Du Lịch - Khách Sạn, Luận Văn

Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM

Posted on by Luanvanluat

Chia sẻ chuyên mục Đề tài Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM hay nhất năm 2024 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thạc sĩ thì với đề tài Luận văn: Tiềm năng và hiện trạng phát triển du lịch Quận 9 (TP.HCM) dưới đây chắc hẳn sẽ cho các bạn cái nhìn tổng quát hơn về đề tài này.

2.1. Tổng quan về Quận 9 

2.1.1. Lịch sử hình thành

Địa bàn Quận 9 xưa kia vốn là vùng đất hoang chủ yếu là rừng rậm và sình lầy. Từ thế kỷ XV, sau khi cuộc kháng chiến chống quân Minh của nhà hậu Trần thất bại, một số bỏ chạy sang Lào, một số qua Chiêm Thành, số còn lại xuống phía Nam tiến hành khai phá rừng rậm, cuốc xới sình lầy, gieo trồng lúa nước và sống chung hoà hợp với dân bản địa, tạo thành một cộng đồng dân cư ngày càng đông đảo.

Trong suốt thế kỉ XV – XVII, các cuộc di dân khai hoang, lập ấp được tiến hành. Đến năm 1698 thì số dân toàn vùng đã lên đến hơn 40 vạn hộ, vì vậy chúa Nguyễn Phúc Chu sai Lễ thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh vào đây kinh lí, lấy đất Đồng Nai lập ra phủ Gia Định, lấy đất Đông Phố lập Quận Phước Long, dựng dinh Trấn Biên, đất Sài Gòn lập Quận Tân Bình, dựng dinh Phiên Trấn, đặt quan chức cai trị hành chánh, quân lính trông coi về quốc phòng.

Quận Phước Long lúc đầu có bốn tổng là Tân Chánh, Bình An, Long Thành và Phước An. Phần đất Quận 9 ngày nay thuộc về địa phận tổng Long Thành. Trải qua nhiều lần chia tách dưới thời nhà Nguyễn và trong thời gian Pháp thuộc đến đầu năm 1967 dưới thời Việt Nam Cộng hòa, Quận 9 được thành lập trên cơ sở tách 2 phường An Khánh và Thủ Thiêm thuộc Quận 1. Sự phân chia hành chính này giữ ổn định cho đến ngày 29/4 /1975.

Sau ngày 30/4/1975, chính quyền cách mạng sắp xếp lại các đơn vị hành chính trong TP. Một số xã quá rộng được chia ra làm các xã mới, Quận 9 bị giải thể. Hai phường An Khánh và Thủ Thiêm được trả về cho Quận Thủ Đức.

Ngày 6 tháng 1 năm 2007, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 03CP về việc thành lập các Quận, phường mới thuộc TP.HCM. Quận 9 được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số các xã Long Bình, Long Thạnh Mỹ, Long Phước, Long Trường, Phú Hữu, Phước Bình, Tăng Nhơn Phú, Phước Long, Hiệp Phú với 11.362 ha diện tích tự nhiên và dân số 126.220 người được chia làm 13 phường.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Nhận Viết Thuê Luận Văn Thạc Sĩ Ngành Du Lịch

2.1.2. Khái quát về tự nhiên

Quận 9 nằm về phía đông TP.HCM, cách trung tâm TP khoảng 7km theo đường xa lộ Hà Nội, phía đông giáp huyện Nhơn Trạch tỉnh Đồng Nai lấy sông Đồng Nai làm ranh giới tự nhiên, phía tây giáp quận Thủ Đức, phía nam giáp quận 2, phía bắc giáp TP Biên Hòa tỉnh Đồng Nai.

Diện tích tự nhiên toàn quận là 11.389,63 ha bao gồm 13 phường: Phước Long A, Phước Long B, Tăng Nhơn Phú A, Tăng Nhơn Phú B, Long Trường, Trường Thạnh, Phước Bình, Tân Phú, Hiệp Phú, Long Thạnh Mỹ, Long Bình, Long Phước, Phú Hữu.

Quận 9 nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, có nhiệt độ cao đều trong năm và hai mùa mưa – khô rõ rệt. Mùa mưa bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau. Nhiệt độ trung bình 270C, cao nhất 400C, thấp nhất 13,80C.

Quận 9 chịu ảnh hưởng bởi sông Đồng Nai và sông Tắc, vừa cung cấp nước ngọt cho sản xuất nông nghiệp, vừa tạo cảnh quan sông nước hữu tình xen kẽ các vườn cây ăn trái, lại có khí hậu mát mẻ,…. nên thuận lợi cho việc nghỉ dưỡng, tham quan du lịch.

Hình 2.1 Bản đồ hành chính Quận 9 Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

2.1.3. Khái quát về kinh tế – xã hội

2.1.3.1. Kinh tế

Công nghiệp là ngành kinh tế then chốt của quận. Giá trị sản xuất ngành công nghiệp và xây dựng năm 2023 (giá cố định 2004) là 4.786 tỉ đồng, tăng 12,2% so với năm 2022.

Khu công nghiệp công nghệ cao quy mô 800 ha tại phường Tăng Nhơn Phú A nằm trên trục đường xa lộ Hà Nội và sát đường vành đai ngoài thuận lợi cho giao thông vận tải đường bộ và đường sắt. Đây là hạt nhân của ngành công nghiệp Quận 9, tập trung các cơ sở sản xuất sạch, tinh chế cao cấp, hàm lượng chất xám cao.

Dịch vụ là khu vực kinh tế quan trong thứ 2 trong nền kinh tế của Quận 9. Cùng với đà phát triển kinh tế, ngành thương mại dịch vụ đã từng bước mở rộng thị trường, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và giải trí của người dân. Cơ sở kinh doanh phát triển nhanh. Đến năm 2023, toàn quận có 6.213 doanh nghiệp đang hoạt động với doanh thu 21.000 tỉ đồng.

Trong nông nghiệp đã và đang có sự chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với quy hoạch với các loại cây con mang lại giá trị kinh tế cao như hoa lan, rau mầm, cây ăn trái, dế, nhím, cá kiếng,… đồng thời phát triển mô hình nông nghiệp theo hướng nông nghiệp đô thị kết hợp du lịch sinh thái nhà vườn. Trên địa bàn quận có 1.312,62 ha vườn cây ăn trái, 58,32 ha cây kiểng và 2,28 ha nuôi cá cảnh. Mô hình vườn kết hợp với du lịch sinh thái ở Lân Ngoài – phường Long Phước được triển khai; đã thực hiện vườn điểm với diện tích 11,6 ha.

Về chăn nuôi, toàn quận có 21.657 con lợn, 1.465 con bò. Ngoài ra, trên địa bàn còn có 88,94 ha nuôi trồng thủy sản.

 2.1.3.2. Dân cư – văn hóa – xã hội

Năm 2023 dân số Quận 9 là 276.432 người, đạt mật độ 2.425 người/km2. Thành phần dân tộc chủ yếu là người Kinh, bên cạnh đó là cộng đồng đa dạng các dân tộc người Khơme, Hoa, Chăm,…

Dân số Quận 9 gia tăng nhanh với tốc độ gia tăng dân số là 1,25% do ảnh hưởng của quá trình đô thị hóa và làn sóng di cư của người lao động vào làm công nhân tại các khu công nghiệp tập trung.

Trong hơn 15 năm hình thành và phát triển, quận đã xây dựng và nâng cấp 68 trường học, trong đó có 14 trường đã được công nhận là trường đạt chuẩn quốc gia và quận đã hoàn thành phổ cập bậc phổ thông trung học. Trung tâm cộng đồng cũng đã được thành lập tại 13/13 phường của quận.

Công tác y tế được quan tâm với 1 bệnh viện, 13 phường đều có trạm y tế, trong đó có 08 phường đạt chuẩn quốc gia về y tế.  Hệ thống y tế tư nhân phát triển mạnh, hiện có 192 phòng khám, nhà thuốc hoạt động trên địa bàn, đã góp phần đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của nhân dân.

2.2. Tiềm năng phát triển du lịch Quận 9 Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

2.2.1. Tài nguyên du lịch

2.2.1.1. Tài nguyên du lịch tự nhiên

  • Tài nguyên địa hình

Quận có địa hình tương đối bằng phẳng trên nền địa chất kiến tạo của lớp phù sa mới thuộc khu vực hạ lưu sông Đồng Nai, với độ cao trung bình 10-20m so với mặt nước biển, đồi Long Bình cao nhất cũng chỉ 32m.

Địa hình bằng phẳng, thuận lợi cho cư trú, sản xuất nông nghiệp, giao thông và tổ chức các hoạt động du lịch. Khu vực đồi Long Bình có một số ngôi chùa cổ và di tích khảo cổ, là tiềm năng phát triển du lịch hành hương và nghiên cứu, học tập.

Tuy nhiên do nền đất yếu nên nơi đây chỉ thích hợp cho việc xây dựng các công trình thấp tầng, mật độ xây dựng thấp để thuận tiện trong việc tiêu thoát nước, tránh ngập úng trên diện rộng.  Tài nguyên khí hậu

Quận 9 nằm trong khu vực khí hậu nhiệt đới cận xích đạo với hai mùa nắng, mưa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4; Nhiệt độ trung bình năm 27oC; Độ ẩm trung bình 79,5%, cao nhất vào tháng 9 – 90 % và thấp nhất vào tháng 3 – 65%; Lượng mưa trung bình năm từ 1.392 mm – 2.318 mm;…

Nhìn chung, khí hậu ôn hòa với nền nhiệt, ẩm dồi dào, thực vật có thể phát triển quanh năm, tạo thuận lợi cho phát triển du lịch tham quan và nghỉ dưỡng. Tuy nhiên, sự phân hóa khí hậu cũng chi phối tính mùa vụ của hoạt động du lịch.

  • Tài nguyên nước Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

Sông Đồng Nai ranh giới tự nhiên giữa Quận 9 với tỉnh Đồng Nai. Con sông này chảy qua nhiều tỉnh thành và kết nối với hàng chục nhánh sông lớn nhỏ thông suốt tới tận Cà Mau. Đặc biệt Cù lao Bà Sang nằm trên sông Đồng Nai có một vị trí thuận lợi nếu được khai thác tốt sẽ đem lại diện mạo mới trong phát triển du lịch của khu vực này.

Sông Đồng Nai và các sông nhánh không những đem lại cho Quận 9 hệ thảm thực vật, hệ động vật tự nhiên hoang sơ, nguồn nước, nguồn phù sa màu mỡ cho phát triển các khu nhà vườn du lịch sinh thái đẹp, mát mẻ mà còn tạo nên các giao thông đường sông hấp dẫn để phát triển du lịch. Đây là một trong những  lợi thế để phát triển du lịch của Quận 9 so với các vùng lân cận.

Nguồn nước ngầm ở Quận 9 khá phong phú, với trữ lượng nước tĩnh đạt 873.800m3, tổng trữ lượng 1.390.000 m3/ngày, có khả năng khai thác từ độ sâu từ 10 – 15m và 25 – 30m,… nhưng phân bố không đều. Lưu lượng nước ngầm có khả năng cung cấp đủ nước cho dân sinh, một phần cho sản xuất công – nông nghiệp và dịch vụ du lịch.

Với hệ thống sông rạch khá dày, nguồn nước mặt và nước ngầm dồi dào quanh năm là điều kiện thuận lợi để phát triển các loại hình du lịch gắn với nước cũng như đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và sản xuất của nhân dân trên địa bàn và khách du lịch.

  • Tài nguyên sinh vật

So với các quận khác của TP.HCM thì Quận 9 có tài nguyên sinh vật khá phong phú, hiện vẫn còn bảo tồn được 162ha rừng nằm trong Công viên lịch sử văn hóa dân tộc. Hệ sinh thái rừng ở đây tương đồng với kiểu rừng ẩm điển hình ở Ðông Nam Bộ, như những cánh rừng ở khu vực Hố Nai, Trảng Bom trước đây hoặc khu vực Mã Ðà (Ðồng Nai) hiện nay trên địa hình đồi lượn sóng mạnh có nền đất xen kẽ giữa phù sa cổ, đá phiến sét và các đá acide khác. Trong đó ưu thế lại là các loài cây Dầu rừng ẩm, như Dầu rái lá lớn (Dipterocarpus alatus), Dầu Song nàng (Dipterocarpus dyeri).

Ở khu vực đồi Long Bình Quận 9 đã triển khai dự án xây dựng khu Công viên lịch sử văn hóa dân tộc với quy mô trên 400ha, do đó việc tạo lập thảm thực vật, khoanh nuôi bảo vệ phần rừng thứ sinh hiện có là nhiệm vụ quan trọng.

Địa hình tự nhiên bị chia cắt do hệ thống sông rạch đan xen tạo ra sự phát triển của hệ thực vật sống ở ven sông rạch, trên các khu vực trũng ngập nước tạo nên những vạt rừng lá lúp xúp, chủ yếu là cây dừa nước, cỏ lưỡi mác, có cóc kèn, cây ô rô, dây leo và xen kẽ còn có cây thân gỗ như cây dầu, cây bần, cây dừa trái,… tạo nên một kiểu hệ sinh thái đặc trưng có sức thu hút khách du lịch.

Ngoài ra Quận 9 còn có hơn 390ha cây ăn trái được quy hoạch tạo thành các KDL sinh thái với nhiều sản phẩm du lịch hấp dẫn đối với du khách khi tham gia các tour du lịch trên địa bàn.

