bắc Á (như Nga, Nhật Bản, Hàn Quốc…) chiếm 18,2 %; khu vực ASEAN (như Thái Lan, Malaixia, Indonesia, Campuchia…) chiếm 6,8% .

Biểu đồ 2. 3 Cơ cấu thị trường khách quốc tế đến Phú Quốc năm 2018, năm 2023

Thị trường khách du lịch Châu Á và Việt Kiều… là thị trường đầy tiềm năng, chiếm tỷ lệ cao. Đa phần du khách đều cho rằng, Phú Quốc có phong cảnh đẹp, không khí trong lành, chất lượng khách sạn nhà hàng đều đạt yêu cầu. Tuy nhiên hàng hóa mua sắm, đồ lưu niệm, dịch vụ vui chơi giải trí còn nghèo nàn, sản phẩm chưa có nét đặc trưng riêng, tạo nên cảm giác nhàm chán, lặp lại giữa các nước trong khu vực và các điểm du lịch khác trong nước.

Thị trường khách du lịch Châu Á và Việt Kiều… là thị trường đầy tiềm năng, chiếm tỷ lệ cao. Đa phần du khách đều cho rằng, Phú Quốc có phong cảnh đẹp, không khí trong lành, chất lượng khách sạn nhà hàng đều đạt yêu cầu. Tuy nhiên hàng hóa mua sắm đồ lưu niệm, dịch vụ vui chơi giải trí còn nghèo nàn, sản phẩm chưa có nét đặc trưng riêng, tạo nên cảm giác nhàm chán, lặp lại giữa các nước trong khu vực và các điểm du lịch khác trong nước.

Thị trường khách du lịch châu Âu, Mỹ, Oxtraylia… có khả năng chi trả rất cao, đòi hỏi được phục vụ những sản phẩm du lịch hoàn hảo, nhưng cũng rất đắn đo trong chi tiêu. Phần lớn du khách có nhu cầu khám phá văn hóa phương Đông. Do đã quá quen với cuộc sống tiện nghi, vật chất và kỷ thuật cao cho nên họ ưu thích gần gủi với thiên nhiên, thích nghiên cứu và khám phá những nét đẹp độc đáo của văn hóa địa phương qua các loại hình nghệ thuật dân gian, trang phục dân tộc, kiến trúc và các đặc điểm quần cư. Họ thích tham gia những hoạt động lễ hội, chiêm ngưỡng những kiến trúc cổ của người Việt, người Hoa và người Khmer… tìm hiểu những nét đặc sắc của các tôn giáo. Tuy nhiên, nhóm khách này đòi hỏi phải có tiện nghi sinh hoạt và lưu trú đạt chuẩn, đặc biệt về môi trường, phòng ở, thông tin liên lạc, phương tiện đi lại, ăn uống phải đảm bảo vệ sinh và an toàn thực phẩm. Du khách rất quan tâm đến hàng hóa, đồ lưu niệm trong đó đặc biệt là đồ thủ công mỹ nghệ truyền thống; đồ giả cổ, tranh ảnh mỹ thuật, nghệ thuật… Phục vụ khách du lịch ở thị trường này rất khó, đòi hỏi phải có chiến lược về sản phẩm, chiến lược về quảng cáo, chiến lược về đào tạo nhân lực.

Hiện nay, trong chiến lược thu hút khách du lịch, Phú Quốc xác định thị trường có tính chất lâu dài và nhiều tiềm năng đó là thị trường Đông Á (Nhật Bản, Hàn Quốc); Bắc Á (Nga, Trung Quốc, Đài Loan, Hồng Kong…); Tây Âu (Anh, Pháp, Hà Lan…); Bắc Mĩ. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Thời gian lưu trú: Khách du lịch đến với Phú Quốc tập trung vào một số thời điểm:  

Đối với khách nội địa tâp trung đông nhất vào mùa hè (từ tháng 4 đến tháng 9), đặc biệt là trong các ngày lễ 30/4, 2/9; Đối với khách quốc tế tập trung đông nhất vào khoảng thời gian từ tháng 10 đến tháng 12, đặc biệt là trong dịch lễ Noel, tết Dương lịch.

Thời gian lưu trú trung bình đối với khách trong nước là 1,9 ngày/lượt khách, đối với khách nước ngoài 2,5 ngày/ lượt khách. Nhìn chung, số ngày khách lưu trú còn thấp (thời gian lưu trú của khách quốc tế dài gấp 1,31 lần  so với khách nội địa). Như vậy, mặc dù số khách du lịch nội địa chiếm trên 70% (2023) tổng số khách nhưng doanh thu chỉ đạt 43,5% (2023) là do số ngày lưu trú thấp, khách du lịch nội địa chỉ tham gia các loại hình du lịch như tham quan tìm hiểu mà chưa tham gia vào các hoạt động du lịch có mức chi phí cao, thời gian dài. Do đó, Phú Quốc cần có chính sách đầu tư và các giải pháp để nâng số ngày lưu trú của khách du lịch nội địa.

Nhận xét chung: Tuy số lượng khách đến Phú Quốc còn ở mức khiêm tốn so với tiềm năng, tỷ trọng khách quốc tế còn thấp, thời gian lưu trú của khách chưa nhiều, chi tiêu cho mua sắm, vui chơi giải trí chưa cao. Nhưng đánh giá về chỉ tiêu thu hút khách những năm gần đây đều tăng: Giai đoạn 2013 – 2018, tổng lượt khách đến Phú Quốc tăng bình quân 48,34%/năm (so với cả tỉnh là 12,02%/năm). Năm 2023 19* tăng lên đạt con số 31% /năm tổng lượt khách du lịch trên toàn tỉnh. Thời gian lưu trú bình quân của du khách tăng lên: giai đoạn từ 2013 – 2018 là 1,9 ngày/lượt khách; giai đoạn 2018 – 2023 là 2,1 ngày/lượt khách, dự báo giai đoạn 2023 – 2025 khoảng 2,5 – 3 ngày/lượt khách. Như vậy, sau 10 năm khai thác du lịch, số lượng khách du lịch tăng nhanh, thời gian lưu trú tăng, điều đó khẳng định rằng du khách có nhu cầu đến Phú Quốc là một thực tế, ngược lại Phú Quốc có đủ tiềm năng phát triển du lịch và đó là hướng đi phù hợp trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của huyện.  