2.2.1.2. Tài nguyên du lịch nhân văn 

  • Di tích lịch sử văn hóa Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

Là một bộ phận của trung tâm du lịch TP.HCM, Quận 9 có nguồn tài nguyên du lịch nhân văn đa dạng và phong phú, trong đó có nhiều địa danh nổi tiếng như: Bót Dây Thép, Di tích lịch sử căn cứ vùng bưng 6 xã, Đền tưởng niệm Bến Nọc, Di tích lịch sử và nghệ thuật Đình Phong Phú, Di tích kiến trúc – nghệ thuật chùa Phước Tường, Di tích kiến trúc – nghệ thuật chùa Hội Sơn,… đã và đang được đầu tư để khai thác du lịch.

Bảng 2.1 Danh sách các công trình, địa điểm đã được quyết định xếp hạng di tích trên địa bàn Quận 9 (đến hết tháng 12 năm 2022)

Cùng với lịch sử hình thành và phát triển hơn 300 năm của TP.HCM, ở Quận 9 có nhiều đình, chùa. Theo thống kê, trên địa bàn Quận hiện có 53 ngôi đình, chùa trong đó có nhiều ngôi đình, chùa cổ. Tiêu biểu như chùa Hội Sơn (Long Bình) là di tích cấp quốc gia có lịch sử gần 300 năm (khai sơn vào thế kỷ XVIII). Theo nhiều nhà nghiên cứu, chùa Hội Sơn còn là khu vực di chỉ khảo cổ học thời đại kim khí thuộc văn hóa Đồng Nai, chạy dài dọc tuyến sông Đồng Nai, có niên đại từ 2.500 năm đến 3.500 năm với nhiều di tích được tìm thấy.

Ngoài ra trên địa bàn Quận còn có nhiều chùa mang giá trị cao về kiến trúc nghệ thuật như chùa Bửu Sơn mang đặc trưng cho kiến trúc của các đình, chùa tại Nam bộ đã được xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Thành phố. Bên cạnh đó, những tượng thờ, bao lam, hoành phi, câu đối, bài vị cũng là những tác phẩm điêu khắc sắc xảo, phản ánh được kỹ thuật chạm khắc gỗ của những người thợ vùng Nam Bộ vào nửa đầu thế kỷ XX. Tiêu biểu trong các ngôi đình ở Quận 9 cũng như ở TP.HCM là đình Phong Phú đã được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia. Đình được xây dựng vào cuối thế kỉ XIX vừa là nơi thờ Thành hoàng theo tín ngưỡng truyền thống của người Việt Nam vừa là căn cứ cách mạng trong thời kì kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Hiện trong đình vẫn còn giữ được hầm bí mật để che giấu cán bộ trong thời kì kháng chiến.

Các di tích văn hóa – lịch sử trên đây, với tư cách là các giá trị văn hóa bản địa ở địa phương, là nguồn tài nguyên quý giá để phát triển du lịch tham quan, nghiên cứu, học tập, tìm hiểu lịch sử cách mạng,… Hiện nay các di tích thường xuyên được trùng tu, bảo vệ nhằm gìn giữ những giá trị tốt đẹp về tinh thần cũng như có các chính sách khai thác hợp lí để phục vụ mục đích du lịch.

  • Các lễ hội truyền thống

Với lợi thế là có các KDL, công viên văn hóa có mặt bằng rộng, thoáng và sự hỗ trợ, chỉ đạo của UBND TP, Sở VHTTDL TP.HCM, trên địa bàn Quận 9 các năm qua đã tổ chức một số lễ hội tiêu biểu nằm trong chương trình trọng điểm phát triển du lịch của TP.HCM.

  • Lễ hội Giỗ Tổ Hùng Vương Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

Trong đề án giỗ Tổ Hùng Vương năm 2024 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, ngoài tỉnh Phú Thọ nơi có đền Hùng là chủ thể, lễ dâng hương tưởng niệm các vua Hùng được diễn ra cùng thời điểm tại các đền Hùng trong cả nước. Trong đó tại TP.HCM thực hiện việc giỗ Tổ Hùng Vương diễn ra vào 2 ngày mùng 9 và 10 âm lịch tại khu tưởng niệm các vua Hùng thuộc Công viên lịch sử văn hóa dân tộc Quận 9.

Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương do Thành ủy, HĐND, UBND, UB MTTQVN TP.HCM tổ chức với nghi thức dâng hương, dâng hoa và lễ tế theo đúng nghi thức truyền thống theo văn bản số 796/HD-BVHTTDL hướng dẫn nghi thức tưởng niệm các vua Hùng trong ngày tổ chức Giỗ tổ Hùng Vương 10-3 âm lịch được Bộ Văn hóa Thể Thao và Du lịch đã ban hành.

Cùng với Lễ Giỗ tổ, nhiều hoạt động lễ hội cũng diễn ra tại Công viên lịch sử văn hóa dân tộc như: Hội trại, hội sách, triển lãm ảnh 5 năm hoạt động Khu tưởng niệm các vua Hùng; triển lãm nghệ thuật thư – họa Việt; Biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp và các trò chơi dân gian,… Các lễ hội này thu hút lượng lớn du khách từ TP.HCM cũng như các địa phương lân cận. Riêng tại Công viên lịch sử văn hóa dân tộc, qua 6 năm tổ chức (từ năm 2019), Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương đã thu hút 369.029 lượt khách tham dự và tham quan.

  • Lễ hội trái cây Nam bộ

Nhằm giới thiệu đến du khách trong và ngoài nước các sản vật của vùng đất phương Nam, giới thiệu và tôn vinh các giá trị văn hóa dân tộc, nổi bật là sản phẩm cây trái của vùng sông nước Nam bộ, “Hội Trái cây truyền thống Suối Tiên” đã được KDL Văn hóa Suối Tiên tổ chức hằng năm trong 3 tháng hè từ năm 2007. Từ năm 2014, “Hội Trái cây truyền thống Suối Tiên” đã được nâng tầm quy mô trở thành “Lễ hội Trái cây Nam bộ” – một sự kiện văn hóa, du lịch đặc sắc của TP.HCM và KDL Văn hóa Suối Tiên đã trở thành một điểm đến hấp dẫn góp phần quảng bá sản phẩm, dịch vụ của du lịch TP. HCM nói riêng và của du lịch Việt Nam nói chung.

Trong 10 năm qua, Lễ hội Trái cây Nam bộ đã tổ chức nhiều hoạt động độc đáo và ngày càng có thêm nhiều hình thức và hoạt động mới lạ thu hút khách du lịch. Trong đó có các hoạt động tiêu biểu như: trưng bày, giới thiệu và bán các loại trái cây ngon đặc sản của địa phương với giá ưu đãi đặc biệt cho khách tham quan, diễu hành thời trang trái cây, lễ hội carnival trái cây với tên gọi “Tứ Linh Bách Quả Thần Tiên Hội”, nghệ thuật tạo hình trái cây, các hoạt động biểu diễn nghệ thuật,…

Trong 10 năm vừa qua, Chợ nổi trái cây Suối Tiên đã tiêu thụ sản lượng trên 14.000 tấn trái cây các loại, thu hút hơn 1 triệu lượt du khách tham quan mỗi năm.

  • Lễ hội cúng Đình Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

Trong quá trình Nam tiến, cư dân từ miền ngoài vào khai khẩn vùng đất hoang Gia Định việc lập đình, xây miếu là một dạng thức tín ngưỡng bản địa được các lưu dân xác lập trên vùng đất mới. Đặc biệt, thiêng liêng hơn cả là lễ hội ở đình. Lễ hội cúng Đình thường diễn ra tại các đình làng, mà một trong những hình thức của nó là lễ cúng Kỳ Yên. Lễ Kỳ Yên là lễ chính của đình gọi là vía thần nhưng thực chất là lễ hội nông nghiệp, cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa. Lễ hội thường diễn ra trong 3 ngày, mỗi đình mỗi khác. Với đình Phong Phú lễ diễn ra từ ngày 14 đến 16 tháng 11 âm lịch gồm 3 lễ chính: Túc Yết, Đàn Cả, Tiền Hiền – Hậu Hiền và các lễ khác như rước sắc thần, xây chầu, đại bội,… Song song phần lễ, cũng diễn ra các hoạt động ca hát, vũ điệu mang ý nghĩa nghi lễ, tạo thêm sự trang nghiêm và long trọng cho lễ hội.

Ngoài ra Quận 9 cũng là nơi tập trung 2 tôn giáo lớn là Phật giáo và Thiên Chúa giáo. Phật giáo tập trung ở các phường: Long Bình, Tăng Nhơn Phú A, Tăng Nhơn Phú B, Long Trường, còn Thiên Chúa giáo tập trung ở phường Long Thạnh Mỹ do đó trên địa bàn quận còn có các lễ hội mang tính tôn giáo như các ngày lễ Giáng sinh, Phục sinh, Phật đản, Vu Lan,…đã dần trở thành những ngày lễ lớn, là dịp vui chơi giải trí của đông đảo tầng lớp nhân dân. Hàng năm, lượng khách tham gia vào các lễ hội này rất lớn đặc biệt tại các ngôi chùa cổ như Hội Sơn, Phước Tường, Phước Long,… Đây là cơ hội để tổ chức và quảng bá các loại hình du lịch vui chơi, giải trí, tham gia các lễ hội truyền thống,… trên địa bàn.

  • Các giá trị văn hóa ẩm thực

Văn hóa ẩm thực được thể hiện chủ yếu trong các món ăn, đồ uống đặc sắc hấp dẫn khách tham quan tập trung ở các KDL sinh thái nhất là các KDL ven sông Đồng Nai với các món ăn dân dã, đồng quê được đánh bắt trực tiếp từ sông ngòi, kênh rạch hoặc được khách du lịch trực tiếp câu từ các hồ, ao,… như cá lóc hấp bầu, thịt heo rừng, cà tím nướng chấm muối ớt, gỏi xoài khô sặc, cá lóc nướng trui, dê nướng ngũ vị, gà nướng mọi, lươn chiên giòn mắm me hay xào lăn, canh bầu cá trê, rau càng cua trộn dầu giấm, canh măng cá ngác,… Các nguyên liệu đều là những món nhà vườn tự tay nuôi và chế biến. Tất cả chúng đã tạo nên sức thu hút khá mạnh du khách khi đến với các địa điểm để tham quan, nghỉ dưỡng và thưởng thức nghệ thuật ẩm thực.

Đặc biệt trong Lễ hội Trái cây Nam bộ được tổ chức hằng năm tại KDL Văn hóa Suối Tiên du khách còn được thưởng thức “Trường thọ Tam thập nhị quả” đạt kỉ lục Việt Nam năm 2022 là món ăn được chế biến từ nhiều loại củ quả nhất.

2.2.2. Cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất – kĩ thuật phục vụ du lịch Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

2.2.2.1. Cơ sở hạ tầng

  • Giao thông vận tải:

Hệ thống giao thông trên địa bàn quận đang trong quá trình hoàn thiện, kể cả giao thông đường bộ và giao thông đường thuỷ theo sông Đồng Nai để giúp thuận lợi hơn trong vận tải hàng hóa và hành khách, tạo tiền đề cho sự phát triển du lịch trên địa bàn quận.

  • Giao thông đường bộ

Với vị trí của ngõ phía Đông của TP nên trên địa bàn quận có các tuyến giao thông đường bộ huyết mạch không chỉ có vai trò quan trọng đối với giao thông vận tải của quận mà còn có ý nghĩa với sự phát triển KT-XH chung của TP.HCM và khu vực Đông Nam Bộ như:

  • Tuyến Xa lộ Hà Nội hiện hữu kết nối TP.HCM và TP Biên Hoà.
  • Tuyến cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây đã đưa vào khai thác.
  • Tuyến Vành đai 3 (Mỹ Phước – Tân Vạn – Nhơn Trạch) kết nối thành phố mới Bình Dương – TP.HCM – TP Nhơn Trạch đang khảo sát đầu tư.

Hiện đang tiến hành cải tạo mở rộng và xây dựng mới 6 tuyến đường đối ngoại, trong đó có 2 tuyến hiện hữu: Xa lộ Hà Nội (quốc lộ 52), Xa lộ Hà Nội (quốc lộ 1A) và 4 tuyến đường dự phóng: cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây, Vành đai 2, Vành đai 3, đường nối Vành đai 3, với tổng chiều dài khoảng 46,324km.

Đối với các tuyến đường đối nội trên cơ sở các tuyến đường chính hiện hữu sẽ tiến hành nâng cấp, mở rộng (đường Long Phước, đường Nguyễn Xiển, đường Nguyễn Duy Trinh, đường Đỗ Xuân Hợp, đường Lê Văn Việt, đường Lã Xuân Oai, đường Hoàng Hữu Nam, đường Nguyễn Văn Tăng, đường Bưng Ông Thoàn, đường Long Thuận, đường Tam Đa, đường Dương Đình Hội,…) kết hợp với việc xây dựng mới các tuyến đường chính, đường liên khu vực như đường Long Phước nối dài, đường D1, D2 khu Công nghệ cao, đường Lã Xuân Oai nối dài, đường Bưng Ông Thoàn nối dài, đường Long Thuận nối dài, đường Tam Đa nối dài, đường Dương Đình Hội nối dài, đường Long Phước 1, 2, 3, 4, 5, đường dọc sông, đường liên phường nối dài và một số tuyến khác. Tổng chiều dài các tuyến giao thông xây dựng mới là 250.272km.