2.2.5.4.Doanh thu từ Du lịch

Trong giai đoạn 2018 – 2023 [18], tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) của huyện Phú Quốc đạt 21,12% (so với cả tỉnh 11,5%). Cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch đúng hướng: tỷ trọng nông – lâm – thủy sản giảm từ 31,18% còn 24,11%; công nghiệp – xây dựng giảm 33,25% còn 26,63%; thương mại – dịch vụ tăng từ 35,57% lên 49,26% (xem bảng 2.9). Trong đó, du lịch tăng trưởng cao, bình quân 23,69%/năm (cả tỉnh 17,4%/năm).

Bảng 2..11 Cơ cấu các ngành kinh tế quốc dân qua các năm 2013, năm 2023

Cơ cấu     ngành KT Năm Toàn tỉnh Kiên Giang (%) Huyện Phú Quốc (%)
Nông lâm ngư Công nghiệp và xây dựng Thương mại và du lịch Nông lâm ngư Công nghiệp và xây dựng Thương mại và du lịch
2013 48,43 27,53 24,04 37,20 37,20 25,60
2023 42,70 23,90 33,40 24,11  26,63 49,26

Nguồn: Số liệu tổng hợp phòng thống kê tỉnh Kiên Giang năm 2024

Năm 2023, GDP thương mại và du lịch tốc độ tăng trưởng mạnh, đạt 647 tỷ đồng, tổng mức bán lẻ hàng hóa tăng 3,16 lần so với năm 2018. Doanh thu từ du lịch đạt 447.144,22 triệu đồng, tăng 3,29 lần so với 2018. Trong cơ cấu doanh thu, doanh thu từ khách quốc tế chiếm 65,1% và khách trong nước chiếm 34,9%. Theo kế hoạch phát triển Phú Quốc 2023 – 2025 dự kiến vào năm 2025 tổng số lượt khách đến Phú Quốc là 800.000 lượt khách (trong đó khách quốc tế chiếm 35%, khách nội địa 65%.

Biểu đồ 2.4  Tốc độ tăng trưởng tổng doanh thu ngành du lịch giai đoạn 2013 – 2023

Bảng 2..12 Doanh thu ngành du lịch trong tổng nền kinh tế Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Doanh thu ngành du lịch trong tổng nền kinh tế tỉnh Kiên Giang (%) Doanh thu ngành du lịch trong tổng nền kinh tế huyện Phú Quốc (%) Doanh thu du lịch huyện Phú Quốc so với tổng doanh thu du lịch cả tỉnh (%)
2018 3,21 13,34 35,22
2023 4,08 35,01 51,01

Nguồn : Số liệu tổng hợp, Phòng thống kê huyện Phú Quốc năm 2024

Khách du lịch đến Phú Quốc tăng kéo theo hoạt động kinh doanh dịch vụ, khả năng tạo việc làm cũng tăng theo. Trong vòng 5 năm qua (2018 – 2023), khách du lịch quốc tế đến Phú Quốc tăng gần 400%, khách du lịch nội địa tăng 132%. Đó vừa là thuận lợi vừa là khó khăn cho Phú Quốc, khi mà công tác chuẩn bị về cơ sở vật chất kỷ thuật, về con người, về chính sách… chưa theo kịp.

Cơ cấu GDP của huyện chuyển biến theo các năm (bảng 2.), tổng doanh thu của ngành du lịch chiếm 35,01% năm 20232, du lịch Phú Quốc chiếm 51,01 % tổng doanh thu du lịch toàn tỉnh đã khẳng định vị trí kinh tế số 1 của ngành. Điều đó khẳng định rằng: Đảng và Nhà nước đầu tư phát triển du lịch huyện đảo Phú Quốc là một quyết định đúng đắn, phù hợp với tiềm năng.

2.2.5.5.Sử dụng lao động trong ngành du lịch

Cơ cấu lao động trong các ngành kinh tế ở Phú Quốc có sự chuyển biến tích cực: tỷ lệ lao động trong ngành thương mại và dịch vụ tăng 69,4% (2021) lên 71,4% (2023) cao hơn nhiều so với trung bình của cả tỉnh (từ 14,4 % năm 2021 lên 25,3%)

Bảng 2..13  Lao động trong ngành du lịch giai đoạn 2013 – 2023

2013 2015 2017 2019 2021 2023
Lao động trong các khách sạn – nhà hàng 1.721 1.896 2.090 2.391 2.409 3.842
Lao động trong các công ty lữ hành 96 101 107 287 595 1.375
Tổng 1.817 1.997 2.197 2.678 3.004 5.217

Nguồn : Số liệu tổng hợp, Phòng thống kê huyện Phú Quốc năm 2024 Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Tính đến quý 1 năm 2024, tổng số lao động trong toàn huyện là 40. 493 người, tăng gấp 1,22 lần so với năm 2018 (34.038 người). Lao động trong ngành dịch vụ chiến 71,4%, trong đó lao động hoạt động trong ngành du lịch tăng lên liên tục trong các năm: năm 2013 mới chỉ có 1.817 lao động chiếm 6,1% ; năm 2017 là 2.197 chiếm 6,62% ; nhưng đến năm

2023 là 5.217 lao động chiếm 12%, dự báo đến 2025 số lao động sẽ tăng lên 10.000 lao động chiếm xấp xỉ 20% tổng số lao động trong nhóm ngành. Số lao động trong ngành du lịch tăng lên nhờ hai nguồn: đó là lao động tại chổ của địa phương và nguồn lao động qua đào tạo từ đất liền di chuyển ra. Như vậy, xét về tổng thể, lực lượng lao động trong ngành du lịch có sự chuyển biến tích cực: chuyển từ lao động trong ngành nông nghiệp sang các ngành công nghiệp và thương mại – dịch vụ. Chất lượng lao động ngày càng được cải thiện, đặc biệt lao động trong các doanh nghiệp, các công ty du lịch liên doanh nước ngoài.

Lực lượng lao động trong ngành du lịch phân bố không đồng đều, tập trung với mức độ cao ở thị trấn Dương Đông và thị trấn An Thới, chiếm xấp xỉ 90%, các xã còn lại chiếm tỷ lệ thấp. Nhìn chung, ngành du lịch vẫn còn thiếu cán bộ quản lý giỏi, có kiến thức, biết ngoại ngữ, am hiểu pháp luật, có khả năng giao tiếp và kinh doanh trong cơ chế thị trường để đạt hiệu quả cao.