  • Giao thông đường sắt

Theo quy hoạch xây dựng chung của TP.HCM, đến năm 2030 sẽ có 8 tuyến đường sắt nối TP.HCM với các vùng phụ cận. Trong đó tuyến đường sắt TP.HCM – Nha Trang đi theo hành lang đường cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây đi qua Quận 9 và tuyến đường sắt TP.HCM – Nhơn Trạch – sân bay Long Thành đi theo hành lang đường cao tốc và đường Vành đai 3 sẽ có ý nghĩa lớn trong phát triển đô thị về hướng Đông của TP, đồng thời tạo động lực thu hút đầu tư cũng như phát triển du lịch Quận 9 trong thời gian tới. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

Về giao thông đường sắt đô thị, tuyến đường sắt đô thị số 1 (Bến Thành – Suối Tiên) đi theo hành lang Xa lộ Hà Nội đang được tiến hành xây dựng. Với tuyến này không chỉ giúp giải quyết tình hình tắc nghẽn xe cộ và tai nạn giao thông của TP.HCM mà với trạm dừng chân cuối cùng ngay trước KDL Văn hóa Suối Tiên và ga bến xe Suối Tiên sẽ tạo lợi thế thu hút du khách đến KDL Văn hóa Suối Tiên cũng như các điểm du lịch khác của Quận 9.

  • Giao thông đường thủy

Hiện tại các tuyến giao thông thủy chiến lược sông Sài Gòn – sông Đồng Nai đang khai thác, còn tuyến sông Sài Gòn – Rạch Chiếc – sông Tắc – sông Đồng Nai đang nghiên cứu để đưa vào khai thác trong thời gian tới. Theo định hướng chung về giao thông đường sông xác định các tuyến sông rạch có chức năng giao thông thủy bao gồm: sông Đồng Nai thuộc cấp kênh sông Cấp I; sông Tắc thuộc cấp kênh sông Cấp IV; rạch Chiếc – rạch Trau Trảu thuộc cấp kênh sông Cấp IV; rạch Ông Nhiêu thuộc cấp kênh sông Cấp VI trên hệ thống giao thông đường thủy này sẽ tiến hành xây dựng các cảng, bến cập, cầu tàu, bến đậu  phục vụ cho đề án phát triển du lịch đường sông của TP.

Có thể nói việc đi đến các điểm du lịch tên địa bàn Quận 9 và khu vực lân cận rất thuận lợi cả theo đường bộ và đường thủy. Với khoảng cách 20 – 30km đường bộ đi mất thời gian 40 – 60 phút (bằng xe bus), còn với đường thủy đi từ Bến Bạch Đằng theo sông Đồng Nai với cự li khoảng 50km chỉ mất khoảng 1,5 – 2 giờ. Hiện đã có các tuyến xe bus tới các điểm du lịch trên địa bàn Quận 9 như: Tuyến 141 đến KDL The BCR, KDL Vườn Cò, KDL Vườn Thiên Thanh, KDL nhà vườn Long Thuận, tuyến 76 đến Công viên lịch sử văn hóa dân tộc, tuyến 611 đi đền Bến Nọc, chùa Hội Sơn, chùa Phước Long, tuyến 57 đi đình Phong Phú. Trong tương lai tuyến xe bus, du lịch đường thủy đang được TP quan tâm đầu tư để kết nối với tuyến du lịch từ Bình Quới – Bình Dương – Đồng Nai.

Ngoài ra, do là vùng bưng biền (nằm trong vùng bưng 06 xã cũ) nên Quận 9 có hệ thống sông rạch liên kết chặt chẽ: sông Sài Gòn – sông Đồng Nai – sông Tắc cùng liên kết với các kênh rạch, liên kết với các phường với nhau bằng đường thủy. Đây là một điểm nhấn độc đáo nhất của Quận 9 so với các quận khác.

  • Hệ thống cấp và thoát nước

Một số khu vực hiện tại dọc theo các tuyến đường hiện hữu đã có hệ thống cung cấp nước sạch của TP (nhà máy nước Bình An và Thủ Đức), các khu vực chưa có hệ thống cấp nước có thể khai thác nguồn nước ngầm qua hệ thống lọc trước khi sử dụng. Nước thô cấp cho các khu công nghiệp, cho tưới cây và cứu hỏa lấy từ sông Đồng Nai. Đến nay toàn quận đạt tỉ lệ 93% số hộ sử dụng nước hợp vệ sinh. Trong đó có những phường đạt tỉ lệ 100% là: Hiệp Phú, Tăng Nhơn Phú A, Tăng Nhơn Phú B, Phước Long A, Phước Long B. Bên cạnh đó một số phường đặc biệt là các phường ven sông Đồng Nai, tỉ lệ hộ sử dụng nước hợp vệ sinh còn thấp so với mặt bằng chung như Long Thạnh Mỹ – 91%, Long Bình – 90%, Phú Hữu – 89% và Long Phước – 88%.  Theo kế hoạch sẽ xây dựng và mở rộng một số tuyến cấp nước máy sinh hoạt từ các tuyến ống sẽ đặt gồm Æ2010, Æ900, Æ450 dọc theo xa lộ Hà Nội và các khu vực phát triển ; kết hợp với khai thác nước ngầm (giếng khoan).

Hệ thống thoát nước trên địa bàn các phường cũng đã được đầu tư xây dựng với các mương, cống thoát nước dọc theo một số tuyến đường giao thông chính và các tuyến đường mới được nâng cấp cải tạo. Còn lại chủ yếu ở các vùng ven sông là thoát nước theo địa hình tự nhiên ra kênh rạch và sông Đồng Nai. Xây dựng hệ thống thoát nước bẩn riêng, được xử lí cục bộ trước khi đưa vào cống chung về nhà máy xử lí nước thải. Dự kiến xây dựng trạm xử lý nước thải tại khu công nghệ cao và ba trạm tại Tăng Nhơn Phú B, Long Thạnh Mỹ và Phú Hữu. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

Nhìn chung, hệ thống cấp, thoát nước trên địa bàn quận đã phần nào đáp ứng được nhu cầu sản xuất, sinh hoạt của người dân cũng như phục vụ nhu cầu trực tiếp của du khách.

  • Hệ thống cấp điện

Nguồn điện cung cấp cho địa bàn quận từ mạng lưới chung quốc gia qua trạm biến thế Sài Gòn 220/110kV và Cát Lái. Hệ thống cấp điện ngày càng được đầu tư phát triển mở rộng mạng lưới. Hệ thống lưới điện trên địa bàn quận là lưới điện 15kV trên các trục đường chính với tổng chiều dài 152km, có 8 trạm biến thế với nhu cầu phụ tải toàn quận 415 MW. Đến năm 2023 tỉ lệ hộ sử dụng điện toàn quận đã đạt 99%.

UBND Quận cùng phòng Quản lí đô thị đang từng bước tiến hành cải tạo tuyến đường dây dẫn để thay dây ngầm ở các trung tâm dân cư đô thị. Xây dựng mới trạm biến áp 220/110kV (2 x 125MVA) Cát Lái tại Tân Điền, Phú Hữu và đường dây 220kV Cát Lái – Sài Gòn. Xây dựng mới 3 trạm 110/22kV (Cát Lái, Thủ Đức Đông, Tăng Nhơn Phú A, B và Long Phước); xây dựng các tuyến 110kV xuất phát từ trạm Cát Lái đến các trạm 110/15kV; cải tạo nâng cấp lưới 15kV lên 22kV, xây dựng mới các tuyến trục, cáp ngầm trung hạ áp đến các khu dân cư mới.

Nhìn chung, mạng lưới điện trên địa bàn quận đã đáp ứng cơ bản nhu cầu sinh hoạt và sản xuất cho người dân, cũng như khách du lịch. Mạng lưới điện đang dần hoàn thiện là động lực thúc đẩy hoạt động du lịch phát triển.  Thông tin liên lạc

Trong những năm gần đây, hệ thống thông tin liên lạc đáp ứng ngày càng tốt hơn cho nhu cầu thông tin liên lạc, bưu chính, báo chí, bưu điện trên địa bàn quận. Hệ thống thông tin liên lạc bao gồm line điện thoại, Internet và truyền hình cáp đã phủ kín trên các trục đường chính và các khu dân cư đông đúc. Các khu vực ven sông Đồng Nai, hệ thống thông tin liên lạc hữu tuyến chưa đáp ứng có thể sử dụng hệ thống thông tin liên lạc vô tuyến. Quận đã và đang tiến hành xây dựng đài truyền thông, bưu cục cấp 2 của quận ở Trường Thạnh, 8 bưu cục và 7 trạm điện thoại cấp 3, cải tạo, nâng cấp 3 bưu cục và 3 trạm điện thoại hiện có.

Nhìn chung, hệ thống thông tin liên lạc trên địa bàn quận đang dần được hoàn thiện, điều này không những phục vụ nhu cầu thông tin của người dân, du khách mà còn tạo tiền đề cho công tác xúc tiến, quảng bá du lịch địa phương.

2.2.2.2. Cơ sở vật chất – kĩ thuật phục vụ du lịch Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

Hệ thống cơ sở lưu trú du lịch trên địa bàn đã và đang được quan tâm đầu tư xây dựng. Ở hầu hết các KDL sinh thái đều có hệ thống nhà nghỉ đã hoàn thiện với phong cách vừa hiện đại vừa truyền thống để phục vụ cho nhu cầu đa dạng của du khách.

Nhà nghỉ của KDL sinh thái thường được thiết kế theo kiểu bungalow với nhà mái lá, gạch nung, tre,… Đặc biệt, các phòng nằm giữa rừng cây hướng ra dòng sông Tắc hiền hòa, ẩn chứa nét thanh tịnh, bình dị của làng quê miền Nam. Ngoài ra còn có các nhà nghỉ tập thể với sức chứa mỗi phòng từ 8 – 16 người, phòng được trang bị máy lạnh, giường tầng, nệm, mền, gối, minibar, tivi màn hình LCD,… phục vụ khách đoàn qua đêm.

 Ngoài các cơ sở lưu trú trong các KDL thì rải rác ở các phường đều có các nhà nghỉ phục vụ cho du khách. Tuy nhiên nhìn chung các cơ sở lưu trú trên địa bàn chất lượng buồng, phòng cũng như cơ sở vật chất chưa cao, chưa có khách sạn đạt chuẩn, một số KDL chỉ phục vụ lưu trú trong ngày, không lưu trú qua đêm. Điều này đã ít nhiều ảnh hưởng đến sự phát triển các loại hình du lịch có thời gian lưu trú kéo dài. Vì vậy, trong qui hoạch cần nghiên cứu và mời gọi các doanh nghiệp tư nhân đầu tư thêm các cơ sở lưu trú.

Hiện tại, hệ thống cơ sở dịch vụ ăn uống, mua sắm cũng chưa đáp ứng được yêu cầu của khách du lịch cả về số lượng lẫn chất lượng. Các trung tâm thương mại, siêu thị và chợ đang được quan tâm phát triển. Trên địa bàn quận có Siêu thị Coop-Mart, khoảng 600 cửa hàng và 12 chợ truyền thống ở 13 phường với đầy đủ các mặt hàng thực phẩm, nông sản hàng tiêu dùng và các dịch vụ khác đáp ứng nhu cầu của người dân trên địa bàn quận cũng như khách du lịch đến tham quan, mua sắm. Hệ thống ATM còn ít, chưa phủ khắp 13 phường.

Mạng lưới Ngân hàng, chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Eximbank, Vietcombank, ACB, ABB,… tập trung ở tuyến đường Lê Văn Việt, phường Hiệp Phú.

Về dịch vụ ăn uống, trên địa bàn Quận 9 có một số cơ sở như: quán Năm Sánh ở Long Bình, hoa viên Cúc Linh, hoa viên Ao Đôi, nhà hàng Đồng Quê,… nhìn chung chủ yếu là các quán ăn có qui mô nhỏ, quán ăn gia đình. Chỉ trong các KDL mới có các cơ sở dịch vụ ăn uống được đầu tư hiện đại, sức chứa lớn có thể phục vụ du khách cả ở trong nhà và ngoài trời như chuỗi nhà hàng Phù Đổng thuộc KDL Văn hóa Suối Tiên với ẩm thực Việt – Á – Âu, với thực đơn đa dạng phong phú. Đặc biệt trong các KDL sinh thái như The BCR, Nhà vườn Long Phước, Nhà vườn Long Thuận, KDL Vườn Cò đã thiết kế các điểm ăn uống dưới dạng các chòi lá riêng lẻ hay các chòi tre, ngói với sức chứa 10, 20, 50, 150 người được thiết kế mộc mạc nằm dọc theo sông Đồng Nai, sông Tắc mang lại cảm giác yên bình cùng thưởng ngoạn vẻ đẹp thiên nhiên và thưởng thức các món ăn thơm ngon, bổ dưỡng,… Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

Các dịch vụ vui chơi giải trí chủ yếu tập trung trong các KDL đặc biệt là KDL Văn hóa Suối Tiên với các kì quan nhân tạo như Kim Lân Sơn xuất thế, Linh cung thập nhị giáp, Lâu đài tuyết,… các trò chơi cảm giác mạnh như bí mật kho báu cổ, tàu lượn siêu tốc, bí mật rừng phù thủy,… Ở các KDL sinh thái có các hoạt động giải trí như hồ bơi, bắn súng sơn, mô tô nước, tắm sông, chèo thuyền kayak, canô, lướt ván, bóng đá mini, tennis, câu cá,… Mặt bằng rộng rãi, thoáng mát hòa vào thiên nhiên phù hợp cho dã ngoại và cắm trại.

Ngoài ra trên địa bàn còn có 22 điểm kinh doanh karaoke.

Nhìn chung, CSVC – KT phục vụ du lịch của quận mặc dù đã được đầu tư xây dựng nhưng còn nhiều hạn chế, tập trung chủ yếu ở các KDL lớn, dịch vụ thông thường chỉ đủ đáp ứng nhu cầu bình dân cho du khách. Do đó, cần thiết phải phát triển hơn nữa những mạng lưới dịch vụ trên địa bàn, để tạo điều kiện phục vụ tốt hơn yêu cầu của du khách trong tương lai.