Tóm lại, lao động trong ngành du lịch tăng nhanh trong thời gian qua, góp phần tích cực giải quyết việc làm cho người lao động địa phương, thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển. Tuy nhiên, hạn chế của lao động trong ngành đó là trình độ chuyên môn nghiệp vụ, trình độ ngoại ngữ chưa cao, đặc biệt là lao động tại địa phương. Hiện nay, số lao động trong ngành du lịch qua đào tạo mới chỉ chiếm một con số rất khiêm tốn (37,21%). Số lao động có trình độ đại học và trên đại học rất thấp; lực lượng lao động chưa qua đào tạo, lao động phổ thông chiếm tỷ trọng cao; chất lượng, khả năng quản lý của đội ngụ cán bộ, nhân viên chưa đáp ứng được yêu cầu của khách du lịch, nhất là đối với khách du lịch quốc tế, chưa ngang tầm đòi hỏi của yêu cầu, nhiệm vụ phát triển, chưa đáp ứng nhu cầu phát triển du lịch bền vững.

2.2.5.6.Hệ thống cơ sở hạ tầng – vật chất kỹ thuật ngành du lich

Hệ thống giao thông. Giao thông là vấn đề quan trọng hàng đầu trong chiến lược phát triển du lịch huyện đảo Phú Quốc. Mạng lưới giao thông toàn huyện bao gồm giao thông đường thủy, đường bộ, đường hàng không đã có những chuyển biến tích cực. Số liệu năm 2023 so với 2018 cho thấy: Tổng số vốn đầu tư phát triển và xây dựng trên địa bàn toàn huyện là 5.402 tỷ đồng, tăng 12,74 lần ; Khối lượng vận chuyển hàng hóa tăng 435%, số hành khách tăng 150%. Chất lượng vận chuyển hành ngày càng tốt hơn. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Đường bộ : Theo số liệu thống kê năm 2023, tổng chiều dài đường bộ toàn huyện là 149km, trong đó có 132,6 km đường tỉnh lộ; 37,4 km đường nội ô thị trấn và gồm 5 tuyến đường chính : tuyến An Thới – Dương Đông – Bãi Thơm (50km), tuyến xuyên đảo theo hướng Bắc – Nam nối các điểm dân cư nông thôn. Hầu hết các điểm dân cư đô thị đều đã có đường ô tô. Khối lượng hành khách vận chuyển bằng phương tiện đường bộ trong giai đoạn 2018 – 2023 là 39,2%, tăng bình quân mỗi năm là 6,3%.

Giao thông đường bộ trên đảo Phú Quốc thực sự khởi sắc từ khi có quyết định số 178/2017/QĐ –TTg, quyết định 1197/2018/QĐ – TTg và quyết định 633/QĐ – TTg của Thủ tướng Chính phủ có hiệu lực. Cuối năm 2017, UBND tỉnh Kiên Giang đã khởi công một số công trình giao thông quan trọng trên đảo Phú Quốc: nâng cấp, mở rộng kết hợp với đầu tư các tuyến đường Dương Đông và An Thới; nâng cấp, mở rộng các tuyến lộ 46 đến lộ 47, đường Suối Mây, đường Rạch Vẹm, đường Bãi Thơm –Rạch Tràm – Mũi Đá Bạc, xây dựng mới công trình cầu Cửa Cạn – Gành Dầu. Trọng tâm phát triển giao thông đường bộ là cải tạo nâng cấp các tuyến đường hiện có, xây dựng thêm một số tuyến mới nhằm đáp ứng nhu cầu nối liền giữa các trung tâm kinh tế, các khu dân cư và các địa điểm trên đảo. Chủ trương đó được cụ thể hóa trong mục tiêu nhiệm vụ nhiệm kỳ 2023 – 2025 đó là : 100% số ấp có đường ô tô thông suốt; 80% các đường nội ô đô thị được bê tông hoặc nhựa vật liệu cứng (do nhân dân và nhà nước cùng làm). Tóm lại, mục tiêu phát triển trong thời gian tới là phát triển hệ thống đường bộ chất lượng cao, cảnh quan hai bên đường sạch sẽ, thoáng mát, tạo điều kiện thuận lợi tham quan du lịch dài ngày, nghỉ dưỡng lâu hơn tại Phú Quốc, góp phần phát triển du lịch bền vững của tỉnh.

Đường biển : Từ thời lập đất, hệ thống sông, kênh rạch đã được người dân xứ đảo sử dụng cho việc đi lại và vận chuyển hàng hóa. Tuy nhiên, các tuyến đường biển mới thực sự quan trọng cho sự sinh tồn của hòn đảo này. Từ xa xưa, đường biển là cầu nối quan trong giữa đất liền và đảo. Ngày nay, tuyến đường biển càng có vị thế quan trọng trong chiến lược phát triển của huyện đảo. Giai đoạn 2018 -2023, khối lượng hành khách vận chuyển bằng đường thủy chiếm khoảng 57,8%, tăng lên gấp 1,43 lần so với năm 2018. Hiện nay, Phú Quốc có 2 tuyến đường biển chính: Các tuyến đường thủy vận chuyển hành khách và hàng hóa quan trọng nối đảo với đất liền: Phú Quốc  – Rạch Giá dài 120km ; Phú Quốc – Hà Tiên dài 70km ; tuyến đường thủy vận chuyển hành khách và hàng hóa nối đảo lớn với các đảo nhỏ như Phú Quốc – Thổ Chu dài 120km, Phú Quốc – Hòn Thơm dài 10km, Thổ Châu – An Thới dài 110km..

Ngày nay, những chuyến tàu cao tốc đã rút ngắn được khoảng cách giữa đảo và đất liền, đảo lớn Phú Quốc với các quần đảo Thô Châu, quần đảo An Thới. Với ba công ty cung cấp dịch vụ tàu cao tốc: Hảng tàu SuperĐông, hảng tàu Vietrosko Hydrofoil, hảng tàu Trameco… chạy với tốc độ trung bình khoảng 26 hải lý/giờ (48,36 km/giờ), vì vậy việc di chuyển từ Phú Quốc vào thành phố Rạch Giá chỉ mất khoảng 2 giờ 20 phút (trước đây mất 6 -8 giờ),  Phú Quốc – Hà Tiên hết 1 giờ 10 phút… Theo tính toán các tàu cao tốc chạy ở hai tuyến từ đất liền ra đảo và ngược lại một ngày có thể vận chuyển được khoảng 2.000 lượt khách ra vào (sức chở từ 171 -289 hành khách/ chuyến). Tuy nhiên, số lượng tàu vẫn chưa đáp ứng được đủ nhu cầu đi lại cũng như vận chuyển hàng hóa hai bền. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Theo dự báo của Sở Thể thao & Du lịch tỉnh Kiên Giang, vào năm 2025 có khoảng 800.000 lượt khách đến Phú Quốc, trong đó 60% (480.000) đi bằng đường thủy. Như vậy, với hệ thống tàu, cảng biển như hiện nay không đáp ứng được nhu cầu đi lại của du khách, điều đó sẽ gây cản trở đến sự phát triển của ngành du lịch. Chính vì vậy, Chính phủ đã giao cho Bộ Giao thông vận tải đầu tư  xây dựng cảng biển quốc tế An Thới với quy mô hàng hóa thông qua cảng 300.000 tấn, hành khách 450.000 lượt, xây dựng một bến tàu có trọng tải 3000 DWT. Xây dựng và nâng cấp các bến phục vụ tàu chở khách ven biển có sức chứa từ 200 – 300 hành khách và một bến để neo tàu 30.000 DWT hoặc tàu chở 1.000 – 2.000 hành khách, xây dựng các cảng đưa đón du thuyền du ngoạn trên các tuyến từ các đảo lớn ra các đảo nhỏ, đặc biệt là đi đến các đảo hoang. Ngoài ra, cần nâng cấp các cảng nhỏ phục vụ đánh bắt thủy hải sản: như cảng Hàm Ninh, Cửa Cạn, Bãi Thơm, Gành Dầu, hay cảng quân sự An Thới…

Đường hàng không: Sân bay Phú Quốc với đường băng dài 2.200 m, có khả năng tiếp nhận máy bay ATR.72 với sức chứa 70 hành khách/ chuyến. Nhà ga có thể đón 200.000 khách/năm, phục vụ 5 chuyến bay/ngày với các tuyến Phú Quốc – Rạch Sỏi, Phú Quốc – Thành phố Hồ Chí Minh. Thực tế hiện nay, lượng khách chuyên chở đạt 300 hành khách/ngày bằng máy bay ATR. Nhu cầu chuyển chở vào năm 2023 là 10.000 người/ngày, sân bay Phú Quốc phải có khả năng tiếp nhận được các loại máy bay loại trung hư Boeing.767, A.320 với tần suất 40 chuyến/ngày. Dự báo đến năm 2025, trên 40% (320.000) khách đến Phú Quốc bằng đường hàng không sẽ càng quá tải. Từ thực tế đó, Bộ giao thông Vận tải cùng với tỉnh UBND tỉnh Kiên Giang đã bắt tay vào xây dựng sân bay quốc tế với đường băng dài 3.000 m đặt tại xã Dương Tơ với tổng kinh phí đầu tư là 2.500 tỷ đồng. Đây là sân bay được xem là đạt chuẩn  quốc tế, giúp Phú Quốc tránh những khó khăn trong việc tăng công suất vận chuyển hành khách, đồng thời là cầu nối giữa Phú Quốc với các nước trong khu vực và cả trên thế giới, nhằm thúc đẩy thương mại và du lịch huyện đảo phát triển.

Đây được xem như là công trình đột phá và được sự quan tâm của các nhà đầu tư trên đảo.

Điện :Hiện nay, đảo vẫn chưa có mạng lưới điện quốc gia, điện thắp sáng và điện sản xuất được cung cấp bởi 2 nhà máy Diezel công suất 7MW tại thị trấn Dương Đông và một nhà máy đặt tại xã Cửa Dương. Từ năm 2019 đến nay, tổng lượng điện phát ra tăng từ 37.450.000 KWh (năm 2019) lên 53.234.000 Wh (năm 2023), hiện nay 8/8 xã đã có điện. Thị trấn Dương Đông có 45,5km đường dây điện trung thế; 46,3km đường dây điện hạ thế. Tuy nhiên, công suất điện của các nhà máy không đủ đáp ứng nhu cầu điện cho sinh hoạt và sản xuất, đặc biệt là các nhà hàng khách sạn, các khu du lịch, một số khu vực phải sử dụng máy phát điện với công suất nhỏ. Tình trạng thiếu điện, cắt điện xẩy ra thường xuyên gây khó khăn cho vấn đề phát triển kinh tế, xã hội. Để đáp ứng được nhu cầu điện trong sinh hoạt, trong sản xuất và đặc biệt trong ngành du lịch thì dự án đưa điện từ đất liền ra đảo bằng cách lắp đặt hệ thống cáp ngầm xuyên biển từ Hà Tiên đến Phú Quốc với tổng chiều dài là 53km cần sớm được thi công. Dự án này do tập đoàn điện lực Việt Nam làm chủ đầu tư với số vốn là 260 triệu USD, kế hoạch hoàn thành đến năm 2024. Ngoài ra, để có đủ nguồn năng lượng, Phú Quốc ngoài nguồn năng lượng truyền tải từ đất liền ra thì còn phải sử dụng nguồn năng lượng từ các nguồn năng lượng tự nhiên như năng lượng mặt trời, sức gió… Điều này vừa thức đẩy kinh tế phát triển vừa đảm bảo được môi trường sinh thái bền vững. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Nước : Toàn đảo đều có hệ thống chứa nước mưa với tổng dung tích 30.00m3, 21 giếng khoan công suất 1400 m3/ngày đêm, trạm cấp nước (hồ Dương Đông) với công suất 3,3 triệu m3, cung cấp nước cho nông nghiệp và sinh hoạt toàn đảo (chiếm 60 -70% nhu cầu sử dụng của đảo). Ngoài ra, người dân Phú Quốc có thói quen tự trữ nước mưa để sử dụng cho ăn uống và sinh hoạt. Tính đến năm 2022[19] toàn huyện có hơn 900 bể chứa nước mưa tại nhà. Tại các điểm kinh doanh nhà hàng, khách sạn, các điểm du lịch, nguồn nước chủ yếu được cung cấp từ nguồn nước ngầm trên đảo.

Tuy nhiên, việc khai thác nước ngầm trên đảo cũng đang có nhiều vấn đề đáng quan tâm như nguy cơ hạ mực nước ngầm, tạo điều kiện cho hiện tượng xâm nhập mặn, từ đó ảnh hưởng tới chất lượng nguồn nước mặt. Nguy cơ này càng ngày càng gia tăng khi nhu cầu nước cho du lịch, cho sản xuất và sinh hoạt ngày một tăng cao.