2.2.3. Các nhân tố kinh tế, chính trị, xã hội

2.2.3.1. Chính sách phát triển du lịch 

Quận 9 nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, nên quận có nhiều lợi thế và cơ hội phát triển KT-XH. Theo Phê duyệt của Thủ Tướng chính phủ tại Quyết định số 2631/QĐ-TTg ngày 31/12/2023 về Quy hoạch tổng thể phát triển KT-XH TP.HCM đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035 –  Quận 9 là 1 trong 3 quận ở phía  Đông cùng với Quận 2 và Thủ Đức được UBND TP quy hoạch là 1 trong 2 hướng chính để phát triển đến năm 2035 dọc theo hành lang tuyến cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây và dọc tuyến Xa lộ Hà Nội.

Đồng thời phát triển TP.HCM thành trung tâm dịch vụ của khu vực Đông Nam Á, trong đó du lịch là 1 trong 9 nhóm ngành dịch vụ được ưu tiên phát triển. Theo quy hoạch này thì định hướng đến năm 2030, Quận 9 nói riêng và TP.HCM nói chung cần tập trung phát triển du lịch gắn liền với việc bảo vệ, tôn tạo các di tích lịch sử, văn hóa, KDL sinh thái. Chú trọng phát triển các tuyến du lịch trọng điểm, kết nối với các tour du lịch trong và ngoài tỉnh. Nâng cao chất lượng sản phẩm và đa dạng hóa các loại hình du lịch, gắn liền với xây dựng hệ thống an ninh và an toàn du lịch để thu hút khách đến tham quan, nghỉ dưỡng.

Dưới sự chỉ đạo của UBND TP và Sở VHTTDL TP.HCM, trong những năm gần đây, UBND Quận 9 và các ngành hữu quan, cùng các cơ quan thông tin đã có những quan tâm sâu sát nhằm phát triển du lịch trên địa bàn quận. Cụ thể như phân công các cán bộ lãnh đạo về định hướng, chỉ đạo cho quận trong việc phát triển du lịch, lấy ý kiến đóng góp xây dựng đề án “Phát triển 100 ha du lịch sinh thái Long Phước”, hỗ trợ các hộ gia đình phát triển du lịch trên cơ sở phát triển KT-XH gắn với bảo tồn thiên nhiên văn hoá lịch sử, tiến hành tôn tạo, trùng tu các di tích văn hóa lịch sử để gìn giữ bản sắc văn hóa và phát triển du lịch. Bên cạnh đó, hiện nay Sở VHTTDL TP.HCM đang triển khai thực hiện “Chiến lược phát triển du lịch đường thủy TP.HCM giai đoạn 2023 – 2025 và định hướng đến năm 2030”,  trong đó Quận 9 với lợi thế từ sông Đồng Nai, sông Tắc và hệ thống kênh rạch cũng nằm trong trọng điểm phát triển của TP, nhờ đó hoạt động du lịch trên địa bàn quận đang được quan tâm phát triển nhằm đạt được mục tiêu là xây dựng Quận 9 thành một trong những địa bàn trọng điểm du lịch của TP, đặc biệt là du lịch đường thủy.

2.2.3.2. Nguồn nhân lực du lịch Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

Số lao động đang làm việc trong lĩnh vực dịch vụ – du lịch của Quận 9 tăng khá nhanh, từ 8.720 người (chiếm 11,86%) năm 2015 lên 18.823 người năm 2023, chiếm 18,6% lao động đang làm việc trong các ngành kinh tế quận. Tuy nhiên, nhìn chung hiện nay số lượng lao động hoạt động trong ngành dịch vụ – du lịch còn ít và trình độ chuyên môn chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển du lịch. Lao động chủ yếu là lao động thời vụ, hầu hết đều chưa qua đào tạo.

Đối các cấp quản lí thì cũng chưa có lao động có trình độ chuyên môn về du lịch, gây khó khăn cho việc tham mưu đề ra định hướng và giải pháp phát triển du lịch một cách hợp lí.

Trên địa bàn Quận 9 cũng chưa thành lập các đơn vị kinh doanh lữ hành và không có trung tâm điều hành du lịch nên ảnh hưởng không nhỏ đến việc hướng dẫn, tư vấn cho du khách đến tham quan.

2.2.3.3. Tình hình phát triển kinh tế – xã hội của địa phương

Vốn là một quận thuần nông và trải qua chặng đường 17 năm hình thành và phát triển nhưng diện mạo Quận 9 đã có những thay đổi rõ nét. Kinh tế tăng trưởng bình quân 23%/năm. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch rõ rệt từ nông nghiệp sang kinh tế thương mại – dịch vụ, công nghiệp và nông nghiệp đô thị. Thu nhập người dân tăng, đời sống văn hóa được đảm bảo, anh ninh trật tự được giữ vững. Cùng với đó là những chính sách mở cửa thu hút, khuyến khích đầu tư vào các công trình du lịch, khai thác thế mạnh vốn có về du lịch là những nền tảng quan trọng để du khách an tâm đến tham quan, nghỉ dưỡng tại các điểm du lịch trên địa bàn.

Trong những năm tới, Quận 9 được TP định hướng là địa bàn chiến lược phát triển kinh tế ở vị trí Đông, là trung tâm phát triển các lĩnh vực dịch vụ, văn hóa, giáo dục – đào tạo, khoa học công nghệ kĩ thuật cao của khu vực các tỉnh phía Nam; cùng với việc định hướng phát triển mở rộng không gian đô thị; các tuyến đường giao thông trọng yếu đi qua địa bàn quận được hoàn thành và đưa vào khai thác sử dụng, các dự án Công viên lịch sử văn hóa dân tộc, Khu 100 ha cây ăn trái phường Long Phước,… sẽ tạo điều kiện để quận định hướng mũi nhọn trong phát triển du lịch.

 2.2.3.4. Đầu tư du lịch Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

Hiện nay quận đang mời gọi và khuyến khích các doanh nghiệp tư nhân xây dựng một số dự án đầu tư về du lịch như: khu Bảo tàng lịch sử tự nhiên, công viên Điện Ảnh, cù lao Bà Sang, làng văn hóa các dân tộc thuộc Công viên lịch sử văn hóa dân tộc và một số điểm du lịch sinh thái dọc ven sông Đồng Nai,…

Tuy nhiên nhìn chung nguồn vốn đầu tư cho phát triển du lịch còn ít, trong đó những nguồn vốn này chủ yếu là vốn đầu tư về CSHT, CSVC – KT.

Một số dự án phát triển CSHT, CSVC – KT nói chung trên địa bàn quận có tác động đến sự phát triển ngành dịch vụ – du lịch gồm:

  • Dự án xây dựng hệ thống thoát nước đường Đỗ Xuân Hợp (từ Xa lộ Hà Nội đến cầu rạch Chiếc) với tổng chiều dài thi công 3.079,3m đồng thời thảm nhựa thêm 19,2m đường đã có cống hiện hữu và đoạn từ cầu rạch Chiếc đến Nguyễn Duy Trinh dài 2.275m có tổng vốn đầu tư 378 tỉ đồng.
  • Dự án xây dựng nút giao thông hoàn chỉnh tại ví trí cổng chính Đại học Quốc gia TP.HCM dài hơn 1.800m từ cổng KDL Văn hóa Suối Tiên đến gần cầu Đồng Nai. Các hạng mục xây dựng gồm tám làn xe chính; hai cầu vượt dành cho xe máy và ô tô; hai cầu vượt dành cho người đi bộ. Ngoài ra, còn có hai đường song hành hai bên tuyến gồm ba làn xe.
  • Dự án nâng cấp mở rộng đường Lê Văn Việt (đoạn từ đường Lã Xuân Oai đến Ngã ba Mỹ Thành) có tổng chiều dài là 2.793m với quy mô xây dựng 6 làn xe (2 làn xe thô sơ và 4 làn xe cơ giới tốc độ thiết kế 60km/giờ); bề rộng mặt cắt ngang đường 30m. Tổng kinh phí đầu tư là 308 tỉ 869 triệu đồng.
  • Dự án nạo vét thông tuyến rạch Chiếc – rạch Trau Trảu – sông Tắc và cải tạo, xây dựng 8 bến tàu để phát triển 06 điểm tham quan du lịch đường thủy tại quận 9.

Ngoài ra, hiện nay trên địa bàn quận có một số dự án du lịch đã và đang được triển khai và dự kiến tiến hành trong giai đoạn sắp tới:

  1. Khu 100ha cây ăn trái phường Long Phước với quy mô 100 ha tại phường Long Phước. Với tính chất là KDL sinh thái vườn gắn với nông nghiệp đô thị nằm trong phạm vi đồ án quy hoạch phân khu 1/2010 KDL sinh thái vườn (Khu 2) phường Long Phước đang lập.
  2. KDL sinh thái 57ha phía Nam đường cao tốc phường Long Phước với quy mô 57 ha tại phường Long Phước.
  3. KDL sinh thái 153ha phía Nam đường cao tốc phường Long Phước quy mô 153 ha.
  4. KDL sinh thái 6,5ha phía Nam đường cao tốc phường Long Trường quy mô 6,5 ha tại phường Long Trường nằm trong phạm vi đồ án quy hoạch phân khu 1/2010 Khu đô thị tại phường Long Trường – Trường Thạnh đang lập.
  5. KDL Văn hóa Suối Tiên thuộc phường Tân Phú có quy mô 68ha. Hiện đang khai thác kinh doanh 22ha và dự kiến mở rộng 46ha đã được văn phòng kiến trúc sư trưởng phê duyệt quy hoạch theo Quyết định số 10150/KTST.QH ngày 02/10/2010. Tính chất là khu vui chơi giải trí đa năng kết hợp du lịch dã ngoại.

2.2.4. Đánh giá chung về tiềm năng du lịch Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

  • Thuận lợi

Quận 9 có vị trí gần nội thành TP.HCM, thuận lợi cho du khách có thể di chuyển bằng nhiều phương tiện cả bằng đường sông hoặc đường bộ. Hiện nay nhu cầu du lịch của người dân TP ngày càng tăng trong khi đó một số điểm du lịch khác thường xa TP, mất nhiều thời gian di chuyển không tiện cho những kỳ nghỉ ngắn, vì vậy các điểm du lịch ở Quận 9 sẽ đáp ứng nhu cầu du lịch của bộ phận lớn du khách nhất là trong những ngày cuối tuần.

Với cảnh quan thiên nhiên đẹp, sông nước hữu tình, cây cối xanh tươi, khí hậu mát mẻ,… mang đặc trưng của miền sông nước rất thích hợp cho việc tạo lập các KDL sinh thái nghỉ dưỡng với mảng xanh cây ăn trái, cây bóng mát, hoạt động cắm trại dã ngoại, ẩm thực, nghỉ dưỡng tận hưởng không gian yên tĩnh, không khí trong lành,… hoặc các loại hình thể dục thể thao, thể thao dưới nước, trò chơi dân gian,…

Địa bàn quận có nhiều di tích lịch sử, nhiều cơ sở tôn giáo ghi lại quá trình hình thành và phát triển của TP.HCM ngoài ra còn có các công trình văn hóa hiện đại của TP như đền tưởng niệm các Vua Hùng tại Công viên lịch sử văn hóa dân tộc hay KDL Văn hóa Suối Tiên với các lễ hội đa dạng là những điều kiện thuận lợi để quận 9 có thể tổ chức và phát triển ngoài du lịch sinh thái nhà vườn còn phát triển loại hình du lịch tín ngưỡng, du lịch lễ hội và du lịch cuối tuần kết hợp vui chơi giải trí.

Cùng với sự phát triển chung của TP, hệ thống CSHT và CSVC – KT trên địa bàn Quận 9 đang được được đầu tư theo hướng hiện đại và hoàn thiện để phục vụ cho sự phát triển KT-XH nói chung cũng như cho du lịch nói riêng.

Bên cạnh đó các chính sách của UBND TP, Sở VHTTDL và chính quyền Quận 9 để khai thác tiềm năng du lịch, đầu tư, quảng bá du lịch và sự khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư, xây dựng các KDL, điểm du lịch, phát triển sản phẩm, loại hình du lịch mới cùng phát đều là những lợi thế cho du lịch Quận 9 phát triển trong giai đoạn sắp tới.

  • Khó khăn

Địa hình thấp và vị trí ven sông cùng hệ thống kênh rạch nên dễ bị triều cường xâm nhập và khó khăn trong vấn đề tiêu thoát nước khi có mưa lớn lúc triều cường ảnh hưởng không nhỏ đến khai thác và phát triển du lịch.

Ngoài ra nền đất yếu gây khó khăn trong việc xây dựng, CSHT và CSVC – KT còn yếu đang trong quá trình xây dựng nên khó thu hút đầu tư cũng như du khách.

2.3. Hiện trạng hoạt động du lịch Quận 9 Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

2.3.1. Khái quát chung về hoạt động du lịch

Trong những năm qua, ngành du lịch Quận 9 đã có nhiều bước phát triển, thu hút nhiều thành phần tham gia đầu tư phát triển du lịch. Nhiều công trình kết cấu hạ tầng kinh tế đã được đầu tư cải tạo và xây dựng mới, tạo điều kiện thuận lợi cho một số điểm du lịch mở rộng hoạt động, đáp ứng tốt hơn nhu cầu tham quan, vui chơi giải trí của du khách.