Thông tin liên lạc: Hệ thống thông tin trên đảo phát triển tốt. Điện thoại, mạng đã phủ sóng trên đảo lớn và các đảo nhỏ. Dịch vụ internet phát triển mạnh. Hiện nay, với trạm thu và phát vệ tinh tại đất liền (Hòn Quéo – Hòn Đất), đã giúp cho hầu hết các đảo đều đã bắt được các kênh phát trực tiếp trên vệ tinh như VT1, VT2, VT3, VT4… truyền hình cáp, my tivi, cũng như các đài địa phương khác. Trạm phát sóng truyền thanh đặt tại Dương Đông phát 24/24  phủ sóng khắp các đảo. Đặc biệt, trong những năm gần đây, các nhà hàng khách sạn, các điểm du lịch đều chú ý đáp ứng các nhu cầu về thông tin liên lạc, điều đó đã phần nào đáp ứng được nhu cầu của khách du lịch khi tham quan và lưu trú. Tuy nhiên, các nhà quản lý cần tìm biện pháp giảm giá các dịch vụ vì  còn quá cao so với đất liền.   

Hệ thống xử lý chất thải : Với chiến lược xây dựng thương hiệu du lịch trên cơ sở các yếu tố: thiên nhiên hoang sơ, không khí trong lành. Tuy nhiên, quá trình đẩy mạnh tốc độ phát triển kinh tế như hiện nay buộc Phú Quốc phải đối mặt với tình trạng suy giảm nguồn tài nguyên thiên nhiên, môi trường sinh thái bị đe dọa bởi thiên tai và các rác thải.

Hiện nay, môi trường Phú Quốc đang đứng trước các vấn đề như sau: nguồn nước thải và rác thải trong sản xuất và sinh hoạt của các hộ dân và các điểm, các khu du lịch, các nhà máy chế biến với khoảng 35 – 40 tấn rác/ ngày. Số rác chỉ mới được thu gom ở 2 thị trấn Dương Đông và An Thới, trên những tuyến đường lớn, điểm gần trung tâm, ngoài những khu vực đó phần còn lại thì chưa thu gom được. Tại các xã, ngoài lượng rác thu gom, người dân xử lý bằng cách đốt (vào mùa khô), chôn lấp (vào mùa mưa). Ở những khu vực gần chợ, ven kênh rạch, người dân thường vứt rác trực tiếp xuống kênh, sông, không có hệ thống thu gom và xử lý rác thải. Do đó, những khu vực này bị ô nhiểm môi trường khá nặng, không khí ô nhiểm bởi mùi hôi, ruồi muỗi, rác thải bừa bãi làm cho các dòng kênh có màu đen kèm thêm mùi hôi thối. Điều đó đã tác động không nhỏ đến sức khỏe của người dân địa phương, và gây cảm giác bất an cho du khách. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Hiện nay, Phú Quốc đã quy hoạch được một số khu đất trống xa dân cư, nằm gần rừng, biển để làm bãi rác thải. Đây là những bãi rác tự nhiên, không được thiết kế xây dựng theo tiêu chuẩn vệ sinh môi trường. Điều này dẫn đến ô nhiễm đất, nước mặt, nước ngầm dẫn đến không đạt tiêu chuẩn cơ bản về vệ sinh môi trường trong mắt du khách và nhà đầu tư. Trong tương lai, Phú Quốc sẽ có thêm 2 bãi rác là Cửa Dương và Hàm Ninh với diện tích khoảng 15 ha/khu. Các nhà quản lý hy vọng rằng, với quy mô bãi rác tập trung sẻ giải quyết được vấn đề môi trường và Phú Quốc thực sự có môi trường trong lành trong mắt du khách.

Các công trình thương mại dịch vụ: Chợ Dương Đông là ngôi chợ lớn nhất ở Phú Quốc. Chợ có đầy đủ các mặt hàng, là chợ đầu mối của huyện Phú Quốc và cũng là nơi bán những món hàng đặc sản dành cho du khách. Chợ cá bên sông Dương Đông còn là một địa điểm thú vị để du khách có thể tìm hiểu rõ về cuộc sống của người dân nơi đây. Tóm lại, Phú Quốc có ít trung tâm mua sắm vì vậy hạn chế rất nhiều đến chi tiêu của khách.Kết thúc giai đoạn phát triển kinh tế 2018 – 2023, Phú Quốc đã đầu tư vào nhiều dự án về thương mại và đã cơ bản hoàn thành như khôi phục, nâng cấp lại các chợ Cầu Sấu, chợ Gành Dầu, chợ Hàm Ninh, Trung tâm thương mại Dương Đông, Trung tâm thương mại An Thới, Trung tâm thương mại Dương Tơ…

Cơ sở lưu trú : Trong giai đoạn từ năm 2013 – 2023, cùng với gia tăng về số lượng khách du lịch, cơ sở vật chất kỷ thuật phục vụ du lịch đã có những bước chuyển biến căn bản cả về số lượng và chất lượng. Các khu du lịch, khách sạn liên doanh với nước ngoài được xây dựng tạo nên dáng vẻ mới cho các điểm du lịch quan trọng của huyện, đáp ứng được phần nào nhu cầu ngày càng cao của khách du lịch. Đến  năm 2023 số lượng cơ sở lưu trú tăng liên tục từ 128 cơ sở kinh doanh (2019) lên 153 cơ sở kinh doanh (2023) chiếm 35,8% cơ sở lưu trú toàn tỉnh (153/427); trong đó các cơ sở lưu trú được phép hoạt động trên địa bàn chiếm 60% tổng cơ sở lưu trú trong toàn tỉnh (90/146 cơ sở). Dự báo đến 2025, Phú Quốc sẽ nâng tổng số cơ sở lưu trú là 250 cơ sở, 300 khách sạn, 3.000 – 3.500 phòng, trong đó 50% số khách sạn đạt từ 2 sao trở lên để đón khách quốc tế.