Đối tượng khách du lịch đến Quận 9 khá đa dạng, bao gồm nhiều đoàn khách du lịch nước ngoài, khách nội địa, sinh viên học sinh, các nhà nghiên cứu, và có nhiều lãnh đạo Trung ương về vừa tham quan du lịch vừa chỉ đạo định hướng cho quận phát triển du lịch. Tuy nhiên trừ một số điểm du lịch lớn đã hoạt động lâu dài như KDL Văn hóa Suối Tiên hay các điểm được UBND TP đầu tư như Công viên lịch sử văn hóa dân tộc hoạt động có hiệu quả, còn lại hiệu quả hoạt động kinh doanh du lịch chưa cao, chưa tương xứng với tiềm năng hiện có của địa phương. Hoạt động kinh doanh du lịch chủ yếu tập trung khai thác các dịch vụ ăn uống và một số dịch vụ giải trí sẵn có, việc khai thác khách lữ hành đi tour còn nhiều hạn chế.

Một số điểm du lịch trên địa bàn Quận 9 đang khai thác khá hiệu quả, gồm:

  • KDL Văn hóa Suối Tiên: khởi công xây dựng từ năm 2003 đến ngày 02/09/2005 mở cửa đón khách. Lâm trại Suối Tiên chính thức trở thành KDL Văn hóa Suối Tiên.
  • Công viên lịch sử văn hóa dân tộc: được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 229/TTg ngày 20 tháng 4 năm 2005 và chính thức đưa vào hoạt động tháng 4/2019 tại đường số 16 phường Long Bình.
  • KDL The BCR do Công ty cổ phần Nhà Việt Nam trực tiếp đầu tư, nằm tại số 12, đường số 6, khu dân cư Trường Thạnh, phường Trường Thạnh.
  • KDL sinh thái Vườn cò do ông Nguyễn Văn Ký làm chủ, ở số 124/31 khu phố Gò Công, phường Long Thành Mỹ – là nơi cư trú của hơn 10.000 con cò.
  • KDL nhà vườn Long Thuận của nhà thiết kế Sĩ Hoàng ở số 206/19/30 đường Long Thuận, ấp Long Thuận, phường Long Phước, với một không gian văn hóa nghệ thuật truyền thống cùng hệ sinh thái sạch và xanh vùng sông nước Nam Bộ.
  • KDL Vườn Thiên Thanh tọa lạc tại số 171 tổ 12, đường 22, Gò Công, phường Long Thạnh Mỹ.
  • KDL nhà vườn Long Phước tọa lạc tại số 327 Đường Số 5, khu phố Lân Ngoài phường Long Phước, với diện tích gần 4ha nằm trải dọc theo bờ sông Đồng Nai. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

Ngoài các địa điểm trên, một lượng lớn khách tham quan và khách hành hương đến viếng thăm các ngôi chùa cổ, đình cổ vào các dịp lễ, tết như chùa Hội Sơn, chùa Phước Long, chùa Phước Tường, chùa Bửu Long, đình Phong Phú,…

Nhìn chung hoạt động kinh doanh du lịch trên địa bàn quận hiện nay mới chỉ ở bước đầu. Ngoài các KDL do các công ty cổ phần hoặc Nhà nước đầu tư thì các KDL sinh thái của tư nhân còn nhỏ lẻ, chưa có sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng và các công ty du lịch, do đó khả năng thu hút đầu tư và phục vụ du khách còn nhiều hạn chế.

Có nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến thực trạng trên, song nguyên nhân chính là do công tác qui hoạch phát triển du lịch trên địa bàn chưa hoàn thiện, hệ thống CSHT du lịch như: điện, cầu đường, nước,… còn nhiều hạn chế, chưa có các sản phẩm du lịch mang tính đặc thù, sản phẩm du lịch chưa thật sự hoàn chỉnh và có sự trùng lặp, hầu hết các điểm du lịch thiếu hấp dẫn, hệ thống dịch vụ nghèo nàn và chất lượng chưa cao,…. Đặc biệt là thiếu các cơ sở lưu trú và ăn uống có chất lượng để phục vụ du khách, công tác quảng bá du lịch của địa phương còn ít. Mặt khác, cơ cấu kinh tế của quận đang xây dựng theo hướng công nghiệp – dịch vụ – nông nghiệp với trọng điểm phát triển công nghiệp nên đầu tư cho ngành du lịch còn nhiều hạn chế.

2.3.2. Hiện trạng du khách

Đến nay do hoạt động du lịch của Quận 9 chưa được quản lý chặt chẽ, đồng thời lượng du khách đến viếng chùa, đình không được thống kê cụ thể  nên chưa có các số liệu tổng hợp cho cả quận về các kết quả hoạt động du lịch nói chung và số lượt khách du lịch nói riêng. Nhưng nhìn chung, số lượt khách đến tham quan tại một số điểm du lịch trên địa bàn Quận 9 đang có xu hướng tăng trưởng nhanh qua các năm, điều này chứng tỏ sức hút của hoạt động du lịch trên địa bàn quận.

Bảng 2.2 Tình hình tăng trưởng khách du lịch đến với KDL Văn hóa Suối Tiên  giai đoạn 2011 – 2023

Đơn vị: lượt khách

Năm Khách nội địa Khách quốc tế Tổng số
2011 1.590.000 700.000 2.290.000
2013 2.326.000 930.000 3.256.000
2015 2.500.000 1.160.000 3.660.000
2017 2.878.000 1.300.000 4.178.000
2019 3.100.000 1.550.000 4.650.000
2021 3.800.000 1.760.000 5.560.000
2023 4.245.000 1.982.000 6.227.000

Nguồn: Báo cáo thành tích phát triển KDL Văn hóa Suối Tiên Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

Đặc biệt tại các điểm du lịch có quy mô lớn như KDL Văn hóa Suối Tiên luôn là một điểm tham quan thu hút du khách khi đến với TP.HCM nói chung và Quận 9 nói riêng. KDL Văn hóa Suối Tiên vẫn tiếp tục đầu tư xây dựng và cho ra đời nhiều công trình mới, nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ tạo sức hấp dẫn với du khách. Từ khi thành lập cho đến nay, KDL Văn hóa Suối Tiên đã đón tiếp hơn 50 triệu lượt khách  đến tham quan, giải trí, số lượng du khách tăng đều qua các năm trong đó lượng khách quốc tế cũng tăng nhanh và mạnh chủ yếu là khách Trung Quốc, Đài Loan, Hàn Quốc,…

Bên canh đó với ưu thế là có các lễ hội đặc sắc nằm trong chương trình phát triển du lịch của TP như Giỗ tổ Hùng Vương hay lễ hội Trái cây Nam Bộ đã tạo thành điểm nhấn quan trọng thu hút du khách trong những dịp lễ này.

Bảng 2.3 Thực trạng khách du lịch tại Công viên lịch sử văn hóa dân tộc từ năm 2019 đến tháng 6/2024 

Đơn vị: lượt khách

Năm

 2019 2020 2021 2022 2023 2024 (6/2024)
Hội Tết Nguyên đán 38.500 59.180 60.825 30.500 72.150
Giỗ Tổ 28.420 78.845 81.500 83.100 97.164
Cắm trại qua đêm 2.691 5.044 5.210 7.671 10.895 6.065
Khách vãng lai 13.088 19.167 46.565 88.119 112.317 42.978
Khách đến các dịp hoạt động khác 3.500 13.869 10.200 11.480 13.188 2.400
Tổng 19.279 105.000 200.000 249.595 250.000 220.757

Nguồn: Báo cáo hoạt động Công viên lịch sử văn hóa dân tộc

Với các hoạt động sinh hoạt, vui chơi giải trí đa dạng và đặc sắc trong dịp Tết Nguyên đán và Giỗ Tổ nên lượng du khách đến Công viên lịch sử văn hóa dân tộc vào thời gian này chiếm tới trên 60% tổng lượng du khách đến đây trong năm.

Tuy nhiên chỉ có KDL Văn hóa Suối Tiên có số lượng khách vượt trội, với đối tượng du khách đa dạng từ nhiều địa phương, còn lại ở các điểm khác lượng khách còn hạn chế, chủ yếu từ các quận nội thành tới Quận 9 nghỉ dưỡng vào các dịp cuối tuần hoặc từ các địa bàn lân cận tới du lịch với nhu cầu dịch vụ ở mức trung bình, đặc biệt khách quốc tế chiếm tỉ trọng rất nhỏ.

Bảng 2.4 Thực trạng khách du lịch tại một số điểm du lịch, năm 2023

Đơn vị: Lượt khách Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

STT Điểm du lịch Khách nội địa Khách quốc tế
1 Khu công viên lịch sử văn hóa dân tộc 232.450 17.550
2 KDL The BCR 24.200 3.630
3 KDL sinh thái Vườn cò 2.840 180
4 KDL nhà vườn Long Thuận 4.750 870
5 KDL Vườn Thiên Thanh 4.220 550
6 Bót Dây Thép 873 90
7 Căn cứ bưng 6 xã 970 78

Nguồn: Tổng hợp từ các báo cáo của các điểm du lịch

Về thời gian lưu trú của du khách, từ kết quả khảo sát của tác giả, khách du lịch đến Quận 9 phần lớn đi và về trong ngày (chiếm 87% số khách được hỏi), lượng khách lưu trú không nhiều, tập trung chủ yếu ở các loại hình du lịch tham quan, nghỉ dưỡng (chiếm 64% số khách được hỏi). Độ dài ngày khách thấp là do vị trí các điểm du lịch tại Quận 9 gần với trung tâm TP.HCM nên du khách từ các quận khác đến các điểm du lịch của Quận 9 có thể đi và về trong ngày. Ngoài ra còn do CSVC – KT tại Quận 9 còn nhiều hạn chế: theo kết quả khảo sát của tác giả, 53% du khách đánh  giá sự hạn chế về loại hình giải trí, 44%  hạn chế về dịch vụ lưu trú tại các điểm du lịch cần phải khắc phục. Các cơ sở lưu trú, cơ sở ăn uống hiện vẫn chưa đủ sức đáp ứng các nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách, các dịch vụ vui chơi giải trí còn ít. Mặt khác, các tour du lịch ở Quận 9 chưa có sự liên kết với các điểm du lịch xa khác trong TP cũng như với các vùng phụ cận nên không thể lưu khách được lâu hơn. Vì vậy, cần tiến hành các các giải pháp đồng bộ, hợp lý về đầu tư CSVC – KT trang thiết bị và hệ thống dịch vụ cũng như không ngừng nâng cao chất lượng, tạo ra các sản phẩm du lịch độc đáo hấp dẫn là nhiệm vụ quan trọng trong qui hoạch phát triển du lịch Quận 9 để kéo dài ngày khách du lịch nhằm tăng doanh thu du lịch trên địa bàn quận.

2.3.3. Hiện trạng doanh thu Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

Trong những năm qua, doanh thu từ dịch vụ ẩm thực chiếm tỉ trọng đáng kể trong tổng doanh thu du lịch và là lĩnh vực giữ vai trò chủ lực trong hoạt động kinh doanh du lịch trên địa bàn Quận 9.

Riêng KDL Văn hóa Suối Tiên, cùng với doanh thu từ dịch vụ ẩm thực thì doanh thu từ các dịch vụ vui chơi giải trí cũng chiếm tỉ trọng khá cao do ở đây không ngừng phát triển thêm các loại hình giải trí mới lạ, đóng góp không nhỏ vào doanh thu du lịch chung của TP.

Biểu đồ 2.1. Doanh thu KDL Văn hóa Suối Tiên giai đoạn 2011 – 2023

Còn tại các điểm du lịch khác, doanh thu có xu hướng tăng nhưng mức tăng chậm và vẫn chỉ phụ thuộc vào dịch vụ ẩm thực, còn dịch vụ lưu trú hạn chế do số ngày lưu trú của khách thấp cũng như chất lượng dịch vụ chưa đáp ứng được nhu cầu. Chính chất lượng dịch vụ du lịch đã ảnh hưởng không nhỏ tới doanh thu và khả năng quảng bá du lịch địa phương. Vì vậy, bên cạnh khai thác các lợi thế hiện có về tự nhiên, văn hóa, cần phát triển đồng bộ các dịch vụ vui chơi giải trí, lữ hành và vận chuyển,… đa dạng hóa các hoạt động du lịch để tăng doanh thu.

Bảng 2.5. Doanh thu của một số điểm du lịch trên địa bàn Quận 9, năm 2023

 Đơn vị: Triệu đồng

STT Điểm du lịch Doanh thu
1 KDL The BCR 12.349
2 KDL sinh thái Vườn cò 1.604
3 KDL nhà vườn Long Thuận 6.972
4 KDL Vườn Thiên Thanh 3.996

Nguồn: Tổng hợp từ các báo cáo của các điểm du lịch

Một số điểm du lịch ở Quận 9 có doanh thu thấp do sản phẩm du lịch còn đơn điệu, chưa thu hút được nhiều khách tham quan, nghỉ dưỡng. Ngoài ra giá cả các sản phẩm, dịch vụ du lịch chỉ ở mức trung bình để phục vụ cho một số đối tượng “bình dân” trên địa bàn và học sinh  – sinh viên. Bên cạnh đó, một số điểm tham quan như Công viên lịch sử văn hóa dân tộc, các di tích hay các đình, chùa trên địa bàn quận là các điểm văn hóa – lịch sử, cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng phục vụ cộng đồng, không bán vé tham quan do đó không có thống kê doanh thu từ hoạt động tham quan của du khách.