Biểu đồ 2.5  Biểu đồ tăng trưởng các cơ sở lưu trú được phép hoạt động

Nguồn: Số liệu tổng hợp phòng thống kê tỉnh Kiên Giang năm 2024

Tuy nhiên, hiện nay phần lớn khách du lịch đến Phú quốc có thời gian lưu trú thấp (từ 1 – 2 đêm), một trong những nguyên nhân là do giá thuê các cơ sở lưu trú còn cao; các điểm ăn uống, mua sắm ở huyện đảo vẩn còn nghèo nàn, thiếu đồng bộ và chưa hội đủ các yếu tố đáp ứng nhu cầu phát triển du lịch. Các cơ sở lưu trú quá tải vào mùa du lịch, đặc biệt vào các ngày nghỉ lễ 30/4 – 1/5 hay 24/12 (noel) và tết dương lịch. Nếu như trên thế giới chọn cơ sở lưu trú với nhiều loại như khách sạn, motel, camping, bugalow, hay làng du lịch, thì Phú Quốc phổ biến là khách sạn, resort, các nhà nghỉ, nhà trọ… với chất lượng từ cao cấp 5 sao đến loại bình dân. Trong những năm gần đây, hệ thống cơ sở lưu trú ở Phú Quốc phát triển với tốc độ nhanh theo hướng nâng cấp các cơ sở đã có và xây dựng các cơ sở kinh doanh mới bằng nguồn vốn trong và ngoài nước. Hầu hết, các thành phần kinh tế đều tham gia kinh doanh dịch vụ lưu trú. Nhìn chung các phòng ở khách sạn đảm bảo tiện nghi cho việc lưu trú của khách. Sự cạnh tranh để chiếm lĩnh thị trường đã thúc đẩy các khách sạn tăng cường trang thiết bị, đa dạng hóa các dịch vụ, giảm giá phòng theo các tour, nâng cao trình độ nghiệp vụ và tăng cường công tác quảng cáo tiếp thị. Tuy nhiên, mật độ phân bố các khách sạn, các resort đạt chuẩn chủ yếu tập trung ở các trung tâm như thị trấn Dương Đông, thị trấn An Thới đã hạn chế rất nhiều đến việc phát triển du lịch trên quy mô toàn huyện đảo.

Về các dịch vụ khác : Trên địa bàn toàn huyện Phú Quốc có rất ít các điểm vui chơi giải trí phục vụ du khách. Một số loại hình tập trung ở trong một số khu du lịch như khách sạn Sài Gòn – Phú Quốc, Longbeach resort, Sasco Blue resort…  Các khu giải trí, các dịch vụ về đêm còn thiếu như công viên, casino, sân golf. Điều đó đã tạo nên cảm giác buồn chán về đêm cho du khách, đồng thời hạn chế nhu cầu mua sắm, chi tiêu của khách. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Hiện nay, để tạo nên sự đa dạng trong hoạt động du lịch, góp phần giữ chân du khách dài ngày hơn, bên cạnh đầu tư mở rộng các điểm du lịch, đa dạng các loại hình du lịch, Phú Quốc đang hoàn tất thủ tục để xây dựng casino (năm 2024), và 4 sân golf (năm 2025). Có như vậy, du khách đến với Phú Quốc mới có điểm tham quan, điểm mua sắm,  điểm nghiên cứu và điểm để chơi, du khách mới có mục đích  để chi tiêu, địa phương sở tại mới tạo ra nhiều việc làm, tăng thêm nguồn thu cho ngành du lịch.

Tóm lại, Phú Quốc cần phải đẩy nhanh nâng cao lợi thế cạnh tranh với các điểm du lịch trong nước như Nha Trang, Hạ Long, Ninh Thuận… và cả với các đảo du lịch Phuket (Thái Lan), Bali (Indonesia)… nhằm từng bước thu hẹp khoảng cách với các đảo quốc du lịch hàng đầu thế giới và sớm hình thành đô thị biển đảo tại Việt Nam.

2.2.5.7.Đầu tư cho phát triển du lịch

Chính sách đầu tư: Trong “Đề án phát triển tổng thể đảo Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang đến năm 2023 tầm nhìn đến 2030”, Thủ tướng Chính phủ đã xác định tập trung xây dựng đảo Phú Quốc trở thành Trung tâm du lịch sinh thái chất lượng cao, đồng thời gắn với việc phát triển du lịch của đảo Phú Quốc với phát triển du lịch trong nước, vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, huy động nguồn vốn trong nước hợp tác liên doanh với nước ngoài như mở tuyến du lịch từ đảo Phú Quốc đi các nước Thái Lan, Campuchia, Malaysia… được xem như là những thuận lợi để thu hút vốn đầu tư.

Để thực hiện được điều đó, nhà nước đã cho phép Phú Quốc được áp dụng cơ chế chính sách ưu đại, nhất về luật đầu tư, về xuất nhập cảnh và cư trú của người nước ngoài, giá cho thuê đất và các loại thuế, chính sách cho người nước ngoài thường trú tại Việt Nam và các nhà đầu tư nước ngoài được mua nhà ở, thuê đất ở lâu dài trên đảo và được áp dụng chính sách một giá.

Nguồn vốn đầu tư: Tính đến tháng 6 năm 2023, toàn huyện Phú Quốc đã thu hút được 60 dự án đầu tư với tổng vốn đầu tư 46.350 tỷ đồng. Trong đó, 21 dự án đầu tư vào dịch vụ lưu trú và nghỉ dưỡng, 172 dự án đã có chủ trương đầu tư nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận. Các dự án chủ yếu là đầu tư về cơ sở hạ tầng và cơ sở lưu trú du lịch với số dự án đầu tư trong nước vào du lịch huyện đảo Phú Quốc liên tục tăng trong những năm vừa qua. Tổng số vốn đầu tư cơ bản trên địa bàn tính đến quý 2 năm 2023 bằng nguồn vốn trong nước (vốn đầu tư của các nhà đầu tư trong nước, vốn đầu tư từ trái phiếu chính phủ) tăng 12,72 lần so với năm 2018, trong đó vốn ngân sách chiếm 59,5% tổng số vốn đầu tư.

Nếu như năm 2018, có khoảng 15 dự án với tổng số vốn đầu tư khoảng 1.000 tỷ đồng, trong đó chủ yếu là dự án xây dựng cơ sở hạ tầng bao gồm các trục giao thông chính như tuyến lộ 46 đến lộ 47, đường Dương Đông – An Thới, thì năm 2023 [20]số dự án đầu tư trong nước gần 50 dự án (được cấp phép), tổng số vốn đầu tư khoảng trên 3.000 tỷ đồng. Dự báo đến năm 2025, tổng số vốn đầu tư trong nước sẽ tăng lên trên 5.000 tỷ đồng, và sẽ ngày càng mở rộng các lĩnh vực đầu tư trong ngành du lịch.