2.3.4. Hoạt động đầu tư và xúc tiến du lịch Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

Nhằm khai thác tốt hơn tiềm năng vốn có của địa phương, hiện nay trên địa bàn Quận 9 đang triển khai một số đề án du lịch quan trọng sau đây:

 2.3.4.1. Đề án “Phát triển 100ha du lịch sinh thái Long Phước”

Phường Long Phước với lợi thế của một cù lao với cảnh quan sông nước tạo thuận lợi cho phát triển các loại hình du lịch nhà vườn như: ẩm thực, tham quan, nghỉ dưỡng, tham gia các môn thể thao trên sông như đua thuyền lướt ván, mô tô nước,… Đây là vùng được đánh giá là có lợi thế để phát triển du lịch trong những năm tới, giải quyết được nhiều việc làm cho người lao động địa phương. Đặc biệt, với khu 100ha du lịch sinh thái này sẽ trở thành mảng xanh phòng hộ môi trường, góp thêm vai trò tạo lá phổi xanh cho TP.

Trong các năm qua, chính quyền địa phương đã vận động 17 hộ dân đầu tư mô hình nhà vườn: cải tạo trồng mới cây ăn trái, cây xanh, cây kiểng, tôn tạo cảnh quan nhà vườn để khai thác dịch vụ du lịch nhà vườn. Hiện nay quận tiếp tục tập trung đầu tư CSHT, chủ yếu là đường sá và nước sinh hoạt, vận động nông dân đầu tư nâng cấp các mô hình vườn trong khu 100ha du lịch sinh thái ở Lân Ngoài – Long Phước để kinh doanh du lịch, trước mắt trong năm 2024 là ẩm thực, nghỉ dưỡng, câu cá giải trí, cắm trại, dã ngoại,… và lâu dài sẽ là các môn thể thao vận động trên bộ, dưới nước, các trò chơi dân gian, tát đìa bắt cá, các mô hình nông nghiệp truyền thống, làng nghề, văn hóa ẩm thực 3 miền du thuyền thưởng ngoạn trên song cùng dịch vụ nhà nghỉ resort cho các chuyên gia, các doanh nhân có nhu cầu.

Bên cạnh đó, ngành du lịch quận đã phối hợp với Sở VHTTDL TP.HCM tập huấn về kỹ năng giao tiếp phục vụ du khách để góp phần quảng bá thu hút khách đến. Phòng Kinh tế quận làm đầu mối kết nối các doanh nghiệp lữ hành và các chủ vườn xúc tiến các tour liên kết nhà vườn với các điểm lịch sử, văn hóa, KDL và các chùa hiện có trên địa bàn.

Khu 100ha du lịch sinh thái Long Phước sớm đi vào vận hành các dịch vụ du lịch nhà vườn sẽ là điểm nhấn tạo sự chuyển biến trong việc tạo tour liên kết với các nhà vườn khác, các điểm lịch sử văn hóa truyền thống, các chùa,… nhằm thúc đẩy kế hoạch phát triển dịch vụ du lịch trên địa bàn Quận 9, góp phần ngày càng quan trọng cho nguồn thu ngân sách của địa phương. Bên cạnh đó với mảng xanh nhà vườn nơi đây còn góp phần tạo cảnh quan và phòng hộ môi trường theo yêu cầu đầy mạnh quá trình đô thị hóa Quận 9 trong những năm tới. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

2.3.4.2. Chiến lược phát triển du lịch đường thủy TP.HCM

TP.HCM có lợi thế trong phát triển du lịch đường thủy với 2 tuyến sông chính là Sài Gòn và Đồng Nai cùng với hệ thống sông nhỏ, kênh rạch với tổng chiều dài khoảng 970km có thể khai thác giao thông đường thủy. Ở vùng ngoại thành như Quận 9 hệ thống sông rạch đã tạo ra các vùng đất ngập nước có hệ sinh thái đa dạng, với các làng mạc trù phú có truyền thống lâu đời làm nghề nông, tiểu thủ công, chăn nuôi, đánh bắt thủy sản,… tạo nên sự hấp dẫn khách du lịch trong và ngoài nước tham quan tìm hiểu.

Với chiến lược phát triển du lịch đường thủy TP.HCM, trong các năm 2023 – 2024 sẽ xây dựng mới và cải tạo 31 bến, cầu cập, cầu tàu nhà chờ, các cơ sở tiện nghi phục vụ tàu thuyền, hành khách và các đường kết nối bến tàu với hệ thống giao thông đường bộ nhằm phục vụ phát triển 54 điểm tham quan du lịch đường thủy. Tại Quận 9 tiến hành cải tạo, xây dựng 8 bến để phục vụ DL, gồm:

  1. Bến Khu dân cư Nhà Việt Nam trên sông Tắc: do Công ty cổ phần Nhà Việt Nam đầu tư, có quy mô vừa và tiếp nhận được các tàu đến 50 chỗ, nhằm phục vụ dân cư của khu và khách du lịch.
  2. Bến Khu 153 ha cuối đường Long Phước – khu phố Trường Khánh phường Long Phước trên sông Đồng Nai có quy mô vừa, tiếp nhận được các tàu đến 50 chỗ.
  3. Bến Khu 100 ha khu phố Lân ngoài phường Long Phước trên sông Đồng Nai có quy mô vừa và khả năng tiếp nhận các tàu đến 50 chỗ.
  4. Bến Khu nhà vườn Thùy Liên phường Long Phước trên sông Đồng Nai có quy mô vừa và khả năng tiếp nhận các tàu đến 50 chỗ.
  5. Bến Khu biệt thự Long Ngư khu phố Lân Ngoài trên sông Đồng Nai có quy mô vừa và khả năng tiếp nhận các tàu đến 50 chỗ.
  6. Bến chùa Hội Sơn phường Long Bình trên sông Đồng Nai có quy mô vừa và khả năng tiếp nhận các tàu đến 50 chỗ. Bến có vị trí quan trọng là trung tâm, xuất phát của các tour đường sông đi Đồng Nai và các chùa quanh khu vực hiện đang được khai thác tạm cần đầu tư xây dựng bến mới đủ tiêu chuẩn .

Công viên lịch sử văn hóa dân tộc là chủ đầu tư công trình này.

  1. Bến chùa Phước Long phường Long Bình trên sông Đồng Nai có quy mô vừa và khả năng tiếp nhận các tàu đến 50 chỗ. Tại đây cần được đầu tư xây dựng bến mới đủ tiêu chuẩn.
  2. Bến Cầu Đồng tròn – Khu phố Thái Bình, phường Long Bình trên rạch Đồng Tròn có quy mô nhỏ và khả năng tiếp nhận các tàu đến 30 chỗ. Đường vào rạch nhỏ, cần được nạo vét để phục vụ khách tham quan Khu di tích Đền Hùng.

Đồng thời tiến hành nạo vét thông tuyến rạch Chiếc – rạch Trau Trảu – sông Tắc – (nối tắt sông Sài Gòn và sông Đồng Nai), cho phép rút ngắn thời gian di chuyển từ trung tâm TP ra Quận 9 chỉ còn khoảng 30 phút để phát triển tuyến đường thủy nội đô, đồng thời mở ra hướng phát triển du lịch Quận 9 trong tương lai khi lượng du khách đến bằng đường thủy sẽ tăng lên và tạo cơ sở kết nối các điểm du lịch ven sông của tỉnh Đồng Nai. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

2.3.4.3. Qui hoạch xây dựng Công viên lịch sử văn hóa dân tộc

Theo quyết định phê duyệt đồ án điều chỉnh qui hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/2010 Khu Công viên lịch sử văn hóa dân tộc tại quận 9, tổng diện tích toàn bộ công viên rộng hơn 403ha, trong đó 376,4ha là diện tích nằm tại phường Long Bình, quận 9, TP.HCM, 26,94ha tại xã Bình An, huyện Dĩ An, tỉnh Bình Dương; Phần nằm trong lộ giới xa lộ Hà Nội có diện tích khoảng 8,3ha. Gồm 4 khu:

Khu Cổ đại, diện tích hơn 84ha, khu này xây dựng khu tưởng niệm các vua Hùng, tái hiện các truyền thuyết cổ đại.

  • Khu Trung đại với diện tích là hơn 29ha, bố trí các công trình lịch sử từ thời Đinh đền triều đại Tây Sơn.
  • Khu Cận – hiện đại, tái hiện lịch sử thời kỳ nhà Nguyễn giai đoạn Pháp thuộc, hai thời kỳ kháng chiến chống Thực dân Pháp và đế quốc Mỹ với diện tích 35,92ha.
  • Khu sinh hoạt văn hóa, diện tích khoảng 245,7ha, khu này tổng hợp nhiều khu về lịch sử, văn hóa, giải trí công cộng, nghỉ dưỡng,…

Tuy nhiên hiện nay, Công viên lịch sử văn hóa dân tộc mới hoàn thành giai đoạn I với Khu tưởng niệm các Vua Hùng thuộc khu Cổ đại với diện tích 59.306m2 với 7 hạng mục gồm bãi xe, nhà trưng bày, Quảng trường, Nghi môn, đường tre, nhà văn bia và khu đền tưởng niệm còn tất cả các hạng mục khác đang kêu gọi đầu tư từ các tổ chức và cá nhân nhất là khu văn hóa – du lịch suối khoáng, khu công viên mạo hiểm, khu nhà nghỉ thấp tầng ở phía Đông, KDL sinh thái cù lao Bà Sang,… Trong đó dự án Cù lao Bà Sang đã được UBND TP.HCM cho phép Công ty Đức Khải đầu tư trên diện tích đất hơn 39,7ha với số tiền dự kiến hơn 800 tỉ đồng. Dự án dự định sẽ triển khai thành nhiều khu như: khu vui chơi giải trí kết hợp dã ngoại và hội nghị, khu nghỉ dưỡng cao cấp, khu bảo tồn chùa Phước Long, khu du thuyền, khu vườn thú, khu thể thao ngoài trời, khu làng nghề truyền thống,…

2.3.5. Các loại hình và sản phẩm du lịch chủ yếu

  • Các loại hình du lịch:

Với tài nguyên thiên nhiên phong phú cả về tài nguyên tự nhiên và nhân văn, hiện nay Quận 9 đang phát triển thuận lợi một số loại hình du lịch sau: Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

Du lịch sinh thái: cảnh quan sông nước tương tự ở miền Tây nhưng lại gần với TP sẽ là lợi thế đặc biệt để phát triển du lịch trên địa bàn quận, đồng thời mở ra khả năng kết nối tour đường sông, đường bộ, đến các điểm di tích lịch sử văn hóa thành các tour du lịch hấp dẫn, thu hút du khách,… sẽ làm gia tăng hiệu quả khai thác các dịch vụ nhà vườn nơi đây. Trong tương lai, khi chiến lược phát triển du lịch đường thủy TP.HCM được triển khai, với lợi thế của vùng có sông Đồng Nai chảy qua, không chỉ tạo điều kiện thu hút du khách bằng đường thủy trên địa bàn Quận 9 mà còn mở ra hướng liên kết phát triển du lịch giữa Quận 9 với các điểm du lịch khác của các vùng lân cận như Đồng Nai, Bình Dương.

Du lịch văn hóa: cùng với du lịch sinh thái, du khách có thể ghé thăm các di tích lịch sử văn hóa của Quận 9 như: Bót Dây Thép, Di tích lịch sử căn cứ vùng bưng 6 xã, Đền tưởng niệm Bến Nọc, Di tích lịch sử và nghệ thuật Đình Phong Phú,… Ngoài ra trên toàn quận có 42 cơ sở tôn giáo, với nhiều ngôi chùa nổi tiếng có cảnh quan đẹp và là nơi hành hương của Phật tử trong quận và từ nhiều nơi khác đến như: chùa Hội Sơn, Bửu Long, Phước Long,… Hàng năm, ước tính có khoảng 200.000 lượt người đến viếng chùa và cơ sở tôn giáo khác, đặc biệt là trong các ngày rằm, ngày vía, Tết,…

Du lịch MICE: tại các khu nhà vườn trên địa bàn Quận 9, với không gian thoáng đãng, yên bình, hòa vào thiên nhiên,… là địa điểm lí tưởng thường được lựa chọn để tổ chức các sự kiện. Trong những năm qua, nhiều hội nghị đã được tổ chức tại KDL nhà vườn Long Phước hay hội thảo, tọa đàm về nghệ thuật tại khu nhà vườn Long Thuận,…

  • Các sản phẩm du lịch chủ yếu đang được khai thác

Ở Quận 9 do du lịch mới chỉ được quan tâm đầu tư trong vài năm trở lại đây và hệ thống CSHT, CSCV – KT còn nhiều hạn chế, nên các tiềm năng du lịch của vùng chưa được khai thác nhiều, các sản phẩm du lịch còn tương đối đơn điệu, chưa có nhiều sản phẩm độc đáo hấp dẫn du khách.