Nguồn vốn nước ngoài : Với lợi thế trong thu hút đầu tư nước ngoài, những năm gần đây số dự án với số vốn đầu tư từ nước ngoài vào ngành du lịch huyện đảo Phú Quốc tăng lên chiếm xấp xỉ 50% tổng số vốn đầu tư trong và ngoài nước vào lĩnh vực du lịch tại huyện đảo như: Kinh doanh khách sạn, làng du lịch, các khu resort; Kinh doanh du lịch vui chơi, giải trí: công viên, sân golf, casino, dự án du lịch lặn biển… Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Đã có một thời kỳ, dịch vụ du lịch được coi là một dịch vụ xa xỉ, là “con gà đẻ trứng vàng”, không cần đầu tư mà cũng thu được ngoại tệ. Điều đó đã làm nảy sinh tâm lý sai lầm về sự phát triển dễ dãi, thiếu hiểu biết, tác động tiêu cực đến môi trường sinh thái, nhân văn. Tài nguyên du lịch bị khai thác bừa bãi, thiếu quy hoạch, bảo vệ. Đó chính là hệ quả của việc thiếu sự đầu tư đồng bộ cho du lịch trên huyện đảo Phú Quốc. Trong những năm gần đây, hoạt động đầu tư cho du lịch được đẩy mạnh, cơ sở vật chất kỷ thuật được cải thiện. Tuy nhiên, nguồn vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước còn ít so với nhu cầu thực tế. Vì vậy, cần phải thu hút nhiều hơn nữa các nguồn đầu tư từ bên ngoài để Phú Quốc thực sự trở thành “thiên đường du lịch”.

Phát triển nguồn nhân lực:. Du lịch là ngành đòi hỏi có sự giao tiếp rộng và trực tiếp đối diện với khách, lao động phải có trình độ nghiệp vụ, phong cách và thái độ giao tiếp của cán bộ, nhân viên. Đặc biệt, khi Phú Quốc cùng với cả nước đang vươn tới hội nhập với du lịch các nước trong khu vực và trên thế giới, trình độ nghiệp vụ của đội ngụ cán bộ nhân viên trong ngành cần phải được nâng lên để đạt những chuẩn mực quy định của quốc gia và quốc tế.Hoạt động du lịch còn là lĩnh vực mới mẻ đối với huyện đảo Phú Quốc, với đội ngụ cán bộ quản lý và lực lượng lao động trực tiếp còn thiếu kinh nghiệm về lý luận và thực tiễn. Trong thời gian qua, du lịch Phú Quốc phát triển nhanh, phát triển một cách ồ ạt, đã phải tạm thời chấp nhận một đội ngụ cán bộ, nhân viên với trình độ nghiệp vụ chưa tương xứng với yêu cầu phát triển. Lực lượng lao động trong ngành chủ yếu là từ trong đất liền ra, lao động tại chổ chiếm một tỉ lệ khiêm tốn (35%) trong đó chủ yếu là làm việc đơn giản, không có chuyên môn. Giải quyết vấn đề đó, cần phải có một chương trình đào tạo toàn diện với những kế hoạch cụ thể nhằm nâng cao kiến thức và nghiệp vụ cho đội ngụ đang công tác trong du lịch thuộc nhà nước, liên doanh và các thành phần kinh tế khác.

Hiện nay, trên địa bàn huyện Phú Quốc một số doanh nghiệp, một số tổ chức như hội phụ nữ, đoàn thanh niên… mở các lớp nghiệp vụ du lịch, liên kết đào tạo với các trường chuyên nghiệp cho lao động nông thôn như chương trình đào tạo ngắn hạn, chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ nhằm từng bước nâng cao tay nghề cho lao động trong hoạt động du lịch tại địa phương. Các trường tham gia đào tạo nguồn nhân lực ngành du lịch cho địa phương như: Cao đẳng Cộng Đồng; Cao đẳng Sư phạm; Cao đẳng nghề; Cao đẳng kinh tế kỷ thuật với các ngành như: quản trị du lịch, văn hóa du lịch, tiếng anh thương mại du lịch và nghiệp vụ du lịch. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Như vậy, trung bình hàng năm, tỉnh Kiên Giang đã đào tạo được khoảng 250 lao động có nghiệp vụ du lịch. Tuy nhiên, số lao động có nhu cầu ra huyện đảo Phú Quốc còn thấp, vì vậy bên cạnh khuyến khích các doanh nghiệp chủ động tổ chức nhiều hơn nữa các khóa đào tạo ngay trên địa bàn huyện thì chính quyền địa phương cần phải có những chính sách thu hút lao động có trình độ, có kinh nghiệp đáp ứng nhu cầu phát triển hiện nay, phấn đấu đến cuối năm 2024 đạt 70.000 đến 80.000 lao động trong ngành có nghiệp vụ du lịch. Đến năm 2024 khi trường Đại học Kiên Giang chính thức được thành lập, khoa Du lịch sẽ thực sự là địa chỉ tin cậy để đào tạo đội ngụ lao động ngành du lịch cho tỉnh nhà, giải quyết được triệt để vấn đề số lượng và chất lượng lao động của ngành hiện nay.

2.2.5.8.Nhận xét chung

Những mặt làm được : Phú Quốc được mệnh danh là “Hòn đảo ngọc châu Á” và được các chuyên gia Tổ chức Du lịch thế giới xếp vào danh sách 12 hòn đảo nổi tiếng nhất thế giới. Thế mạnh của huyện đảo là: Phong cảnh thiên nhiên đẹp, chưa bị hủy hoại bởi tác động của con người; Bãi biển cát trắng tuyệt đẹp và còn rất hoang sơ; Vùng nông thôn yên bình, không khí mát mẻ, trong lành; Các phục vụ tốt, thức ăn ngon, các cơ sở ăn uống, lưu trú sạch sẽ và hoạt động hiệu quả; Con người và văn hóa bản địa đặc sắc, hấp dẫn. Cho đến hiện nay, Phú Quốc đã phát triển trên 5 loại hình du lịch như: nghỉ dưỡng, tham quan, giải trí, sinh thái, thể thao, mạo hiểm, nghiên cứu, khám phá… trong tương lai ngành du lịch có thể khai thác hiệu quả hơn nữa các loại hình du lịch đã có và sẽ có.

Về độ bền vững của các loại hình du lịch: Với đặc điểm là quần đảo còn mang tính hoang sơ, các thành phần của tài nguyên tự nhiên đang còn giữ được nét nguyên bản vốn có, vì thế, nó là điểm đến của những ai muốn tìm về nét đẹp của thiên nhiên, vì vậy, các loại hình du lịch ở đây được diễn ra liên tục và có tính lâu dài.

Về mục đích hướng tới: Loại hình du lịch mà Phú Quốc muốn hướng tới là một trung tâm du lịch sinh thái nghỉ dưỡng biển – đảo chất lượng cao, có sức cạnh tranh trong khu vực và quốc tế với những phong cách, sắc thái và đặc trưng riêng. Đồng thời là nơi giao thương quốc tế lớn và hiện đại của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Điều này sẽ tạo thêm cơ hội, điều kiện để du lịch Phú Quốc thực hiện bước chuyển mình trở thành một trung tâm phát triển kinh tế – xã hội.

Những khó khăn, hạn chế : Theo đánh giá của các nhà chuyên gia thì các loại hình du lịch ở Phú Quốc chưa phát triển mạnh như tiềm năng. Các loại hình đang được khai thác rời rạc, trùng lặp và chưa tạo được nét khác biệt riêng với những vùng du lịch khác, những loại hình du lịch mới đưa vào khai thác chưa mang lại hiệu quả. Sản phẩm du lịch chưa có được đặc trưng riêng (trừ nước mắm, chó, tiêu…), du khách còn cảm thấy sự ná ná giống nhau về sản phẩm du lịch ở đây và các điểm du lịch khách trên cả nước (như Nha Trang, Phan Thiết….). Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

Khách du lịch đến Phú Quốc hiện nay khách nội địa chiếm tỷ trọng cao. Nhu cầu khách nội địa mới dừng lại tham gia các loại hình du lịch như: nghỉ ngơi, thư giãn, tắm biển, mua sắm, tham quan các di tích lịch sử… Khách quốc tế về số lượt khách đến còn khiêm tốn, nhu cầu của khách cao nhưng khả năng đáp ứng còn hạn chế. Qua thăm dò khảo sát, du khách đều cho rằng nguyên nhân chính là các loại hình du lịch chưa đa dang, đặc biệt là những loại hình du lịch phù hợp với nhu cầu của giới trẻ.

Nguyên nhân : Theo các chuyên gia trong ngành, có nhiều nguyên nhân như : Điểm xuất phát của nền kinh tế huyện Phú Quốc thấp so với tỉnh Kiên Giang và so với cả nước.

Phú Quốc là một huyện đảo, cách xa đất liền, huyện là một quần đảo gồm 40 đảo lớn nhỏ, phân bố rộng khắp trên vùng biển vịnh Thái Lan, rất khó khăn trong việc đi lại giữa đảo này với đảo khác, giữa đảo với đất liền. Phú Quốc thiếu vốn, cơ sở hạ tầng, mức sống, trình độ dân trí thấp, đó là những trở ngại lớn đối với việc bảo vệ khai thác tài nguyên phục vụ du lịch.

Ngành du lịch huyện đảo Phú Quốc vừa qua giai đoạn đầu của sự phát triển. Hệ thống pháp quy còn thiếu đồng bộ, các thể chế chính sách phát triển còn thiếu. Cơ chế phối hợp giữa các cấp, các ngành và địa phương trong việc quản lý, bảo tồn, tôn tại tài nguyên du lịch không rõ ràng chưa tạo ra sức mạnh tổng hợp trong việc phát triển ngành du lịch.

Chính sách về khuyến khích đầu tư du lịch, phát triển các loại hình du lịch, các sản phẩm du lịch đã được thông qua từ cấp bộ, cấp tỉnh cho đến địa phương. Tuy nhiên, vấn đề triển khai còn chậm do chính sách về đất đai, giải phóng mặt bằng, thuế, vấn đề giải quyết lao động… Một số vấn đề nảy sinh trong quá trình thực hiện. Như mâu thuẩn phát sinh giữa phát triển du lịch với phát triển kinh tế biển đó là vấn đề bố trí luồng lạch, bến đậu ghe thuyền đánh bắt thủy hải sản và các bãi tắm. Vấn đề khai thác các loại hình du lịch như lặn ngắm san hô, thảm cỏ biển với công tác bảo vệ cảnh quan môi trường. Hình thức du lịch đang dừng lại ở « bán » bãi biển, phòng nghỉ mà chưa giúp du khách « mua » được sự trải nghiệm ở những điểm du lịch đó.

Do trình độ quản lý và đội ngụ cán bộ, nhân viên chưa ngang tầm đòi hỏi của ngành du lịch. Số lao động có trình độ đại học và trên đại học chuyên ngành du lịch quá ít, trình độ về ngoại ngữ của số lao động trong ngành còn  thấp. Số lao động chưa qua đào tạo chuyên môn nghiệp vụ khá cao. Số lượng hướng dẫn viên du lịch ít về số lượng, thiếu về kinh nghiệm, chưa hiểu tường tận về văn hóa bản địa (do phần lớn lao động là dân nhập cư từ đất liền ra), đã gây cản trở không nhỏ cho phát triển du lịch.

Trình độ dân trí thấp, người dân không hiểu được những gì là lợi ít lâu dài cho cả cộng đồng và cho bản thân mình về các nguồn tài nguyên du lịch, vì vậy vấn đề như khai thác bừa bãi san hô, các loại động thực vật quý… bán sản phẩm dưới dạng quà lưu niệm. Họ ít quan tâm đến những gì mà du khách suy nghĩ và tìm kiếm. Do vậy họ lại chính là người có thể phá hủy những gì là tài sản quý giá, những nét đẹp văn hóa của mình để mong thu được chút lợi trước mắt từ du lịch, điều đó đã gây hạn chế trong việc phát triển các loại hình du lịch ưu chuộng hiện nay. Đây cũng chính là yếu tố đánh mất tính bền vững của du lịch. Ý thức trách nhiệm trong việc bảo vệ vai trò, vị trí, ý nghĩa của các ngành du lịch trong xã hội, trong dân, các ngành các cấp chưa đầy đủ. Chưa tạo được chuyển biến sâu rộng trong xã hội ý thức trách nhiệm tham gia phát triển các loại hình du lịch từ việc giữ gìn bảo vệ tài nguyên, sản phẩm du lịch, bảo vệ môi trường, trật tự, vệ sinh môi trường các tuyến, điểm du lịch đến thái độ đối với du khách trong tầng lớp nhân dân, cán bộ thừa hành công vụ, Phú Quốc thực sự trở thành một trung tâm du lịch chất lượng cao, đúng như Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện đảo Phú Quốc nhiệm kỳ 2023 –  2025 đã xác định. Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Luận văn: Giải pháp phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc

Post Views: 492
Luanvanluat

Dịch Vụ Viết Luận Văn Ngành Luật 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website:  https://vietluanvanluat.com/ – Hoặc Gmail: vietluanvanluat@gmail.com

One thought on “Luận văn: Thực trạng phát triển loại hình du lịch đảo Phú Quốc”

  1. Pingback: Luận văn: Phát triển các loại hình du lịch huyện đảo Phú Quốc

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Contact Me on Zalo
Số điện thoại
0906865464