Bảng 2.6. Một số sản phẩm du lịch chủ yếu ở Quận 9

Tên sản phẩm Dịch vụ đáp ứng Địa điểm Mô tả cơ bản về sản phẩm Thời gian
Tham quan các di tích lịch sử văn hóa tín ngưỡng Hướng dẫn viên, xe vận chuyển, vé cổng, tổ chức hội trại, trò chơi lớn, dịch vụ ăn uống, âm thanh, ánh sáng, quay phim, chụp hình, hàng lưu niệm, lễ vật cúng,… Các khu di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn Tìm hiểu văn hóa, lịch sử vùng Căn cứ Bưng 6 xã, Bót Dây Thép, đình chùa  

Quanh năm
Tham gia lễ hội truyền thống Hướng dẫn viên, phương tiện đi lại, lễ vật cúng, dịch vụ ăn uống,… Các chùa, đền tưởng niệm Vua Hùng Hành hương lễ Phật và quốc tổ Vua Hùng Tết nguyên đán, rằm, giỗ Tổ 10/3 âm lịch
Tour sinh thái nhà vườn Hướng dẫn viên, thuyền, cano, phao cứu sinh, phương tiện ngư cụ khai thác cá, quay phim, chụp hình, dịch vụ ăn uống,… Nhà vườn Long Phước, Vườn Cò,… Tìm hiểu cảnh quan sông nước cảnh quan, tham gia câu cá, làm nông dân, thưởng thức trái cây tại vườn,… Quanh năm
Tham quan giải trí tại KDL Văn hóa Suối Tiên, The BCR Hướng dẫn viên, vé cổng, tổ chức hội trại, trò chơi lớn, quay phim, chụp hình, hàng lưu niệm, mua sắm, dịch vụ ăn uống. KDL văn hóa Suối Tiên, The BCR Tham gia các trò chơi cảm giác mạnh, các trò chơi dưới nước Quanh năm

2.3.6. Các địa bàn hoạt động du lịch chủ yếu  Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

  • Các điểm du lịch chủ yếu:

2.3.6.1. KDL sinh thái Vườn cò

Vườn cò Hồng Kí thuộc ấp Gò Công, phường Long Thạnh Mỹ, Quận 9, cách trung tâm TP.HCM khoảng 20km. Từ hơn 20 năm nay, đây là nơi trú ngụ của khoảng 10.000 con cò từ nhiều nơi đổ về. Vườn cò đã trở thành điểm du lịch hấp dẫn, được Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn công nhận là “vườn sinh thái” năm 2018.

Chủ vườn cò – ông Nguyễn Hồng Kí cũng là người đầu tiên nhân giống heo rừng thành công, được Hội Liên hiệp Khoa học TP tặng bằng khen và xác nhận. Ông khoanh lưới một vùng ở vườn cò, thả heo rừng chạy rông, mở nhà hàng đặc sản để chế biến trực tiếp cho du khách đến tham quan.

Vườn cò cũng từng là nơi chọn cảnh để quay một số tập trong các bộ phim: Người đẹp Tây Đô, Công tử Bạc Liêu. Khu vườn này hiện nay trung bình mỗi ngày có hơn một trăm lượt khách đến tham quan. Vào những ngày nghỉ cuối tuần và những dịp lễ, con số này tăng gấp nhiều lần.

2.3.6.2. KDL nhà vườn Long Thuận

Khu nhà vườn Long Thuận, tọa lạc tại ấp Long Thuận, phường Long Phước, cách trung tâm TP khoảng 40 phút đi xe. Đây là khu sinh thái, văn hóa – nghệ thuật của nhà thiết kế nổi tiếng Sĩ Hoàng, rộng 20.000m2, được khởi công xây dựng từ 2012. Vườn có kiến trúc vườn Việt Nam truyền thống, do nghệ nhân làng mộc Kim Bồng – Quảng Nam thực hiện.

Nhà vườn được thiết kế để tổ chức những sự kiện văn hóa nghệ thuật có quy mô lớn với sân khấu trên mặt hồ Chân Lạc rộng 5.00m2, tái hiện hình ảnh sân đình làng dân gian qua hoạt động biểu diễn chuyên nghiệp đỉnh cao. Nơi đây thích hợp tổ chức những khóa Thiền, tịnh tâm, chia sẻ,… và các sự kiện văn hóa nghệ thuật, biểu diễn ca múa nhạc dân tộc, trình diễn áo dài,…

2.3.6.3. KDL 20ha nhà vườn Long Phước

Trong những năm qua, tại khu vực này đã có 17 hộ dân đầu tư mô hình nhà vườn để khai thác dịch vụ du lịch nhà vườn. Hiện nay đã có một số mô hình nhà vườn đẹp, tiêu biểu sau:

  • Nhà vườn Long Phước (Chủ nhà vườn: Nguyễn Thị Lan):

Khu nhà vườn có diện tích 04 ha đã đầu tư mảng xanh cây ăn trái, cây bóng mát, cây cảnh, thảm cỏ khá hoàn chỉnh và đẹp đã đón khách đến trong các dịp lễ, tết, có thể đón được các đoàn có 40 – 100 khách. Nhà vườn phục vụ theo cách đặt hàng trước với các món ăn đặc sản Nam bộ. Món chủ lực là lẩu mắm với thương hiệu lẩu mắm Phong Lan trước đây. Các loại hình dịch vụ chủ yếu hiện nay là: câu cá giải trí, đi thuyền thúng, cắm trại, dã ngoại,… + Nhà vườn của bà Nguyễn Thị Hạnh Liên:

Diện tích 05ha, đang đầu tư các cảnh quan: cây xanh, cây bóng mát, thảm cỏ. Kết hợp xây dựng các nhà lục giác mái ngói để ngồi thưởng ngoạn uống trà ngắm cảnh, chủ nhà sẽ đầu tư nuôi ba ba, cá, kết hợp trồng rau sạch để mở hướng khai thác dịch vụ ẩm thực nhà vườn. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

  • Nhà vườn ông Cao Minh Truyền:

Có diện tích 02ha với các loại cây ăn trái: chôm chôm, xoài, bưởi da xanh, dâu,…. và ao cá nuôi rộng hơn 02ha. Tại đây có thể khai thác ngay loại hình: thưởng thức trái cây tại vườn, câu cá giải trí, ẩm thực,… Mô hình này khá hoàn chỉnh và có thể vận hành các dịch vụ du lịch vườn ngay.

  • Nhà vườn của ông Tô Hồng Sơn:

Có diện tích 08ha đang đầu tư trồng lan hiện đã trồng hơn 02ha và tiếp tục mở rộng diện tích. Nhà vườn này sẽ cung cấp dịch vụ ẩm thực, tham quan vườn lan kết hợp bán sản phẩm cho du khách có nhu cầu.

  • Nhà vườn của bà Dương Ngọc Lan:

Có diện tích 02ha trồng cây ăn trái, cây mảng xanh và cây kiểng tạo cảnh quan, đào ao nuôi cá để câu cá giải trí. Hướng lâu dài: mở dịch vụ nghỉ dưỡng qua đêm hoặc nghỉ dưỡng dài ngày cho du khách có nhu cầu yên tĩnh để sáng tạo, dưỡng bệnh,…

Ngoài ra khu vực còn mở khả năng kết nối các nhà vườn lân cận để tạo phong phú cho điểm đến như nhà vườn Long Thuận, nhà vườn Thùy Liên và KDL sinh thái Trúc vàng.

2.3.6.4. Chùa Hội Sơn

Chùa Hội Sơn là một điểm di tích danh thắng nổi tiếng, tọa lạc tại phường Long Bình, Quận 9. Chùa nằm trên đồi cao sát với sông Đồng Nai, diện tích khuôn viên chùa khoảng 20.000m2. Chùa thuộc hệ phái Bắc tông. Tương truyền chùa do Thiền sư Khánh Long dựng vào thế kỷ XVIII.

Khu đất chùa được xếp là 1 trong 26 khu di tích khảo cổ học (thuộc thời kỳ kim khí) ở TP.HCM. Các nhà khảo cổ học đã tìm được rìu đá, đục đá, nhiều mảnh gốm,… thuộc nền văn hóa Đồng Nai, có niên đại khoảng 3500 – 4000 năm, ở vào thời đại kim khí.

Di tích chùa Hội Sơn vừa có giá trị về kiến trúc nghệ thuật, về lịch sử và danh lam thắng cảnh. Di tích Chùa Hội Sơn đã được công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật từ tháng 1/2003. Hiện nay, vào các dịp mồng 1 và 15 hàng tháng, trung bình chùa đón tiếp 2.000 Phật tử, khách hành hương tới tham quan.

2.3.6.5. Chùa Phước Long Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

Chùa Phước Long (còn gọi là chùa Châu Đốc 3) tọa lạc tại Cù lao Bà Sang, nằm giữa sông Đồng Nai thuộc địa bàn phường Long Bình, Quận 9, diện tích khuôn viên chùa khoảng 10.000m2. Hàng năm, chùa Phước Long đón tiếp hàng trăm ngàn người tới tham quan, nghỉ ngơi, tịnh tâm. Đặc biệt vào các dịp lễ, tết mỗi ngày chùa đón tiếp trên dưới 10.000 người.

2.3.6.6. Chùa Phước Tường

Là một ngôi chùa cổ của TP.HCM, tọa lạc ở đường 102 phường Tăng Nhơn Phú A. Chùa Phước Tường được khai sơn vào năm 1741, thuộc hệ phái Bắc tông.

Hiện nay chùa Phước Tường có 53 pho tượng, 13 bức hoành phi, câu đối và nhiều bao lam, thần vọng, bài vị. Nhiều bức hoành phi và những câu đối hàng trăm năm tuổi. Một số tương gỗ ở chùa tạc vào đầu thế kỷ XIX, còn nét thô phát nhưng có giá trị lớn của cổ vật niên đại hàng trăm năm.

Theo Đại đức Thích Nhựt An – sư trụ trì chùa Phước Tường, vào mỗi dịp Tết và các ngày đại lễ của Phật giáo, chùa đón tiếp khoảng trên 1.000 lượt phật tử và khách hành hương đến viếng chùa.

Chùa Phước Tường đã được Bộ Văn Hóa – Thông tin công nhận là di tích lich sử văn hóa cấp quốc gia cấp bằng ngày 27/7/2003 và công nhận là Di Tích kiến trúc nghệ thuật theo quyết định VH/QĐ 43 ngày 7/1/2003.

2.3.6.7. Chùa Bửu Long

Chùa Bửu Long có tên chính thức thiền viện Tổ Đình Bửu Long nguyên là một tịnh thất, tọa lạc tại số 81 đường Nguyễn Xiển, phường Long Bình.

Chùa Bửu Long là ngôi chùa thuộc phái Nam Tông, tọa lạc trên đỉnh đồi Dù, diện tích khuôn viên chùa khoảng 40.000m2. Kiến trúc chùa theo văn hóa Phật giáo cổ đại và liên tục được trùng tu tôn tạo.

Đặc biệt, chùa Bửu Long có bảo tháp Gotama Cetiya thờ xá lợi Đức Phật và Chư Thánh Tăng thể hiện nền văn minh Suvannabhumi cổ đại trong vùng Đông Nam Á. Bảo tháp có quy mô lớn nhất Việt Nam, cao ba tầng với chiều cao 56m và bốn tháp xung quanh. Tháp có tổng sức chứa trên 2.000 người cùng vào tham quan chiêm bái xá lợi Phật. Vào những ngày lễ lớn của Tổ Đình, đặc biệt là Lễ Giỗ Tổ Phật giáo nguyên thủy Việt Nam vào 26 tháng 7 âm lịch hàng năm, hàng ngàn chư Tăng, Tu nữ và Phật tử Nam Tông trong cả nước qui tụ về để hành hương chiêm bái và làm lễ tưởng niệm đến vị Tổ khai sơn Phật Giáo Nguyên Thủy Việt Nam. Hay vào dịp đại Lễ Dâng Y Kathina – ngày 17 tháng 9 âm lịch, tổ đình đón khoảng 2.000 lượt khách đến dự lễ. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

2.3.6.8. Đình Phong Phú

Tọa lạc tại khu phố 3, phường Tăng Nhơn Phú B – Quận 9. Đình được xây dựng khoảng cuối thế kỷ 19 và đã được Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch công nhận là di tích lịch sử quốc gia ngày 7.1.2003.

Trong thời kỳ chống Pháp, tại đình, lực lượng thanh niên tiền phong của làng Phong Phú đã tuyên thệ thành lập và phát triển thành lực lượng bộ đội địa phương. Trong thời kỳ chống Mỹ, đình Phong Phú là nơi tập hợp lực lượng cán bộ cách mạng của vùng Thủ Đức. Đình thường xuyên cung cấp tiền bạc, lương thực, thuốc men cho cán bộ cách mạng. Trong đình hiện vẫn còn hầm bí mật nuôi giấu cán bộ.

Lễ chính của đình Phong Phú là lễ Kỳ Yên, diễn ra trong 3 ngày (14 – 16/11 âm lịch hàng năm). Hằng ngày đình Phong Phú vẫn mở cửa đón khách đến cúng thần theo tín ngưỡng, ngoài ra thường xuyên có các thanh thiếu niên đến tham quan và cắm trại trong khuôn viên, kết hợp sinh hoạt vui chơi với học tập truyền thống cách mạng.

2.3.6.9. Công viên lịch sử văn hóa dân tộc

Công viên lịch sử văn hóa dân tộc là dự án của TP, có quy mô diện tích 400ha, tọa lạc tại phường Long Bình. Đây là một trong số ít các công trình lịch sử văn hóa trọng điểm của TP.HCM đang tiếp tục được thực hiện.

Công viên có tổng diện tích hơn 400ha, được quy hoạch tổng thể với 4 khu:

khu cổ đại, khu trung đại, khu cận hiện đại và khu sinh hoạt văn hóa, vui chơi giải trí (bao gồm Cù lao Bà Sang). Đến thời điểm này, công viên đã xây dựng hoàn tất công trình trung tâm của khu cổ đại là đền tưởng niệm các vua Hùng là nơi tổ chức lễ giỗ Quốc Tổ hàng năm tại TP.HCM.

Trong thời gian hoạt động, đền tưởng niệm các vua Hùng đã đón tiếp nhiều vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước cũng như của TP đến thăm viếng và tham quan. Trong mỗi đợt lễ lớn, hàng chục ngàn lượt người dân đã đến lễ bái, tổ chức cắm trại, tìm hiểu lịch sử, thưởng thức nhiều chương trình biểu diễn nghệ thuật,…

2.3.6.10. Di tích lịch sử Căn cứ vùng bưng 6 xã

Di tích lịch sử căn cứ vùng bưng 6 xã tọa lạc trên địa bàn 2 phường Phú Hữu và Tăng Nhơn Phú B. Đây là địa bàn bám trụ chiến lược của Quận ủy, UBND, lực lượng vũ trang và nhân dân vùng bưng 6 xã trong 30 năm chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược. Cũng từ căn cứ này, lực lượng vũ trang đã xuất phát để tiến công vào TP Sài Gòn trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu thân 1968 và chiến lược đại thắng mùa xuân 1975.

Với những giá trị tiêu biểu về mặt lich sử, ngày 10/10/2018 UBND TP đã ra quyết định số 4303/QĐ-UBND công nhận Căn cứ vùng bưng 6 xã là Di tích lịch sử cấp Thành phố. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

2.3.6.11. Bót Dây Thép

Di tích bót Dây thép gồm 3 căn nhà biệt lập, kiến trúc kiểu Tây phương, tường gạch, mái ngói, nằm trên khu đất cao thuộc phường Tăng Nhơn Phú A, Quận 9. Bót Dây thép xây dựng từ rất lâu, lúc bấy giờ nơi đây là trạm phát và nhận tin từ Pháp, nên có tên gọi là nhà Dây Thép. Đây là một di tích lịch sử ghi lại tội ác của thực dân Pháp với các chính sách khủng bố, bắn giết bừa bãi. Từ tháng 12/1945 đến cuối năm 1947 đã có trên 600 nạn nhân bị sát hại. Di tích đã được Bộ Văn hóa – Thông tin cấp bằng công nhận di tích theo quyết định số 57VH/QĐ ký ngày 18/1/2003.

2.3.6.12. KDL Văn hóa Suối Tiên 

KDL Văn hóa Suối Tiên thuộc địa bàn phường Tân Phú, Quận 9, TP.HCM, cách trung tâm TP khoảng 19km.

Tại KDL được đầu tư xây dựng một khu liên hợp vui chơi giải trí với những kiểu cách, kiến trúc, thể loại vui chơi được gắn lồng vào các hình ảnh lịch sử và truyền thuyết Việt Nam. Đây là địa điểm thu hút khá lớn lượng khách vui chơi giải trí của TP.HCM và các du khách địa phương khác đến.

Hàng năm, tại KDL Văn hóa Suối Tiên diễn ra nhiều sự kiện văn hóa lớn, trong đó nổi bật là ngày Lễ Giỗ Tổ Hùng và Lễ hội trái cây Nam Bộ,… thu hút được rất nhiều du khách trong và ngoài nước.

Bảng 2.7. Tỉ trọng khách du lịch đến KDL Văn hóa Suối Tiên so với TP.HCM, giai đoạn 2011 – 2023

Năm Du khách đến TP.HCM  (lượt người) Du khách đến KDL Văn hóa Suối Tiên (lượt người) Tỉ trọng du khách đến KDL Văn hóa Suối Tiên so với TP.HCM (%)
Khách nội địa Khách quốc tế Khách nội địa Khách quốc tế Khách  nội địa Khách quốc tế
2011 4.000.000 2.200.000 1.590.000 700.000 39,8 31,8
2013 4.500.000 2.400.000 2.326.000 930.000 51,7 38,8
2015 5.100.000 2.600.000 2.500.000 1.160.000 55,5 44,6
2017 5.400.000 2.700.000 2.878.000 1.300.000 53,3 48,1
2019 5.800.000 2.900.000 3.100.000 1.550.000 53,4 53,5
2021 6.700.000 3.200.000 3.800.000 1.860.000 56,7 58,0
2023 7.200.000 4.109.000 4.245.000 1.982.000 59,0 48,3

Nguồn: Tổng hợp báo cáo tình hình kinh doanh du lịch hàng năm của KDL Văn hóa Suối Tiên và Sở VHTTDL TP.HCM

Từ khi thành lập đến nay, KDL Văn hóa Suối Tiên đã đón tiếp hơn 50 triệu lượt khách đến tham quan, giải trí. Năm 2018, Tạp chí The Traveler zone (Mỹ) bình chọn KDL Văn hóa Suối Tiên là một trong 12 công viên chuyên đề được yêu thích nhất thế giới. Năm 2022, Tạp chí BBC (Anh) bình chọn là một trong 7 công viên chuyên đề độc đáo nhất thế giới. Do vậy, cả du khách trong và ngoài nước luôn coi KDL Văn hóa Suối Tiên là điểm đến không thể bỏ qua khi đến với TP.HCM và vì thế mà tỉ trọng du khách đến KDL Văn hóa Suối Tiên so với TP.HCM luôn chiếm trên 50% và có xu hướng tăng lên qua các năm.

2.3.6.13. KDL The BCR Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

KDL The BCR là khu nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí, có khuôn viên rộng hơn 20ha, được bao bọc bởi 2 nhánh sông Tắc và rạch Môn tại phường Trường Thạnh.

Ngoài vẻ đẹp của thiên nhiên, The BCR có các tiện ích giải trí như: hồ bơi, paintball, mô tô nước, tắm sông, chèo thuyền kayak, canô, lướt ván, bóng đá mini, tennis, câu cá, phòng hội nghị, nhà nghỉ, nhà hàng, cắm trại, khu vui chơi thiếu nhi,… để không chỉ phục vụ nhu cầu giải trí mà còn nghỉ dưỡng, hội thảo, hoạt động team building của du khách.  Các tuyến du lịch chủ yếu

Hiện tại các tuyến du lịch trên địa bàn quận vẫn chưa được triển khai hoạt động thường xuyên do thị trường du khách chủ yếu là từ TP.HCM và vùng lân cận đến và chỉ tham gia các hoạt động du lịch trong ngày tại 1 đến 2 điểm du lịch, đồng thời CSHT giao thông không đảm bảo cũng như một số điểm du lịch trong tuyến hoạt động chưa hiệu quả. Trong tương lai, định hướng phát triển du lịch Quận 9 sẽ tích cực đẩy mạnh các tuyến du lịch này cùng với mở rộng thêm nhiều tuyến du lịch mới để tạo sức hút du khách.

Tuy nhiên, trên địa bàn Quận 9 đang dần định hình một số tuyến du lịch chủ yếu như sau:

  • Tuyến chùa Hội Sơn – chùa Phước Long – KDL Vườn Cò: du khách sẽ được tham quan, lễ Phật tại chùa Hội Sơn có lịch sử trên 300 năm cùng các di tích khảo cổ học, sau đó đi đò qua sông Đồng Nai lễ Phật tại chùa Phước Long trên cù lao Bà Sang và các công trình giải trí đang được đầu tư xây dựng. Sau đó nghỉ ngơi, thưởng thức các đặc sản đồng quê, đi thuyền trên sông và ngắm nhìn hàng ngàn con cò bay về tổ trong buổi chiều tà.
  • Tuyến Công viên lịch sử văn hóa dân tộc – Căn cứ bưng 6 xã – Bót Dây Thép – KDL The BCR: đối tượng chủ yếu là học sinh, sinh viên đến dâng hương tại đền tưởng niệm vua Hùng sau đó tìm hiểu lịch sử truyền thống của địa phương và vui chơi, giải trí với các trò chơi vận động trong KDL The BCR.
  • Tuyến 100ha cây ăn trái phường Long Phước – KDL nhà vườn Long Thuận – chùa Bửu Long: du khách nghỉ dưỡng, thưởng thức trái cây miễn phí, câu cá giải trí, du thuyền trên sông, thưởng thức đờn ca tài tử, lẩu mắm Phong Lan hoặc các đặc sản do nhà hàng chế biến từ nguyên liệu mà du khách câu được sau đó tham quan bảo tàng Áo dài đầu tiên của Việt Nam tại KDL nhà vườn Long Thuận của nhà thiết kế Sĩ Hoàng, tham quan chùa Bửu Long – ngôi chùa phái Nam tông với kiến trúc độc đáo.

Hình 2.2 Bản đồ hiện trạng phát triển du lịch ở Quận 9 (TP.HCM)

2.3.7. Đánh giá chung về hiện trạng phát triển du lịch Quận 9

2.3.7.1. Thành tựu Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

Trên địa bàn quận đã có nhiều KDL đi vào hoạt động và đã đạt được kết quả kinh doanh tốt như: KDL Văn hóa Suối Tiên (Phường Tân Phú); Công viên lịch sử văn hóa dân tộc (Phường Long Bình); KDL The BCR (Tam Đa, Trường Thạnh) đã được đầu tư cảnh quan đẹp và đón du khách đến tham quan hàng ngày, có tổ chức du ngoạn bằng ca nô, đua thuyền giải trí, mô tô nước, tennis, hồ bơi, xe đạp đôi, dịch vụ bắn súng sơn. Việc kết nối giao thông giữa các KDL với nhau tương đối thuận lợi.

Ngoài ra, còn có nhiều hộ nông dân rất tâm huyết với phát triển du lịch sinh thái đã đầu tư và khai thác nhiều dịch vụ du lịch có hiệu quả như: hộ ông Nguyễn Văn Ký (vườn cò Hồng Ký – Phường Long Thạnh Mỹ), ông Nguyễn Văn Thanh (vườn cò Tư Đê, Phường Long Thạnh Mỹ), bà Nguyễn Thị Thanh (vườn Thiên Thanh, Phường Long Thạnh Mỹ), ông Sỹ Hoàng (nhà vườn Long Thuận, Phường Long Phước),…

Quận cũng đang vận động nhân dân Long Phước cùng đầu tư nâng cấp, tôn tạo cảnh quan để hình thành Khu nhà vườn kết hợp du lịch 100 ha ở Khu phố Lân Ngoài – Long Phước. Để phục vụ cho du khách yêu thích các loại hình nghệ thuật văn hóa dân tộc, các nhà vườn tại đây đã chuẩn bị đầy đủ để phục vụ du khách, đặc biệt là loại hình đờn ca tài tử rất phong phú với nhiều nghệ sĩ được yêu thích. Nhà vườn Quận 9 cũng có nhiều loại trái cây ngon, phục vụ tại chỗ.

Quận 9 có 2 công viên giải trí có qui mô trên 20ha là KDL Văn hóa Suối Tiên và KDL The BCR. Trong đó KDL Văn hóa Suối Tiên là công viên hàng đầu Việt Nam, đã hoạt động gần 20 năm, không chỉ giúp giải quyết việc làm và thu nhập cho nhiều người dân quận 9 mà còn là điểm du lịch thu hút lượng lớn du khách đem lại phần lớn doanh thu cho du lịch Quận 9.

Đặc biệt lễ hội Giỗ tổ Hùng Vương và lễ hội trái cây đã trở thành hoạt động thường niên và trở thành một trong những sự kiện du lịch lớn của Quận 9 nói riêng và của TP.HCM nói chung.

2.3.7.2. Hạn chế

CSHT giao thông và thông tin phục vụ du lịch đang là một trong những điểm yếu của Quận 9. Hiện nay mới chỉ có một số tuyến xe bus tới tận các KDL như Suối Tiên, chùa Hội Sơn,… Tuy nhiên thông tin chỉ dẫn, bản đồ các tuyến điểm du lịch chưa có. Hệ thống đường giao thông nhỏ hẹp, thường xuyên bị hư hại ảnh hưởng không nhỏ đến việc thu hút khách du lịch.

Trên địa bàn Quận 9, số lượng cơ sở lưu trú đạt chuẩn du lịch hạn chế nên việc thu hút và kéo dài thời gian lưu trú của khách trên địa bàn Quận 9 là hết sức khó khăn. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

Quận 9 hiện đang tích cực thúc đẩy phát triển nhanh chóng mô hình nhà vườn kết hợp du lịch, tuy nhiên các sản phẩm du lịch nhà vườn còn đơn điệu, chưa có nhiều nhà vườn là điểm đến đủ sức hấp dẫn du khách, chưa có các chương trình du lịch trọn gói phong phú hấp dẫn cho khách du lịch trong và ngoài nước.

Phát triển du lịch đường sông theo định hướng của UBND TP với tuyến Bạch Đằng – Quận 9 từ khi khai thác đến nay số khách đi du lịch tuyến này rất thấp, nguyên nhân là do khoảng cách từ bến Bạch Đằng tới bến chùa Hội Sơn xa, thời gian đi lại hơn 1,5 giờ và nhất là các dịch vụ, điểm tham quan chưa đa dạng để đáp ứng nhu cầu của khách du lịch.

Tại điểm chùa Hội Sơn và Châu Đốc 3 thu hút khá nhiều khách viếng chùa bằng đường bộ kết hợp với đường thủy, tuy nhiên hệ thống tàu thuyền tại khu vực bến đò Hãng Da, Trường Thịnh còn thô sơ, chưa đảm bảo yêu cầu phục vụ du lịch.

Ngoài các điểm du lịch sinh thái nhà vườn trên địa bàn Quận 9 đã được đưa vào các tour du lịch của các công ty lữ hành còn lại các di tích lịch sử văn hóa của địa phương còn ít được biết đến, do đó chưa được khai thác phục vụ nhiều cho du lịch.

Nguồn nhân lực du lịch phát triển chưa đồng đều, chưa có nhiều chương trình hướng dẫn, tập huấn và đào tạo nguồn nhân lực giúp đỡ người dân xây dựng các mô hình kinh doanh du lịch hiệu quả cao. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ: 

===>>> Luận văn: Định hướng phát triển du lịch Quận 9 TP.HCM

Post Views: 332
Luanvanluat

Dịch Vụ Viết Luận Văn Ngành Luật 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website:  https://vietluanvanluat.com/ – Hoặc Gmail: vietluanvanluat@gmail.com

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Contact Me on Zalo
Số điện thoại
0906865464